فشل

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ف-ش-ل4 sîga, 36 mücavir kök, 4 ayet, 2 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.صدرفَتَفْشَلُوالَفَشِلْتُمْروحفشلعفونزعفَشِلْتُمْذوبلوحسسأمرطوف

KökSîga 4Ayet 4Sure 2Mücavir 36

▶ Ağı aç (3B)

فشل

ف - ش - ل

KÖK
  • 4 geçiş
  • 4 ayet
  • 4 sîga
  • 11 sözlük

Kur'an'daki karşılığı: Yıldınız

Notlarım

Sözlükler(11)

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR301 harf
باب الشين واللام والفاء معهما ف ش ل مستعمل فقط فشل: يقال: رجلٌ فشلٌ وفشِلُ، وقد فَشل يفشل عند الحرب والشِّدّة ويضعف، وإنه لخشلُ فشل، والفشل: الجبانُ المرعوبُ، يُبهتُ عند الرّوع، لا يُحسنُ قتالاً ولا شِراداً، أي: هرباً. والفشلُ: شيء من أداة الهودج تجعله المرأة تحتها. وجمعهُ: فُشلٌ. والفيشلةُ معروفة.
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR161 harf
الفَشِلُ: الرجل الضعيف الجبان، والجمع أفْشالٌ. وقد فَشِلَ فَشَلاً، إذا جبُنَ. والفِشْلُ: شيءٌ من أداة الهودج. ونَفَشَّلَ الماء، أي سال. والفَيْشَلَةُ: رأس الذكر.
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR1.159 harf
ش ل ف فشل ، شفل استُعْمِل من وجوهه : فشل ، شفل . شفل : أهمل الليث شَفَلَ ، وقرأتُ في كتاب النَّضر بن شُميل : الْمِشْفَلَةُ : الكَبَارَجَة ، والْمَشافِلُ جَماعَة . قال : الْقُرْطَالَةُ : الكَبَارَجَةُ أَيْضاً . قال : وسَمِعْت شَامِيّاً يقول : والْمِشْفَلَةُ : الكَرِشُ . فشل : قال الليث : رجل فَشِلٌ ، وقد فَشِلَ يَفْشَلُ عند الحرب والشِّدَّة ، إذا ضَعُفَ وذهبت قُواه ، ويقال : إنه لَخَشْلٌ فَشْلٌ ،
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR1.298 harf
(باب الفاء والشين وما يثلثهما) (فشج) الفاء والشين والجيم. يقولون: فَشَجت النّاقةُ: تفاجَّتْ لتَبُول. كذلك في كتاب الخليل. وقال ابن دريد: فَشَحت، بالحاء، وأنشد:‏ وحَكَّكِ الحِنْوانِ فانفشَحْتِ(1) *** إنَّكِ لو صاحَبْتِنا مَذِحْتِ‏ (فشخ) الفاء والشين والخاء، فيه طَريفَةُ ابن دُريد(2) . قال: الفشْخُ: ضربُ الرأسِ باليد.‏ (فشل) الفاء والشين واللام. يقولون: تفَشَّل الماءُ: سالَ. والفَشْل: شيءٌ من
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR150 harf
- الفشل: ضعف مع جبن. قال تعالى: ﴿حتى إذا فشلتم﴾ [آل عمران/152]، ﴿فتفشلوا وتذهب ريحكم﴾ [الأنفال/46]، ﴿لفشلتم ولتنازعتم﴾ [الأنفال/43]، وتفشل الماء: سال.
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR2.695 harf
الفَشِل: الرجل الضعيف الجبان، والجمع أَفشال. ابن سيده: فَشِل الرجل فَشَلاً، فهو فَشِل: كَسِلَ وضعُف وتراخَى وجَبُن. ورجل خَشِل فَشِل، وخَسْل فَسْل، وقوم فُشْل؛ قال: وقد أَدْرَكَتْني، والحوادث جَمَّةٌ، أَسِنَّة قومٍ لا ضِعاف، ولا فُشْل ويروى: ولا فُسْل، يعني جمع فَسْل. وفي حديث عليّ يصِف أَبا بكر، رضوان الله عليهما: كنت للدِّين يَعْسُوباً أَولاً حين نفر الناسُ عنه، وآخِراً حين فَشِلوا؛ الفَشَل:
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR95 harf
* ف ش ل * * الفَشِلُ * الرجل الضعيف الجبان والجمع * أفْشَالٌ * وقد * فَشِلَ * من باب طرب أي جبن
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR2.744 harf
فشل، كفرح، فشلا فهو فشل: كسل وضعف وتراخى، وجبن، وفزع، ومنه الآية: إذ همت طائفتان منكم أن تفشلا ، وقوله تعالى: ولا تنازعوا فتفشلوا وتذهب ريحكم ، قال الزجاج: أي تجبنوا عن عدوكم إذا اختلفتم، أخبر أن اختلافهم يضعفهم، وأن الألفة تزيد في قوتهم. ورجل خشل فشل بفتحهما، وككتف: ضعيف جبان، وقوله ككتف غلط، وأخذه من عبارة المحكم وإنما نصه: رجل خشل فشل، وخسل فسل، أي بالشين فيهما، وبالسين أيضا، فهما لغتان،
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR6.030 harf
فَشِلَ 1 فَشِلَ ذ , (S, O, Msb, K,) aor فَشَلَ , (O, Msb, K,) inf. n. فَشَلٌ; (S, O, Msb;) a verb of which exs. occur in the Kur iii. 118 and viii. 48; and فَشَلَ, aor. فَشُلَ ; and فَشَلَ, aor. فَشِلَ ; two dial. vars., the former of these agreeable with a reading of the latter verse of the Kur-لn, and the latter agreeable with a reading of the same verse by El- Hasan El-Basree; (O;) He was, or
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.154 harf
فَشَلَ فَشَلَ U ( n. ac. فَشْل 1 ), a. see V (a) . _ast; فَشِلَ فَشِلَ A ( n. ac. فَشَل 4 ), a. Was indolent, apathetic; was weak, fainthearted, cowardly. b. [ coll. ], Failed, was disappointed, baffled. فَشَّلَ فَشَّلَ II , a. see V (a) . b. [ coll. ], see IV (b) , ( c ). أَفْشَلَ أَفْشَلَ IV , a. see V (a) . b. [ coll. ], Made to fail; thwarted, baffled; disappointed; refused. c.
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR8.506 harf
فشل فَشِلَ - يَفْشَلُ فَشِلَ - يَفْشَلُ+ الكائن: يتردد ويخاف فلا يقوم بالأمرأو الفعل الذي كان يريد فعله واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " الضعف والعجز والفشل عن إتمام الفعل بعد بدئه، ضد القدرة والاستطاعة "، وهي: عَجَزَ - يَعْجِزُ، فَشِلَ - يَفْشَلُ، عَيِيَ - يَعْيَا، كَلَّ - يَكِلُّ، هَانَ - يَهُونُ، ضَعُفَ - يَضْعُفُ فشل - فشلتم { ولقد صدقكم
Tamamını oku

