مكث
م - ك - ث
KÖK- 7 geçiş
- 7 ayet
- 6 sîga
- 12 sözlük
Oturup bekleyen adam demektir.devamı ›
Notlarım
Sözlükler(12)
★ Akevler SözlüğüTürkçe
Oturup bekleyen adam demektir.
Kitâbu'l-'Ayn
Halîl b. Ahmed · 8. yyTR215 harfالكاف والثاء والميم معهما
ك ث م، م ك ث مستعملان فقط كثم: أكثْمَكَ الأمر، أي: أمكنك. وأكْثَمُ: اسم.
مكث: المُكْثُ: الانتظار. والماكِثُ: المنتظر.
وقد مكُثَ مَكاثةً فهو مكيثٌ، أي: رزين لا يعجل. وقوم مكِيثونَ ومُكَثاءُ.
es-Sıhâh
Cevherî · 10. yyTR186 harfالمكثُ: اللَبْثُ والانتظار. وقد مَكَثَ ومَكُثَ. والاسم المُكْثُ والمِكْثُ. وتَمَكَّثَ: تَلَبَّثَ. والمِكِّيثى: المُكْثُ. وسار الرجل مُتَمَكِّثاً، أي مُتَلَوِّماً. ورجل مَكيثٌ، أي رَزينٌ.
Tehzîbu'l-Luğa
Ezherî · 10. yyTR1.359 harfك ث م
كثم ، مكث ، ثكم : ( مستعملة ) .
كثم : ( ثعلب عن ابن الأعرابي ) : الكثَمَةُ : المرأة الرَّيّا من شرابٍ أو غيره .
وقال الأصمعيّ : وَطْبٌ أكثمُ أي مملُوءٌ وأنشد :
مُذَممةٌ يُمْسِي ويُصبحُ وَطبُهَا
حراماً عَلَى مُعْتَرِّها وهو أَكثمُ
وقال الفراء : هو يَرْمِي من كثمٍ أي من قُربٍ ، وكمَأَةٌ كَاثمةٌ أي غليظةٌ .
وأَكثمُ : من أسماءِ العرب .
ثكم : أهمله الليث .
( ثعلب عن ابن الأعرابي ) : الثُّكمةُ :
Mekâyîsü'l-Luğa
İbn Fâris · 11. yyTR2.902 harf(باب الميم والكاف وما يثلثهما)
(مكل) الميم والكاف واللام كلمةٌ تدل على اجتماعِ ماء. ومَكَلَت البئرُ: اجتمعَ ماؤُها في وَسَطها. ومجتمع الماء مَُكْلَة. وبئر مَكُول، والجمع مُكُل.
(مكن) الميم والكاف والنون كلمةٌ واحدة. المَكْن: بَيض الضَّبّ. وضَبٌّ مَكُونٌ. [قال]:
ومَكْنُ الضِّباب طَعامُ العُرَيبِ *** ولا تَشتهيهِ نفوسُ العَجَمْ([1])والمكُنات: أوكار الطّير، ويقال مَكِنات([2]).
(مكا) الميم والكاف
Müfredât
Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR210 harf- المكث: ثبات مع انتظار، يقال: مكث مكثا. قال تعالى: ﴿فمكث غير بعيد﴾ [النمل/22]، وقرئ: ﴿مكث﴾ (وهي قراءة جميع القراء إلا عاصما وروحا. الإتحاف ص 335)، قال: ﴿إنكم ماكثون﴾ [الزخرف/77]، ﴿قال لأهله امكثوا﴾ [القصص/29].
Lisânü'l-Arab
İbn Manzûr · 13. yyTR1.244 harfالمُكْثُ: الأَناةُ واللَّبَثُ والانتظار؛ مَكَثَ يَمْكُثُ، ومَكُثَ مَكْثاً ومُكْثاً ومُكوثاً ومَكاثاً ومَكاثةً ومِكِّيثَى؛ عن كراع واللحياني، يمدّ ويقصر. وتَمَكَّثَ: مَكَثَ.
