قبح
ق - ب - ح
KÖK- 1 geçiş
- 1 ayet
- 1 sîga
- 12 sözlük
Kur'an'daki karşılığı: Çirkinleştirenler
Notlarım
Sözlükler(12)
Kitâbu'l-'Ayn
Halîl b. Ahmed · 8. yyTR1.481 harfباب الحاء والقاف والباء معهما
ح ب ق، ح ق ب، ق ب ح، ق ح ب مستعملات
حبق:
الحَبَق: دَواء من أدوية الصَيْدلانيِّ. والحَبْق: ضُراط المِعَز، حَبََت تَحبِقُ حَبْقاً.
حقب: الحَقَبُ: حَبْل يُشَدُّ به الرَّحْل إلى بطْن البعير كي لا يَجْتَذبَه التَصدير: وحَقِبَ البعيرُ حَقَباً فهو حَقِب أي تَعَسَّرَ عليه البَوْل. والأحقَب: حِمارُ الوَحْش لبَياض حَقْوَيه، ويقال: بل سُمِّيَ لدِقَّة حَقْوَيه، والأُنثى
es-Sıhâh
Cevherî · 10. yyTR334 harfالقُبْحُ: نقيض الحسن. وقد قَبُحَ قباحة فهو قبيحٌ.وقَبَحَهُ الله، أي نحَّاهُ عن الخير، فهو من المقبوحين. يقال: قُبْحاً له وقَبحاً أيضاً. وأقْبَحَ فلان: أتى بقبيحٍ. والاستقباح: ضدُّ الاستحسان. وقَبَّحَ عليه فِعله تَقبيحاً. والقبيحُ: طرف عظم المِرفق. قال الشاعر:
فلو كنت عَيْراً كنتَ عَيْرَ مَـذَلَّةٍولو كنتَ كَسْراً كنتَ كَسْرَ قَبيحِ
Tehzîbu'l-Luğa
Ezherî · 10. yyTR7.446 harfباب الحاء والقاف والباء
حقب ، حبق ، قبح ، قحب : مستعملة .
حبق : قال الليث : الحَبَق : دَوَاءٌ من أدوية الصيادلة . أبو عُبيد عن الأصْمَعي قال : الحَبَق : الفُوذَنْجُ . الليث : الحَبْق : ضُرَاطُ المعِز . تقول : حَبَقَت تحبِق حَبْقاً . وقال أبو عُبَيْد : قال الأصْمَعي : يقال : نَفَخَ بها ، وحَبَق بها ، إذا ضَرَطَ . وعِذْقُ حُبَيْق ولون حُبَيق : ضَربٌ من التمر رديء ، وقد نهى النبي ( صلى الله عليه
Mekâyîsü'l-Luğa
İbn Fâris · 11. yyTR9.779 harf(باب القاف والباء وما يثلثهما)
(قبح) القاف والباء والحاء كلمةٌ واحدة تدلُّ على خلاف الحُسْن، وهو القُبْح. يقال قَبحَه الله، وهذا مقبوحٌ وقَبيح. وزعم ناسٌ أنَّ المعنى في قَبَحه: نحّاهُ وأبعدَه. [ومنه] قولُه تعالى: {وَيَوْمَ القِيَامَةِ هُمْ مِنَ المَقْبُوحِينَ[القصص 42].
ومما شذَّ عن الأصل وأحسَبُه من الكلام الذي ذَهَبَ مَن كان يُحْسِنُه، قولُهم كِسْرُ قَبيحٍ، وهو عَظْمُ السَّاعد، النِّصف الذي
Müfredât
Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR483 harf- القبيح: ما ينبو عنه البصر من الأعيان، وما تنبو عنه النفس من الأعمال والأحوال، وقد قبح قباحة فهو قبيح، وقوله تعالى: ﴿من المقبوحين﴾ [القصص /42]، أي: من الموسومين بحالة منكرة، وذلك إشارة إلى ما وصف الله تعالى به الكفار من الرجاسة والنجاسة إلى غير ذلك من الصفات، وما وصفهم به يوم القيامة من سواد الوجوه، وزرقة العيون، وسحبهم بالأغلال والسلاسل ونحو ذلك. يقال: قبحه الله عن الخير، أي: نحاه، ويقال لعظم
Esâsü'l-Belâğa
Zemahşerî · 12. yyTR375 harfق ب ح
هذا أمرٌ قَبيح مُستَقبح، وأحسنتَ وأقبح أخوك: جاء بفعل قبيح.
