مير

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: م-ي-ر1 sîga, 15 mücavir kök, 1 ayet, 1 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.بغييسرأهلميروَنَمِيرُبعرأخوبضعمتعفتحقولرددوجد

KökSîga 1Ayet 1Sure 1Mücavir 15

▶ Ağı aç (3B)

مير

م - ي - ر

KÖK
  • 1 geçiş
  • 1 ayet
  • 1 sîga
  • 10 sözlük

Kur'an'daki karşılığı: Ve erzak getiririz

Notlarım

Sözlükler(10)

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR6.922 harf
باب الرّاء والميم و و ا ي ء معهما ر و م، و ر م، م و ر، ر م ي، ر ي م، م ر ي، م ي ر، ي م ر، ر أ م، أ ر م، م أ ر، أ م ر، م ر أ مستعملات روم: الرَّوْمُ: طَلَبُ الشَّيْءِ. والمَرامُ: المَطْلَبُ. رام يروم روماً ومراما: طَلَبَ. ورم: الوَرَمُ: مَعروفٌ، وقد وَرِمَ يَرِم وَرَمأ فهو وارمٌ. ومَوْرِمُ الأضراس: أصول مَنابتها. مور: المَوْرُ: المَوْجُ.. والمَوْزُ: مصدر مار يمور، وهو الشّيء يَتَرَدَّدُ في
Maddenin bağlantısı

باب الرّاء والميم و و ا ي ء معهما ر و م، و ر م، م و ر، ر م ي، ر ي م، م ر ي، م ي ر، ي م ر، ر أ م، أ ر م، م أ ر، أ م ر، م ر أ مستعملات روم: الرَّوْمُ: طَلَبُ الشَّيْءِ. والمَرامُ: المَطْلَبُ. رام يروم روماً ومراما: طَلَبَ. ورم: الوَرَمُ: مَعروفٌ، وقد وَرِمَ يَرِم وَرَمأ فهو وارمٌ. ومَوْرِمُ الأضراس: أصول مَنابتها. مور: المَوْرُ: المَوْجُ.. والمَوْزُ: مصدر مار يمور، وهو الشّيء يَتَرَدَّدُ في عَرض كالدّاغِصة في الرُّكْبة. والبَعير يَمُورُ عَضُداه، إذا تردّدا في عَرْض جنبيه. والطَّعْنة تمورُ، إذا مالت يَميناً أو شِمالاً. والدّماءُ تمورُ في وَجْهِ الأَرْض، إذا انصبّت فتردّدتْ. وانمارت لبدة الفَحْل، وعَقِيقةُ الجَحْش، إذا سَقَطَتْ عنه أَيّامَ الرَّبيع. وكلّ طائفةٍ منه: موّارة، قال: فانْمار عنهنّ مُواراتُ المِزَقْ والمَوْزُ: تُرابٌ وجَوْلانٌ تَمورُ به الرِّيحُ. وفي القرآن: "يوم تَموُرُ السّماء موراً. وناقة موّارةٌ: سريعةٌ في سَيْرها. والفَرَسُ يكونُ موّارَ الظَهر، قال: على ظَهْر مَوّارِ المِلاطِ حِصانِ رمي: رَمَى يَرْمي رَمْياً فهو رامٍ، قال تَعالَى: "وما رَمَيْتَ إذْ رَمَيْتَ ولكنّ اللَّه رَمَى. والرَّمِيُّ: قِطَعٌ صِغارٌ من السَّحاب رِقاقٌ، قدرُ الكفِّ، أو أكبر شيئاً، والجميع: الأرماء. وأَرْمَى فلانٌ في هذا الشَّيء، أي: زاد فيه، قال: وأَسْمَرَ خِطِّيّاً كأنّ كُعُوبَهُنَوَى القَسْبِ قد أَرْمَى ذراعاً على العَشْرِ والرِّماءُ: الرِّبا، والارتماء: أن يَتَرامَى الشّيء بين الشَّيئين. والمِرْماةُ: السَّهْمُ الّذي يُتَعَلَّمُ به الرَّمْي وفي الحديث: لو أنّ أَحَدَكُمْ دُعي إلى مِرْماتَيْنِ لأجاب، وقد يُفَسَّر بأنّهما: ما بين ظلفي الشّاة، وليس بمعروف. والرَّميّة: الصَّيْد الذي تَرميه فتَصْرَعُه ذكَراً كان أو أنثى، قال امرؤ القَيْس: فهو لا تَنْمِي رَمِيَّتُـهُ ما له لا عُدَّ من نَفَرِهْ ريم:

