كشف

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ك-ش-ف15 sîga, 27 mücavir kök, 20 ayet, 14 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.رحمكَشَفْتَرجزمسسكَاشِفَاتُكَشْفَاكْشِفْوَكَشَفَتْحسبكشفضرردونكَشَفَكَاشِفَدعوجوبرودنكثكَشَفْنَاسوققلل

KökSîga 15Ayet 20Sure 14Mücavir 27

▶ Ağı aç (3B)

كشف

ك - ش - ف

KÖK
  • 20 geçiş
  • 20 ayet
  • 15 sîga
  • 13 sözlük

Açık baş demektir. Açmak, örtüyü açmak, saçı kaldırıp alnı açmak anlamlarına gelir. Alnın üstündeki kalkık bağlı kakül demektir.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(13)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Açık baş demektir. Açmak, örtüyü açmak, saçı kaldırıp alnı açmak anlamlarına gelir. Alnın üstündeki kalkık bağlı kakül demektir.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR285 harf
الكاف والشين والفاء معهما ك ش ف مستعمل فقط كشف: الكَشْفُ: رفعك شيئاً عما يواريه ويغطيه، كرفع الغطاء عن الشيء. والكَشَفة: دائرة في قصاص الناصية، وربما كانت شعيرات نبتت صعداً، يتشاءم بها. والنعت: أكشف، والاسم: الكَشَفة. والكَشُوفُ: الناقة التي يضر بها الفحل وهي حامل، وقد كَشَفتْ كِشافا.
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR651 harf
كَشَفْتُ الشيء فانْكَشَفَ وتَكَشَّفَ. يقال: تَكَشَّفَ البرقُ، إذا ملأ السماء. وكاشَفَهُ بالعداوة، أي بادأه بها. ويقال: "لو تكاشَفْتُمْ ما تدافنتم"، أي لو انْكَشَفَ عيبُ بعضكم لبعض. والكَشوفُ: الناقة التي يضربها الفحل وهي حامل. وقد كَشَفَتِ الناقةُ كِشافاً. وقال الأصمعيّ: فإنْ حمل عليها الفحل سنتين متواليتين فذلك الكِشافُ، والناقةُ كَشوفٌ. قال زهير: وتَلْقَحْ كِشافاً ثمَّ تُنْتَجْ فتُتْئِمِ
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR1.316 harf
ك ش ف كشف استعمل من وجوهه : ( كشف ) . كشف : قال الليث : الكشْف : رَفْعُكَ شيئاً عمَّا يُواريهِ ويُغَطِّيهِ . والكشفُ : مَصدرُ الأكْشَفِ ، والكشَفَةُ الاسمُ ، وهي دائرةٌ في قُصاصِ الناصيةِ ، وربمَا كانت شَعرات تَنْبُتُ صُعُداً ولم تكنْ دائرةً فهي كَشَفةٌ يُتشَاءَمُ بها . قال : والكَشُوفُ من الإبل : التي يَضربهَا الفَحْلُ وهي حامل ، ومصدرهُ : الكِشافُ . ( قلت ) : هذا التفسيرُ خطأُ ، والكِشافُ :
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR3.268 harf
(باب الكاف والشين وما يثلثهما) (كشف) الكاف والشين والفاء أصلٌ صحيح يدلُّ على سَرْوِ الشّيء عن الشَّيء، كالثَّوب يُسْرَى عن البدن. ويقال كَشَفْتُ الثوب وغيرَه أكْشِفه. والكَشَف: دائرةٌ في قُصَاص النّاصية، كأنَّ بعضَ ذلك الشَّعْر ينكشف عن مَغْرِزِهِ([1]) وَمَنْبتِه. وذلك يكون في الخيل التواءً يكون في عَسيب الذَّنب. والأكشف: الرجل الذي لا تُرْسَ معه في الحرب. ويقال: تكشَّفَ البرقُ، إذا مَلأ*
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR430 harf
- كشفت الثوب عن الوجه وغيره، ويقال كشف غمه. قال تعالى: ﴿وإن يمسسسك الله بضر فلا كاشف له إلا هو﴾ [الأنعام/17]، ﴿فكيشف ما تدعون إليه﴾ [الأنعام/41]، ﴿لقد كنت في غفلة من هذا فكشفنا عنك غطاءك﴾ [ق/ 22]، ﴿أم من يجيب المضطر إذا دعاه ويكشف السوء﴾ [النمل/62]، وقوله: ﴿يوم يكشف عن ساق﴾ [القلم/42] قيل: أصله من: قامت الحرب على ساق، أي: ظهرت الشدة، وقال بعضهم: أصله من تذمير الناقة، وهو أنه إذا أخرج رجل الفصيل