وقبّحت عليه فعله.
وقبحه الله: أبعده.
وفلان مقبوح: منحى عن الخير " هم من المقبوحين " وقابحه: شاتمه.
وقبحت البثرة: عصرتها قبل نضجها.
وإنها لقبيحة الشخب إذا كانت واسعة الإحليل.
وضرب حسنه وقبيحه وهما عظمان في المرفق.
قال: فلو كنت عيراً كنت عير مذلة ولو كنت كسراً كنت كسر قبيح
Lisânü'l-Arab
İbn Manzûr · 13. yyTR3.698 harfالقُبْحُ: ضد الحُسْنِ يكون في الصورة؛ والفعل قَبُحَ يَقْبُح قُبْحاً وقُبُوحاً وقُباحاً وقَباحةً وقُبوحة، وهو قبيح، والجمع قِباحٌ وقَباحَى والأُنْثَى قَبيحة، والجمع قَبائِحُ وقِباحٌ؛ قال الأَزهري: هو نقيض الحُسْنِ، عامّ في كل شيء.
وفي الحديث: لا تُقَبِّحُوا الوَجْهَ؛ معناه: لا تقولوا إِنه قبيح فإِن الله مصوّره وقد أَحسن كل شيء خَلَقَه؛ وقيل: أَي لا تقولوا قَبَح اللهُ وَجْه فلان.
وفي الحديث:
Kâmûsü'l-Muhît
Fîrûzâbâdî · 15. yyTR205 harf* ق ب ح * * القُبْحُ * ضد الحسن وبابه ظرف فهو * قَبِيحٌ * * قَبَحَهُ * الله نحاه عن الخير وبابه قطع ويقال * قَبْحاً * له بضم القاف وفتحها و * الاسْتِقْباحُ * ضد الاستحسان و * فَبَّحَ * عليه فعله * تَقْبيحا
Tâcü'l-Arûs
Zebîdî · 18. yyTR2.677 harfالقبح، بالضم: ضد الحسن، يكون في الصورة والفعل، ويفتح. قبح ككرم يقبح قبحا، بالضم، وقبحا، بالفتح، وقباحا، كغراب، وقبوحا، كقعود، وقباحة، كسحابة، وقبوحة، بالضم. فهو قبيح من قوم قباح وقباحى وامرأة قبحى وقبيحة من نسوة قبائح وقباح. وقبحه الله قبحا وقبوحا: أقصاه ونحاه وباعده عن الخير كله، كقبوح الكلب والخنزير. قاله أبو زيد. وفي القرآن ويوم القيامة هم من المقبوحين أي البعدين عن كل خير. وعن ابن عباس: أي
Lane's Lexicon
Edward W. Lane · 19. yyTR6.990 harfقَبُحَ
1 قَبُحَ ذ , (S, Msb, K, &c.,) aor. قَبُحَ , (Msb, K,) inf. n. ↓ قُبْحٌ, (Msb, K,) [or this, accord. to the S, seems to be a simple subst.,] and قَبْحٌ (K) and قَبَاحَةٌ (S, K) and قُبُوحَةٌ and قُبُوحٌ and قُبَاحٌ, (K,) He, or it, (a form, and an action, L, and anything, T,) was, or became, bad, evil, abominable, foul, unseemly, unsightly, ugly, or hideous; contr. of حَسُنَ. (S, Msb, K,
Salmone
H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.320 harfقَبَحَ
قَبَحَ A ( n. ac. قَبْح 1 ),
a. Made ugly, hideous, unsightly.
b. Broke.
c. ( n. ac. قَبْح 1 , قُبُوْح 27 ), Removed; drove away.
قَبُحَ
قَبُحَ U ( n. ac. قَبْح 1 , قُبْح 3 , قَبَاْحَة 22t , قُبَاْح 24 , قُبُوْح 27 , قُبُوْحَة 27t ),
a. Was ugly, hideous; was abominable, detestable.
