لفي

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ل-ف-ي3 sîga, 24 mücavir kök, 3 ayet, 3 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.ألمأَلْفَيْنَارودلفيأَلْفَوْاعقلأبوقدددبروَأَلْفَيَاسودسوأبوبجزي

KökSîga 3Ayet 3Sure 3Mücavir 24

▶ Ağı aç (3B)

لفي

ل - ف - ي

KÖK
  • 3 geçiş
  • 3 ayet
  • 3 sîga
  • 4 sözlük

Kur'an'daki karşılığı: Bulduk

Bu sayfa şu yazımları da kapsar: لفى

Notlarım

Sözlükler(4)

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR113 harf
Madde başı: لفى- ألفيت: وجدت. قال الله: ﴿قالوا بل نتبع ما ألفينا عليه آباءنا﴾ [البقرة/ 170]، ﴿وألفيا سيدها لدى الباب﴾ [يوسف/25].
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR148 harf
ل ف ي ألفيته كاذباً ‏"‏ ما ألفينا عليه آباءنا ‏"‏ وتلافيت التّقصير‏.‏ وهذا أمر لا يتلافى‏.‏ وتقول‏:‏ جاء بالعمل المتنافي ثم لم يتعقبه بالتلافي‏.‏
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR182 harf
* ل ف ا * * اللَّفَاءُ * بالفتح الخسيس من اشيء وكل شيء يسير حقيرا فهو لَفَاء يقال رضِي فلان من الوَفَاء باللَّفاء أي من حقه الوافر بالقليل و * ألْفَاهُ * وجده و * تَلاَفَاهُ * تداركه
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR364 harf
لَفَى لَفَى I ( n. ac. لِفَاْيَة 23t ) a. [ Ila ] [ coll. ], Returned to, frequented. لَفَّيَ لَفَّيَ II , a. Invited. أَلْفَيَ أَلْفَيَ IV , a. Found. تَلَاْفَيَ تَلَاْفَيَ VI , a. Mended, repaired; replaced. مَلْفًى مَلْفًى [ 17 ] a. [ coll. ], Rendez-vous; tryst; resort, haunt. لِفَايَة لِفَايَة [ 23t ] a. [ coll. ], Strangers; floating population.
Tamamını oku

Sîgalar(3)

Mücavir kökler24 mücavir (35 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. أبو

    2 ortak ayet · Bab kapı demektir

  2. قدد

    1 ortak ayet · Sırım demektir

  3. قمص

    1 ortak ayet · Gömlek demektir

  4. سود

    1 ortak ayet · Kararan

  5. سجن

    1 ortak ayet · Dibi çepeçevre kazılmış hurma ağacı demektir

  6. لدي

    1 ortak ayet · Onların yanı

  7. بوب

    1 ortak ayet · Bab kapı demektir

  8. سبق

    1 ortak ayet · Yarış meydanı demektir

  9. دبر

    1 ortak ayet · Dübür : Anüs, ense tarafı, arka demektir

  10. عقل

    1 ortak ayet · Akledersiniz

  11. ألم

    1 ortak ayet · Ürrem, erm çakıl taşları, azı dişi demektir

  12. جزي

    1 ortak ayet · Ceze’e (hemze ile) bir şeyin parçası, bozulmadan bütünden…

Geçtiği ayetler(3)

  1. إِنَّهُمْ أَلْفَوْا آبَاءَهُمْ ضَالِّينَ

    BuldularDoğrusu onlar, babalarını sapıklar olarak bulmuşlardı.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökلفي
YapıÜçlü
Özel DurumNâkıs
Bağlamsal Yakın Köklerوجد, صادف, لقي
Zıt Kökفقد
Çekirdek Özet 1Bir şeyle beklenmedik anda karşılaşmak, bir durumu önceden hazır ve yerleşik vaziyette bulmak
Çekirdek Özet 2İnsanın sorgulamaksızın içinde bulduğu atalar geleneği ve aniden yüzleşilen somut durumlar
Çekirdek Özet 3Verili/hazır bulunan gerçekliğin sorgulanmadan mutlaklaştırılmasının eleştirisi
Kritik Hata RiskiKökün bilinçli bir araştırma veya arama sonucu bulma sanılarak وجد köküyle bütünüyle bir tutulması

