وهن

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: و-ه-ن7 sîga, 49 mücavir kök, 8 ayet, 7 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.دعووترأَوْهَنَوَهْنًاوَهَنُواوهنشعلمُوهِنُعنكبشيبتَهِنُواوصي

KökSîga 7Ayet 8Sure 7Mücavir 49

▶ Ağı aç (3B)

وهن

و - ه - ن

KÖK
  • 9 geçiş
  • 8 ayet
  • 7 sîga
  • 12 sözlük

Kur'an'daki karşılığı: Gevşemeyin

Notlarım

Sözlükler(12)

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR3.262 harf
باب الهاء والنون ووايء معهما ه ن و، ه و ن، و ه ن ، ن و ه، ن ه ي، ه ن ي، ه ن أ، أ ه ن، ن ه أ مستعملات هنو: هنٌ: كلمة يُكنّى بها عن اسم الإنسان، تقول: أتاني هنٌ، والأنثى: هَنَهْ إذا وقفت عندها، فإذا وصلت قلت: هذه هَنَةٌ مقبلةٌ، ومن العرب من يسكن نونَ هَنٍ، فيقول: هَنْتٌ. ويقال: في فلان هناةٌ، أي خلال من الشر، وتقول العرب: هذا هنوك. هون: الهَوْنٌ: مصدر الهَيِّن في معنى السّكينة والوقار تقول: هو يمشي
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR379 harf
الوَهْنُ، الضعفُ، وقد وَهَنَ الإنسانُ، ووَهَنَهُ غيره. يتعدَّى ولا يتعدَّى. ووَهِنَ أيضاً وَهْناً، أي ضَعُفَ. وأَوْهَنْتُهُ أيضاً ووَهَّنْتُهُ تَوْهيناً. والوَهْنُ من الإبل: الكثيف. والوَهْنُ: نحوٌ من نصف الليل؛ والمَوْهِنُ مثله. قال الأصمعيّ: هو حين يُدبر الليل. وقد أَوْهَنَّا: صرنا في تلك الساعة. والواهِنَةُ: القُصَيْرى، وهي أسفل الأضلاع. وامرأةٌ وَهْنانَةٌ: فيها فتور وأناة.
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR yok16.696 harf
باب الهاء والنون هنأ ، نهى ، ناه ، وهن ، نهأ ، هان ، هنا ، أنه ، أهن . هنأ : قال أبو زيد يقال في الهمزة : هَنَأتُ البعيرَ أهنَؤُه هَنْأً ، إذا طَلَيْتَه بالهِنَاء ، وهو القَطِران . قال : وتقول هَنأَني الطَّعامُ ، وهو يَهْنَؤُني هِنْأً وهَنْأً ويَهْنِئُني . الحرانيّ عن ابن السكيت : يقال : هَنَأَكَ الله ومَرأَك ، وقد هَنأَني الطَّعامُ ومَرَأَني بغير ألف ، إذا أَتْبعوه هنَأَني ، فإِذا أفردُوه قالوا
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR3.848 harf
(باب الواو والهاء وما يثلثهما) (وهي) الواو والهاء والحرف المعتلُّ يدلُّ على استرخاء في شيء. يقال: وَهَتْ عَزالِيُّ السَّحابِ بمائِهِ. وكلُّ شيءٍ استرخَى رباطُه فهو واهٍ. والوَهْيُ: الشَّقُّ في الأديم وغيرِه. (وهب) الواو والهاء والباء: كلماتٌ لا ينقاس بعضُها على بعض. تقول: وهَبْتُ الشَّيءَ أهَبُهُ هِبَةً ومَوْهِباً. واتَّهَبْتُ الهبة: قَبِلتُها. والمَوْهِبَة([1]): قَلْتٌ يَسْتنقِعُ فيه الماء؛
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR319 harf
- الوهن: ضعف من حيث الخلق، أو الخلق. قال تعالى: ﴿قال رب إني وهن العظم مني﴾ [مريم/4]، ﴿فما وهنو لما أصابهم﴾ [آل عمران/146]، ﴿وهنا على وهن﴾ [لقمان/14] أي: كلما عظم في بطنها: زادها ضعفا على ضعف: ﴿ولا تهنوا في ابتغاء القوم﴾ [النساء/104]، ﴿ولا تهنو ولا تحزنوا﴾ [آل عمران/139]، ﴿ذلكم وأن الله موهن كيد الكافرين﴾ [الأنفال/18].
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR345 harf