قَبَّحَ
قَبَّحَ II ,
a. see I (a) .
b. Rejected, reprobated.
c. [ 'Ala ], Reproached
Kitâbullâh
Kur'an kullanımından türetilmişTR10.896 harfقبح
قَبُحَ - يَقْبُحُ - أَقْبَحَ - يُقْبِحُ - مَقْبُوْح - مَقْبُوْحِيْن
قَبُحَ - يَقْبُحُ + الكائن: يكون قبيحاً: يكون ذا صورة كريهة بشعة تسوء الناظر إليها: وتسمى به الصورة المادية، والصورة المعنوية: الأفعال
أَقَبَحَ - يُقْبِحُ: على وزن " أفعل " من " قَبُحَ - يَقْبُحُ": جعله " يَقْبُحُ ": وصفه بوصف كريه، أو شَوَّه صورته أو أظهر أفعاله الكريهة
Mücavir kökler5 mücavir (9 toplam)
Geçtiği ayetler(1)
وَأَتْبَعْنَاهُمْ فِي هَذِهِ الدُّنْيَا لَعْنَةً وَيَوْمَ الْقِيَامَةِ هُمْ مِنَ الْمَقْبُوحِينَ
ÇirkinleştirenlerBu dünyada arkalarına la’neti taktık. Kıyamet günü de onlar çirkinleştirilmiş olanlardır.
Kök analizi
Kök tanımı ve çekirdek özet
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | قبح |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Belirgin fark tespit edilmedi |
| Bağlamsal Yakın Kökler | سوء, رجس, نكر |
| Zıt Kök | حسن |
| Çekirdek Özet 1 | Gözün veya nefsin tiksinip geri çekildiği biçimsel ve ahlaki uyumsuzluk, dışlanma ve uzaklaştırılma |
| Çekirdek Özet 2 | İlahî rahmetten, onurdan ve hayırdan bütünüyle uzaklaştırılarak hor, hakir ve değersiz bırakılma hali |
| Çekirdek Özet 3 | Varlığın yaratılış gayesindeki fıtrî ahengi yitirerek nefret edilen, reddedilen ve tardedilen bir konuma düşmesi |
| Kritik Hata Riski | Kavramı yalnızca fiziksel veya görsel bir estetik noksanlığa indirgeyerek ontolojik ve ahlaki dışlanma boyutunu yok saymak |
Biliteral analiz
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| قب | Büzmek, toplamak, tutmak, sınırlayıp içine çekmek veya yakalamak (örneğin قبض büzüp kavramak, قبس tutuşturup almak, قبر örtüp içine almak, قبل yönelip öne almak) | ح | Kuşatma, ayırma ve sınır çekme karakterine sahip ح harfinin eklenmesiyle toplanıp büzülen yapının fıtrî sınırlarını aşarak uyumsuzlaşması, dış yüzeyin ahengini yitirip itici hale gelmesi ve rahmetten tecrit edilerek tardedilmesi anlamı kazanılmıştır. |
Piktografik analiz
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ق | Ufuktaki güneş, iğne deliği; dönme, toplanma, sınır | Bir odağa toplanma, sınır oluşturma ve yoğunlaşma hareketini temsil eder. |
| ب | Ev, çadır; iç, barınma, içinde olma | Bir iç mekânı, bünyeyi, varlığın yerleşik ve korunaklı durumunu simgeler. |
| ح | Çit, duvar; çevirme, koruma, ayırma | Sınır koyma, engelleme, dışarıda bırakma ve sert tecrit hareketini ifade eder. |
| قبح | İçsel yapının (ب) fıtrî sınır ve odağından (ق) kopup dış duvar ve engelle (ح) çatışması; ahengin bozularak varlığın sınır dışına itilmesi, reddedilmesi ve tecrit edilmesi hareketini gösterir. |
Tarihsel ve erken kullanım
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Ön kol kemiğinin dirseğe birleşen uç kısmındaki sivrilik (كسر قبيح); ayrıca olgunlaşmamış çıbanı vakitsiz sıkarak yapısını bozmak ve yarayı çirkinleştirmek (قبح البثرة). |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Erken dönem Arap şiirinde dirsek kemiğinin uç yapısını veya bir şeyin fıtrî şeklinden sapmasını tarif etmek için kullanılmıştır: حيث تحك الإبرة القبيحا ibaresinde dirsekteki kemik ucu kastedilir. Ayrıca birini hakir kılmak için söylenmiş لو كنت عيرا كنت عير مذلة / ولو كنت كسرا كنت كسر قبيح beytinde kök, en değersiz kemik parçası manasında geçer. |
| Erken Arapça kullanım | Klasik bedevî dilinde bir kimseyi hayırdan mahrum bırakmak ve lanetlemek üzere söylenen قبحه الله (Allah onu hayırdan uzaklaştırsın, zelil kılsın) bedduası yaygındır; hem suret hem siret bozukluğunu anlatır. |
Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Asās al-Balāgha, Lisān al-ʿArab.
