لفت

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ل-ف-ت2 sîga, 28 mücavir kök, 3 ayet, 3 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.صبحصوبلِتَلْفِتَنَاوحدليسلفتقطعمرأسريقربأهلدبر

KökSîga 2Ayet 3Sure 3Mücavir 28

▶ Ağı aç (3B)

لفت

ل - ف - ت

KÖK
  • 3 geçiş
  • 3 ayet
  • 2 sîga
  • 12 sözlük

Kur'an'daki karşılığı: Kendini çevirir

Notlarım

Sözlükler(12)

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR2.502 harf
باب التاء واللام والفاء معهما ت ل ف، ل ف ت، ف ل ت، ت ف ل، ف ت ل مستعملات تلف: التَّلَفُ: عَطَبٌ وهلال في كلِّ شيء، والفعل تَلِفَ يتلَفُ تَلَفاً. وفي الحديث: القَرَف أَدنَى للتَّلَف، يريد بالقَرَف أمراً يتَّهمُه ويَتَخوَّفُ عاقبتُه. والمُتْلَفةُ: مَهْواةٌ مُشرِفة على تَلَف، والمَتالف: المَهالِك. وأتْلَفَ فلان مالَه: أفناه إسرافاً، وقال الفرزدق: وقومٍ كرامٍ قد نَقَلنا إليهـمُ قِراهم فأَتْلَفْنا
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR565 harf
اللَفْتُ: اللَيُّ. ولَفَتَ وجهه عني، أي صرفه. ولَفَتَه عن رأيه: صرفه. وتيس ألْفَتُ بيِّن اللَفَتِ، إذا كان ملتوي أحد القرنين على الآخر. والألْفَتُ في كلام تميم: الأعسرُ، وفي كلام قيس: الأحمقُ، مثل الأعْفَتْ. واللَفاتُ: الأحمق العَسِرُ الخُلُقِ. واللَفوتِ من النساء: التي لها زوجٌ ولها ولد في غيره، فهي تُلْفَتُ إلى ولدها. واللَفيتَةُ: الغليظة من العصائد، لأنها تُلْفَتُ أي تُلوى. والتَفَتَ التفاتاً.
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR8.139 harf
ت ل ف تلف ، تفل ، لفت ، فلت ، فتل : مستعملة . تلف : قال الليث : التَّلَفُ عَطَبٌ وهَلاك في كل شيء والفِعل تَلِفَ يَتْلَفُ تَلَفاً . والعرب تقول : إن من القَرَفِ التَّلَفُ والقَرَفُ مَدَاناةُ الوَباء ، المَتْلَفَةُ مَهْوَاةٌ مُشْرِفة على تَلَفٍ ، والمتَالِفُ المَهالِك ، وأتلَفَ فلان مالَه إتْلافاً إذا أَفْنَاه إسرافاً . وقال الفرزدق : وقومٍ كرامٍ قد نقلنا إليهمُ قِراهم فأَتْلَفْنا المنايا
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR2.856 harf
(باب اللام والفاء وما يثلثهما) (لفق) اللام والفاء والقاف أُصَيلٌ يدلُّ على ملاءمة الأمر. يقال: لَفَقتُ الثّوبَ بالثَّوب لَفْقاً. وهذا لِفْقُ هذا، أي يوائمه. وتَلافَقَ أمرهم: تلاءَم. (لفك) اللام والفاء والكاف. يقولون: الألْفَك: الأحْمَق. (لفم) اللام والفاء والميم كلمة. يقولون: اللِّفام: ما بلَغَ طرف الأنف من اللِّثام. وتلفَّمت المرأة: ردَّتَ قِناعَها على فَمِها. (لفا)* اللام والفاء والحرف
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR311 harf
- يقال: لفته عن كذا: صرفه عنه. قال تعالى: ﴿قال أجئتنا لتلفتنا﴾ [يونس/ 87] أي: تصرفنا، ومنه: التفت فلان: إذا عدل عن قبله بوجهه، وامرأة لفوت: تلفت من زوجها إلى ولدها من غيره، واللفيتة: ما يغلظ من العصيدة (العصيدة: دقيق يلت بالسمن ويطبخ. وقيل: اللفيتة: مرقة تشبه الحيس. انظر: اللسان (لفت) و (عصد) ؛ والمجمل 3/811).
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR628 harf