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR508 harf
ك ش ف كشف عنه الثوب وكشّفه وانكشف وتكشّف‏.‏ ورجل أكشف‏:‏ لا ترس معه‏.‏ قال‏:‏ لهن فوارس ليسوا بميلٍ ولا كشفٍ إذا قيل امنعونا وناقة كشوف‏:‏ كلّما نتجت لقحت وهي في دمها كأنها لكثرة لقاحها وإشالتها ذنبها كثيرة الكشف عن حيائها وقد كشفت كشافاً وأكشفت‏.‏ ومن المجاز‏:‏ كشف الله غمّه وهو كشّاف الغمم‏.‏ وهذا حديث مكشوف‏:‏ معروف‏.‏ وتكشّف فلان‏:‏ افتضح‏.‏ وتكشّف فلان‏:‏ افتضح‏.‏ وتكشّف البرق‏:‏ ملأ
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR3.472 harf
الكشْفُ: رفعُك الشيء عما يُواريه ويغطّيه، كشَفه يكشِفه كشْفاً وكشَّفه فانكَشَف وتكَشَّفَ. ورَيْطٌ كَشِيفٌ: مكْشُوف أَو مُنْكَشِف؛ قال صخر الغيّ: أَجَشَّ رِبَحْلاً، له هَيْدَبٌ يُرَفِّعُ للخالِ رَيْطاً كَشِيفا قال أَبو حنيفة: يعني أَن البرق إذ لَمَع أَضاء السحابَ فتراه أَبيض فكأَنه كشَف عن رَيْطٍ. يقال: تكشَّف البرق إذا ملأَ السماء. والمَكشوف في عَروض السريع: الجُزء الذي هو مفعولن أَصله مفْعولات،
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR161 harf
* ك ش ف * * كشَفَ * الشيء من باب ضرَبَ * فانكشَفَ * و * تكَشَّف * و * كاشَفَهُ * بالعداوة باداه بها ويقال لو * تَكاشَفْتم * ما تدافنتم أي لو انكشف عيب بعضكم لبعض
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR4.081 harf
الكشف، كالضرب، والكاشفة: الإظهار الأخير من المصادر التي جاءت على فاعلة، كالعافية والكاذبة، قال الله تعالى: ليس لها من دون الله كاشفة أي: كشف وإظهار، وقال ثعلب: الهاء للمبالغة، وقيل: إنما دخلت الهاء ليساجع قوله: أزفت الآزفة . وقال الليث: الكشف: رفع شيء عما يواريه ويغطيه، كالتكشيف قال ابن عباد: هو مبالغة الكشف. والكشوف كصبور: الناقة يضربها الفحل وهي حامل، وربما ضربها وقد عظم بطنها نقله الليث،
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR2.265 harf
١ 1 كَشَفَهُ ذ and كَشَفَ عَنْهُ He uncovered it; unveiled it; laid it open; displayed it; exposed it to view; discovered it; detected it; revealed it; disclosed it. ― -b2- كَشَفَ عَنْهُ He investigated, explored, or scrutinized, it; searched, examined, or inquired, into it. ― -b3- كَشَفَهُ He removed it; namely, a cover, or covering, or the like: and he uncovered it, laid it open, &c.; as also
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.647 harf
كَشَفَ كَشَفَ I ( n. ac. كَشْف 1 , كَاْشِفَة 21t ), a. Uncovered, bared, unveiled; exposed; disclosed. b. Explored ( country ). c. [ 'Ala ] [ coll. ], Visited ( the sick ). _ast; كَشِفَ كَشِفَ A ( n. ac. كَشَف 4 ), a. Was routed. b. Was unarmed. كَشَّفَ كَشَّفَ II , a. see I (a) , ( b ). c. [ acc. & Bi ], Showed, disclosed to. d. [ acc. & 'An ], Forced to disclose. كَاْشَفَ
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR15.219 harf
كشف كََشَفَ - يَكْشِفُ - كََشْف - كَاشِف - كَاشِفَة كََشَفَ - يَكْشِفُ + كائن + عن كائن + شيئاً: يرفع عنه أثره الضار والسيء: يرفع ويبعد ويزيل أثرَ كائنٍ أو عاملٍ خارجي، التصق أو علق على شيء أو كائن، فأضر به وأثر عليه بسوء ﴿فلما كشفنا عنه ضره﴾: كشف الضر عنه: رفعه وأزاله وأبعده عنه، فلم يعد يؤثر عليه فيضره {لقد كنت في غفلة من هذا فكشفنا عنك
Tamamını oku