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
لفSarmak, bir şeyi bürümek, içine almak ve çevrelemek; لفف (sarılıp birbirine girmek), لفت (yüzünü bir yöne çevirip bakmak), لفح (sıcağın aniden çarpması/bürümesi), لفظ (ağızdan aniden dışarı atmak)يÇevreleyen ve hazır bulunan durumla temas etme, arayış olmaksızın o duruma çarparak onu yerinde ve hazır bulma nüansı kazanmıştır.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
لÇoban değneği, üvendireBir yöne sevk edilme, yönelme ve bağlanma hareketini başlatır.
فAğızAçıklık, temas yüzeyi, aniden bir açıklıkla veya sınırla yüz yüze gelme hareketini temsil eder.
يEl ve kolDokunma, erişme, yakalama ve mevcudu kabullenme eylemini tamamlar.
لفيYönelme ve sevk edilmeyle bir açıklığa/duruma ulaşıp elle temas ederek onu hazır bulmaKişinin bir istikamette ilerlerken birdenbire bir olgu veya kişiyle karşılaşarak onu verili halde tespit etmesi hareketini ifade eder.

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamÇölde veya yolda yürürken özel bir kast ve arama olmaksızın bir nesneye, mekana ya da kişiye rast gelmek, bir şeyi olduğu gibi hazır bulmak.
Cahiliye şiiri kullanımıErken dönem şairleri tarafından bir mekana varıldığında orada kalan izlerin veya kişilerin tesadüfen yerinde bulunması bağlamında شَهِدَ veya وَجَدَ anlamında kullanılmıştır.
Erken Arapça kullanımKlasik dilde kusuru veya eksikliği yetişip gidermek anlamında telâfî (تلافي) ve beklenmedik anda yüz yüze gelinen durumlar için أَلْفَى fiili kullanılmıştır.

Kaynak Lisânü’l-ʿArab ve Esâsü’l-Belâga.

Sami etimolojik katman

Sami dillerinde لفي kökü, çevreleme ve sarma bildiren ikili kök çekirdeği ile temas ve tesadüf bildiren fiillerle kesişir. Arapçada if‘âl kalıbında (أَلْفَى) yerleşikleşen anlam, bir şeyin arama kastı olmaksızın doğrudan karşısına çıkması, kişinin bir durumu hazır vaziyette bulmasıdır. Kuzeybatı Sami dillerinde doğrudan birincil kök olarak yaygın bir türevi bulunmamakla birlikte, Arapça içerisinde kavramsal özelleşme göstererek verili şartlarla ansızın karşılaşma eylemini karşılamıştır. Süryanice ve İbranicede bu anlam alanı daha çok genel bulma ve karşılaşma kökleriyle taşınırken, Arapçada kök bir şeyi telafi etme, yetişme ve hazır bulma nüanslarıyla bağımsızlaşmıştır.

Güven Muhtemel

Kaynak Lisânü’l-ʿArab, Tâcü’l-Arûs, Brown-Driver-Briggs.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönلف ikili kökünden türemeBir durumun içine girmek, hazır ve kuşatıcı bir olguya rast gelmek suretiyle bulma anlamı gelişmiştir.Güçlü
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiKarşılaşma ve yetişme anlam katmanıSami dillerinde genel karşılaşma kökleriyle örtüşmekle birlikte Arapçada özelleşmiş bir nâkıs formdur.Muhtemel
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik düzlemde güvenilir doğrudan karşılık tespit edilmemiştir.Veri bulunamadı