و ه ن فيه وهن ووهن وقد وهن يهن ووهن يوهن‏.‏ قال أبو زيد سمعت من الأعراب من يقرأ ‏"‏ فما وهنوا ‏"‏ وتوهّن وأوهته ووهّنته‏.‏ قال الجعدي‏:‏ توهّن فيه المضرحيّة بعد ما روين نجيعاً من دم الجوف أحمرا أي تضعف عن النهوض لامتلاء أجوافها‏.‏ وإنه لشديد الواهنتين وهما قصيرياه‏.‏ وأتيته وهناً وموهناً‏:‏ بعد ساعة من الليل‏.‏ وأوهن القوم‏:‏ سروا فيه‏.‏
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR4.989 harf
الوَهْن: الضَّعف في العمل والأَمر، وكذلك في العَظْمِ ونحوه. وفي التنزيل العزيز: حمَلَتْه أُمُّه وَهْناً على وَهْنٍ؛ جاء في تفسيره ضَعْفاً على ضعف أَي لَزِمَها بحملها إياه تَضْعُف مَرّةً بعد مرَّة، وقيل: وَهْناً على وَهْنٍ أَي جَهْداً على جَهْدٍ، والوَهَنُ لغة فيه؛ قال الشاعر (* قوله «قال الشاعر» هو الأَعشى كما في التكملة وصدره: وما إن على قلبه غمرة): وما إنْ بعَظْمٍ له مِنْ وَهَنْ وقد وَهَنَ
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR263 harf
* و ه ن * * الوَهْنُ * الضعف وقد * وَهَن * من باب وعد و * وَهَنَهُ * غيره يتَّعدى ويلزم و * وَهِنَ * بالكسر يَهِن * وَهْناً * لغة فيه و * أَوْهَنَهُ * غيره و * وَهَّنَهُ تَوْهِينا * و * الوَهْنُ * و * المَوْهِنُ * نحو من نصف الليل قال الأصمعي هو حين يُدْبِر الليل
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR4.900 harf
: ( *!الوَهْنُ : الضَّعْفُ في العَمَلِ ) والأَمْرِ ، وكَذلِكَ في العَظْمِ ونحْوِه ؛ وقوْلُه تعالى : ﴿حَمَلَتْه أُمُّه *!وَهْناً على *!وَهْنٍ﴾ أَي ضَعْفاً على ضَعْفٍ ، أَي لَزِمَها بحَمْلِها إيَّاه أَنْ تَضْعُفَ مَرَّةً بعْدَ مَرَّةٍ ؛ وقيلَ : جَهْداً على جَهْدٍ . ( ويُحَرَّكُ ) ؛ ) قالَ الشَّاعِرُ : وما إنْ بعَظْمٍ له مِنْ وَهَنْ ( والفِعْلُ كوَعَدَ ووَرِثَ وكَرُمَ ) ، أَي ضَعُفَ . ( و )
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR1.089 harf
وَهَنَ 1 وَهَنَ ذ He was, or became, weak, or infirm, in an affair, and in operation, and in body; (Msb:) and so said of a bone: (Bd, and Jel in xix. 3:) and he was, or became, languid, languid and faint, or lax in the joints; (TA, Bd in iii. 140;) enervated, unnerved, or broken in energy; (Bd, ubi suprà;) cowardly. (TA, Jel in iii. 140.) ― -b2- See also 4. 2 وَهَّنَ see 4. أَوْهَنَهُ 4
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR875 harf
وَهَنَ وَهَنَ a. [ يَهِنُ ] ( n. ac. وَهْن 1 ), Was weak, enfeebled, incapable. b. Was, came at midnight. c. see II . وَهِنَ وَهِنَ [ يَهِنُ ] ( n. ac. وَهَن 4 ) وَهُنَ U ( n. ac. وَهْن 1 ), a. see I (a) . وَهَّنَ وَهَّنَ II , a. Enfeebled, enervated, incapacitated. أَوْهَنَ أَوْهَنَ IV , a. see I (b) & II. وَهْن وَهْن 1 , a. Weakness, infirmity, powerlessness, incapacity. b.
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR12.913 harf
وهن وَهَنَ - يَهِنُ - وَهْنُ - وَاهِن - أَوْهَن - أَوْهَنَ - يُوْهِنً وَهَنَ - يَهِنُ + الكائن: تنقص شدة الربط والتماسك المؤدية إلى الصلابة والقوة في بنية كائن وَهْنُ: اسم فعل " وَهَنَ - يَهِنُ ": ضعف التماسك والصلابة وَاهِن: اسم فاعل صفة مشبهة من " وَهَنَ - يَهِنُ ": من يتصف بانخفاض في شدة الترابط والتماسك المؤدية إلى الصلابة والقوة في
Tamamını oku