Sîgalar(15)

Mücavir kökler27 mücavir (123 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. ضرر

    9 ortak ayet · “Darir” zor, bulanık gören kişi demektir

  2. دعو

    7 ortak ayet · Deav : Dua, gel gel anlamına kalkan eller demektir

  3. لجج

    2 ortak ayet · Dalgalandılar

  4. نكث

    2 ortak ayet · Bozulmuş iptir

  5. رجز

    2 ortak ayet · Pislik demektir

  6. مسس

    3 ortak ayet · Ona dokundu

  7. سوق

    2 ortak ayet · Sevk bacak demektir

  8. مع

    4 ortak ayet · Beraber

  9. جوب

    2 ortak ayet · Cevbe içi su dolu çukur, kova demektir

  10. دون

    3 ortak ayet · Dane, inek yavrusuna denir

  11. رحم

    4 ortak ayet · Rahim, bebeğin doğana kadar geliştiği yerdir

  12. قلل

    2 ortak ayet · Az

Geçtiği ayetler(20)

  1. فَلَمَّا كَشَفْنَا عَنْهُمُ الرِّجْزَ إِلَى أَجَلٍ هُمْ بَالِغُوهُ إِذَا هُمْ يَنْكُثُونَ

    GiderdikOnların erişecekleri bir süreye kadar azabı üzerlerinden kaldırınca; bir de bakarsın, onlar sözlerinden cayıyorlardı.

  2. … الضُّرُّ دَعَانَا لِجَنْبِهِ أَوْ قَاعِدًا أَوْ قَائِمًا فَلَمَّا كَشَفْنَا عَنْهُ ضُرَّهُ مَرَّ كَأَنْ لَمْ يَدْعُنَا إِلَى ضُرٍّ …

    Giderdikİnsan bir sıkıntıya düşünce; yan gelip yattığı veya ayakta bulunduğu anlarda Bize yalvarıp yakarır. Biz, sıkıntısını giderince de; karşılaştığı sıkıntıdan ötürü Bize hiç yalvarmamışa döner. Böylece aşırı gidenlere işledikleri hoş görünür.

  3. فَلَوْلَا كَانَتْ قَرْيَةٌ آمَنَتْ فَنَفَعَهَا إِيمَانُهَا إِلَّا قَوْمَ يُونُسَ لَمَّا آمَنُوا كَشَفْنَا عَنْهُمْ عَذَابَ الْخِزْيِ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَمَتَّعْنَاهُمْ إِلَى حِينٍ

    Giderdikİman edip imanı kendisine fayda sağlayan bir kasaba olsaydı ya? Yunus’un kavmi müstesna. Onlar, iman ettikleri zaman üzerlerinden bu dünya hayatında rüsvaylık azabını kaldırdık, bir zamana kadar da kendilerini faydalandırdık.