Sami etimolojik katman
Sami dilleri ailesinde قبح kökü, biçimsel bozulma, tiksinti uyandırma, kınama ve toplumdan veya kutsaldan tardedilme semantik alanıyla ilişkilidir. İbranice ve Süryanicede kök harfleri doğrudan birebir fonetik örtüşmeyle her zaman aynı kalıpta bulunmasa da, kökün taşıdığı kınama, ayıplama, lanetleme ve fıtrî ahengin zedelenmesi yönündeki anlamlar Batı Sami dillerindeki paralel sövme ve tecrit kökleriyle anlamsal akrabalık gösterir. Arapçada bu kök hem görsel ve estetik düzlemde nefsin ve gözün tiksindiği şeyi (çirkinlik), hem ahlaki düzlemde fıtrata aykırı düşen fiilleri, hem de ontolojik ve sosyal düzlemde bir varlığın her türlü hayırdan uzaklaştırılıp tecrit edilmesini (tard ve nefiy) kapsayan çok katmanlı bir gelişme göstermiştir.
Güven Güçlü
Kaynak Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, David Cohen, Lisān al-ʿArab.
Etimolojik analiz
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | Kemik çıkıntısı ve ham çıbanın sıkılarak bozulmasından ahlaki uyumsuzluğa ve tardedilmeye geçiş | Somut bir doku veya şekil bozukluğu zamanla nefsin tiksindiği her türlü çirkinliğe, ardından ilahî lanetle hayırdan uzaklaştırılmaya evrilmiştir. | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | Batı Sami dillerinde kınama, reddetme ve tecrit etme kökleriyle semantik kesişim | Ayıplama, fıtrata aykırı bulma ve toplum dışına itme anlamlarında ortak Sami mantığı mevcuttur. | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Afro-Asyatik dillerde reddetme ve form yitimi kökleri | Geniş dil ailesinde itici bulma ve dışarı atma yönündeki bazı ses ve anlam izleri gözlemlenir. | Muhtemel |
Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, David Cohen.
Kardeş kökler
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| قبح | Anlamlı | Çirkin olmak, hayırdan uzaklaşmak, tardedilmek | Gözün ve nefsin nefret ettiği bozukluk; Kur'an'da geçer. | Hedef kök |
| قحب | Anlamlı | Öksürmek, boğaz tıkanması, ahlaksızlaşmak | Göğüsten sert ses çıkarma ve fıtrî iffetin bozulması hali. | Kur'an'da geçmez |
| بقح | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde mühmel kaydedilmiştir |
| بحق | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde mühmel kaydedilmiştir |
| حقب | Anlamlı | Kuşak bağlamak, birikmek, uzun zaman | Devenin terkisine bağ vurmak veya senelerin birbiri ardınca yığılması. | Kur'an'da geçer |
| حبق | Anlamlı | Kokulu bitki (fesleğen), yellenmek | Fesleğen otu türü veya ani koku/gaz çıkarma durumu. | Kur'an'da geçmez |
Komşu kökler ve zıt kök
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| قبح | Merkez | Dışlanma, uyumsuzluk ve tiksinti veren fenalık | Hem biçimsel hem ahlaki ahenksizliği ve bunun sonucu olan tardedilme halini merkeze alır. | Fıtratın nefretle geri çekildiği her türlü kötülük ve aşağılanma. |
| سوء | Komşu | Fenalık, keder ve zarar vericilik | سوء insana elem ve keder veren zarara odaklanırken, قبح nefsin doğrudan tiksindiği ve dışladığı ahenksizliğe odaklanır. | Zarar ve üzüntü doğuran durum. |
| رجس | Komşu | Maddî ve manevî pislik, kirlilik | رجس bulaşıcı necasete ve şer'an haram kılınan murdarlığa işaret ederken, قبح fıtrî ve ahlaki reddi ifade eder. | İğrençlik ve dinî necislik. |