Sîgalar(4)

Mücavir kökler36 mücavir (50 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. نزع

    3 ortak ayet · Gerilmiş yay demektir

  2. ذو

    2 ortak ayet · Sahip

  3. أله

    4 ortak ayet · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir

  4. حسس

    1 ortak ayet · Küçük taş kırıntısı anlamındadır

  5. همم

    1 ortak ayet · Erimekte olan kar, zayıflamakta olan kişi, çaba göstermek…

  6. نوم

    1 ortak ayet · “Efal” babından “enam” uyuyanlar demektir

  7. أمر

    2 ortak ayet · Murar acı bir ağacın adıdır

  8. رأي

    2 ortak ayet · Raye bir yere konmuş, oranın özelliğini gösteren işaret…

  9. صرف

    1 ortak ayet · (sad) “Sarim” toplanıp yığılmış meyve, “serm” meyve veya…

  10. عفو

    1 ortak ayet · Affetti

  11. عصي

    1 ortak ayet · İsyan eder

  12. طوف

    1 ortak ayet · Çeper demektir

Geçtiği ayetler(4)

  1. إِذْ هَمَّتْ طَائِفَتَانِ مِنْكُمْ أَنْ تَفْشَلَا وَاللَّهُ وَلِيُّهُمَا وَعَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ

    İkisi yılarO zaman sizden iki takım bozulmaya yüz tutmuştu. Halbuki onların dostu Allah idi. Mü’minler yalnız Allah’a güvenip, dayansınlar.