ل ف ت تلفّت نحو الحيّ حتى وجدتني وجعت من الإصغاء ليتاً وأخدعا ومالي إليه ملتفت ومتلفّت وإذا أخبرك فلا تلفتت لفته أو تطلع طلعه وأخذ بعنقه فلفته ولفتّ ردائي على عنقي‏:‏ عطفته‏.‏ ولفتّ الدقيق بالسمن‏:‏ عصدته واتخذت لفيتةً‏:‏ عصيدةً‏.‏ ولفته مع فلان‏:‏ صغوه ولفتاه‏.‏ وطبخ لفتيّةً‏:‏ سلجميّة‏.‏ وقال بعض الأعاريب‏:‏ إلى طاهرٍ عسّفت كلّ تنوفة فيافٍ كلون السّخت ما تنبت اللّفتا ولولا رجائي جود كفيك
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR5.270 harf
لَفَتَ وجهَه عن القوم: صَرَفَه، والْتَفَتَ التِفاتاً، والتَّلَفُّتُ أَكثرُ منه. وتَلَفَّتَ إِلى الشيء والْتَفَتَ إِليه: صَرَفَ وجْهَه إِليه؛ قال: أَرَى المَوْتَ، بَيْنَ السَّيْفِ والنِّطْع، كامِناً، يُلاحِظُنِي من حيثُ ما أَتَلَفَّتُ وقال: فلما أَعادَتْ من بعيدٍ بنَظْرةٍ إِليَّ الْتِفاتاً، أَسْلَمَتْها المَحاجِرُ وقوله تعالى: ولا يَلْتَفِتْ منكم أَحَدٌ إِلاّ امرأَتَك؛ أُمِرَ بتَرْكِ الالْتِفاتِ،
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR299 harf
* ل ف ت * * اللِّفْتُ * اللَّيُّ وبابه ضرب وفي حديث حُذيفة رضي الله عنه ﴿إن مِنْ أقرإ الناس للقرآن مُنافقا لا يدَعُ منه واوا ولا ألفا يلفته بلسانه كما تلفت البقرة الخلى بلسانها﴾ و * لَفَتَ * وجهه عنه صرفه و * لَفَتَهُ * عن رأيه صرفه وبابه ضرب و * الْتَفَتَ الْتِفاتاً * و * التَّلَفُّتُ * أكثر منه
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR4.099 harf
لفته يلفته لفتا: لواه على غير جهته. واللفت: لي الشيء عن جهته، كما تقبض على عنق إنسان فتلفته. يقال: اللفت: الصرف، يقال: لفته عن الشىء يلفته لفتا: صرفه قال الفراء- في قوله عز وجل: أجئتنا لتلفتنا عما وجدنا عليه آباءنا -: اللفت: الصرف، يقال: ما لفتك عن فلان? أي ما صرفك عنه? وقيل: اللى، أن ترمى به إلى جانبك. ومن المجاز: لفته عن رأيه: صرفه، ومنه الألتفات، والتلفت لكن الثاني أكثر من الأول.
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR6.568 harf
لَفَتَهُ 1 لَفَتَهُ ذ , aor. لَفِتَ , (K,) inf. n. لَفْتٌ, (S,) He twisted, wrung, or turned, him, or it, (S, K), in a way different from his, or its, [proper] direction: as when you grasp a man's throat, and twist or wring it. (TA.) ― -b2- تِلْفِتُ البَقَرَةُ الخَلَى بِلِسَانِهَا [The cow turns about the fresh herb with her tongue]. (S, from a trad.) [For الخَلَا, as in copies of the S, I have
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.379 harf
لَفَتَ لَفَتَ I ( n.ac. لَفْت 1 ), a. Turned, rolled about; twisted, wrung. b. [ acc. & 'An ], Turned, diverted from; averted, turned away from ( his face ); stripped off ( bark ). c. Broke the neck of. d. Beat at random. e. Spoke at random. f. [ acc. & 'Ala ], Put upon at random ( feathers ). g. Stirred up. تَلَفَّتَ تَلَفَّتَ V a. [ Ila ], Turned towards; looked, gazed upon,
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR14.662 harf
لفت لَفَتَ - يَلْفِتُ - الْتَفَتَ - يَلْتَفِتُ لَفَتَ - يَلْفِتُ + كائن + كائناً + عن وجهة حركته: لوى وصرف حركته لجهة يريدها: أثر عليه بقوة فجعله يغير اتجاه حركته من وضعها الأصلي إلى وضع جديد يريده هو الْتَفَتَ - يَلْتَفِتُ: على وزن " افتعل " من " لَفَتَ - يَلْفِتُ ": يقوم بفعل " لَفَتَ - يَلْفِتُ " بشكل ذاتي: يغير اتجاه حركته من وضعها الأصلي
Tamamını oku