Sîgalar(7)

Mücavir kökler49 mücavir (65 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. شعل

    1 ortak ayet · Ve tutuştu

  2. عنكب

    1 ortak ayet · Örümcek

  3. كين

    1 ortak ayet · Olmak istediler

  4. شيب

    1 ortak ayet · Ak saçlı yaşlılar

  5. وتر

    1 ortak ayet · İlk dönemlerde hayvanları avlamak için tuzak kuruyorlardı

  6. علو

    2 ortak ayet · “A’leve” kökünden fiilin ismi olmuş ve “gel !” anlamındadır

  7. عوم

    1 ortak ayet · Yıl

  8. شقي

    1 ortak ayet · Mutsuz

  9. مع

    2 ortak ayet · Beraber

  10. رأس

    1 ortak ayet · Baş demektir

  11. دعو

    2 ortak ayet · Deav : Dua, gel gel anlamına kalkan eller demektir

  12. وصي

    1 ortak ayet · Vesat bohça gibi kıymetli şeylerin bulunduğu, kabı asıp…

Geçtiği ayetler(8)

  1. وَلَا تَهِنُوا وَلَا تَحْزَنُوا وَأَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ

    GevşemeyinGevşemeyin, üzülmeyin, gerçekten inanmışsanız, mutlaka siz üstünsünüz.

  2. وَلَا تَهِنُوا فِي ابْتِغَاءِ الْقَوْمِ إِنْ تَكُونُوا تَأْلَمُونَ فَإِنَّهُمْ يَأْلَمُونَ كَمَا تَأْلَمُونَ وَتَرْجُونَ مِنَ اللَّهِ مَا لَا يَرْجُونَ وَكَانَ اللَّهُ عَلِيمًا حَكِيمًا

    GevşemeyinO kavmi aramakta gevşek davranmayın. Siz, acı çekiyorsanız onlar da sizin çektiğiniz gibi acı çekiyorlar. Halbuki siz; Allah’tan onların beklemedikleri şeyleri bekliyorsunuz. Ve Allah; Alim, Hakim olandır.

  3. فَلَا تَهِنُوا وَتَدْعُوا إِلَى السَّلْمِ وَأَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ وَاللَّهُ مَعَكُمْ وَلَنْ يَتِرَكُمْ أَعْمَالَكُمْ

    GevşemeyinÖyleyse sakın gevşemeyin; üstün olduğunuz halde sulha davet etmeyin. Allah, sizinle beraberdir. O; amellerinizi asla eksiltmez.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökوهن
YapıÜçlü
Özel DurumMisâl (vav ile başlayan)
Bağlamsal Yakın Köklerضعف, فشل, عجز, فتور
Zıt Kökقوي
Çekirdek Özet 1Taşıyıcı yapının, kemiğin veya dokunun iç direncini yitirerek gevşemesi ve sarkması
Çekirdek Özet 2İrâdede, azimde ve fiziksel bünyede gevşeme, yıpranma ve direnç kaybı
Çekirdek Özet 3Taşıyıcı omurganın zayıflaması sonucu dış darbelere karşı korumasız hale gelme hali
Kritik Hata RiskiKavramın salt maddi güçsüzlük veya mutlak acizlik sanılarak psikolojik ve iradî gevşeme boyutunun göz ardı edilmesi

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
وهİçten gelen bir çöküş, boşalma, akış veya düşüş hareketi; وهي (bağın gevşeyip çözülmesi), وهب (kendinden bir parçayı karşılıksız çıkarma/bırakma), وهج (ısının ve alevin içten dışa yayılıp tükenmesi) köklerinde görülen gevşeme ve salınım tabanıنBünyedeki direncin ve tutuculuğun içten içe zayıflayıp yapının gevşek, bitkin ve sarkık bir hal alması; güç kaybının süreklilik ve yerleşik bir hal kazanması