الرَّْمُ: البَراح، والفعل: رام يَرِيم، وتقول: ما يَرِيمُ يَفْعَلُ كذا، أي: ما يَبْرَحُ. والرَّيْمُ: اسم لما يروم من الأشياء كلها. والرَّيم: أنْ يُقْسَم الجَزور على أجزاء يُسَوَّى بَيْنَها، فما فضل في يد الجزّار من قطعة لحم، أو عَظْم فتلك الفضلة: الرَّيم، قال: وكنتم كعَظْمِ الرَّيْمِ لم يَدْرِ جـازِرٌ على أيّ بَدْأَي مَقْسِمِ اللَّحْم يُجْعَلُ. وقال العجّاج: بالرَّيْمِ والرَّيْمُ على المَزْجُورِ أي: من زُجِرَ فعليه الفضل، وكانوا في زَمَن الحجّاج يَسْتقرِضونَ على أُعْطياتِهِمْ فإِذا كان على الرَّجُلِ في عَطائِهِ فَضْلٌ قيل له: عليك رَيْمٌ، أي: دَيْنُك أكثرُ من عَطائِك، قال المخبّل: فأَقعِ كما أَقْعَى أبوكَ على اسْتِهِ يَرَى أنّ رَيْماً فَوْقَه لا يُعادِلُـهْ مري: المريّ، بلا همز: النّاقةُ الكثيرةُ اللَّبَن، قال: إذا ما مَرِيّ الحَرْب قلّ غزارها والمَرْيُ، بالتَّخْفيف: مَسْحُكَ ضَرْعَ النّاقة تمريها بيدك كي تَسْكُنَ للحَلب. والرِّيحُ تمري السَّحاب مَرْياً.. والمُرِيّ: معروف. والمِرية: الشّكّ في الأمر، ومنه: الامتراء والتّماري في القرآن، يقالُ: تَمارَى يَتَمارَى تَمارِياً وامترى امتراء، إذا شكّ. مير: المِيرة بلا همز: جَلْب القَوْم الطّعامَ للبَيْع، وهم يَمْتارونَ لأَنْفُسِهِمْ، ويَمِيرُونَ غَيْرَهم ميراً. يمر: اليامور من دَوابِّ البحر، يجري عليه الحكم إذا صيد في الحَرَم. رأم: الرَّأْم، مهموز: هو البَوّ، قال: كأُمّهات الرّأم أو مطافلا وقد رَئِمَتْهُ رَأْماً ورَأَماناً فهي رائمٌ ورؤوم. وأرأمناها، أي: عَطَفْناها على رأمٍ، والنّاقةُ رَؤُومٌ رائمة. والآرام: الظِّباءُ البيض، واحدها: رِئْم. والروائم في وصف الدِّيار: الأَثافيُّ، لأنّها قد رَئِمَتِ الرّماد. ورَئِمَ الجُرحُ رِئماناً، إذا انضمّ فوه للبُرْء. وكلّ من أَحَبَّ شيئاً وأَلِفَهُ فقد رَئِمَهُ. أرم: الأَرامُ: مُلْتَقَى قبائل الرَّأْس، وبذلك سَمِّي الرّأس الضَّخْم مُؤَرَّماً... وبيضةٌ مُؤَرَّمة: واسعة الأعلى. والأَرَمِيُّ: من أعلام قوم عاد، كانوا يَبْنونه كهيئة المنارة، وكهيئة القُبُور، قال أبو الدُّقَيْش: الأُروم: قبور عاد، وكذلك الإرَم، قال: بها أُرُومٌ كهوادي البُخْتِ ويقال: ما بها إرم، أي: ما بها أحدٌ. وإِرَم كان أبا عادٍ الأُولى.. والأَرُومةُ: أصلُ كُلِّ شجرة. وأصل الحَسَب: أُرُومَتُهُ، والجميع: أَرومٌ وأَرُومات. وأَرومُ الأضراس: أُصولُ منابتها. والأُرُومةُ، بضمّ الألف: غلط، لأنّها اسمٌ واحِد، ولا يَجيءُ اسمٌ واحدٌ على فُعُولةٍ إلاّ في المَصادِر. والأُرَّم: الحجارة هكذا جمع. قال: يَلُوكُ من حَرْدٍ عليّ الأُرَّما ويقال: بل الأرّم: الأضراس، يقال: إنّه لَيَحْرُق عليه الأُرَّمَ، قال: أُخْبِرْتُ أحماء سُلَيْمَى إنّما باتوا غِضاباً يَحْرُقون الأُرَّما مأر: المِئْرة: العداوة، وجَمْعُها: المِئَر.. ماءَرْتُ بين القَوْم مُماءَرةً، أي: عادَيْتُ. وامْتَأَرَ فلان على فلان، أي: احْتَقَدَ. أمر: الأَمْرُ: نقيضُ النَّهي، والأمرُ واحدٌ من أمور النّاس. وإذا أَمَرْتَ من الأمر قلت: اؤْمُرْ يا هذا، فيمن قرأ: "وأْمُرْ أهلك بالصّلاة".