والمَكِيثُ: الرَّزينُ الذي لا يَعْجَل في أَمره، وهم المُكَثاءُ والمَكِيثون، ورجل مَكِيثٌ أَي رَزِينٌ؛ قال أَبو المُثَلَّمِ يعاتب صخراً:أَنَسْلَ بَني شِعارَةَ، مَن لِصَخْرٍ؟
فإِنِّي عن تَقَفُّرِكم مَكِيثُ
قوله: عن تَقَفُّرِكم
Kâmûsü'l-Muhît
Fîrûzâbâdî · 15. yyTR168 harf* م ك ث * * المُكْثُ * اللبث والانتظار وبابه نصر و * مَكُثَ * أيضا بالضم * مَكْثاً * بفتح الميم والاسم * المُكْثُ * و * المِكْثُ * بضم الميم وكسرها و * تَمَكَّثَ * تلبث
Tâcü'l-Arûs
Zebîdî · 18. yyTR1.311 harfالمكث، مثلثا، ويحرك، والمكيثى مثال الخصيصى، عن كراع واللحياني، ويقصر ويمد، والمكوث والمكثان، بضمهما والمكاث والمكاثة بفتحهما: الأناة و اللبث والانتظار. ويقال: المكث: الإقامة مع الانتظار والتلبث في المكان. والفعل كنصر وكرم . قال الله عز وجل فمكث غير بعيد قال الفراء: قرأها الناس بالضم، وقرأها عاصم بالفتح، ومعنى غير بعيد : غير طويل من الإقامة. قال أبو منصور: اللغة العالية مكث، وهو نادر،
Lane's Lexicon
Edward W. Lane · 19. yyTR1.231 harfمَكَثَ
1 مَكَثَ ذ , aor. مَكُثَ ; and مَكُثَ, aor. مَكُثَ ; inf. n. مَكْثٌ [with which مُكْثٌ and مِكثٌ (see below) are syn.] and مِكِّيثَى (S, K) [like خِصِّيصَى, q. v.,] and مِكِّيثَآءُ [like خِصِّيصَآءُ] and مَكَثٌ and مُكُوثٌ and مُكْثَانٌ (K) and مَكَاثٌ and مَكَاثَةٌ [which last is the inf. n. of مَكُثَ]; (TA;) He tarried; tarried and waited, or expected; (S, K;) was patient, and tarried,
Salmone
H. Anthony Salmone · 19. yyTR833 harfمَكَثَ
مَكَثَ U ( n. ac. مَكْث 1 , مِكْث 2 , مُكْث 3 , مَكَث 4 , مُكُوْث 27 , مِكِّيْثَى 30ya , مُكْثَاْن 35 &
a. مِكِّيْثَآء ) [ Bi ], Stopped, tarried, lingered, loitered, sojourned in.
b. Waited; paused.
c. [ 'Ala ], Persevered in.
مَكُثَ
مَكُثَ U ( n. ac. مَكَاْثَة 22t ),
a. Was patient.
b. see supra (a) .
أَمْكَثَ
أَمْكَثَ IV ,
a. Made to stay.
تَمَكَّثَ
تَمَكَّثَ V
a. [
Kitâbullâh
Kur'an kullanımından türetilmişTR6.179 harfمكث
مَكَثَ - يَمْكُثُ - مُكْث - مَاكِث - مَاكِثُوْن
مَكَثَ - يَمْكُثُ + كائن + في مكان: يظل في موقعه المكاني من غير تغيير أوانتقال
مُكْث: على وزن " فُعْل " اسم فعل من " مَكَثَ - يَمْكُثُ ": البقاء في موقع أو على فعل من غيرانتقال أو تغيير
على مُكْث: على ثبات ودون تنقل
﴿وقرآنا فرقناه لتقرأه على الناس على مكث﴾: لتقرأ كُلَّ فِرْقَةٍ من القرآن
Mücavir kökler52 mücavir (65 toplam)
- أنس
4 ortak ayet · Ok tan yayın iç tarafna üns, dış tarafına vahş denemektedir
- جذو
1 ortak ayet · Ucu korlu ağaç demektir
- زبد
1 ortak ayet · Zebed köpük demektir
- نور
3 ortak ayet · Ateş demektir
- جفو
1 ortak ayet · CeFeE filizlerin eritilmesinde çıkan köpük, cüruf demektir
- سبأ
1 ortak ayet · Şehir adı, şarabın yapıldığı üzüm bahçelerinin olduğu bir…
- قضي
2 ortak ayet · “Kadb” kesici alet; “ba” “va”va dönüşmüş “kadeve” ve…
- سيل
1 ortak ayet · Sel demektir
- قبس
1 ortak ayet · Meşale, ateş demektir
- أهل
2 ortak ayet · Hilal yeni ay demektir
- حلي
1 ortak ayet · Hilye takı demektir
- طور
1 ortak ayet · Sina’da bir dağın adıdır
Geçtiği ayetler(7)
إِذْ رَأَى نَارًا فَقَالَ لِأَهْلِهِ امْكُثُوا إِنِّي آنَسْتُ نَارًا لَعَلِّي آتِيكُمْ مِنْهَا بِقَبَسٍ أَوْ أَجِدُ عَلَى النَّارِ هُدًى
BekleyinHani o; bir ateş görmüştü de ailesine: Durun, ben bir ateş gördüm. Size ya ondan bir kor getiririm veya ateşin yanında bir yol gösteren bulurum, demişti.
… بِأَهْلِهِ آنَسَ مِنْ جَانِبِ الطُّورِ نَارًا قَالَ لِأَهْلِهِ امْكُثُوا إِنِّي آنَسْتُ نَارًا لَعَلِّي آتِيكُمْ مِنْهَا بِخَبَرٍ أَوْ …
BekleyinMusa süreyi doldurunca; ailesi ile birlikte yola çıktı. Tur yanında bir ateş gördü. Ailesine dedi ki: Durun, ben bir ateş gördüm. Olur ki size ondan bir haber, yahut ısınmanız için ateşten bir kor getiririm.
Kök analizi
Kök tanımı ve çekirdek özet
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | مكث |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Belirgin fark tespit edilmedi |
| Bağlamsal Yakın Kökler | لبث, انتظر, قعد |
| Zıt Kök | عجل |
| Çekirdek Özet 1 | Bir mekânda veya halde acele etmeksizin vakarla durup bekleme |
| Çekirdek Özet 2 | Süreç içinde sebat göstererek yerleşme, tortulanma ve kalıcılık kazanma |
| Çekirdek Özet 3 | Gelip geçici gürültünün elenmesiyle faydalı olanın zeminde karar kılması |
| Kritik Hata Riski | Anlamın edilgen veya atıl bir oyalanmaya indirgenip vakur sebat boyutunun yitirilmesi |
Biliteral analiz
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| مك | Bir zemine oturma, içine girip iyice yerleşme ve sıkarak tutma; nitekim مكك iliğin kemiğe oturup özünü bırakmasında, مكن bir yerde karar kılıp kudret bulmada, مكر ise bir düzeni muhkemce kurmada görülür. | ث | Yayılma ve süreklilik bildiren harfin eklenmesiyle anlam, fiziksel sıkışmadan zamana yayılan vakur bir bekleyişe, telaşsız duruşa ve tortulaşarak kalıcı olmaya evrilmiştir. |
Piktografik analiz
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| م | su; akış, çokluk, derinlik | Durumun ve zamanın tabii akışı, kuşatıcı ortam ve taşıyıcı zemin. |
| ك | avuç içi; kavrama, eğme, kaplama | Akışı kontrol altına alma, tutma, aceleyi sınırlandırma ve sabitleme. |
| ث | işaret, sınır (ت kökünden türetme yoğunlaşma ile sebat) | Belirli bir sınırda durma, kararlılık gösterme ve iz bırakarak bekleme. |
| مكث | Akıp gitmekte olan halin kavranarak bir sınır ve zaman diliminde vakurca durdurulması, yerinde tutulması hareketi. |
Tarihsel ve erken kullanım
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Bir yerde telaşsızca karar kılmak, çölde göçü veya yolculuğu durdurup sükûnetle beklemek; ağırbaşlı ve sabırlı kimsenin (er-raculü'l-mekîs) vakarla yerinde durması. |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Ebû’l-Müsellem el-Hüzelî beytinde kök, intikam veya takipte acele etmeyip ağırbaşlılıkla ve sebatla bekleme anlamında kullanılmıştır: أَنَسْلَ بَني شِعارَةَ، مَن لِصَخْرٍ؟ / فإِنِّي عن تَقَفُّرِكم مَكِيثُ |
| Erken Arapça kullanım | Bir haberin netleşmesi veya sürecin olgunlaşması için acele etmeksizin belirli bir noktada ikamet etme, teenni ve temkin gösterme bağlamında kullanılmıştır. |
Kaynak Lisān al-ʿArab, Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha.
