غمر

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: غ-م-ر3 sîga, 30 mücavir kök, 4 ayet, 3 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.موتغَمَرَاتِوذركبرغمرسهودونغَمْرَتِهِمْبسطغَمْرَةٍيديقلبحينوحيغير

KökSîga 3Ayet 4Sure 3Mücavir 30

▶ Ağı aç (3B)

غمر

غ - م - ر

KÖK
  • 4 geçiş
  • 4 ayet
  • 3 sîga
  • 12 sözlük

Ğamr, Derin su demektir.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(12)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Ğamr, Derin su demektir.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR2.658 harf
باب الغين والراء والميم معهما م ر غ، م غ ر، غ م ر، ر غ م، غ ر م مستعملات مرغ: المَرْغُ: الأشباعُ بالدهن، ورجلٌ أمْرَغُ. وَمَرِغَ عِرْضُه: دنس. والأمراغ مُجاوز من فِعله. ومَرَّغْتُه في التُرابِ فَتَمرَّغَ. وبلغني قوله: فلم أرْغُ منه ولم أتَمَرَّغْ أي: لم أبالِ. ومَراغُ الإبلِ: مُتَمَرَّغُها. والمَراغةُ: الأتانُ التي لا تَمْتَنِعُ من الفُحُول، قال: يا ابنَ المَراغَةِ أينَ خالُك إننـي خالي حبيش ذو
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR1.612 harf
الغَمْرُ: الماء الكثير. وقد غَمَرَه الماء يَغْمُرُهُ، أي علاه. ومنه قيل للرجل: غَمَرَهُ القومُ، إذا علوْه شرفاً. والغَمْرُ: الفرس الجواد. ورجلٌ غَمْرُ الخلق وغمرُ الرداء، إذا كان سخيًّا بيِّن الغُمورَةِ، من قوم غِمارٍ وغُمورٍ. قال كثير: غَمْرُ الرداء إذا تبسَّم ضاحِكا غلِقَتْ لضِحكته رقابُ المال وبحرٌ غَمْرٌ، وبحارٌ غِمارٌ وغُمورٌ أيضاً. يقال: ما أشدَّ غُمورَةَ هذا النهر. والغَمْرَةُ: الشدة،
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR9.562 harf
غ ر م مرغ ، مغر ، غمر ، غرم ، رغم ، رمغ : مستعملات . مرغ : عمرو عن أبيه : المَرْغةُ : الرَّوْضَةُ ، والعرب تقول : تمَرَّغْنا : أي تَنَزَّهْنا . وقال الليث : المَرْغُ : الإشْباعُ بالدُّهْن ، رجُلٌ أَمْرَغُ ، وقد مَرِغ عِرْضُه : والمُجاوِزُ من فعْله الإمراغ ، وشعرٌ مَرِغٌ : ذو قَبول للدُّهْن ، والْمُتمرِّغ : الذي يصنع نفسه بالادِّهان والتَّزَلُّقِ . أبو العباس عن ابن الأعرابي : المَرْغُ : اللُّعابُ
Maddenin bağlantısı