لا يُقال اُؤْمُرْ ولا اُؤْخُذ منه شَيْئا، ولا اُؤْكُل، إنّما يُقالُ:: مُرْ وخُذْ وكُلْ في الابتداء بالأمر، استثقالاً للضَّمَّتين، فإِذا تقدم قبل الكلام واوٌ أو فاءٌ قلت: وأْمُرْ، فَأْمُرْ، كما قال عز وجلّ-: "وأْمُر أهلك بالصّلاة"، فأمّا كُلْ من أَكَلَ يَأْكُلُ فلا يكاد يُدْخلون فيه الهمزة مع الفاء والواو، ويقولون: وكُلا وخذا، وارفعاه فكُلاهُ، ولا يَقُولونَ فأْكلاه.. وهذه أحرف، جاءتْ عن العَرَبَ نوادرُ، وذلك أنّ أكثر كلامها في كُلّ فِعْلٍ أوّله همزة مثل: أَبَل يأبِلُ، وأَسَرَ يأسِرُ أن يكسروا يَفْعِلُ منه وكذلك أَبَق يأبِق، فإِذا كان الفِعْلُ الذي أوّلُهُ همزة ويَفْعِلُ منه مكسوراً مردوداً إلى الأمر قيل: اِيسِرْ يا فلانُ، اِيبِقْ يا غلام، وكأنّ أَصْلَهُ اِئْسِر بهمزتين فكرهوا جَمْعاً بين هَمْزَتَيْنِ، فحوّلوا إحداهما ياءً إذ كان ما قَبْلَها مكسوراً، وكان حقّ الأمر من أَمَرَ يأمُرُ أن يُقال اُؤْمُرْ اُؤْخُذ، اُؤكُلْ بهمزتين فتُرِكَتِ الهمزةُ الثّانية وحُوّلت واواً للضّمّة فاجتمع في الحرف ضمّتان بينهما واوٌ والضّمّة من جنس الواو، فاسْتَثْقَلَتِ العربُ جمعاً بين ضمّتين وواو فطَرَحوا همزة الواو، لأنّه بقي بعد طرحها حرفان فقالوا: مُرْ فلاناً بكذا وكذا، وخذ من فلانٍ وكُلْ، ولم يقولوا: اُكُلْ ولا اُمُرْ ولا أُخُذْ، إلاّ أنّهم قالوا في أَمَرَ يأمُرُ إذا تقدّم قبل أَلِفِ أَمْرِهِ واوٌ أو فاءٌ أو كلامٌ يتّصِلُ به الأمر من أَمَرَ يأْمُرُ، فقالوا: الْقَ فلاناً وأْمُره فردُّوه إلى أَصْلِهِ. وإنّما فعلوا ذلك لأنّ ألف الأمر إذا اتّصلت بكلام قبلها سقطتِ الأَلِفُ في اللفظ، ولم يفعلوا ذلك في كُلْ وخُذْ إذا اتّصل الأَمْرُ بهما بكلام قبله، فقالوا: الْقَ فُلاناً وخُذْ منه كذا، ولم نَسْمَعْ وأْخُذْ كما سمعنا وأْمُرْ. قال الله تعالى: "وكُلا منها رَغَداً" ولم يقل: وأْكُلا. فإِن قيل: لِمَ ردّوا مُرْ إلى أصلها ولم يَرُدُّوا وكُلا، ولا وخُذْ قيل: لسَعَة كلامِ العَرَب، وربّما ردّوا الشّيء إلى أَصْلِهِ، وربّما بنوه على ما سبق، وربما كتبوا الحرف مهموزاً، وربّما تركوه على ترك الهمزة، وربّما كتبوه على الإدغام وكلّ ذلك جائزٌ واسِعٌ. والأَمِرة: البَرَكة. وامرأة أَمِرةٌ، أي: مباركة على زَوْجها. وأَمِرَ الشَّيء، أي: كَثُرَ. والإِمَّرة: الأُنْثَى من الحُمْلان.. والإمَّرُ الضَّعيف من الرِّجال، قال امرؤ القيس: ولست بذى رَثْيَةٍ إمَّـرٍ إذا قِيد مُسْتَكْرَها أصحبا والإمْرةُ الإمارة، وهو أمير مُؤَمّر. والأَمارُ: الموعد، قال: إلى أمارٍ وأمارٌ مدّتي وأَمِرَ وَلَدُها، أي: كَثُر ما في بَطْنها.. وأَمِرَ بنو فلانٍ أمارة، أي: كثروا وكَثُرَتْ نَعَمُهم. مرء: المَريء: رأس المَعِدَة والكَرِش اللاّزق بالحُلْقُوم. وهو مجرى الشّراب والطّعام، وهو أحمرُ مُسْتطيلٌ جوفُه أبيض. ومريء الطّعام أضيق من الحُلْقُوم. والمُرُوءةُ: كمالُ الرُّجوليّة، وقد مَرُؤَ الرّجل، وتمرّأ إذا تَكَلَّف المُروءةَ، وهو مريءٌ بيِّنُ المروءة. ومَرُؤَ الطّعام، وهو مريءُ بيِّنُ المَراءَةِ. ويقال: ما كان الطّعام مريئاً، وقد مَرُؤَ مَراءةً، واستمرأ، وهذا الشّيءُ يُمْرِئني الطّعام. والمرأة: تأنيث المَرْء: ويُقالُ: مَرَة بلا ألف.