Sami etimolojik katman
Sami dilleri ailesinde مكث kökü, varlığını bir mekânda sürdürme, bekleme, zaman geçirme ve sebat etme anlam ekseninde karşılık bulur. Batı Sami sahasında ve özellikle Aramice ile Süryanicede kök harflerinin taşıdığı anlam örgüsü, gecikme, bir noktada oyalanmaksızın duraklama ve ikamet etme kavramlarıyla paralellik gösterir. Klasik Arapça bu kökü salt zaman tüketimi veya fiziksel bekleyiş düzeyinde bırakmamış; ona ağırbaşlılık (rezânet), telaşsızlık ve bir değerin zemine tortulanarak yerleşmesi (karar kılma) boyutunu katarak semantik derinlik kazandırmıştır. Böylece kök, rastlantısal bir duruştan ziyade bilinçli ve yapıcı bir teenni tavrına işaret etmiştir.
Güven Güçlü
Kaynak Payne Smith Compendious Syriac Dictionary, David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques.
Etimolojik analiz
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | مكث | Vakar, bekleme, acele etmeyip yerinde sebat etme ve tortulaşarak kalma ekseninde gelişmiştir. | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | Batı Sami / Süryanice | Bir yerde kalma, duraklama ve süre geçirme anlam alanıyla örtüşen leksikal paralellikler. | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Afro-Asyatik | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı |
Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Brockelmann Lexicon Syriacum.
Kardeş kökler
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| مكث | Anlamlı | Beklemek, durmak, ağırbaşlılık | Bir yerde ayrılmadan karar kılma, acele etmeme hali. | Hedef kök; Kur'an'da geçer. |
| مثك | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Sözlüklerde mühmel kayıtlıdır; Kur'an'da geçmez. |
| كمث | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Sözlüklerde mühmel kayıtlıdır; Kur'an'da geçmez. |
| كثم | Anlamlı | Doymak, imkân bulmak, dolup taşmak | Bir şeyin tam kıvamına gelmesi veya bir işin elde edilebilir olması. | Ayn ve Tehzîb'de müsta‘mel; Kur'an'da geçmez. |
| ثمك | Anlamlı | Yükseklik, hörgüç dolgunluğu | Deve hörgücünün dolgun, yüksek ve etli olması durumu. | Tehzîb'de müsta‘mel; Kur'an'da geçmez. |
| ثكم | Anlamlı | Yolun ortası, ana güzergâh | Yolun en açık, belirgin ve takip edilen orta kısmı. | Tehzîb'de müsta‘mel; Kur'an'da geçmez. |
Komşu kökler ve zıt kök
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| مكث | Merkez | Bekleme, yerleşme, sebat | Ağırbaşlılıkla, sükûnet ve vakar içinde belirli bir yerde veya halde kalış. | Hedef köktür; vakur duruşu ve kalıcılığı bildirir. |
| لبث | Komşu | Süre geçirme, gecikme | Sürenin uzaması ve bekleyişin zamansal miktarı ön plandadır; مكث kökünde vakar ve sebat esastır. | Mekânda zaman geçirme ve gecikme. |
| انتظر | Komşu | Gözetleme, beklenti | Gelecekteki bir olaya zihinsel olarak odaklanma; fiziksel durma zorunlu değildir. | Bir şeyin gerçekleşmesini gözleme. |
| قعد | Komşu | Oturma, hareketsizlik | Bedensel olarak oturma eylemi veya eylemsizlik hali; مكث gibi bilinçli bekleyiş şart değildir. | Fiziksel duruş biçimi. |