Sîgalar(2)

Mücavir kökler28 mücavir (39 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. قطع

    2 ortak ayet · Kesinlikle keseceğim

  2. سري

    2 ortak ayet · Akan deredir

  3. ليل

    2 ortak ayet · Durgun suyda dibe çöken mile “leyl“, akıp denize giden…

  4. أهل

    2 ortak ayet · Hilal yeni ay demektir

  5. وحد

    2 ortak ayet · وَحْدَهُ kelimesi aslında منفرداً anlamındadır ve marifeye…

  6. مضي

    1 ortak ayet · Geçip gitmek

  7. وصل

    1 ortak ayet · Birleştirirler

  8. لوط

    1 ortak ayet · “Liyat” sıva harcı demektir

  9. حيث

    1 ortak ayet · Hayese sürülmüş tarla demektir

  10. مرأ

    1 ortak ayet · Mer’, “merve”den dönüşmüştür

  11. صبح

    1 ortak ayet · Tan demektir

  12. دبر

    1 ortak ayet · Dübür : Anüs, ense tarafı, arka demektir

Geçtiği ayetler(3)

  1. … يَصِلُوا إِلَيْكَ فَأَسْرِ بِأَهْلِكَ بِقِطْعٍ مِنَ اللَّيْلِ وَلَا يَلْتَفِتْ مِنْكُمْ أَحَدٌ إِلَّا امْرَأَتَكَ إِنَّهُ مُصِيبُهَا مَا أَصَابَهُمْ …

    Kendini çevirirDediler ki: Ey Lut; biz Rabbının elçileriyiz. Onlar sana ilişemeyecekler. Bir ara geceleyin ailenle birlikte yola çık. Karının dışında kimse geri kalmasın. Doğrusu onların başına gelecek olan, onun da başına gelecektir. Onların başına gelecek sabahleyindir. Daha sabah yakın değil mi?

  2. فَأَسْرِ بِأَهْلِكَ بِقِطْعٍ مِنَ اللَّيْلِ وَاتَّبِعْ أَدْبَارَهُمْ وَلَا يَلْتَفِتْ مِنْكُمْ أَحَدٌ وَامْضُوا حَيْثُ تُؤْمَرُونَ

    Kendini çevirirO halde geceleyin bir ara aileni yola çıkar, sen de arkalarından git. Hiç biriniz arkaya bakmasın ve emrolunduğunuz yere doğru yürüyün, demişlerdi.

Sîga sayfası: لِتَلْفِتَنَا

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökلفت
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerصرف, ثني, عطف
Zıt Kökسدد
Çekirdek Özet 1Bir şeyin yönünü, özellikle boyun veya yüzü bükerek doğrultusundan başka bir tarafa çevirmek
Çekirdek Özet 2İlerlemekte olan bilincin geçmişe, geride bırakılana veya asıl hedeften saptıran dış etkenlere yönelmesini engelleme
Çekirdek Özet 3Hedefe kilitlenmiş bir sistemde dikkat dağılmasını, geçmişe takılı kalmayı ve kararlılık kaybını önleyen istikamet disiplini
Kritik Hata RiskiKökün yalnızca fiziksel boyun çevirme veya bakma eylemine indirgenerek zihinsel bağlanış ve istikamet kırılmasını gözden kaçırmak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
لفBir şeyi diğerinin üzerine bükme, sarma, katlama, iç içe geçirme veya toplayarak yönünü değiştirme; nitekim لفف kökünde sarıp sarmalama ve birbirine geçme, لفح kökünde yüzü bürüyüp rengini döndüren sıcaklık, لفظ kökünde ağız içinden dışarıya doğru fırlatarak yönlendirme bulunurتKelime sonundaki ت harfi, sarma ve bükme hareketine belirgin bir sınır, anlık bir bükülme çizgisi ve kesin bir dönüş açısı kazandırarak eylemi doğrultudan koparıp yana çevirmeye özelleştirmiştir