  4. فَلَمَّا كَشَفْنَا عَنْهُمُ الْعَذَابَ إِذَا هُمْ يَنْكُثُونَ

    GiderdikAzabı üzerlerinden kaldırınca, hemen sözlerinden caydılar.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökكشف
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerكشط, جلو, فرج
Zıt Kökستر
Çekirdek Özet 1Bir örtüyü, engeli veya perdeyi bir şeyin üzerinden kaldırıp altındakini bütünüyle açığa çıkarma
Çekirdek Özet 2İnsanın üzerine çöken darlık, azap ve gaflet perdesinin ilahi müdahaleyle bütünüyle kaldırılması
Çekirdek Özet 3Varlığın üzerindeki engelleyici katman kalktığında hakikatin zorunlu olarak görünür hale gelmesi
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca fiziksel olarak açmak veya mistik bir ilham türü sayarak Kur’an’daki ontolojik perdenin kalkması ve darlığın giderilmesi işlevini ıskalamak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
كشBir şeyin yüzeyini kazımak, soymak veya sıyırıp ayırmak; nitekim aynı çekirdeği paylaşan كشط kökünde de göğün perdesinin sıyrılıp açılması anlamı esastırفÜfleme, ayrılma ve dışa açılma niteliği taşıyan bu harf, sıyırma hareketini örtünün tamamen kalkması, kapalı durumun son bulması ve altındakinin eksiksiz meydana çıkması yönünde kesinleştirir

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
كAvuç içi; kavrama, eğme, kaplamaÖrtünün veya kapatıcı nesnenin kavranarak tutulmasını ifade eder
شDiş; ısırma, parçalama, keskinlikÖrtünün yüzeyle olan temasının keskin biçimde çözülmesi ve yarılması hareketini gösterir
فAğız; söz, açıklık, kenarKapalı alanın aralanarak dış ortama açılmasını ve serbest kalmayı simgeler
كشفÖrtünün kavranıp yüzeyden keskin bir hareketle sıyrılarak altındaki açıklığın ve saklı olanın bütünüyle dışarıya çıkarılmasıÖrtünün nesneden ayrılmasıyla birlikte kapalılığın yerini tam bir açıklık ve berraklığa bırakması hareketidir

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir örtünün, elbisenin veya tülün örtülen şeyin üzerinden kaldırılıp alınması; atın alnındaki kılların ters yöne yatarak alnı açık bırakması ve kalkanı bulunmayan savaşçının zırhsız açıkta kalması
Cahiliye şiiri kullanımıSakhr el-Ghayy el-Hüzelî şimşeğin bulutları yararak aydınlatmasını ve gökyüzünü açmasını şu beyitle tasvir etmiştir: / أَجَشَّ رِبَحْلاً، له هَيْدَبٌ / يُرَفِّعُ للخالِ رَيْطاً كَشِيفا /
Erken Arapça kullanımDevenin iki yıl üst üste doğurması veya hamileyken çiftleşmesi durumunda kuyruğunu kaldırması ve açması için كِشاف tabiri kullanılmıştır

Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.