| عجل | Zıt | Acelecilik, öne alma | Vakarın ve beklemenin tam tersine zamana direnmek ve sabırsızlıkla fırlamak. | Süreci beklemeden öne alma hali. |
Başka dillerde anlam karşılıkları
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | مكث | Bir yerde vakarla beklemek, kalıcı olmak | Sükûnet, sebat ve zaman içinde yerleşmeyi ifade eder. | Kesin |
| Latince | manere, morari | Kalmak, beklemek, gecikmek | manere kalıcılığı ve durmayı karşılarken morari gecikme boyutunu verir; vakar nüansı tam yer almaz. | Güçlü |
| İngilizce | abide, tarry, remain | Kalmak, beklemek, sebat etmek | abide ve remain kalıcılığı ve duruşu; tarry duraklayıp beklemeyi karşılar. | Güçlü |
| Almanca | verweilen, bleiben | Kalmak, durup beklemek | verweilen sükûnetle bir yerde zaman geçirmeyi ve duraklamayı oldukça iyi karşılar. | Güçlü |
| Fransızca | demeurer, s'attarder | İkamet etmek, kalmak, duraklamak | demeurer kökün kalıcılık boyutunu, s'attarder bekleme ve duraklama yönünü karşılar. | Güçlü |
Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.
Vücûh ve nezâir
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| امْكُثُوا | Tehlike veya bilinmezlik anında emniyetli noktada bekleme | Hz. Musa'nın ailesine ateşi araştırırken yerlerinde sükûnetle durmalarını emretmesi (Tâhâ 20:10, Kasas 28:29). |
| فَمَكَثَ | Tahkik ve tespit için geçen ölçülü, kısa süre | Hüdhüd'ün Süleyman peygamberin huzuruna çıkmadan önceki kısa bekleyişi (Neml 27:22). |
| فَيَمْكُثُ | Değerli ve faydalı olanın zemine yerleşip kalması | Suyun getirdiği köpüğün yok olmasına karşılık faydalı olanın toprakta kalması (Ra'd 13:17). |
| مَاكِثُونَ | Azap içinde ebedi veya sürekli kalış hali | Cehennem ehlinin çıkış umudu bulunmaksızın azapta karar kılması (Zuhruf 43:77). |
| مَاكِثِينَ | Nimet yurdunda kesintisiz ve ebedi ikamet | İman edip salih amel işleyenlerin cennetteki güvenli ve kalıcı duruşu (Kehf 18:3). |
| مُكْثٍ | Vahyin sindirilerek, peyderpey indirilme süreci | Kur'an'ın aceleye getirilmeden insanlara dura dura okunması için zamana yayılması (İsrâ 17:106). |
Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Ahiret halleri ve huld | Cennet ve cehennemdeki kalışın ebediyeti ve azabın kesintisizliği meselesi. | Varlığın belirli bir yurtta süreklilik kazanması. |
| Fıkıh | İtikâf ve mescitte kalış hükümleri | Mescitte belirli bir niyet ve sükûnetle durmanın ibadet değeri taşıması şartları. | Mekânda bilinçli ve ibadet kastıyla karar kılma. |
| Tefsir | Nüzul keyfiyeti ve hakikat-bâtıl dengesi | Vahyin parça parça inmesindeki terbiye usulü ve faydalı olanın kalıcılığı yasası. | Vahyin sindirilerek inmesi ve değerin tortulanması. |
| Hadis | Mescitte vakarla namazı bekleme | Namaz vaktini bekleyen veya namaz sonrası yerinde duran kişinin meleklerce tebriki. | Vakar ve sükûnetle ibadet zemininde duruş. |
Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Vahiy ve İbadet | Teenni ve Sebat | Acelecilikten arınmış inşa | Vahyin peyderpey inmesi (İsrâ 17:106) ve amelde devamlılık esastır. | Kesin |
| İlmi | Bilgi Üretimi ve Tahkik | Tortulanma ve Derinleşme | Yüzeysel malumatın elenmesi | Bilginin zihne oturması ve kalıcı fayda üretmesi (Ra'd 13:17). | Güçlü |