| نكر | Komşu | Yadırganma, bilinmeme, inkâr edilme | نكر aklın ve selim örfün tanımadığı, yadırgadığı şeydir; قبح ise tanınsa dahi tiksintiyle uzaklaştırılan bozukluktur. | Meşru görülmeyen yabancı unsur. |
| حسن | Zıt | Güzellik, uyum, kemal | حسن aklın, duyunun ve fıtratın hoşnut kaldığı ahenkli kemal iken, قبح onun tam zıddı olarak dışlanan noksanlıktır. | Estetik ve ahlaki mükemmellik. |
Başka dillerde anlam karşılıkları
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | قبح | Uyumsuzluk, çirkinlik, dışlanma | Fıtratın nefret ettiği hal ve hayırdan uzaklaştırılma durumudur. | Kesin |
| Latince | Deformitas, turpitudo | Biçimsizlik, ahlaki alçaklık | Fiziksel şekil bozukluğunu ve ahlaki utancı karşılar; ilahî tard boyutunu tam yansıtmaz. | Güçlü |
| İngilizce | Ugliness, abomination, repudiation | Çirkinlik, iğrençlik, reddedilme | Ugliness sadece görsel kalabilir; abomination ve repudiation ile ilahî dışlanma ve nefret boyutu tamamlanır. | Güçlü |
| Almanca | Hässlichkeit, Verabscheuungswürdigkeit | Çirkinlik, nefret uyandırıcılık | Hem estetik ahenksizliği hem de ahlaki olarak tiksinilen şeyi ifade eder. | Güçlü |
| Fransızca | Laideur, infamie, répulsion | Çirkinlik, rezillik, tiksinti | Suret çirkinliğinin yanında sosyal ve ahlaki rezilliği karşılar. | Güçlü |
Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Littré.
Vücûh ve nezâir
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| الْمَقْبُوحِينَ | İlahî rahmetten bütünüyle kovulmuş, rezil edilmiş ve fıtrî onuru çiğnenerek çirkinleştirilmiş olanlar | Dünyada azgınlık ve kibre saplanan Firavun ve kavminin ahiretteki zelil, dışlanmış ve iğrenç kılınmış halini anlatan helak bağlamı (Kasas 28:42). |
Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Hüsün ve kubuh meselesi | Fiillerin bizzat kendi zatında mı akılla bilinen bir çirkinlik taşıdığı, yoksa şeriatın yasaklamasıyla mı çirkinleştiği tartışması. | Varlık ve fiillerin ontolojik/ahlaki kötülük niteliği. |
| Fıkıh | Haram, mekruh ve fasit fiiller | Şer'an kabiḥ sayılan eylemlerin akitlerin sıhhatine ve mükellefiyetin geçerliliğine etkisi. | Şer'î yasaklık ve hukuki geçersizlik. |
| Tefsir | Ahiretteki helak ve ceza tasviri | Kasas 28:42'deki lafzın yalnızca yüz karalığı değil, rahmetten ve her türlü hayırdan mutlak tardedilme olarak açıklanması. | Ebedî tecrit, horlanma ve ilahî mahrumiyet. |
| Hadis | Ahlak, suret ve isimlendirme adabı | Yüze vurmayı ve yüze çirkin demeyi yasaklayan rivayetler ile en çirkin isimlerin kınanması bağlamı. | Fıtrata saygı ve tahkirden kaçınma ilkesi. |
Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Tevhid ve kulluk nizamı | İlahî huzurdan tard ve lanet | Fıtrata aykırı olanın rahmetten tecrit edilmesi | Şirke ve isyana batan varlığın manevî ahengini yitirerek kovulmasıdır. | Kesin |
| İlmi | Epistemolojik tutarlılık | Uyumsuzluk ve metodolojik sakatlık | Çarpık ve tutarsız bilginin reddi | Hakikatle uyuşmayan, mantıksal düzeni bozulmuş önermelerin zihnen dışlanmasıdır. | Güçlü |