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR205 harf
الميرَةُ: الطعام يَمْتارهُ الإنسان. وقد مارَ أهلَه يَميرُهُمْ مَيْراً. ومنه قولهم: ما عنده خيرٌ ولا مَيْرٌ. والامْتِيارُ مثله. وجمع المائِرِ مُيَّارٌ، ومَيَّارَةٌ. يقال: نحن ننتظر مَيَّارَتَنا ومُيَّارَنا.
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR3.605 harf
(باب المبم والياء ومايثلثهما) (ميد) الميم والياء والدال أصلانِ صحيحان: أحدُهما يدلُّ على حركةٍ في شيء، والآخَر على نفعٍ وعطاء. فالأوّل المَيْد: التحرُّك. ومادَ يَميدُ. ومادت الأغصان تَمِيد: تمايلَتْ. والمَيْدان على فَعْلان: العيش النّاعم الريّان. قال ابنُ أحمر: ............ وصادَفَتْ *** نَعِيماً وميداناً من العيشِ أخْضَرا([1]) والأصل الآخر المَيْد. ومَادَ يَمِيدُ: أطْعَمَ [و] نَفَع. ومادَنِي
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR180 harf
- الميرة: الطعام يمتاره الإنسان، يقال: مار أهله يميرهم. قال تعالى: ﴿ونمير أهلنا﴾ [يوسف/65]. والغيرة والميرة يتقاربان (قال ابن منظور: والغيرة، بالكسر والغيار: الميرة. اللسان (غير) )
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR166 harf
م ي ر مار أهله يميرهم وامتار لنفسه وجاؤا بالميرة‏.‏ وما عنده خير ولا مير‏.‏ ومن المجاز‏:‏ سايرته ومايرته‏:‏ عارضته‏.‏ قال خداش بن زهير‏:‏ يمايرها في جريها وتمايره
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR1.285 harf
المِيرَةُ: الطعامُ يَمْتارُه الإِنسان. ابن سيده: المِيرَةُ جَلَب الطعام، وفي التهذيب: جلَب الطعام للبيع؛ وهم يَمتارُون لأَنفسهم ويَمِيرُون غيرهم مَيْراً، وقد مار عيالَه وأَهلَه يَمِيرُهم مَيْراً وامْتارَ لهم. والمَيَّارُ: جالبُ المِيرَة. والمُيَّارُ: جَلاّبة ليس بِجمْعِ مَيَّار إِنما هو جمع مائِرٍ. الأَصمعي: يقال مارَه يمُورُه إِذا أَتاه بِمِيرَة أَي بطعام، ومنه يقال: ما عنده خَيْر ولا مَيْر،
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR150 harf
* م ي ر * * المِيرَةُ * الطعام يمتارُهُ الإنسان وقد * مَارَ * أَهله من باب باع ومنه قولهم ما عنده خير ولا * مَيْرٌ * و * الامْتِيَارُ * مثل * المَيْرِ
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR1.772 harf
الميرة، بالكسر: الطعام يمتاره الإنسان. وفي المحكم: الميرة: جلب الطعام، زاد في التهذيب: للبيع، وهم يمتارون لأنفسهم، ويميرون غيرهم ميرا. وقد مار عياله يمير ميرا، وقال الأصمعي: يقال: ماره يموره، إذا أتاه بميرة، أي بطعام. وأمارهم وامتار لهم: جلب لهم. ويقال: مارهم يميرهم، إذا أعطاهم الميرة. ويقال: ما عنده خير ولا مير. والميار: كشداد: جالب الميرة، وفي اللسان: جالب المير. الميار، بالضم، كرمان: جلابه ليس
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR4.622 harf
مَارَ أَهْلَهُ 1 مَارَ أَهْلَهُ ذ (T, * S, A, Msb, *) and عِيَالَهُ, (M, K,) aor. يَمِيرُ, (T, S, A, &c.,) inf. n. مَيْرٌ, (T, S, M, Msb, K,) He brought, or conveyed, or purveyed, طَعَام, [here meaning wheat, or other corn, and food, victuals, or provision, of any kind, (see مِيرَةٌ,)] (T, S, M, A, K) to, or for, his family, (T, * S, A,) or his household: (M, K:) or he brought to them مِيرَة, i.
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR683 harf
مَارَ مَارَ ( y ) I ( n. ac. مَيْر 1 ), a. Provided with food. b. Diluted. c. Carded ( wool ). d. Tasted. مَاْيَرَ مَاْيَرَ III , a. see I (a) . أَمْيَرَ أَمْيَرَ IV , a. see I (a) , ( b ). c. Opened ( vein ). تَمَاْيَرَ تَمَاْيَرَ VI , a. Became enemies. اِمْتَيَرَ اِمْتَيَرَ VIII a. [ La ], Brought provisions to; provided for. مِيْرَة مِيْرَة 2t , ( pl. مِيَر 7 ), a.
Tamamını oku