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
وçengel, çadır kazığı; bağlama, ekleme, tutturmaYapıyı bir arada tutan, bağlayan veya gergin durmasını sağlayan taşıyıcı bağ
هkollarını kaldırmış insan; dikkat çekme, ortaya çıkma, nefesİçsel soluğun dışa vurumu, enerjinin açığa çıkması ve tükenişe yöneliş
نfiliz, yılan, balık; süreklilik, çoğalma, canlılıkHareketteki kıvrılma, esneklik, dirençsizlik ve akışkan zaafın yayılması
وهنÇadır kazığının veya gergi bağının içten boşalarak esnemesi, gerginliğini yitirip gevşemesi ve yapının çöküşe meyletmesiBir nesnenin veya iradenin taşıyıcı direncini kaybederek bükülmesi, sarkması ve iç zaaf göstermesi hareketi

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamKemiğin, mafsalın veya taşıyıcı dokunun ilik ve sertliğini yitirip gevşemesi; boyun ile omuz arasındaki taşıyıcı damarın (vâhine) tutulup gücünü kaybetmesi; gecenin ilerleyen saatlerinde havanın ve hayatın gevşeyip sükûnete gömüldüğü vakit (mevhin)
Cahiliye şiiri kullanımıA‘şâ bir beytinde kemiğin gevşemesi ve sağlamlığını koruması bağlamında kökü şöyle zikreder: وما إن بعظم له من وهن / İkinci bir şahit olarak el-A‘şâ veya kabile şairleri tarafından darb-ı mesel kabilinden aktarılan mısrada da kemikteki gevşeme zaafı şöyle ifade edilir: نحن الذين إذا ما أربة نزلت / لم تلق في عظمنا وهنا ولا رققا
Erken Arapça kullanımCerîr’in el-Ferazdak’ı hicvederken kılıcını kınından çektiğinde elinin ve bileğinin dirayetini yitirmesini anlatırken kullandığı beyit: وهن الفرزدق يوم جرد سيفه / قين به حمم وآم أربع

Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Dīvânü’l-A‘şâ.

Sami etimolojik katman

Batı ve Güney Sami dillerinde zayıflık, gevşeklik ve direnç yitimi anlamlarını taşıyan kök tabanlarıyla fonetik ve anlamsal paralellik taşır. İbranicede yer alan ve zayıflık, hiçlik, zaaf veya solgunluk bildiren h-w-n / h-n-h kök ailesi ile Süryanicedeki gevşeme, sönümlenme ve solma bildiren biçimler Arapçadaki وهن köküyle yakın anlamsal matrise sahiptir. Arapçada kökün ilk harfi olan vav ile korunan misâl yapı, hareketin içsel bağlamda bir gerilimin çözülmesi yönünde özelleşmesini sağlamıştır. Erken Güney Arapçasında (Saba dili) ve klasik bedevi lehçelerinde özellikle iskeletin, taşıyıcı uzuvların ve çadır direklerinin gevşemesi veya dayanıklılığını yitirmesi kökün en yalın fiziksel katmanını oluşturur; bu somut direnç kaybı daha sonra ahlaki, iradî ve askerî gevşekliği ifade eden semantik bir genişlemeye uğramıştır.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, Maqāyīs al-Lugha.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönTaşıyıcı kemiğin ve damarın gevşemesiKemiğin iç dokusunun boşalması, boyun damarındaki sızı (vâhine) ve gecenin dinginleşen vakti (mevhin) türevleriyle gerginliğin çözülüşüKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice ve Süryanice gevşeklik ve tükeniş kökleriBenzer fonetik yapıdaki köklerde direncin kırılması, tükenme ve değersizleşme anlamlarının ortak miras olarak yer almasıGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik çerçevenin ötesinde kanıtlanmış güvenilir bir dış akrabalık tespit edilmediVeri bulunamadı

Kaynak David Cohen, Dictionnaire des racines sémitiques; HALOT; Lisān al-ʿArab.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
وهنAnlamlıGevşemek, zayıflamakTaşıyıcı yapının, bünyenin ve azmin iç direncini yitirip sarkmasıHedef kök; Kur'an'da geçer
ونهAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bağımsız müstakil kullanımı kaydedilmemiştirKur'an'da geçmez
هونAnlamlıHafiflemek, kolaylaşmak, alçalmakAğırlığın kalkması, değersizleşme, sakinlik veya hakir görülme haliKalb ve ortak semantik çekirdek; Kur'an'da geçer
هنوAnlamlıİşaret etmek, bir şeye kinaye olmakBelirsiz bir nesneye veya şahsa işaret sözü olarak kullanılan kök biçimiKur'an'da geçmez
نوهAnlamlıYükseltmek, şanını duyurmakBir şeyin adını ve değerini yukarı kaldırıp açığa vurmaHedef kökün alçalma ve çöküş vurgusuna zıt hareket
نهوAnlamlıEngellemek, vazgeçirmek, sona erdirmekBir eylemi sınırlandırma ve aklın kişiyi zaaftan alıkoyması (nühye)Zaafla dağılmayı engelleyen irade bağı; Kur'an'da geçer