Sami etimolojik katman

Arapça كشف kökü, Sami dillerinde bir yüzeyin sıyrılması, soyulması, örtünün açılarak içtekinin çıplak hale getirilmesi veya bir engelin bertaraf edilmesi semantik dairesiyle doğrudan bağlantılıdır. Kökün ilk iki konsonantı olan كش yapısı, Kuzeybatı Sami dillerinde ve İbranicede kazımak, sıyırmak ve deriyi yüzmek gibi fiziksel temasla örtüyü ayırma bildiren biçimlerle fonetik ve anlamsal örtüşme sergiler. Arapçada son ses olarak yer alan ف harfi, kapalılığın yarılarak dışa açılmasını somutlaştırmış ve kökü yalnızca yüzeyi sıyırmak değil, doğrudan bir nesneyi saran veya örten perdeyi kaldırıp atmak eylemine hasretmiştir. Süryanicede benzer fonetik kümeler örtünün açılması ve açığa vurulma anlamlarını barındırırken, klasik Arapçada bu kök hem fiziksel örtünmenin zıddı hem de insanın üstündeki ıstırap, darlık ve cehalet perdesinin izalesi yönünde güçlü bir soyutlama kazanmıştır.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, David Cohen, Lisān al-ʿArab.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönÖrtüyü bir şeyin üzerinden sıyırıp kaldırmakFiziksel giysi veya perdenin kaldırılmasından keder, sıkıntı ve azabın giderilmesine doğru düzenli bir semantik genişleme yaşanmıştırKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiSıdırma, kazıma ve yüzeyi açma semantiğiKuzeybatı Sami dillerindeki sıyırma ve açığa çıkarma kökleriyle ses ve anlam bakımından paralel kök tabakası paylaşılırGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik ailenin diğer kollarında doğrudan doğrulanmış soydaş biçim tespit edilmediVeri bulunamadı

Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Brown-Driver-Briggs.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
كشفAnlamlıÖrtüyü kaldırmakBir şeyin üzerindeki perdeyi veya sıkıntıyı izale ederek açığa çıkarmakHedef kök; Kur'an'da geçer
كفشAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKitābü'l-ʿAyn ve Tehzîb'de mühmel kabul edilir; Kur'an'da geçmez
شكفAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKitābü'l-ʿAyn ve Tehzîb'de mühmel kabul edilir; Kur'an'da geçmez
شفكAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKitābü'l-ʿAyn ve Tehzîb'de mühmel kabul edilir; Kur'an'da geçmez
فكشAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKitābü'l-ʿAyn ve Tehzîb'de mühmel kabul edilir; Kur'an'da geçmez
فشكAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKitābü'l-ʿAyn ve Tehzîb'de mühmel kabul edilir; Kur'an'da geçmez

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
كشفMerkezÖrtüyü kaldırmakÖrtülen veya baskılayan unsuru doğrudan nesnenin üzerinden alarak çıplak gerçeği görünür kılmakMaddi örtüyü açtığı gibi keder, darlık ve perdeyi de büsbütün kaldırır
كشطKomşuYüzeyi sıyırmakYapışık bir tabakayı yüzeyden soyup kazıyarak ayırmakكشف örtüyü üzerinden alırken, كشط deriyi hayvanın etinden sıyırır gibi bitişik katmanı söker
جلوKomşuAçığa çıkarmakParlatarak, cilalayarak veya ortaya çıkararak aydınlığa kavuşturmakجلو pası silip nesneyi parlatma ve görünür kılma eksenindeyken, كشف engelleyici örtüyü kaldırmaya odaklanır
فرجKomşuYarıp aralamakİki şeyin arasını açarak sıkışıklığı gidermek ve ferahlık sağlamakفرج aradaki darlığı yararak yol açar, كشف ise üstteki baskıyı tamamen bertaraf eder
سترZıtÖrtmekBir nesnenin üzerine perde çekerek onu bakışlardan ve dış etkilerden gizlemekكشف ne kadar perdeyi kaldırıp aşikâr kılıyorsa, ستر o kadar perdeleyip gizler