غ ر م مرغ ، مغر ، غمر ، غرم ، رغم ، رمغ : مستعملات . مرغ : عمرو عن أبيه : المَرْغةُ : الرَّوْضَةُ ، والعرب تقول : تمَرَّغْنا : أي تَنَزَّهْنا . وقال الليث : المَرْغُ : الإشْباعُ بالدُّهْن ، رجُلٌ أَمْرَغُ ، وقد مَرِغ عِرْضُه : والمُجاوِزُ من فعْله الإمراغ ، وشعرٌ مَرِغٌ : ذو قَبول للدُّهْن ، والْمُتمرِّغ : الذي يصنع نفسه بالادِّهان والتَّزَلُّقِ . أبو العباس عن ابن الأعرابي : المَرْغُ : اللُّعابُ ، يقال : فلان أَحْمَقُ ما يَجأَى مَرْغَه : أي لا يَستُر لُعابه ، وجَأَيْتُ الشيءَ : أي : سَتَرْتُه ، والمرغُ : المصير الذي يجتمع فيه بعر الشاة ، والمرْغ : الرَّوْضَة الكثيرة النبات وقد تَمَرَّغَ المالُ : إذا أطال الرَّعي فيها . وقال أبو عمرو : مَرَغَ العَيْرُ في العُشب : إذا أقام فيه ، وأنشد : إنِّي رأيتُ العَيْر في العُشب مَرَغ فجئتُ أمشي مُستَطَاراً في الرَّزَغْ وقال ابن الأعرابي : مَرَاغُ الإبل : مُتَمَرَّغُها ، ونحو ذلك قال الليث . وقال أبو النجم يصف الإبل : يَجْفِلُهَا كلُّ سنامٍ مِجْفَلِ لأْياً بلأْيٍ في المَرَاغِ المُسْهِلِ والمَراغةُ : أَتانٌ لا تمتنعُ من الفحول ، قاله ابن الأعرابي وغيره . قال : وكان الفرزدق يقول لجرير : يا ابن المراغة ينسبه إلى الأتان ، ويقال : مَرَّغْتَهُ في التُّراب فَتَمَرَّغَ فيه . وقال أبو عمرو : يقال : تَمَرَّغْتُ على فلانٍ ، أي : تَلَبَّثْتُ وتمَكَّثْتُ ، وأنا مُتَمَرَّغ عليه . مغر : قال الليث : المَغْرَةُ : الطين الأحمر ، وثوبٌ مُمَغَّرٌ : مصبوغ به ، والأمْغَرُ : الأحمر الشعر والجلد . ابن السكيت عن الأصمعي : أَمْغَرَتِ الشاة وأَنْغَرَتْ : إذا حُلبت فخرج مع لبَنها دمٌ ، وإذا كان ذلك من عادتها فهي مِمْغارٌ . قال : وقال أبو جميل الكلابي : مَغَرَ فلانٌ في البلاد : إذا ذهب فأسرع ، ورأيتُه يَمْغَرُ بِهِ بعيرُه . قال : وقال أبو صاعد الكلابي : مَغَرَتْ في الأرض مَغْرةٌ من مطر ، وهي مطرةٌ صالحة . وقال ابن الأعرابي : المَغْرَةُ : المطرةُ الخفيفة والبَلِيلَةُ الريح المُمَغَّرَة ، وهي التي تمزجها المَغْرة ، وهي المطرةُ الخفيفة . وقال الليث : الأمْغَرُ أيضاً : الذي في وجهه حُمرة في بياض صاف ، وأوسُ بن مَغْراء أحد شعراء مُضَر . وقال عبد الملك لجرير : مَغِّرْ يا جرير ، أي أنشد كلمة ابن مَغْرَاء . وقال نصير : يقال : إنه لأَمْغَرُ أمكرُ أي أحمر ، والمكرةُ : المغْرَةُ . وأنشد غيره : وتَمْتَكِرُ اللِّحَى منه امتكارا وفي الحديث : أن أعرابياً قدم على النبي ( صلى الله عليه وسلم ) فرآهُ مع أصحابه فقال : أيُّكم ابن عبد المطلب ، فقالوا له : هذا الأمْغَرُ المُرْتفِق ، أرادوا بالأمغرِ الأبيضَ الوجه ، وكذلك الأحمر هو الأبيض ، ورأيت في بلاد بني سعد ركيَّة تُعرف بمكانها وكان يقال له الأمْغرُ وبحذائها ركيَّة أخرى يقال لها الْحِمارَةُ وماؤُهما شَروب . غمر : قال الليث : الغَمْرُ : الماء المُغرق ، وغِمَارُ البُحور جمع الغَمْرِ ، وقد غَمَره الماء . الحرانيُّ عن ابن السكيت : الغَمْر : الماءُ الكثير ، ويقال : رَجل غمر الخُلُقِ ، أي : واسع الخلقِ وهو غمر الرِّداءِ : إذا كان كثيرَ المعروفِ واسعهُ وإن كان رداؤُه صغيراً . وقال كثيِّر : غمر الرِّداءِ إذا تَبَسّمَ ضاحكاً غلِقَتْ لضحكتِهِ رقاب المال وفَرَس غمر : إذا كان كثيرَ الجري . ثعلب عن ابن الأعرابي قال : المَغْمور : المَقْهور ، والمَغمور : المَمْطُور . أبو زيد : يقال للشيء إذا كَثُرَ : هذا كثير غمير . وقال الله تعالى : ( فَذَرْهُمْ فِى غَمْرَتِهِمْ ) ( المؤمنون : 54 ) ، معناه : في عَمايتِهم وحيرَتهم وكذلك قوله : ( بَلْ قُلُوبُهُمْ فِى غَمْرَةٍ مِّنْ هَاذَا ) ( المؤمنون : 63 ) ، يقول : بلْ قُلوبُ هؤلاء في عمايةٍ مِن هذا . وقال الفراء : ( فَذَرْهُمْ فِى غَمْرَتِهِمْ ( أي : في جهلهم . وقال الليث : الغمرةُ : منهَمكُ الباطل . قال : ومرتكَضُ الهول : غمرة الحرب ، ويقال : هو يضربُ في غمرة اللهو ويتسكع في غمرة الفِتنة ، وغمرَةُ الموْتِ : شِدّة هُمومه . وقال ذو الرُّمة : كأنني ضَارِبٌ في غمرةٍ لَجِب أي : سابحٌ في ماء كثيرٍ ، وغمرة : مَنهلةٌ من مناهل طريق مكةَ ، وهي فصل ما بين نجدٍ وتهامة ، وليلٌ غَمْرٌ : شديد الظلمة . وقال الراجز يصف إبلاً : يجتَبْنَ أثناء بهيم غمر داجي الرِّوَاقَين غُدافِ السِّتْرِ وثوبٌ غَمر : إذا كان سابغاً . وفي حديث النبي ( صلى الله عليه وسلم ) أنه قال : ( أطلِقُوا لي غُمَرِي ) . قال أبو عبيدة وغيره : الغُمَرُ : القعب الصغيرُ . وقال أعشَى باهِلة : من الشِّواءِ ويُروى شرْبه الغُمَر والغُمْرُ من الرِّجال : الذي لم تُحَنِّكهُ التجاربُ ، والغِمْرُ : الحِقْدُ ، وقد غَمِرَ صدرُه علَيَّ . وقال الأصمعي : الغُمْرَة : الورْس ، يقال : غمَرَ فلانٌ جاريتَه : إذا طَلَى وجهها بالورْس وغيره . وقال الليث : الغُمْرَةُ : طِلاءٌ يُطلى به العَرُوس . وقال أبو الغَمَيْثل : الغُمْرَة والغُمْنَة : واحدٌ . وقال أبو سعيد : هو تمْرٌ ولبَنٌ يُطلى به وجه المرأة ويداها حتى ترِقّ بشرَتُها وجمعُها : الغُمَرُ والغُمَنُ . وقال أبو حاتم : يقال لمنديلِ الغمَر : المشُوشُ . وقال ابن السكيت : الغمَرُ : السهَك ، وقد غمِرَت يده غمَراً ، ويقال : فلان شُجاع مغامر . يغشى غمَرات الحرْب ، وماءٌ غَمْرٌ : بينُ الغَمارة ورجُلٌ غَمْرٌ : بيِّن الغَمارَةِ . أبو عبيد عن الكسائي : دخل في غُمار الناس وغَمارِهم وخُمارهم وخَمارِهم ، وغمْرةُ الناسِ وخمَرُهم : جماعتُهم . وقال الأصمعي : الغمِيرُ : نبت يَنبت في أصل النبْتِ حتى يغمُرَه الأول ونحو ذلك قال أبو عمرو . وقال أبو عبيدة : الغميرُ : الرَّطبةُ والقتُّ اليابسُ والشَّعيرُ تُعلَفه الخيل عند تضْمِيرها . أبو عبيد عن الأصمعيِّ : أقلُّ الشرْب : التغمُّرُ ، يقال : تغمَّرْتُ مأخوذ من الغُمَر ، وهو القدح الصغيرُ ، ويقال : غَمَره القوم يغمرونه : إذا عَلَوْه بالشرَفِ ، والمغمُور من الرجال الذي ليسَ بمشهورٍ ، ورجل مُغمَّرٌ إذا استجهله الناسُ ، وقد غُمِّرَ فلان تغمِيراً . ثعلب عن ابنِ الأعرابي : الغُمرةُ : الورْسُ والحُصّ والكُركم ، والغمْرة : حيرة الكفار . وقال الليث : الاغتمار : الاغتماس . قال أبو سعيد : المعروف في الغامر : المعاشُ الذي أهله بخير . قال : والذي يقول الناسُ : إن الغامِرَ الأرضُ التي لم تُعمرْ لا أدري ما هو ، وقد سألت عنه فلم يُبيِّنه لي أحد ، يريد قولهم العامِرَ والغامرَ . وفي حديث عمر : أنه مَسَحَ السواد عامِرَه وغامرَه ، فقيل : إنه أراد عامرَه وخرابَه . قلت : قيل للخراب غامر ، لأن الماء قد غمره فلا تمكِن زراعتُه ، أو كَبَسَهُ الرّملُ والتراب ، أو غلبَ عليه النَّزُّ فنَبت فيه الأباءُ والبَرْديُّ فلا يُنبت شَيئاً ، وقيلَ له غامرٌ عَلَى معنى أنه ذُو غَمْر من الماء وغيره الذي قد غمره كما يقال هَمٌّ ناصِبٌ أي ذو نصبٍ . وقال ذو الرُّمة : ترَى قورَها يَغرقنَ في الآل مرة وآوِنةً يخرجْن من غامر ضَحْلِ أي : من سرابٍ قد غمرها وعلاهَا . غرم : قال الليث : الغرمُ : أداء شيء يلزم مثل كفالة يغرمَها ، والغريم : الملزَم ذلك ، والغرام : العذَاب أو العِشق أو الشرُّ اللازِم . قال : والغريمان سَواءٌ . الغَارم والمُغْرِمُ . قال الله تعالى : ( إِنَّ عَذَابَهَا كَانَ غَرَاماً ) ( الفرقان : 65 ) . قال الفراء : يقول : مُلِحّاً دائماً ، والعرب تقول : إن فلاناً لمغرمٌ بالنساء : إذا كان مولعاً بهنّ ، وإنِّي بكَ لمغرم : إذَا لم يَصْبر عنه ، ونرَى أن الغريمَ إنما سمِّيَ غريماً لأنه يطلب حَقَّه ويُلِحُّ حتى يَقْبضه يقال للذي له المال يطلبه مِمَّنْ له عليه غريمٌ ، وللذي عليه المال غريم . وفي الحديث : ( الدَّيْنُ مَقْضيٌّ والزّعيم غارمٌ لأنه لازم لِمَا زَعَم ) أي كفَلَ وَضَمِنَ . وقال الزجَّاج : الغرام : أشَدُّ العذابِ في اللغة . وأنشدَ : إن يعَاقِب يكن غراماً وإن يعط جزيلاً فإنه لا يبالي قال الله تعالى : ( إِنَّ عَذَابَهَا كَانَ غَرَاماً ) ( الفرقان : 65 ) . وقال القُتَيْبي : كان غراماً أي : هَلكةً . ثعلب عن ابن الأعرابي : الغرَمى : المرأة المغاضبَة . قال : وقال أبو عمرو : غرمَى كلمة تقولها العرب في معنى اليَمِين ، يقال : غرمى وجدِّك ، كما يقال أَما وجدِّكَ . وأنشد : غرمَى وجدِّك لو وجدتَ بهم كعَدَاوةٍ يجدونها بَعْدي والمَغْرم والغُرم واحد ، وجمع الغريم غرماء ، ويقال للذي عليه المال غريم . رغم : قال الليث : رَغِمَ فلانٌ : إذا لم يقدِر على الانتصافِ ، وهو يَرْغَمُ رَغماً ، وبهذا المعنى رغم أنفه . وفي الحديث : إذا صَلَّى أحدكمْ فليلزمْ جَبْهَتهُ وأَنفهُ الأرض حتى يخرج منه الرَّغْمُ ، معناهُ : حتى يخضعَ ويذِلَّ ، قال : ويقال : ما أَرْغَمُ من ذاكَ شيئاً : أي : ما أَكرهُ ، قال : والرَّغَامُ : الثَرَى . قال : ويقال : رَغمَ أنفهُ إذا خاسَ في الترابِ . ويقال : رَغَّمَ فلانٌ أَنفَهُ وأَرْغَمَهُ : إذا حَمَلَهُ على ما لا امْتِنَاعَ له منه قال : ورَغَّمْتُهُ : قلت له : رَغْماً ودَغْماً وَهو له رَاغِمٌ دَاغِمٌ . وقال الليثُ : الرُّغَامُ : ما يسيلُ من الأنفِ من داءٍ أو نحوهِ ، قلت : هذا تصحيفٌ وصَوَابه الرُّعام بالعين . وقال أحمد بن يحيى : من قال الرُّغامُ فيما يسيلُ من الأنف فقد صَحَّف ، وكان الزَّجاج يجيزُ الرُّغامَ في موضع الرُّعامِ ، وأَظنه نظر في كتاب الليثِ فَأَخذهُ منهُ . وقال الليثُ : الرُّغَامى لُغةٌ في الرُّخَامى ، وهو نبتٌ . قال شمر : قال أبو عمرِو : الرَّغامُ : دقاقُ التُّرابِ ، ومنه يقال : أَرْغمتُه : أيْ : أَهَنتهُ وَأَلزَقتهُ بالترابِ ، ومنه يقال : أرْغمَ الله أنفهُ ، والرَّغْمُ : الذِّلَّةُ . وقال الأصمعيُّ : الرَّغامُ : من الرَّمْلِ ليس بالَّذِي يسيلُ من اليد . وقال الفرزدقُ يهجو جريراً : تَبكي المَراغةُ بِالرَّغَامِ على ابنهَا والنَّاهِقاتُ يَهِجْنَ بالإعوالِ وقال جلَّ وعزَّ : ( وَمَن يُهَاجِرْ فِى سَبِيلِ اللَّهِ يَجِدْ فِى الاَرْضِ مُرَاغَماً كَثِيراً وَسَعَةً ) ( النساء : 100 ) . قال أبو إسحاق : معنى مُرَاغماً مُهَاجَراً المعنى : يجدُ في الأرضِ مهاجَراً ، لأنَّ المهاجِر لِقومهِ والْمُراغِمَ بمنزلةٍ واحدةٍ وإن اختلفَ اللفظانِ ، وأنشد : إلى بَلَدٍ غير دَاني الْمَحَلِّ بعيدِ المُراغَمِ والمضْطَربْ قال : وهو مأخُوذٌ من الرَّغام ، وهوَ التُّرابُ ، ورَاغمتُ فُلاناً : هجرته وعاديتُه ، ولم أبالِ رَغْمَ أَنفِه : أيْ : وإنْ لَصِقَ أنفهُ بالترابِ . وقال الفرَّاء : المُرَاغَمُ : المضطرَبُ والمذهبُ في الأرضِ . ثعلب عن ابن الأعرابيِّ : الرَّغمُ : التُّرابُ ، والرَّغمُ : الذُّل ، والرغمُ : الْقَسْرُ . قال : وفي الحديثِ : ( إنْ رَغَمَ أنفهُ ) : أي : ذَلَّ ، رَواهُ بفتح الغينِ . قال أبو منصور : وهما لغتان ، رَغَم أَنفه ورَغِمَ رَغْماً ورُغْماً . وقال ابن شميلٍ : على رَغْمٍ منْ رَغَمَ بالفتح أيضاً . وفي حديث عائشةَ أنها سُئلتْ عن المرأَة تَوَضَّأُ وعليها الْخِضَابُ ، فقالت : اسْلِتيهِ وَأَرْغميهِ ، معناهُ : أَهينيهِ وَارْمِي به عنكِ في التُّرابِ . أبو عبيدٍ عن الأمويِّ : الرُّغامَى : زيادة الكبدِ . وقال أبو وجزةَ : شَاكَتْ رُغامَى قذُوفِ الطرف خَائِفَةٍ هَوْلَ الْجنانِ وما هَمَّت بإدلاَج ويقال : ما أَرْغَمُ منْ ذاكَ شيئاً : أيْ : ما أنقمه ، وما أَكْرَهُهُ . وقال أبو ذؤيب : وكُنَّ بِالرَّوْضِ لا يَرْغمنَ واحدَة من عَيشهنَّ وَلاَ يدرينَ كيفَ غد والتَّرَغُّم : التغضبُ . ثعلب عن ابن الأعرابيِّ : يجدْ في الأرض مُرَاغماً : أي مُضْطَرباً ، وعبدٌ مُراغِمٌ : أي مضطرِبٌ على مواليه .