Sîga sayfası: فَتَفْشَلُوا
Sîga sayfası: لَفَشِلْتُمْ

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökفشل
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerجبن, وهن, خور
Zıt Kökشجع
Çekirdek Özet 1Sıvının sızıp akması, dolgunun gevşeyip sarkması gibi direnç ve tutuculuğun kaybolması; baskı karşısında iradenin gevşeyip dağılması
Çekirdek Özet 2Mücadele, savaş ve kriz anlarında iç çekişme ve korku sebebiyle birlik ve azmin kırılması, yılgınlığa düşülmesi
Çekirdek Özet 3Kolektif direncin ve caydırıcı gücün iç çözülmeyle işlevsizleşmesi; psikolojik ve operasyonel çöküş
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca modern anlamdaki mekanik "başarısızlık" olarak anlayıp, arkasındaki korku, gevşeklik, ihtilaf ve irade çözülüşünü göz ardı etmek

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
فشYayılma, dağılma, havanın veya sıvının sönüp boşalması, tutuculuğun kaybolması. Nitekim فشا kökünde yayılma ve açığa çıkma, فشغ kökünde sarmaşığın kontrolsüzce dağılması esastırلAkış, salınma ve sarkma nüansı eklenerek baskı karşısında direncin büsbütün çözülüp cesaretin dağılması, korku ve yılgınlık haline dönüşmesi sağlanmıştır

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
فağız; söz, açıklık, kenarAçıklık, dışa boşalma ve sınırın aralanması
شdiş; ısırma, parçalama, keskinlikKeskin bir baskı, dıştan gelen etki veya parçalanma gerilimi
لçoban değneği, üvendire; yöneltme, öğretme, bağlamaYöneltilme, sevk edilme veya askıda kalıp serbestçe sarkma
فشلDıştan gelen keskin bir baskı karşısında iç yapının açılarak boşalması, direnç bağlarının çözülüp iradenin sarkarak dağılması

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamSuyun tutulamayıp sızması ve akması (تفشل الماء: سال); hevdicin altına serilen gevşek, şekilsiz keçe ve dolgu örtüsü. Buradan hareketle gerginliğini kaybeden, baskı altında tutunamayıp sarkan her nesne ve iradeye denmiştir
Cahiliye şiiri kullanımıSavaşta yılgınlık göstermeyen ve gevşemeyen savaşçıları niteleyen mısrada geçer: وقد أدركتني والحوادث جمة / أسنة قوم لا ضعاف ولا فُشل
Erken Arapça kullanımHz. Ali'nin Hz. Ebû Bekir'i överken kriz ve irtidat günlerinde halkın gösterdiği zafiyeti anlatışında geçer: كنت للدين يعسوبا أولا حين نفر الناس عنه وآخرا حين فشلوا

Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.

Sami etimolojik katman

Arapça فشل kökü, Sami dil ailesinde basıncın boşalması, gevşeme, zayıflık ve tutunma kaybını ifade eden fonetik köklerle akrabadır. Sami dillerinde /p-š/ çekirdeği genel olarak yayılma, sönme, gevşeme ve havanın ya da gücün boşalması anlam alanına oturur. İbranicede doğrudan düzenli bir üçlü kök olarak ahlaki veya psikolojik yılgınlık anlamında belirginleşmemiş olsa da, kök akrabalığı düzeyinde zayıflık ve çözülme bildiren matrislerle ortak semantik zemini paylaşır. Süryanice ve Aramicede de baskının kırılması ve direncin tükenmesi benzer ses birliktelikleriyle temellenir. Arapçada kök, suyun sızması ve hevdic örtüsünün gevşekliği gibi somut fiziksel durumlardan savaş meydanındaki psikolojik yılgınlığa ve korkaklığa daralarak özelleşmiş bir semantik yön kazanmıştır.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, Maqāyīs al-Lugha.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönفش ikili kök matrisiŞişkinliğin inmesi, gazın/sıvının boşalması ve gevşemenin insan psikolojisinde yılgınlığa dönüşmesiKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiBatı Sami /p-š/ kök ailesiDirencin sönmesi, gevşeme ve iç mukavemetin çözülmesini bildiren fonetik akrabalık katmanıGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik yayılma ve çözülme göstergeleriBedensel ve fiziksel direncin zayıflaması ile basıncın dağılması tasvirleriMuhtemel

Kaynak David Cohen, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
فشلAnlamlıYılgınlık, korkaklık, gevşemeSavaşta ve zorluk karşısında direncin kırılması, cesaretin kaybolmasıHedef kök; Kur'an'da geçer
فلشAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKitābü'l-ʿAyn ve Tehzîb'de mühmel kabul edilmiştir; Kur'an'da geçmez
شفلAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKitābü'l-ʿAyn ve Tehzîb'de mühmel kabul edilmiştir; Kur'an'da geçmez
شلفAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKitābü'l-ʿAyn ve Tehzîb'de mühmel kabul edilmiştir; Kur'an'da geçmez
لفشAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKitābü'l-ʿAyn ve Tehzîb'de mühmel kabul edilmiştir; Kur'an'da geçmez
لشفAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKitābü'l-ʿAyn ve Tehzîb'de mühmel kabul edilmiştir; Kur'an'da geçmez