Sîgalar(1)

Mücavir kökler15 mücavir (20 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. بعر

    1 ortak ayet · Bair deve sürüsü demektir

  2. بضع

    1 ortak ayet · Bud parça et demektir

  3. كيل

    1 ortak ayet · Kile ölçü birimidir

  4. فتح

    1 ortak ayet · Feth, kapının açılması demektir

  5. يسر

    1 ortak ayet · “Yüsr” sol kol; “u’sr”, yanın ayna dönüşmesi ile solak…

  6. حفظ

    1 ortak ayet · Hafız çanta demektir

  7. ردد

    1 ortak ayet · “Ridde” devenin memesinden doğumdan önce gelen süttür

  8. زيد

    1 ortak ayet · Zade : Azık demektir

  9. متع

    1 ortak ayet · Mut’a, üzerine ev eşyasını konduğu yüksekçe yer; sonra…

  10. أخو

    1 ortak ayet · Hayvanları bağladıkları ipin iki ucuna konmuş kazıklardan…

  11. بغي

    1 ortak ayet · Buğa boğa demektir

  12. وجد

    1 ortak ayet · Su birikintisidir

Geçtiği ayetler(1)

  1. … قَالُوا يَاأَبَانَا مَا نَبْغِي هَذِهِ بِضَاعَتُنَا رُدَّتْ إِلَيْنَا وَنَمِيرُ أَهْلَنَا وَنَحْفَظُ أَخَانَا وَنَزْدَادُ كَيْلَ بَعِيرٍ ذَلِكَ كَيْلٌ …

    Ve erzak getiririzYüklerini açyıkları vakit; karşılık olarak götürdüklerinin kendilerine iade edilmiş olduğunu gördüler. Dediler ki: Ey babamız, daha ne isteriz, işte mallarımız da bize geri verilmiş, onunla ailemize yine zahire getiririz. Kardeşimizi koruruz ve bir deve yükü zahire artırırız. Esasen bu, az bir ölçektir.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökمير
YapıÜçlü
Özel DurumEcvef (orta harfi ya)
Bağlamsal Yakın Köklerزود, قوت, رزق
Zıt Kökمنع
Çekirdek Özet 1Uzak bir merkezden yiyecek, tahıl ve temel yaşam maddelerini toplayıp aileye veya kente taşımak, erzak temin etmek
Çekirdek Özet 2Kıtlık, darlık veya muhtaçlık anında ailenin ve topluluğun hayatını korumak için dış kaynaklardan planlı biçimde iaşe getirmek
Çekirdek Özet 3Bireysel ve kamusal düzeyde gıda güvenliği, tedarik zinciri ve nafaka yükümlülüğünün yerine getirilmesi
Kritik Hata RiskiKökün ifade ettiği planlı, stratejik ve uzak mesafeli iaşe lojistiğinin alelade bir çarşı alışverişi veya anlık bir rızıklanma gibi dar algılanması

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
ميHareket etme, uzanma, bir yöne akma ve esneme. Nitekim Kur'an'da aynı ikili tabanı paylaşan ميد kökü sarsılma ve kütlesel hareketi, ميز kökü hareketle birbirinden ayrışmayı, ميل kökü ise bir tarafa doğru eğilmeyi ve yönelmeyi ifade ederرÇekirdeğe eklenen ر harfi baş, süreklilik ve bir hedefe yönelme niteliği katarak genel akış ve esneme hareketini, belirli bir hedefe (aileye veya merkeze) yönelik döngüsel ve sürekli bir erzak taşıma eylemine dönüştürmüştür