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
لÇoban değneği, üvendireBir varlığı belirli bir hatta sevk etme, doğrultu verme, yönlendirme ve çekme gücü
فAğızAçıklık, kenar, boşluğa açılma, yön değiştirme eşiği ve çıkış noktası
تİşaret, çarpıVar olan doğrultuyu kesen son nokta, sınırlayıcı im ve dönüm eşiği
لفتSevk edilen doğrultunun kesilerek eşikten başka bir hatta bükülmesiBelirli bir istikamette ilerlemekte olan bir varlığın (ل), mevcut ekseninden çıkarak bir kenara veya yana açılması (ف) ve bu sapmanın anlık bir işaret veya eşikle net bir bükülmeye (ت) dönüşmesi hareketi

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir kimsenin veya hayvanın boynunu tutarak zorla kendi doğrultusundan başka yöne bükmek; un ve yağı karıştırıp bükerek lapa (asîde) haline getirmek; boynuzları eğri büğrü olmuş teke
Cahiliye şiiri kullanımıRu’be b. el-Accâc bir beytinde kemikleri kıran ve boyunları büken yırtıcı kuvveti tasvir ederken kökü fiziksel bükme ve döndürme manasında kullanmıştır: ولَفْت كَسّارِ العِظامِ خَضّادْ
Erken Arapça kullanımHuzeyfe b. el-Yemân’ın naklettiği erken rivayette, münafığın Kur’an kelimelerini diliyle eğip bükerek okuyuşu, sığırın otları diliyle kavrayıp bükmesine benzetilmiştir: يَلْفِته بلسانه كما تَلفِت البَقَرة الخَلا بلسانها

Kaynak Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha ve Kitābü’l-ʿAyn.

Sami etimolojik katman

Arapça لفت kökü, Sami dil ailesinde özellikle yön değiştirme, bükme, dolanma ve sarılma çekirdeğini taşıyan köklerle örtüşür. İbranice ve Aramice/Süryanice katmanında l-p-t biçimi doğrudan bir şeyi kavramak, bükerek kendine çekmek veya kucaklamak (İbranice lapat לָפַת kökünde görüldüğü üzere sarılmak, yakalayıp bükmek; Hakîmler 16:29’da Şimşon’un sütunları kucaklayıp eğmesi) anlam alanıyla temsil edilir. Arapçada kök, genel sarma veya kucaklama eyleminden ziyade boynun, yüzün veya fikrin doğrultusunu kırma ve başka bir tarafa yönlendirme (sarf ve leyy) ekseninde özelleşmiştir. Fonetik açıdan kökün ilk iki harfi olan لف birikimi, Sami dillerinde bir şeyi katlama, sarma ve örtme (l-p-p) fikrini korurken, son seslemdeki sert patlamalı diş sesi yönelimde ani bir bükülme ve sınırlanma dinamiğini sağlamıştır.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs Hebrew and English Lexicon, Payne Smith Compendious Syriac Dictionary, Lisān al-ʿArab.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönلفت ve فتل arasındaki kalb (harf değişimi) ilişkisiİpi bükmek anlamına gelen فتل ile boynu büküp çevirmek anlamına gelen لفت aynı kök unsurlarını paylaşır; her ikisinde de eksen etrafında döndürme esastırKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice lapat (לָפַת)Bir şeyi yakalamak, kavramak, bükerek bürümek ve sarmak anlamlarında düzenli ses ve semantik denklik mevcutturGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıSami ailesi dışındaki Afro-Asyatik kollarda doğrulanmış güvenilir bir soydaş tespit edilmediVeri bulunamadı

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Maqāyīs al-Lugha, David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
لفتAnlamlıBükmek ve yönünden çevirmekBoynu veya yüzü doğrultusundan yana çevirmek, fikri saptırmakHedef kök; Kur'an'da geçer
لتفKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu diziliş mühmel kabul edilmiştirKur'an'da geçmez
فلتAnlamlıKurtulmak, sıyrılmak, birden çıkmakBir bağdan veya tutuluştan aniden kurtulup hızla fırlamakKur'an'da geçmez
فتلAnlamlıİpi bükmek, dolamakİplikleri üst üste bükerek ip yapmak; hedef kökle tam kalb (ters diziliş) oluştururKur'an'da geçer
تلفAnlamlıHelak olmak, bozulup tükenmekBir nesnenin bütünlüğünü ve faydasını yitirerek yok olmasıKur'an'da geçmez
تفلAnlamlıTükürmek, kokusu bozulmakAğızdan tükürük veya köpük atmak, kötü koku yaymakKur'an'da geçmez