| Siyasi | Kriz Yönetimi ve Otorite | Vakar ve İtidal | Panik ve acele kararları engelleme | Liderin sarsıntı anında topluluğu emniyette tutması (Kasas 28:29). | Güçlü |
| İktisadi | Üretim ve Sermaye | Reel Değer ve İstikrar | Spekülatif köpüğün tasfiyesi | Gelip geçici dalgalanmaların kaybolup faydalı yatırımın kalması (Ra'd 13:17). | Kesin |
Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Sedimantasyon ve Kararlı Denge | Bir çözelti içindeki hafif ve uçucu fazların ayrışarak asıl yoğun kütlenin dipte tortulaşıp kararlı dengeye ulaşması. | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Kurumsallaşma ve Sosyal Tortulaşma | Geçici toplumsal dalgalanmaların durulması sonrasında faydalı norm ve teamüllerin yerleşik kurumlara dönüşmesi. | Güçlü |
Yanlış daraltma ve kritik hata riski
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kökün sadece zaman geçirmek, oyalanmak veya pasif biçimde beklemek şeklinde anlaşılması. |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Acelecilikten arınmış bir vakar (teenni), değer üreten bir sebat, hakikatin topluma yerleşmesi için gereken olgunlaşma ritmi. |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Kur'an'ın peyderpey iniş hikmetinin sıradan bir gecikme sanılması veya hak ile bâtıl mücadelesinde bâtılın köpük gibi parlamasının kalıcı bir üstünlük zannedilmesi. |
Kur'an'ı anlama odaklı sonuç
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Varlığın ve vahyin tabiatındaki zamansal olgunlaşma yasasını gösterir; ilahi terbiyenin aceleyle değil hazmedilerek ve vakur bir sebatla gerçekleştiğini temellendirir. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Vahyin parça parça indiriliş hikmetini açıklayan ayetlerde (İsrâ 17:106), hak ile bâtılın varoluşsal mukayesesini sunan temsillerde (Ra'd 13:17) ve peygamberi kriz anlarında (Tâhâ 20:10, Neml 27:22). |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Hakikatin bir anda bütünüyle dayatılması gerektiği yanılgısını, bâtılın görünürdeki yaygarasının kalıcı olduğu vehmini ve sükûnetle beklemenin atalet olduğu iddiasını bertaraf eder. |
Nihai sentez ve LaTeX modeli
- Somut anlamBir mekânda acele etmeksizin vakarla durup yerleşmek, tortulanarak dipte kalmak.
- Soyut anlamGeçici ve faydasız olanın elenmesi sürecinde, faydalı ve hakiki olanın zamana yayılarak sebat bulması ve istikrara kavuşması.
- Sistematik karşılıkZamansal olgunlaşma filtresi; sistemdeki köpük ve gürültünün sönümlenerek asli değerin zeminde karar kılması ilkesi.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıFormülde zamanı, bekleme ve sebat süresini temsil eder. terimi, zamana yayılan duraklama ile sönümlenip yok olan gelip geçici köpük, gürültü ve aceleci unsurları gösterir; burada sönümlenme katsayısıdır. ise topluma fayda sağlayan, zeminde sebat eden ve yok olmayan hakiki cevherdir. gösterge fonksiyonudur. sonsuza veya dengeye vardığında geçici faz sıfırlanır ve geriye yalnızca zeminde karar kılan değeri kalır; bu da kökün Ra'd 13:17 ayetindeki dinamiğini modeller.