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
فشلMerkezİrade ve direnç kaybıBaskı ve kriz anında korku ve gevşeklik sebebiyle çözülüp yılgınlığa düşmekFiziksel ve ruhsal gerilimin boşalarak direncin kırılması
جبنKomşuKorkaklıkTehlike karşısında kalbin zayıflığı ve baştan atılımdan kaçınmaفشل kökünden farklı olarak süreç içi çözülmeden ziyade genel bir karakter zaafıdır
وهنKomşuZayıflık ve takatsizlikGücün, bünyenin veya yapının süreç içinde zayıflamasıفشل gibi ani dehşet ve psikolojik çözülüşten ziyade genel takatsizliktir
خورKomşuÇöküş ve kırılmaSert ve sağlam bir yapının direncini büsbütün yitirip teslim olmasıفشل içsel irade çözülüşüyken, خور mukavemetin bükülüp parçalanmasıdır
شجعZıtCesaret ve yüreklilikTehlike karşısında kalbin sabit durması, atılganlık ve sebatKorkuya boyun eğmeyip baskı altında direnci ve aksiyonu muhafaza etme hali

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaفشلKorku ve gevşeklikle gelen yılgınlık, irade çözülmesiBaskı anında direncin kırılarak iradenin dağılmasını tam karşılarKesin
LatinceDeficere, despondereGüçten düşmek, cesareti yitirmekİradi çöküş ve yılgınlığı karşılar; ancak sıvının sızması gibi fiziksel çağrışımları içermezGüçlü
İngilizceTo lose heart, to falter, to flagYüreğini kaybetmek, sendelemek, yılgınlığa düşmekPsikolojik cesaret kaybını ve kriz anındaki tökezlemeyi karşılar; modern Türkçedeki salt failure karşılığından daha isabetlidirGüçlü
AlmancaVerzagung, den Mut verlierenYılgınlık, cesaretini kaybetmekKorku kaynaklı moral bozulmasını ve irade çözülmesini ifade ederGüçlü
FransızcaFaiblir, perdre courageGevşemek, cesareti kırılmakZorluk karşısında azmin gevşeyip çözülmesini karşılarGüçlü

Kaynak Lewis & Short, Oxford English Dictionary, Duden.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
Savaş meydanında psikolojik çözülmeYılgınlık ve zaafUhud Savaşı bağlamında iki birliğin savaştan çekilme eğilimi göstermesi (Âl-i İmrân 3:122)
Emir ve disiplin ihlali sonucu direnç kaybıİrade zaafı ve dağılmaUhud'da ganimet arzusu ve emir tartışmasıyla gelen çözülüş (Âl-i İmrân 3:152)
Sayıca üstün düşman karşısında paniğe kapılmaKalbe korku düşmesi ve yılgınlıkBedir öncesi rüyada düşmanın az gösterilmesi nimeti, aksi halde oluşacak yılgınlık (Enfâl 8:43)
İç çekişme ve tefrika neticesinde gücün yok olmasıKolektif direncin kırılmasıMüminlerin ihtilaf etmemeleri, aksi takdirde birlik ruhunu ve caydırıcılıklarını kaybedecekleri uyarısı (Enfâl 8:46)

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİrade, sebat ve ilahi yardımİnsanın iç zaaf ve yılgınlığının ilahi tevfiki kesintiye uğratmadaki rolüKulun korku ve ihtilafla kendi iradi direncini kırması sonucu oluşan manevi zaaf
FıkıhCihattan kaçma ve cephede sebatSavaş sırasında yılgınlık gösterip geri çekilmenin ve ordunun moralini bozmanın fıkhî hükmüCephede düzeni ve direnci bozucu fiilî ve psikolojik zaaf hali
TefsirUhud ve Bedir savaşlarının sosyo-psikolojik tahliliÂyetlerdeki فشل lafızlarının korku, zayıflık ve iç çekişme ilişkisiyle açıklanmasıAskerî ve toplumsal başarıyı belirleyen temel etkenin moral ve itaat birliği olduğu vurgusu
HadisKriz ve fitne anlarında sebat ve liderlikZorlu imtihan anlarında sahabenin tavrı ve Hz. Ebû Bekir'in irtidat krizindeki tavizsiz duruşuToplumsal paniğe teslim olmayıp yılgınlığa meydan vermeme vasfı