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
وهنMerkezGevşeklik, iç direnç kaybıTaşıyıcı omurganın veya iradenin içten çözülüp gerginliğini yitirmesiFiziksel ve ruhsal iç gevşeme
ضعفKomşuGüç yetirememe, takatsizlikGenel güç ve kudret azlığı; dış etkilere karşı bütünüyle kuvvetsiz kalma haliGücün niceliksel azlığı
فشلKomşuKorkuyla geri çekilme, yılgınlıkÇatışma ve zorluk anında yüreksizlik yüzünden dağılma ve başarısızlığa uğramaMücadele anındaki panik zaafı
عجزKomşuGeride kalma, güç yetiremeyişBir hedefe ulaşmada arkada kalma, yetersizlik sebebiyle yetişememe haliSonuca ulaşamama acziyeti
فتورKomşuHareketsizlik, dinginleşmeBaşlangıçtaki şiddet ve hararetin sönmesi, geçici duraklama ve yavaşlamaHararetin sönmesi
قويZıtKuvvet, sarsılmaz dayanıklılıkBünyenin, bağın ve iradenin dış darbelere karşı sarsılmaz bir direnç göstermesiBütüncül direnç ve kudret

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaوهنGevşeme, direnç kaybıTaşıyıcı bağın, kemiğin ve azmin içten pörsümesi ve zayıflamasıKesin
LatinceLanguor, enervatioGüçten düşme, gevşeklikSinirlerin ve bağların gerilimini kaybederek canlılığını yitirmesi halini karşılarGüçlü
İngilizceEnfeeblement, frailty, slackeningGevşeme, zayıflık, narinlikYapısal dayanıksızlığı ve iç iradenin gevşemesini verir; kemik iliğinin tükenişini tek başına karşılamazGüçlü
AlmancaEntkräftung, ErschlaffungTakatten düşme, pörsümeBir gerilimin veya kas gücünün gevşeyip işlevsiz kalmasını eksiksiz yansıtırGüçlü
FransızcaAffaiblissement, relâchementZayıflama, gevşemeAhlaki ve fiziksel çözülmeyi içerir; örümcek ağındaki yapısal çürüklüğü de kapsarGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Lane’s Arabic-English Lexicon.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
Mücadelede irade zaafı ve gevşemeYılgınlık, cesaret kaybı ve azmin kırılmasıSavaş ve cihat ortamında müminlerin gevşememesi ve düşmandan korkmaması bağlamı; Âl-i İmrân 3:139, Nisâ 4:104, Muhammed 47:35
İskelet ve bedenin yaşlılıkla yıpranmasıKemiğin sertliğini yitirip koflaşmasıYaşlılık halinde Zekeriyyâ aleyhisselamın bedenindeki çöküşü ikrar bağlamı; Meryem 19:4
Hamileliğin getirdiği üst üste bitkinlikKatmerli zahmet, tükeniş ve ağır halsizlikAnnenin evladını binbir meşakkat ve gevşeme içinde taşıması bağlamı; Lokmân 31:14
Yapısal dayanıksızlık ve korumasızlıkEn çürük ve koruma direnci bulunmayan sığınakSahte ilahlara sığınanların durumunun örümcek yuvasına benzetilmesi bağlamı; Ankebût 29:41
Düşman tuzaklarının boşa çıkarılmasıDüzen ve hilelerin etkisizleştirilip bozulmasıAllah'ın inkârcıların kurduğu hile ve tuzakların gerilimini gevşetip çökertmesi bağlamı; Enfâl 8:18

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİlahi irade ve insan fiilleri; teyit ve hüsranAllah’ın inkârcıların tuzağını boşa çıkarması (muhinu keyd) ve müminlerin kalbine sebat vermesiDüşman tuzağının ontolojik olarak dayanıksız ve çöküntüye mahkûm kılınması
FıkıhCihat hukuku ve sulh şartlarıMüslümanların güçlüyken gevşeyip aşağılatıcı bir barışa meyletmelerinin yasaklanmasıHaklı mücadeleyi terk etmeye yol açan iradi zaaf ve çözülme yasağı
TefsirTemsil ve mecaz tahlilleriÖrümcek evinin zayıflığı ile şirk sisteminin temelsizliği arasındaki yapısal benzerlikSığınak zannedilen yapının hiçbir koruyucu direncinin bulunmayışı
HadisBeden sağlığı ve ümmetin sosyolojik durumuMedine hummasının ashabı zayıflatması ve ümmetin kalbine dünya sevgisi ve ölüm korkusu sebebiyle vehen düşmesiRuhsal çöküntünün, konfor düşkünlüğünün ve bedensel takatsizliğin ifadesi