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaكشفÖrtüyü kaldırmakNesneyi örten perdeyi, giysiyi veya darlığı alarak onu görünür ve serbest kılmakKesin
LatinceRevelare, detegereÖrtüyü açmak, meydana çıkarmakRevelare örtüyü kaldırmayı tam karşılarken, darlığın ilahi kudretle giderilmesi boyutunu tali olarak içerirGüçlü
İngilizceUncover, disclose, relieveAçığa çıkarmak, derdi gidermekUncover örtüyü açmayı, relieve ise sıkıntıyı kaldırma yönünü karşılar; kökün iki yönü tek kelimede birleşmezGüçlü
AlmancaAufdecken, enthüllen, beseitigenÖrtüyü kaldırmak, bertaraf etmekEnthüllen sır veya perdeyi açmayı, beseitigen ise azap veya zararın kaldırılmasını ifade ederGüçlü
FransızcaDécouvrir, dissiperAçığa çıkarmak, dağıtıp gidermekDécouvrir fiziksel ve zihinsel açmayı, dissiper ise sisin ve tasanın dağıtılmasını karşılarGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
كَشَفْنَا, كَشَفَ, فَيَكْشِفُZararı, azabı ve darlığı kaldırmakİnsanların maruz kaldığı bela, kıtlık veya hastalığın Allah tarafından bertaraf edilmesi bağlamı (En'âm 6:17, Yûnus 10:12, Enbiyâ 21:84, Duhân 44:12)
فَكَشَفْنَا عَنْكَ غِطَاءَكَGaflet perdesini ve idrak engelini kaldırmakAhirette insanın gözündeki ve bilincindeki sınırların kaldırılarak hakikatin doğrudan müşahede edilmesi bağlamı (Kāf 50:22)
وَكَشَفَتْ عَنْ سَاقَيْهَاEteği veya giysiyi sıyırıp bacağı açmakBelkıs'ın billur zemini su sanarak eteğini yukarı çekmesi gibi somut fiziksel örtüyü kaldırma bağlamı (Neml 27:44)
يَوْمَ يُكْشَفُ عَنْ سَاقٍŞiddetin, dehşetin ve hesabın bütün çıplaklığıyla ortaya çıkmasıKıyamet gününün bütün ağırlığının ve perdesiz gerçeğinin zahir olması bağlamı (Kalem 68:42)
لَيْسَ لَهَا مِنْ دُونِ اللَّهِ كَاشِفَةٌKıyameti geri çevirecek veya vaktini açığa çıkaracak hiçbir gücün bulunmamasıKıyametin gelişini engelleyecek yahut onun perdesini Allah'tan başka aralayacak kimsenin olmaması bağlamı (Necm 53:58)

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamZararı defetme kudreti ve rüyetullahZararı ve azabı Allah'tan başka hiç kimsenin gideremeyeceği esası ile ahirette perdelerin kalkarak ilahi hakikatin tecelli etmesi meselesiYalnızca Allah'a mahsus mutlak tesir ve açığa çıkarma gücü
FıkıhAvretin açılması ve kusurun ortaya çıkmasıNamazda veya sosyal hayatta örtülmesi gereken uzuvların açılması (keşf-i avret) ve nikâhta ya da akitte kusurun aşikâr olması durumuGizlenmesi gerekenin perdesiz hale gelmesi
TefsirMecaz ve hakikat ayrımıKalem Suresi 42. ayetteki bacağın açılması ifadesinin fiziksel bir uzuv mu yoksa savaş ve şiddetin ortaya çıkması mı olduğu tartışmasıŞiddet ve dehşetin örtüsüz şekilde belirmesi
HadisKusurların ifşası ve dua ile darlığın izalesiİnsanların gizli hallerinin açığa çıkmaması (tekâşüf) uyarısı ve kederlerin izalesi için Allah'a sığınma dualarıİçsel ve gizli durumların dışarıya saçılması