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
مsu; akış, çokluk, derinlikYaşamın devamı için gereken temel sıvı ve besin akışını, bereketi ve kaynakların bolluğunu imler
يel ve kol; iş, yapma, uzanmaİhtiyaç duyulan kaynağa doğru el uzatmayı, faaliyeti, çalışmayı ve emeği gösterir
رinsan başı; baş, ilk, üstAilenin veya topluluğun başını, sorumluluk merkezini ve hedeflenen öncelikli idareyi temsil eder
ميرElin uzanarak hayat kaynağı olan rızkı toplayıp ailenin veya topluluğun başına/merkezine taşımasıDışarıda bulunan besin ve yaşam kaynaklarına emek ve vasıtalarla ulaşılarak bunların sorumluluk altındaki kimselerin bekası için merkeze nakledilmesi hareketidir

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamÇöl ve göçebe hayatında kabile veya ailenin geçimini sağlamak amacıyla yerleşim yerlerinden, pazarlardan veya ziraat merkezlerinden binekler sırtında zahire ve yiyecek satın alıp getirmek (el-mîre: getirilen zahire/erzak)
Cahiliye şiiri kullanımıErken dönem Arap kullanımında kök atların yarış esnasında birbirine denk hızla gitmesini de ifade eder. Nitekim Hıdaş b. Züheyr atını överken kökü bu hareket anlamında kullanmıştır: يمايرها في جريها وتمايره / Ayrıca Cahiliye dönemi yaygın darbımeselinde faydasız kimseler için kök şöyle yer almıştır: ما عنده خير ولا مير
Erken Arapça kullanımErken dönem hadis rivayetlerinde zahire ve iaşe taşıyan işçi develerin zekât mükellefiyeti dışında tutulduğunu belirten hukuki nitelemede geçer: والحمولة المائرة لهم لاغية (Erzak taşımacılığında kullanılan binekler vergiden muaftır)

Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Kitābü’l-ʿAyn, Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāgha.

Sami etimolojik katman

Sami dillerinde مير kökü, temel olarak yer değiştirme, mübadele ve dışarıdan bir şey temin etme ekseninde fonetik ve semantik paralellikler barındırır. İbrani ve Batı Sami dil alanında m-w-r / m-y-r kök tabanı bir nesnenin karşılığını vererek başkasıyla değiştirmeyi, takas etmeyi ve tedariki ifade eden yapılara (örneğin İbranicede değişim ve karşılık anlamındaki temurāh / hāmîr) kaynaklık eder. Göçebe ve yarı-göçebe Sami topluluklarının ziraat merkezleriyle kurduğu temel iktisadi bağ, hayvan ve el ürünlerini tahıl ve temel gıda maddeleriyle takas etmeye dayandığından, kök Arapçada özelleşerek mübadele yoluyla uzaktan erzak ve tahıl celbetme (el-mîre) eyleminin adı haline gelmiştir. Bu durum kökün genel bir ticaretten ziyade, hayati tehlike veya iaşe açığı anında dış kaynaklara başvurarak gıda tedarik zinciri kurma pratiğini temsil ettiğini göstermektedir.

Güven Güçlü

Kaynak David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques), Brown-Driver-Briggs, Lisān al-ʿArab.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönUzak yerlerden ailenin iaşesi için tahıl ve erzak getirme eylemiKök somut olarak kıtlık veya gıda açığı zamanında bineklerle taşınan yaşamsal tahıl yükünü (mîre) ve bu işi yapan kimseleri (meyyâr / müyyâr) ifade ederKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiMübadele, takas ve yer değiştirme semantiğiBatı Sami dillerindeki takas ve bedel ödeyerek karşılık alma anlam alanıyla doğrudan örtüşmekte, Arapçada gıda takası ve iaşe tedarikine odaklanmaktadırGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik ailenin diğer kollarında güvenilir ve doğrudan bir soydaş biçim tespit edilememiştirVeri bulunamadı

Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, David Cohen.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
ميرAnlamlıErzak getirme, iaşe teminiDışarıdan yiyecek ve zahire satın alıp aileye taşımakHedef kök; Kur'an'da geçer
مريAnlamlıŞüphe etmek, münakaşa etmek, sağmakMemeden sütü çekip çıkarmak; fikri sürtüşme yoluyla şüphe üretmekKur'an'da geçer; çekip çıkarma yönüyle hedef kökle uzak temaslıdır
يمرAnlamlıBir tür deniz veya kara canlısıSözlüklerde av hayvanı veya deniz canlısı olarak zikredilen kelime (el-yâmûr)Kur'an'da geçmez; kullanımı oldukça sınırlıdır
يرمKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıSözlük kayıtlarında bu dizilişte bağımsız bir kök inşa edilmemiştirKur'an'da geçmez; mühmel diziliş
رميAnlamlıAtmak, fırlatmak, itham etmekBir nesneyi veya sözü hedefe doğru fırlatmak, savurmakKur'an'da geçer; hareket yönü hedefe fırlatma şeklindedir
ريمAnlamlıFazlalık, üstünlük, ayrılmaBir şeyin üzerine çıkan fazlalık; dağın zirvesi; ayrılma ve uzaklaşmaKur'an'da geçmez; Arapçada müsta'meldir

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
ميرMerkezErzak ve iaşe teminiUzak bir pazardan veya merkezden taşınarak getirilen toplu gıda ve zahiredirAilenin veya topluluğun hayatiyetini sürdürmesi için dışarıdan taşınan besin
زودKomşuYol azığıYolculuk esnasında tüketilmek üzere hazırlanan taşınabilir kısıtlı besindirHedefe varıncaya kadar yetecek azık; mîre gibi aileyi besleyecek büyük çaplı tahıl değildir
قوتKomşuYaşatacak gıdaBedenin ayakta kalması için asgari düzeyde gereken temel besindirMiktar ve biyolojik fonksiyon ön plandadır; mîre ise tedarik ve lojistik eylemini vurgular
رزقKomşuİlahi nasip ve geçimlikYaratıcının canlılara tahsis ettiği maddi ve manevi her türlü paydırمير köküne kıyasla çok daha geniş, kapsayıcı ve doğrudan ilahi lütfa bakan kavramdır
منعZıtEsirgeme ve yoksun bırakmaİhtiyaç duyulan kaynağın, gıdanın veya hakkın ulaşmasına engel olmaktırErzak getirme ve besleme fiilinin zıddı olarak tedariki kesmek ve mahrum etmektir

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaميرErzak getirmekAileye uzak bir merkezden zahire satın alıp getirme eylemini tam karşılarKesin
LatinceCommeatus, AnnonaAskeri iaşe, tahıl tedarikiCommeatus taşınan erzak ve lojistiği, annona ise yıllık tahıl rekoltesi ve kamu iaşesini karşılar; ailevi nafakayı kısmen dışarıda bırakırGüçlü
İngilizceVictual, Provisioning, ForageErzak sağlama, iaşe teminiProvisioning genel tedariki, victual gıda erzakını karşılar; çöl şartlarındaki kabile lojistiği boyutunu tam yansıtmazGüçlü
AlmancaVerproviantierung, NahrungsmittelbeschaffungErzak temini, gıda tedarikiZor şartlarda gıda maddelerini toplayıp getirme eylemini ifade eder; modern anlamı daha bürokratiktirGüçlü
FransızcaRavitaillement, Approvisionnementİaşe ikmali, erzak sağlamaÖzellikle kriz veya kuşatma altındaki bir topluluğa dışarıdan gıda ulaştırma yönünü çok iyi karşılarGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Lewis & Short, Wehr Arabic-English Dictionary.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
وَنَمِيرُKıtlık anında aileye dış merkezden tahıl ve yaşamsal erzak getirmekHz. Yusuf kıssasında kardeşlerin Mısır'dan zahire temin edip Kenan diyarına dönerek babalarına söyledikleri iaşe taahhüdü bağlamı (Yûsuf 12:65)

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamRızık ve tevekkül teorisiDış merkezlerden erzak arama (mîre) eyleminin kulun kesbi ile ilahi rızık takdiri arasındaki bağıRızkın ilahi teminat altında olması ile insanın iaşe için fiili tedarik çabası göstermesi arasındaki uyum
FıkıhNafaka ve zekât hukukuAile reisinin efradına karşı nafaka ve mîre temin etme mecburiyeti ile yük/iaşe develerinin zekât durumuAilevi iaşenin hukuki bir borç olması; nakliyede çalışan işçi bineklerin vergiden muafiyeti
TefsirKriz yönetimi ve peygamber siyasetiHz. Yusuf'un yedi yıllık kuraklık döneminde Mısır ve çevre kabileler için kurduğu merkezi erzak depolama ve dağıtım nizamıİaşenin adaletle dağıtılması, karneye bağlanması ve nüfus başına denk erzak satışı
HadisTicaret ve kabile hayatıHz. Peygamber'in kıtlık zamanlarında çevre kabilelere mîre gönderilmesi veya iaşe kervanlarına kolaylık sağlanması uygulamalarıToplumsal dayanışma, kriz dönemlerinde gıdaya erişimin güvence altına alınması