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
Diniİmanî sebat ve tevekkül alanıİmandaki zaaf ve yılgınlıkİmtihan karşısında sabrın ve direncin kırılmasıKalbin Allah'a tam güvenememesi sebebiyle dış baskı altında dağılmasıKesin
İlmiFikrî disiplin ve metodolojik sebatZihinsel yılgınlık ve şüphe karşısında çözülmeAraştırma ve hakikat arayışında zorluklar karşısında pes etmeFikrî tutarlılığın kriz anında muhafaza edilemeyip terkedilmesiGüçlü
SiyasiToplumsal birlik ve yönetim nizamıTefrika ve iç çatışma neticesinde otorite kaybıKarar alma ve uygulama erkini felç eden iç çekişmeİhtilafın kamu gücünü (rîh) eriterek dış tehditlere karşı devleti savunmasız kılmasıKesin
İktisadiÜretim, piyasa ve kriz yönetimiPanik ve finansal güvensizlik kaynaklı çözülmePiyasada güvenin kaybolmasıyla sermaye ve emeğin geri çekilmesiKriz anında panikle alınan kararların kolektif iktisadi direnci çökertmesiGüçlü

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerMalzemenin elastik sınırının aşılması ve yapısal yorulmaFizik ve malzeme biliminde bir yapının uygulanan gerilimi taşıyamayarak içsel bağlarının kopması ve formunu kaybetmesi, mekanik direncin çöküşü ile izomorfturKesin
Beşeri bilimlerSosyal panik ve kolektif eylem felciSosyoloji ve örgüt kuramında iç güven ve koordinasyonun kaybolmasıyla grubun hedefe yönelik ortak direnç ve hareket kabiliyetini yitirmesi haliyle örtüşürKesin

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKelimenin modern dildeki teknik ve sonuç odaklı "başarısızlık" (sınavdan kalma, hedefe ulaşamama) kavramına indirgenmesi
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an'da kök, sonuçtaki başarısızlıktan ziyade onu hazırlayan korkuyu, iç çekişmeyi, gevşekliği ve iradi çözülüşü ifade eder
Yanlış anlamanın doğuracağı hataAyetlerdeki uyarının salt teknik bir sonuca değil, o sonucu kaçınılmaz kılan psikolojik ve ahlaki zaaflara (ihtilaf, itaatsizlik, korkaklık) yönelik olduğu gözden kaçar

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Zafer ve hezimetin salt maddî kuvvet ve sayı üstünlüğüne değil; psikolojik direnç, iç disiplin ve toplumsal birlik ruhuna bağlı olduğunu gösteren temel ahlaki-sosyolojik kavramdır.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Bedir ve Uhud savaşlarının tahlil edildiği ayetlerde, cihad ahlakında ve toplumsal tefrikayı yasaklayan siyasi ve ahlaki ilkelerde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Yenilgi ve çöküşün dış düşmandan ziyade içteki irade kaybı, korku ve çekişmeden kaynaklandığını ortaya koyarak olayları salt dış etkenlere veya kaderci yaklaşımlara bağlama hatasını düzeltir.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamSıvının tutulamayarak dağılıp akması, hevdic örtüsünün gerginliğini yitirip gevşemesi ve sarkması.
  • Soyut anlamBaskı, korku ve kriz anında iç direncin, iradenin ve koordinasyonun kırılarak yılgınlığa ve gevşekliğe dönüşmesi.
  • Sistematik karşılıkBir sistemin dışsal gerilim karşısında iç bütünlüğünü koruyamayarak dinamik mukavemetini kaybetmesi ve dağılması.
  • LaTeX modeliR(t)=C⋅U1+σ⋅Δ
  • LaTeX açıklaması

Modelde R(t), sistemin zaman içindeki toplam direncini ve sebat kapasitesini; C, bireysel veya kurumsal cesaret ve irade kararlılığını; U, grup içi birlik, itaat ve koordinasyonu temsil eder. Paydada yer alan σ, dış kriz veya korku katsayısını; Δ ise iç çekişme, ihtilaf ve emir ihlalini simgeler. Kriz ve ihtilaf faktörleri (σ⋅Δ) arttıkça payda büyümekte, sistemin direnci R(t) hızla sıfıra yaklaşarak çözülme ve yılgınlık hali ortaya çıkmaktadır.

Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ف