Kaynak Lane's Arabic-English Lexicon, Lisânü’l-ʿArab.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
لفيAnlamlıBulmak, rastlamakArayışsız rastlamak, hazır vaziyette bulmak, telafi etmek.Hedef kök; Kur'an'da geçer.
ليفAnlamlıLif, hurma lifiAğaç lifi ve sert bitkisel doku.Kur'an'da geçmez.
فليAnlamlıAyıklamak, incelemekSaçı veya elbiseyi bitten ayıklamak; bir şeyi titizlikle tetkik etmek.Kur'an'da geçmez.
فيلAnlamlıFil; görüşte zayıflıkBilinen iri cüsseli hayvan; re'y zayıflığı ve yanılma.Kur'an'da geçer.
يلفKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıArap dilinde kullanılmayan terkip.Mühmel.
يفلKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıArap dilinde kullanılmayan terkip.Mühmel.

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
لفيMerkezKarşılaşma ve bulmaArayış olmaksızın bir durumu veya kişiyi hazır, verili halde bulmak.İnsanın içine doğduğu hazır şartlara çarpması.
وجدKomşuBulma ve idrakArama neticesinde veya genel bilinç/idrak düzeyinde varlığa erişmek.Daha genel, zihni ve iradi bir buluşu ifade eder.
صادفKomşuRastlantıİki unsurun birbirine denk gelmesi, tesadüfen kesişmesi.İki hareketin birbiriyle karşılaşma rastlantısıdır.
لقيKomşuKavuşma ve karşılaşmaİki tarafın yüz yüze gelmesi, doğrudan buluşması.Karşılıklı yüzleşme ve bir araya gelme esastır.
فقدZıtYitirme ve yoksunlukMevcut olan bir şeyi kaybetmek, yokluğunu hissetmek.Bulmanın ve hazır vaziyette erişmenin tam zıddıdır.

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaلفيHazır bulmak, rastlamakBir durumu önceden hazır ve verili halde bulma fiilidir.Kesin
Latinceinvenire, reperireBulmak, rast gelmekKarşılaşmak ve keşfetmek anlamını verir; ancak verili gelenek baskısını tam yansıtmaz.Güçlü
İngilizceto find, to come uponKarşılaşmak, hazır bulmakArama yapmaksızın rast gelmeyi ve önceden var olan durumu bulmayı karşılar.Güçlü
Almancavorfinden, antreffenHazır vaziyette bulmakÖnceden var olan bir durumu veya kişiyi yerinde bulma nüansını tam karşılar.Güçlü
Fransızcatrouver, rencontrerRastlamak, bulmakGenel bulma ve karşılaşma eylemini aktarır.Güçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Wehr Arabic-English Dictionary.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
أَلْفَيْنَا / أَلْفَوْاAtaların yerleşik inancını sorgulamadan hazır bulmaTaklitçi toplumların vahiy karşısında atalarından devraldıkları verili inanç sistemini mazeret göstermesi bağlamı (Bakara 2:170, Sâffât 37:69).
أَلْفَيَاBir mekan eşiğinde aniden bir kimseyle yüz yüze gelmeKapı açıldığında kapı eşiğinde hazır bekleyen kişiyle beklenmedik şekilde karşılaşma bağlamı (Yûsuf 12:25).

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamTaklit ve tahkik meselesiAtaları sapıklık üzere hazır bulmanın bir delil veya mazeret teşkil edip etmeyeceği tartışması.Verili olanın akli sorgulamadan geçirilmeden benimsenmesinin yerilmesi.
FıkıhHükümde telafi (تلافي) ve lügate (لقطة)Kusurlu bir eylemin sonradan telafi edilmesi ya da sahipsiz bulunan bir malın hukuki statüsü.Eksikliği giderme ve hazır bulunan nesnenin hukuki sorumluluğu.
TefsirÂdet ve gelenek eleştirisiİnsanın içine doğduğu kültürel çevreyi sorgulamaksızın mutlak hakikat sayması yanılgısı.Hazır bulunan sosyolojik mirasın akıl ve vahiy karşısındaki yetersizliği.
HadisAniden karşılaşma ve telafiAniden bir durumla karşılaşma ya da kaçırılan bir ameli sonradan kaza/telafi etme rivayetleri.Durumun olduğu gibi tespiti ve telafisi.