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR6.354 harf
(باب الغين والميم وما يثلثهما) (غمن) الغين والميم والنون كلمةٌ واحدةٌ لا يقاس عليها. يقولون: غمَنْتُ الجِلدَ، إذا ليَّنتَه، فهو غمينٌ. (غمي) الغين والميم والحرف المعتلّ يدلُّ على تغطيةٍ وتغْشِيَة. من ذلك: غَمَيْتُ البيتَ، إذا سقَّفتَه، والسَّقفُ غِماءٌ. ومنه أُغمِيَ [على] المريض فهو مغمىً عليه إذا غُشِيَ عليه. (غمج) الغين والميم والجيم أصلٌ واحد يدلُّ على حركةٍ ومجيء وذَهاب. يقال للفصيل: غَمِجٌ،
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR1.293 harf
غ م ر غمّر إبله‏:‏ سقاها قليلاً من الماء فتغمّرت‏.‏ وفلان إذا شرب تغمر‏:‏ من الغمر وهو القدح الصغير‏.‏ قال‏:‏ ويروى شربه الغمر وتقول‏:‏ اكتف من العسّ بالغمر ولا تجعل وجهك منديل الغمر‏.‏ ويدي من اللحم غمرة‏.‏ وفلان غمر ومغمر‏.‏ غير مجرّبٍ وهم أغمار وفيه غمارة وغرارة‏.‏ ودخلت في غمار الناس أي في زحمتهم‏.‏ وفي قلبه غمر‏.‏ واغتمر في الماء‏:‏ اغتمس فيه‏.‏ ومن المجاز‏:‏ فرس غمر كما قيل‏:‏
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR10.558 harf
الغَمْرُ: الماء الكثير. ابن سيده وغيره: ماء غَمْر كثيرٌ مُغَرِّقٌ بيّن الغُمورةِ، وجمعه غِمار وغُمور. وفي الحديث: مَثَلُ الصلوات الخَمْسِ كمَثَلِ نهْرٍ غَمْر؛ الغَمْرُ، بفتح الغين وسكون الميم: الكثيرُ، أَي يَغْمُر مَنْ دخله ويُغطِّيه. وفي الحديث: أَعوذ بك من مَوْتِ الغَمْر أَي الغرَق. ورجل غَمْرُ الرِّداء وغَمْرُ الخُلُقِ أَي واسع الخلُق كثير المعروف سخيّ، وإِن كان رداؤه صغيراً، وهو بيّن الغُمورة
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR691 harf
* غ م ر * * الغَمْرُ * بوزن الجمر الكثير وقد * غَمَرَهُ * الماء أي علاه وبابه نصر و * الغَمْرةُ * بوزن الجمرة الشِدة والجمع * غُمَرٌ * بفتح الميم كنوبة ونُوب و * غَمَرات * الموت شدائده ورجل * غُمُرٌ * بسكون الميم وضمها أي لم يُجرِّب الأمور وبابه ظرُف والأُنثى * غُمْرَةٌ * بوزن عُمرة و * الغُمْرةُ * أيضا طلاء يُتخذ من الورس وقد * غَمَّرَت * المرأة وجهها * تَغْمِيرا * أي طلت وجهها ليصفو لونها و *
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR27.732 harf
الغور، بالفتح: القعر من كل شيء وعمقه وبعده. ورجل بعيد الغور: أي قعير الرأي جيده. وفي الحديث أنه سمع ناسا يذكرون في القدر فقال: إنكم قد أخذتم في شعبين بعيدي الغور، أي يبعد أن تدركوا حقيقة علمه، كالماء الغائر الذي لا يقدر عليه. ومنه حديث: ومن أبعد غورا في الباطل مني? كالغوري، كسكرى، ومنه حديث طهفة بن أبي زهير النهدي، رضي الله عنه: أتيناك يا رسول الله من غورى تهامة بأكوار الميس، ترتمي بنا العيس.
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR17.205 harf
غَمُرَ 1 غَمُرَ ذ , as in some lexicons, or غَمَرَ, aor. غَمُرَ , accord. to all the copies of the K [consulted by SM], (TA,) or غَمِرَ, [aor. غَمَرَ ,] (as in the CK and my MS. copy of the K,) inf. n. غَمَارَةٌ and غُمُورَةٌ, [agreeably with analogy if غَمُرَ be the form of the verb, which is therefore most probably correct,] (K,) It (water) was, or became, much in quantity, abundant, copious,
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR2.799 harf
غَمَرَ غَمَرَ U ( n. ac. غَمْر 1 ), a. Covered entirely, overflowed, submerged ( water ). b. [ acc. & Bi ], Overwhelmed with. c. Surpassed, excelled. d. [ coll. ], Embraced; clasped, hugged. e. see ( غَمُرَ ) ( b ). غَمِرَ غَمِرَ A ( n. ac. غِمْر 2 , غَمَر 4 ) a. [ 'Ala ], Bore, concealed hatred, enmity against ( bosom ). b. ( n. ac. غَمَر 4 ), Was soiled, greasy ( hand ). c. see
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR yok34.159 harf
غمر غَمَرَ - يَغْمُرُ- غَمْرَة - غَمَرات غَمَرَ - يَغْمُرُ + المكانُ أو الشيءُ: يمتلأ حتي يغمر ويغطي كل ما فيه، فيحجبه ويعزله عن صوت وضياء ما حوله غَمَرَ - يَغْمُرُ + شيءٌ + كائتاً أو شيئا: يغطيه من جميع جوانبه فيحجبه ويعزله عن صوت وضياء ما حوله: يغمره الماء أو الفكرة أو الخوف غَمْرَة: على وزن " فـَعلة" اسم فعل بمعنى مفعول مصدر مرة من " غَمَرَ
Tamamını oku