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniTevhit ve tevekkülKâşif-i darrSıkıntıyı bertaraf etmeİnsanın başındaki darlık ve zararı savacak yegâne otoritenin Allah olduğunu kabul ederek aracıları reddetmeKesin
İlmiEpistemoloji ve gözlemKeşif ve perdenin kalkmasıÖrtük bilgiyi zahir kılmaOlguların üzerindeki yanılsama ve cehalet perdesini kaldırarak nesnel gerçeğe doğrudan ulaşmaGüçlü
SiyasiŞeffaflık ve kriz idaresiKrizin hafifletilmesi ve aleniyetTehdidi bertaraf etmeToplumsal buhranların üstünü örtmek yerine onları çözerek darlığı giderme ve yönetimi şeffaf kılmaMuhtemel
İktisadiDarlığın izalesi ve piyasa açıklığıMali sıkıntının kaldırılmasıEngelleri tasfiye etmeÜretim ve mübadelenin önünü tıkayan tekelleşme veya kriz örtüsünü kaldırarak piyasayı ferahlatmaMuhtemel

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerFiltre eliminasyonu ve sinyal netleşmesiBir sinyali bozan gürültü veya perdeleyici katman kaldırıldığında dalga boyunun tüm çıplaklığıyla ölçülebilir hale gelmesi prensibiGüçlü
Beşeri bilimlerTravma çözülmesi ve bilişsel aydınlanmaBireyin veya toplumun üzerindeki bastırılmış korku perdesi kalktığında bastırılan hakikatin bilince çıkması ve ferahlama süreciGüçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü bütünüyle tasavvufi bir terim olan gaipten haber alma ve sezgisel aydınlanma (keşf ve ilham) dairesine hapsederek fiziksel ve somut darlıkların giderilmesi anlamını geri plana itmek
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an'da kök, insanın aczini ortaya koyan felaket, azap ve gaflet gibi ontolojik engellerin bizzat Allah tarafından bertaraf edilmesi ve çıplak gerçeğin yüzeye çıkması anlamında kuşatıcıdır
Yanlış anlamanın doğuracağı hataKök yalnızca mistik bir bilgi edinme yolu sanıldığında, ayetlerdeki şirki reddeden ve yalnızca Allah'ın zararı giderebileceğini vurgulayan tevhit vurgusu silikleşir

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?İnsanın varoluşsal darlıklar karşısındaki mutlak çaresizliğini ve bu darlıkları kaldıracak tek merciin Allah olduğunu ilan ederek sahte ilahları ve aracıları kökten geçersiz kılar
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?İnsanın denizde, afette veya ölüm anında sıkıntıya düşünce yalnızca Allah'a yalvardığını, sıkıntı geçince yüz çevirdiğini anlatan ihlas ve nankörlük sahnelerinde belirleyicidir
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Zararın ve musibetin tabiattan veya ikincil sebeplerden kaynaklanıp yine onlar tarafından mutlak olarak çözülebileceği vehmini yıkarak kâşif sıfatını yalnızca yaratıcıya bağlar

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamBir nesneyi bütünüyle örten örtünün, elbisenin veya engelin üzerinden çekilip alınması ve altındakinin görünür hale gelmesi.
  • Soyut anlamİnsanın basiretini kapatan gafletin, bilincini daraltan kederin veya hayatını tehdit eden ilahi azabın ortadan kaldırılması suretiyle hakikatin doğrudan tecelli etmesi.
  • Sistematik karşılıkVarlık tabakasını baskılayan ve örten negatif katsayının sıfırlanmasıyla sistemin potansiyel durumdan aşikâr ve berrak duruma geçişi.
  • LaTeX modeliS(t)=X1+O(t),lim⁡O(t)→0S(t)=X
  • LaTeX açıklamasıFormülde X örtülen hakikati veya kişinin özsel halini, O(t) zaman içinde varlığın üzerini örten perde, darlık veya azap fonksiyonunu temsil eder. S(t) ise dışarıdan gözlemlenen durumu simgeler. Örtü var olduğu sürece (O(t)>0) hakikat perdelenir ve darlık yaşanır. Kökün eylemi gerçekleşip örtü sıfıra ulaştığında (lim⁡O(t)→0), sistem doğrudan perdesiz ve çıplak haline (X) dönüşür.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ك