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniTevhit ve şirk ayrımıDayanıksız dayanakAldatıcı sığınağı ifşa etmeAllah’tan başkasını veli edinenlerin sistemi, hiçbir koruyucu mukavemeti olmayan örümcek yuvası gibi içten çürüktürKesin
İlmiMetodoloji ve muhakemeÇürük öncül ve zayıf delilYanılgıyı önlemeTemeli sağlam olmayan kurguların ve ispatsız teorilerin ilk zorlu tenkitte dağılmasıGüçlü
SiyasiDevlet otoritesi ve askeri sebatİrade zaafı ve çözülmeMağlubiyeti engellemeAskeri güç var olsa bile iradedeki gevşeme ve korkaklık toplumun hezimete uğramasına neden olurKesin
İktisadiÜretim ve piyasa dinamizmiAtalet ve tembellikVerimsizliği engellemeÇalışma azminin kırılması ve sermayenin korumasız alanlara bağlanmasıyla ekonomik dengenin zayıflamasıMuhtemel

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerMalzeme yorulması ve gerilme kaybı (stress relaxation)Bir cismin veya taşıyıcı kirişin maruz kaldığı yük altında iç bağlarının zayıflaması, elastikiyetini kaybedip kırılma noktasına gelmesiGüçlü
Beşeri bilimlerAnomi ve kolektif motivasyon çöküşüToplumu veya bireyi ayakta tutan ortak inanç ve irade bağlarının çözülmesiyle ortaya çıkan toplumsal eylemsizlik haliGüçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökün yalnızca fiziksel bir hastalık, yaşlılık bitkinliği veya maddi imkânsızlık olarak anlaşılması
Kur'an içi daha geniş anlamFiziksel güç olsa dahi psikolojik direncin, inanç azminin kırılması ve sahte kurumsal yapıların ontolojik zayıflığı
Yanlış anlamanın doğuracağı hataCihat ve mücadele ayetlerinde gevşememe emrinin sadece teçhizat eksikliği zannedilerek zihinsel ve manevi azmin terk edilmesi; şirk yapılarının dıştan heybetli görünümüne aldanılarak örümcek evi gibi çürük olduğunun fark edilemeyişi

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın insan psikolojisindeki en tehlikeli kırılma noktasını, yani zahirde var olan gücün içten içe erimesini ve azim kaybını tespit etmesi açısından merkezîdir. İmanın omurgasını diri tutan dinamizmin karşıtı olarak vehen kavramı konumlandırılır.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Uhud ve Hendek savaşları sonrasındaki psikolojik toparlanma ayetlerinde, tebliğ ve davet sürecinde çekilen meşakkatlerde ve şirk ideolojisinin kofluğunu sergileyen ontolojik misallerde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Müminlerin zafere ulaşmasında tek belirleyicinin sayısal ve maddi çokluk olduğu vehmini yıkar; asıl hezimetin fiziksel güçsüzlükten değil, içteki gevşeklikten ve irade çözülmesinden kaynaklandığını ortaya koyar.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamTaşıyıcı kemiğin, kirişin veya bağın iç direncini kaybederek gerginliğini yitirmesi, pörsümesi ve sarkması.
  • Soyut anlamİrade, inanç, azim veya sistemik düzende ortaya çıkan içsel zaaf, dirençsizlik ve yılgınlık.
  • Sistematik karşılıkDışsal bir yük altında taşıyıcı mukavemetin sıfıra yaklaşması sebebiyle sistemin koruma işlevini yitirip çöküşe açık hale gelmesi.
  • LaTeX modeliR(t)=R0 e−λt  ⟹  lim⁡t→∞R(t)=0
  • LaTeX açıklamasıFormülde R0 başlangıçtaki yapısal direnci veya azim gerilimini, λ içsel gevşeme katsayısını, t zamanı ve maruz kalınan baskıyı temsil eder. Model, iç direncin zamanla sönümlenerek sistemin koruyucu mukavemetinin (R) sıfıra yaklaştığı ve yapının bütünüyle savunmasız kaldığı gevşeme hareketini ifade eder.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: و