Sîgalar(3)

Mücavir kökler30 mücavir (49 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. سهو

    1 ortak ayet · Hatadan farkı ihmal ve umursamazlık sebebiyle hata yapmaktır

  2. بسط

    1 ortak ayet · Bisat kilim demektir

  3. هون

    1 ortak ayet · Düzlük demektir

  4. حين

    1 ortak ayet · İna (Elif) sütün sağıldığı kap demektir

  5. وذر

    1 ortak ayet · “Bezr” tohum, “tebzil” etmek tohumu saçmak demektir

  6. فري

    1 ortak ayet · Ferv “Ferre”ye bak

  7. وحي

    1 ortak ayet · İşaretleşmek için yakılan ateştir

  8. جزي

    1 ortak ayet · Ceze’e (hemze ile) bir şeyin parçası, bozulmadan bütünden…

  9. يدي

    1 ortak ayet · El ve kol demektir

  10. دون

    1 ortak ayet · Dane, inek yavrusuna denir

  11. موت

    1 ortak ayet · Kış uykusundan uyanmış yılana hayy, kış uykusundaki yılana…

  12. غير

    1 ortak ayet · Ğayr, Ğayr dışında demektir

Geçtiği ayetler(4)

  1. بَلْ قُلُوبُهُمْ فِي غَمْرَةٍ مِنْ هَذَا وَلَهُمْ أَعْمَالٌ مِنْ دُونِ ذَلِكَ هُمْ لَهَا عَامِلُونَ

    DalgınlıkHayır, onların kalbleri bundan habersizdir. Onların bundan başka da yapageldikleri işler vardır.

  2. الَّذِينَ هُمْ فِي غَمْرَةٍ سَاهُونَ

    DalgınlıkKi onlar; koyu bir cehalet içerisinde kalmış gafillerdir.

Sîga sayfası: غَمْرَتِهِمْ

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökغمر
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerغشي, غرق, غفل
Zıt Kökصحو
Çekirdek Özet 1Bol ve derin suyun bir nesneyi bütünüyle örtmesi, kuşatıp altına alması
Çekirdek Özet 2İnsanın idrak ve basiretini bütünüyle örten, hakikati görmeyi engelleyen koyu gaflet, dalgınlık ve can çekişme şiddeti
Çekirdek Özet 3Bireyin veya toplumun algı düzeyinde kuşatıcı bir kapalılık içine düşerek gerçeklikle bağının kopması
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca geçici bir zihin dağınıklığı sanmak; kuşatıcı, batırıcı ve algıyı boğucu ontolojik körlük boyutunu gözden kaçırmak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
غمBir şeyin üzerini bütünüyle kapatmak, örtmek, boğucu ve daraltıcı bir kapalılık hali oluşturmak; nitekim aynı çekirdeği paylaşan غمم kökünde göğü kaplayan bulut ve içe çöken keder, غمض kökünde gözü kapama, غمز kökünde ise gizli işaret ve baskı anlamı öne çıkarرÇekirdekteki genel örtme ve kapatma anlamına baş, tepe ve akış dinamiği eklenerek; örtünün nesnenin başından aşması, nesneyi derin bir suyun veya şiddetli bir halin bütünüyle yutması ve kuşatması anlamı oluşmuştur

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
غGöz imgesinden türetme; perdeleme, görüşün buğulanması ve kararmaİdrak ve görme yetisinin önüne çekilen perdeyi, görünmezliği ve karanlık kapalılığı temsil eder
مSu dalgası; akış, derinlik, yoğunluk ve kuşatmaHacimli bir sıvının, yoğun bir kütlenin veya selin her yanı kaplayan akışkan ağırlığını simgeler
رİnsan başı; tepe, üst, zirve ve hareket merkeziKuşatmanın nesnenin tepe noktasına, baş seviyesinin üstüne çıkarak varlığı tamamen altına almasını ifade eder
غمرGörüşü kapatan yoğun bir akışkanın baş seviyesini aşarak varlığı bütünüyle örtmesiAlgıyı, şuuru ve nesneyi tepeden tırnağa yutan, hakikatle görsel ve zihinsel teması bütünüyle kesen kuşatıcı batış hareketidir

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBoyu aşan, içine düşen veya altına giren her şeyi bütünüyle örten ve görünmez kılan bol ve derin su; ayrıca bir kabın içine atılan taşı örtecek kadar doldurulan su miktarı
Cahiliye şiiri kullanımıVeri bulunamadı
Erken Arapça kullanımEmevî dönemi şairi Kuseyyir ‘Azze, cömertliği boyu aşan ve insanı ihsanıyla bütünüyle kuşatan kişiyi nitelemek üzere şöyle der: غَمْرُ الرِّداءِ إذا تبسَّمَ ضاحِكاً / غَلِقتْ لِضَحْكتِهِ رِقابُ المالِ

Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.