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniEmanet ve rızık arayışıMeşru nafaka mükellefiyetiAilenin ve zayıfların hayatını koruma vecibesiKişinin bakmakla yükümlü olduğu topluluğa meşru yollardan erzak temin etmesi dini bir sorumlulukturKesin
İlmiLojistik ve kriz idaresiGıda tedarik planlamasıKaynak ile tüketim noktası arasındaki bağı kurmaHangi kaynaktan, ne miktarda ve nasıl bir taşıma kapasitesiyle erzak getirileceğinin rasyonel hesabıGüçlü
SiyasiKamu güvenliği ve egemenlikStratejik gıda rezervi yönetimiKıtlıkta iç barışı ve halkın bekasını sağlamaDevlet otoritesinin kıtlık zamanında çevre bölgeler dahil iaşe dağıtımını diplomatik ve merkezi bir güç olarak kullanmasıGüçlü
İktisadiTicaret ve dolaşımİthalat ve iaşe lojistiğiArz açığı bulunan bölgeye dış piyasadan mal akışı sağlamaYerel üretimin sıfırlandığı kuraklık döneminde sermayeyi (bidaa) mala dönüştürerek piyasaya gıda sokulmasıKesin

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerAçık sistemlerde kütle transferi ve adveksiyonKapalı veya kaynakları tükenmiş bir alt sisteme, sistem sınırları dışındaki bir rezervuardan sürekli ve dengeli kütle/enerji akışı sağlanmasıGüçlü
Beşeri bilimlerTedarik zinciri yönetimi ve gıda güvencesiAfet, savaş veya kuraklık zamanlarında nüfusun temel biyolojik ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan lojistik koridorKesin

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü yalnızca sıradan bir bakkal veya pazar alışverişi seviyesine indirgeyerek, kelimenin içerdiği stratejik taşıma, kıtlıkla mücadele ve dış merkezden iaşe temini boyutunu görmezden gelmek
Kur'an içi daha geniş anlamYûsuf suresinde geçen kullanım, bölgesel bir felaket karşısında uluslararası ölçekte yürütülen stratejik gıda tahsisi, sermaye takası ve aile bekasını koruyan lojistik bir hamledir
Yanlış anlamanın doğuracağı hataHz. Yusuf kıssasındaki kardeşlerin tutumunu basit bir yiyecek arayışı sanmak; Yusuf'un peygamberlik dehasıyla kurduğu devasa kamusal iaşe ve depolama siyasetini kavrayamamak

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın kriz zamanlarında aile ve toplum sorumluluğunu nasıl somut iktisadi eylemlere bağladığını gösterir; erzak temininin sadece bir tüketim değil, stratejik bir beka ameliyesi olduğunu bildirir
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Yûsuf suresindeki kıtlık, ekonomi yönetimi, Mısır sarayı ile Kenan diyarı arasındaki mal mübadelesi ve aile içi dayanışmayı anlatan ayet grubunda (özellikle Yûsuf 12:65) belirleyicidir
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Tevekkülün eylemsizlik olduğu yanılgısını düzeltir; inanan bir ailenin en ağır darlık anında dahi uzak pazarlara uzanarak meşru ve planlı bir erzak tedariki (mîre) içine girmesi gerektiğini ortaya koyar

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamUzak bir merkezden binekler ve nakliye vasıtalarıyla aileyi ve topluluğu besleyecek zahire ve erzakı alıp getirmek.
  • Soyut anlamBir sistemin kendi iç kaynaklarının yetersiz kaldığı kriz anlarında, dış bir kaynaktan yaşamsal girdileri temin ederek varlığını sürdürmesi.
  • Sistematik karşılıkİktisadi ve lojistik açıdan tedarik zinciri; hukuki açıdan nafaka ve iaşe borcunun ifası; siyasi açıdan gıda güvenliğinin tesisi.
  • LaTeX modeliΔE=∑k=1nTk(Sext→Sint)−Creq
  • LaTeX açıklamasıModelde ΔE, sistemin hayati enerji ve iaşe dengesini gösterir. Sext dış kaynak rezervuarını (örneğin Mısır tahıl ambarlarını), Sint ise iç tüketim odağını (ailenin veya kabilenin yerleşimini) temsil eder. Tk, k vasıtasıyla dışarıdan içeriye aktarılan erzak ve tahıl taşıma fonksiyonudur (mı^re eylemi). Creq ise sistemin hayatta kalması için tükenen asgari tüketim ihtiyacıdır. Toplam transfer ihtiyacı karşıladığında sistem yok olmaktan kurtulur.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: م