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
Diniİnanç ve taklitVerili inanç mirasıEleştirel süzgeçDinin, hazır bulunan atalar mirası değil, bilinçli ve delile dayalı tahkik olmasını sağlar.Kesin
İlmiMetodoloji ve epistemolojiÖnyargısız veri tespitiŞüphe ve tahkikAraştırmacının hazır bulduğu öncülleri mutlak doğru saymayıp teste tabi tutması işlevidir.Güçlü
SiyasiKurumsal yapı ve rejimMüesses nizamMeşruiyet denetimiYönetimi devralanların hazır buldukları yerleşik kuralları adalet ölçüsüne göre ıslah etmesi.Güçlü
İktisadiPiyasa ve sermayeDevralınan sermayeKaynak tashihiPiyasada hazır bulunan şartların ve atıl mirasın üretime ve hakka uygun telafi edilmesi.Muhtemel

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerBaşlangıç koşulları (Initial conditions)Bir dinamik sistemin gözlemcinin iradesi dışında, ölçüm anında belirli bir durumda hazır bulunması.Güçlü
Beşeri bilimlerSosyolojik habitus ve kültürel mirasBireyin içine doğduğu, üretmediği fakat hazır bularak içselleştirdiği toplumsal kodlar ve pratikler.Kesin

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKelimenin sadece basit ve nötr bir arayıp bulma (to find) olarak tercüme edilmesi.
Kur'an içi daha geniş anlamBir araştırma çabası olmadan, kişinin karşısında yerleşik, tamamlanmış ve kurulu vaziyette bulduğu olgular bütünü.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataMüşriklerin atalarının yolunu bilinçli bir arayış neticesinde bulup seçtikleri zannı doğar; oysa kastedilen, sorgulamadan devralınan hazır kültürel mirastır.

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın taklitçilik eleştirisindeki psikolojik ve epistemolojik zemini gösterir; insanın içine doğduğu gelenekle yüzleşmesini sağlar.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Atalar dinini savunan müşriklerin psikolojisini anlatan ayetlerde ve anlık yüzleşme sahnelerinde (Bakara 2:170, Yûsuf 12:25, Sâffât 37:69).
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Hakikatin hazır bulunmuşlukla veya geçmişten devralınmış olmakla eşdeğer olduğu yanılgısını kökten düzeltir.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamBir mekanda veya yolda ilerlerken arayış olmaksızın bir durumla, nesneyle ya da kişiyle ansızın yüz yüze gelip onu hazır vaziyette bulmak.
  • Soyut anlamBireyin kendi iradesi dışında oluşan verili şartları, kültürel mirası ve toplumsal habitusu sorgulamaksızın hazır bir gerçeklik olarak devralması.
  • Sistematik karşılıkEpistemolojik ve teolojik düzlemde hazır verinin tahkik edilmeden norm haline getirilmesini reddeden eleştirel yüzleşme ilkesi.
  • LaTeX modeliE(x)=S0  ⟹  Ψ(x,S0)≠V(S0)
  • LaTeX açıklamasıFormülde E(x), öznenin bir durumla karşılaşma eylemini; S0, öznenin iradesi dışında önceden var olan verili/hazır durumları; Ψ(x,S0), öznenin bu hazır şartı tecrübe edip bulmasını; V(S0) ise bu hazır durumun hakikat değerini temsil eder. Bağıntı, bir şeyin sırf hazır bulunmuş olmasının (S0) onun geçerliliğini ve hakikatini (V) doğrudan temin etmeyeceğini simgeler.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ل