Sami etimolojik katman

Arapça غمر kökü, Sami dil ailesinde örtme, batırma, su altında bırakma ve derinlik bildiren kök katmanlarıyla ilişkilidir. İbranicede aynı kök ailesiyle fonetik ve anlamsal açıdan yakınlık gösteren ve bir şeyi sarmak, bağlamak, demet haline getirerek örtmek anlamı taşıyan ‘āmar (עָמַר) biçimi mevcuttur. Süryanicede ‘mar (ܥܡܪ) kökünde yerleşmek, örtünmek ve kuşatılmak eksenli semantik nüanslar takip edilebilir. Kökün Afro-Asyatik zeminindeki ilksel çekirdeği, akışkan veya yoğun bir maddenin bir varlığın başını aşacak biçimde üzerine yığılmasıdır. Arapçada bu anlam alanı, hem derin suyun nesneyi batırması hem de insan bilincini çepeçevre saran derin dalgınlık, sarhoşluk, ölüm sarhoşluğu ve cehalet gibi soyut boğulma durumlarını ifade edecek şekilde genişlemiştir.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs Hebrew and English Lexicon, David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönغم çekirdeğinden türeyen غمرKapalı kalma ve örtülme anlamının, başı aşan derin su metaforu üzerinden zihinsel ve fiziksel boğulmaya evrilmesiKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice ‘āmar ve Süryanice ‘mar kökleriBir şeyi yığarak, toplayarak veya örterek kuşatma ortak semantik tabanıGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik su ve örtü kökleriSıvı veya toz ile yüzeyi kaplama ve görünmez kılma ilişkisiMuhtemel

Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Gesenius Hebrew and Chaldee Lexicon, HALOT.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
غمرAnlamlıSuyun başı aşması, örtme, dalgınlıkNesneyi veya bilinci tamamen yutan derinlikHedef kök; Kur'an'da geçer
غرمAnlamlıBorçlanma, zorunlu yükümlülük, tazminatKişiyi çepeçevre sarıp boynuna binen ve bırakmayan bağlayıcı ağırlıkOrtak kuşatma ve yakayı bırakmama çekirdeği; Kur'an'da geçer
مغرAnlamlıKızıl renk, kırmızıya çalma, hızla koşmaToprağın veya sütun renginin değişmesi, kızıla bürünmesiKur'an'da geçmez
مرغAnlamlıYağa veya toprağa bulanma, sürtünmeBir maddenin yüzeye sıvanarak onu kaplaması ve kirletmesiKur'an'da geçmez
رغمAnlamlıBurnun toprağa sürtülmesi, boyun eğme, zilletKişinin istemediği bir duruma mahkûm olup ezilmesiKur'an'da geçer
رمغAnlamlıNemlenme, ıslanma, yumuşamaSıvının nesneye sirayet ederek dokusunu yumuşatmasıKur'an'da geçmez

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
غمرMerkezKuşatıcı kapalılık, boğucu derinlikSuyun başı aşması gibi bilincin veya varlığın bütünüyle örtülüp batmasıHem fiziki hem zihni derin girdabı ve sekeratı ifade eder
غشيKomşuBir şeyin üzerini örtüp kaplamaYüzeyden gelip üzerini kapatır ancak mutlaka boğucu derinlik gerektirmezGece veya baygınlık gibi dıştan sarıcı örtü
غرقKomşuSıvı içinde batıp dibe gitmeDoğrudan nefessiz kalma ve helak olma neticesine odaklanırSuyun içinde kaybolup can verme hali
غفلKomşuDikkatsizlik, önemsememeZihinsel yönelişin eksikliğidir; içinde boğucu bir girdap şiddeti barındırmazBilgi varken ilgisiz kalıp unutma durumu
صحوZıtAçılma, ayılma, perdenin kalkmasıGöğün buluttan, zihnin sarhoşluktan ve dalgınlıktan arınarak berraklaşmasıBilincin ve ortamın net, açık ve aydınlık hale gelmesi

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaغمرDerin suyun örtmesi, idrak kapalılığıVarlığın veya aklın başını aşan kuşatıcı girdapKesin
LatinceImmergo, inundatioBatırmak, su altında bırakmak, taşmaMaddi su baskınını ve dalmayı karşılar; cehalet girdabı boyutunu eksik bırakırGüçlü
İngilizceSubmersion, stupor, engulfmentYutulma, derin dalgınlık, içine çekilmeSubmersion fiziksel batmayı, stupor ise zihni uyuşmayı verir; kökün ikisini birleştiren yapısını tam yansıtmazGüçlü
AlmancaÜberflutung, BetäubungSu basması, sersemlik, uyuşuklukFiziksel taşma ile algısal kapanmayı ayrı ayrı karşılarGüçlü
FransızcaEngloutissement, torpeurYutulma, batma, derin uyuşuklukVarlığın felç edici bir derinlik içinde kaybolması halini kısmen verirGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
غَمَرَاتِÖlümün kuşatıcı şiddeti ve sekeratıZalimlerin can çekişme anında üzerlerine çöken ve onları çepeçevre boğan dayanılmaz sıkıntı ve dehşet bağlamı (En'âm 6:93)
غَمْرَتِهِمْİnadına batılmış koyu dalgınlık ve saplantıMüminlerin ve elçilerin uyarısına kulak asmayıp kendi batıl dünyalarında boğulanların hali bağlamı (Mü'minûn 23:54)
غَمْرَةٍHakikati örten kuşatıcı cehalet ve gafletKalpleri ilahi mesajdan tamamen perdelenmiş, derin bir yanılgı gölüne batmış inkârcıların hali bağlamı (Mü'minûn 23:63)
غَمْرَةٍGerçeklerden koparan kör zan ve kuruntuAhireti ve hesabı yalanlayanların, içinde yüzdükleri dipsiz bilgisizlik ve kayıtsızlık bağlamı (Zâriyât 51:11)