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
لفتMerkezYönü bükerek çevirmeİlerleyen bir doğrultudan boynu veya dikkati anlık olarak geriye/yana çevirmeBütün gövdeyle dönmeden sadece baş veya zihinle ilgi gösterme
صرفKomşuBir şeyin yönünü tamamen değiştirmeNesneyi bir hedeften alıp tamamen başka bir mecraya akıtmaلفت kökünde bükülme ve bakış varken صرف kökünde bütüncül bir uzaklaştırma vardır
ثنيKomşuİkiye katlama, bükmeBir varlığı kendi üzerine katlayarak yönünü kırmaثني katlama ve gizleme ağırlıklıyken لفت yan tarafa yönelme ağırlıklıdır
عطفKomşuEğilme, meyletmeBir şeye duygu veya bedenle eğilerek yanaşmaعطف şefkat ve ilgiyle yönelmeyi, لفت ise mevcut hattan kopmayı bildirir
سددZıtDoğru hedefe kilitlenme, sapmamaHiçbir yana bükülmeden dosdoğru hedefe yönelme ve istikameti korumaBükülme ve dikkat dağılmasının tam karşıtı olarak mutlak odaklanma

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaلفتYönünden büküp çevirmek, dikkatini yana kaydırmakBir şeyi ekseninden çevirme ve geriye bakma anlamını birlikte taşırKesin
Latincedivertere, retrospicereYoldan dönmek, geriye bakmakDivertere yön sapmasını, retrospicere ise geriye dönüp bakmayı karşılar; tek kelimede birleşmezGüçlü
İngilizceto turn aside, to look back, to distractYana çevirmek, ardına bakmak, dikkatini dağıtmakTurn aside yönü, look back boyun çevirip bakmayı, distract zihinsel saptırmayı karşılarKesin
Almancaumwenden, zurückblicken, ablenkenYönünü çevirmek, geriye bakmak, saptırmakEylemin hem fiziksel dönme hem de hedeften şaşma ve zihni kaydırma boyutunu verirGüçlü
Fransızcadétourner, se retourner, distraireYana döndürmek, arkaya bakmak, dikkatini çekmekFiziksel dönme (se retourner) ile hedeften caydırma (détourner) arasında paylaşılırGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Lane's Arabic-English Lexicon.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
يَلْتَفِتْFiziksel ve zihinsel olarak geride bırakılan yere dönüp bakmama, geçmişe takılmama emriHelak edilecek kavmi terk ederken kurtulanların ardına bakmaması ve sadece yürüyüşe odaklanması bağlamı (Hûd 11:81, Hicr 15:65)
لِتَلْفِتَنَاİnanç, atalar yolu ve kurulu düzenden zihinsel olarak saptırma, caydırma çabasıFiravun kavminin Hz. Musa ve Harun’u kurulu iktidar ve gelenekten koparmakla suçlaması bağlamı (Yûnus 10:78)

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİstikamet ve hidayetten sapmaİnsanın hakikat delilini gördükten sonra geleneksel kabullere veya şüphelere meylederek yön değiştirmesiKalbin haktan bâtıla meyli ve delilden yüz çevirmesi
FıkıhNamazda iltifat (sağa sola bakma)Namaz kılan kişinin başını veya göğsünü kıbleden çevirmesinin namazın sıhhatine ve mekruhluğuna etkisiBedenin veya dikkatin ibadet kıblesinden başka tarafa kaydırılması
TefsirLût kıssasında geriye bakma yasağıHelak edilen şehre dönüp bakmama emrinin sadece gözle bakmak mı yoksa geride kalanlara acıma ve bağlılık hissi mi olduğuAzaba uğrayan fasık topluma yönelik her türlü zihinsel ve duygusal bağın kesilmesi
HadisHz. Peygamber’in yürüyüş ve bakış edebiRivayetlerde geçen «Döndüğünde bütün vücuduyla dönerdi» ifadesi üzerinden boyun kırarak lakayt biçimde bakınmama ahlakıKararlılık, ciddiyet, samimiyet ve parçalı/kaçamak bakıştan uzak durma