| Siyasi | Yönetim ve meşruiyet | Tiranlığın tarihten silinip lanetlenmesi | Zulüm iktidarının meşruiyetini yitirmesi | Firavunî istibdadın nihayetinde kamu vicdanında ve ilahî adalet divanında aşağılanmasıdır. | Kesin |
| İktisadi | Piyasa ve kazanç ahlakı | Gayrimeşru ve fasit muamele | Sömürüye dayalı mekanizmaların bertarafı | Haksız kazanç ve piyasa dengesini bozan hileli işlemlerin nizam dışı sayılmasıdır. | Güçlü |
Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Asimetri, entropi artışı ve form bozulması (deformasyon) | Bir sistemin kararlı, dengeli ve minimum enerjiyle ahenk sağlayan geometrik formunu kaybederek kaotik ve işlevsiz hale gelmesi. | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Sosyal damgalama (stigmatizasyon) ve kamusal tecrit | Toplumsal değerler sistemine ve ortak vicdana aykırı düşen sapkın tutumların dışlanarak mahkum edilmesi. | Güçlü |
Yanlış daraltma ve kritik hata riski
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kökü yalnızca bireysel zevklere veya görsel-fiziksel noksanlıklara dayanan yüzeysel bir estetik çirkinliğe indirgemek. |
| Kur'an içi daha geniş anlam | İlahî nizamla uyumunu kaybetmiş, fıtratı tahrip olmuş varlıkların hem manevî biçim bozukluğuna uğraması hem de ilahî rahmetten, onurdan ve hayırdan büsbütün tardedilmesi hali. |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Kasas 28:42 ayetinde Firavun ve kavmi için kullanılan ifadenin dehşetini hafifleterek, bunun sadece bir görünüş kusuru olduğunu zannetmek ve arkasındaki ontolojik dışlanma ile ebedî rezilliği idrak edememek. |
Kur'an'ı anlama odaklı sonuç
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'ın estetik ve ahlakı birbirinden ayırmadığını; fıtrata aykırılığın sadece soyut bir kusur değil, varlığı ilahî rahmetten mahrum bırakan ontolojik bir çirkinleşme ve tardedilme olduğunu gösterir. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Dünyada kibre, istibdada ve zulme saplanan zorba güçlerin (özellikle Firavun düzeninin) akıbetini, ilahî helak sahnelerini ve ahiret azabının psikolojik boyutunu anlatan ayetlerde belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Çirkinlik kavramını yaratılıştan gelen fiziksel kusurlarla sınırlayan algıyı yıkar; asıl çirkinliğin ilahî hakikate karşı direnç göstererek rahmet dairesinin dışına atılmak olduğunu ortaya koyar. |
Nihai sentez ve LaTeX modeli
- Somut anlamDirsek eklemindeki kemiğin sivri ve pürüzlü ucu ile vakitsiz sıkılarak biçimi bozulmuş çıban yarasının oluşturduğu itici doku bozukluğu.
- Soyut anlamVarlığın fıtrî ahengini, doğruluğunu ve letafetini yitirerek hem nefisler hem de ilahî irade nezdinde nefret edilen, reddedilen ve tecrit edilen bir duruma gelmesi.
- Sistematik karşılıkİlahî, ahlaki ve hukuki nizamın dışına düşen unsurların meşruiyet alanından bütünüyle kovulup mahrum bırakılması (tard ve nefiy).
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıFormülde mevcudat veya eylemler kümesini, fıtrî ve ahlaki ahenk fonksiyonunu, ilahî rahmet ve meşruiyet merkezini, ise bu merkezle olan ontolojik ve manevî mesafeyi temsil eder. Model, fıtrî ahengi sıfırlanan () ve ilahî rahmet merkezinden sonsuz bir tecritle uzaklaştırılan () varlıkların oluşturduğu dışlanmışlar kümesini () simgeler.