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamHidayet, delalet ve kalbin mühürlenmesiİnkârcının hakikati göremeyişinin basit bir bilgisizlik mi yoksa basireti yutan kuşatıcı bir körlük mü olduğu meselesiAlgıyı tamamen körleştiren ontolojik dalgınlık ve inkâr girdabı
FıkıhEhliyet arızaları ve ölüm sarhoşluğuSekerat halinde olan kişinin irade beyanı, tasarrufları ve ibadet yükümlülüğünün düşme sınırıBilinci ve temyiz kudretini ortadan kaldıran zihni örtünme
TefsirMecaz ve istiare tahlilleriAyetlerde geçen غمرة kelimesinin cehalet ve ölüm dehşetini derin sulara teşbih eden belağî boyutuİnsanı içine çekip nefessiz bırakan azap ve cehalet seli
Hadisİbadetlerin arındırıcılığı ve ölüm dualarıGünde beş vakit namazın kapı önünden akan gür bir ırmağa benzetilmesi ve boğulmaktan sığınma dualarıHer şeyi temizleyen bol ve arı su; aksi halde helak edici akıntı

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniKalp ve basiret haliİdrak tutulmasıHakikatin mesajını içeri almayan koruyucu/boğucu duvarVahyin aydınlığına karşı bilincin kendi ürettiği zifiri karanlığa gömülmesiKesin
İlmiEpistemolojik durumKoyu cehalet ve dogmatizmDoğrulama mekanizmalarını felç eden zihni kuşatmaKişinin bildiğini sanarak bilmediğinin derinliğinde boğulması ve araştırmayı terk etmesiGüçlü
SiyasiToplumsal kitle psikolojisiKolektif illüzyon ve sarhoşlukToplumu gerçek krizlerden uzaklaştıran sahte gündem girdabıKitlelerin manipülatif söylemlerle sarılarak hakikatten koparılmasıGüçlü
İktisadiPiyasa ve tüketim çılgınlığıSpekülatif sarhoşluk ve batıkÜretim ve hakkaniyet bağını koparan sanal zenginleşme yanılgısıBireylerin borç ve borçlanma seli altında kalarak iflasa sürüklenmesiMuhtemel

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerAkışkanlar mekaniğinde tam batma ve hidrodinamik yutulmaBir kütlenin kendisini çevreleyen akışkanın hacmi altına girerek dış ortamla doğrudan temasının kesilmesiGüçlü
Beşeri bilimlerPsikolojide dissosiyatif füg veya derin bilişsel kapanmaBireyin yoğun stres, inkâr veya travma altında bilinç düzeyini dış gerçekliğe bütünüyle kapatması haliGüçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKelimeyi yalnızca anlık bir dalgınlık, basit bir unutkanlık veya hafif bir dikkatsizlik olarak anlamak
Kur'an içi daha geniş anlamİnsanın tüm varlığını, basiretini ve muhakemesini baş seviyesinin üstünden aşarak yutan, onu hakikatten bütünüyle koparan dipsiz bir cehalet, inkâr ve sekerat girdabı
Yanlış anlamanın doğuracağı hataİnkârcıların veya zalimlerin durumunun masum bir yanılma olduğu zannına kapılmak; ayetlerdeki boğucu ve helak edici sorumluluk boyutunu gözden kaçırmak

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın inkârı ve sapkınlığı sadece fikirsel bir ret olarak değil; insanı çepeçevre kuşatan, nefessiz bırakan ve algı kanallarını tıkayan bir boğulma felaketi olarak tasvir ettiğini gösterir
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Ölüm anındaki yüzleşmeyi (En'âm 6:93), elçilerin uyarılarına karşı toplumların içine düştüğü kibirli körlüğü (Mü'minûn 23:54, 23:63) ve ahireti inkâr edenlerin zihinsel sefaletini (Zâriyât 51:11) anlatan ayetlerde
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?İnkârın basit bir bilgi eksikliği olduğu varsayımını yıkar; inkârın, nefsi ve aklı yutan aktif bir bataklık ve idrak felci olduğunu ortaya koyar

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamBoyu aşan, içine düşen nesneyi bütünüyle örten, dibe çeken ve görünmez kılan bol, taşkın ve derin su.
  • Soyut anlamİnsan bilincini, basiretini ve temyiz gücünü tamamen perdeleyerek onu dış gerçeklikten ve hidayetten koparan kuşatıcı gaflet, sarhoşluk ve sekerat hali.
  • Sistematik karşılıkBilgi ve hidayet sisteminde algı kanallarının derin bir kapalılık girdabı tarafından yutulması; varlığın hakikatle bilgi alışverişinin sıfırlanması.
  • LaTeX modeliS(t)⋅I{H(t)>θ}  ⟹  lim⁡H→∞Ψ(S)=∅
  • LaTeX açıklamasıModelde S(t) zaman içindeki özneyi veya bilinci, H(t) öznenin üzerine yığılan örtücü/boğucu ortamın seviyesini, θ ise baş seviyesini (kritik eşiği) simgeler. Kuşatıcı ortam kritik eşiği aştığında (H(t)>θ), öznenin idrak fonksiyonu Ψ(S) sınırda boş kümeye (∅) yaklaşarak dış gerçeklikle irtibatını tamamen kaybeder ve mutlak kapalılık gerçekleşir.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: غ