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniTevhid ve kulluk istikametiZihinsel ve ameli kıbleden sapmamaOdaklanmayı korumaHakikate yönelen bilincin geçmiş günah ortamına veya helak edilen sapkınlığa nostaljiyle dönmesini engellerKesin
İlmiMetodolojik kararlılıkHipotezden ve delilden dış etkenlerle sapmamaYöntem disipliniAraştırmacının ulaştığı kesin kanıtı terk edip popüler eğilimlere veya önyargılara yönelmesini önlerGüçlü
SiyasiEgemenlik ve meşruiyet mücadelesiGeleneksel otorite tekelini sarsmaKurulu düzeni koruma refleksiİktidar sahiplerinin hakikat davetini siyasi statükoyu yıkma ve saltanatı devirme girişimi saymasıKesin
İktisadiÜretim ve yatırım rotasıSermayenin spekülatif veya atıl hedeflere kaymasıVerimlilik kontrolüÜretim hedefinde ilerleyen bir yapının verimsiz, batık veya geçmişe ait rant modellerine yönelmesini önlemeMuhtemel

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerYörüngeden açısal sapma (vektörel sapma)Düz bir doğrultuda ilerleyen bir parçacığın dış bir kuvvetle karşılaştığında doğrusal momentumunu yitirip yana doğru açı yapmasıGüçlü
Beşeri bilimlerDikkat dağınıklığı ve bilişsel cayma (bilişsel saptırma)Bireyin veya topluluğun rasyonel bir hedefe yürürken duygusal bağlar, korkular veya geleneksel baskılarla asli hedeften uzaklaşmasıKesin

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü yalnızca fiziksel olarak başı veya gözü çevirmek gibi basit bir bedensel refleksle sınırlandırmak
Kur'an içi daha geniş anlamلفت eylemi, bedensel hareketin çok ötesinde; bir inanç sisteminden, zihniyetten, ahlaki hedeften veya yürüyüş disiplininden kopup geride kalana ilgi duymayı ve saptırılmayı kapsar
Yanlış anlamanın doğuracağı hataLût kıssasındaki yasağın sadece fiziki bir merak engeli sanılması; oysa oradaki asıl emrin azap ehliyle tüm duygusal, zihinsel ve aidiyet bağlarının koparılması olduğunun gözden kaçırılması

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın istikamet ahlakını; kurtuluş yolunda ilerlerken geçmişe, kokuşmuş düzenlere ve duygusal zaaflara takılı kalmamanın hayatiyetini tek bir kökle ortaya koyması bakımından temeldir
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Helak sahnelerinden hicret ve kurtuluş anlarını anlatan Lût kıssası ayetlerinde ve peygamberlerin kurulu düzenle yüzleştiği Yûnus suresindeki tebliğ bağlamında belirleyicidir
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Hakikate teslimiyetin sadece ileriye doğru adım atmakla tamamlanamayacağını; geride bırakılan batıla karşı zihinsel merak ve merhamet beslemenin bizzat helake ortak olmak anlamına geleceğini fark ettirir

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamBir cismin, başın veya boynun var olan doğrultusundan zorla veya isteyerek yana doğru bükülmesi, döndürülmesi.
  • Soyut anlamBir hedefe kilitlenmiş bilincin geçmişe, terk edilen bir duruma veya dıştan gelen bir saptırıcıya yönelerek asli rotasını yitirmesi.
  • Sistematik karşılıkBir sistemin belirlenmiş ana ekseni üzerinde ilerlerken harici bir tork veya ilgi etkisiyle açısal sapmaya uğraması ve hedeften kopması.
  • LaTeX modeliv⃗1=v⃗0+Δθ⃗(Δθ⃗≠0  ⟹  v⃗1⋅u⃗<1)
  • LaTeX açıklamasıModelde v⃗0 hedefe kilitlenmiş ilk hız vektörünü, u⃗ belirlenen mutlak istikamet birim vektörünü temsil eder. Sisteme etki eden dönme veya bükülme açısı Δθ⃗ sıfırdan farklı olduğunda yeni yönelim v⃗1 eksenden sapar; hedefe olan izdüşüm azalır ve istikamet birliği bozulur. İltifat yasağı, bu açısal sapmanın (Δθ⃗=0) sıfıra eşitlenerek hedefe tam kilitlenmenin sürdürülmesini ifade eder.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ل