نعل

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ن-ع-ل1 sîga, 5 mücavir kök, 1 ayet, 1 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.رببنعلنَعْلَيْكَخلعطويودي

KökSîga 1Ayet 1Sure 1Mücavir 5

▶ Ağı aç (3B)

نعل

ن - ع - ل

KÖK
  • 1 geçiş
  • 1 ayet
  • 1 sîga
  • 11 sözlük

Kur'an'daki karşılığı: İki ayakkabın

Notlarım

Sözlükler(11)

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR782 harf
النَعْلُ: الحِذاءُ، مؤنَّثَةٌ، وتصغيرها نُعَيْلَةٌ. تقول: نَعَلْتُ وانْتَعَلْتُ، إذا احْتَذَيْتَ. ورجلٌ ناعِلٌ: ذو نَعْلٍ. وفي المثل: "أَطِرِّي فاًنَّكِ ناعِلَةٌ". ويقال لحمار الوحش: ناعِلٌ، لصلابة حافره. وأنْعَلْتُ خُفِّي ودابَّتي، ولا يقال: نَعَلْتُ. والنَعْلُ: الأرضٌ الغليظةُ، يبرقُ حصاها ولا تُنْبِتُ شيئاً. ونَعْلُ السيف: ما يكون في أسفل جَفْنِهِ من حديدةٍ أو فضَّة. وقال ذو الرمّة: إلى
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR5.551 harf
باب العين واللام مع النون علن ، لعن ، نعل : مستعملة . علن : يقال : عَلِن الأمر يَعْلَن عَلناً ، وعَلَن يَعْلُن إذا شاع وظهر . وأعلنته أنا إعلاناً . وقال الليث : أعلن الأمرُ إذا اشتهر . قال : وتقول : يا رجل استعلِنْ أي أظهِرْهُ . قال : والعِلاَن : المعالنة إذا أعلن كل واحد لصاحبه ما في نفسه . وأنشد : وكفّي عن أذى الجيران نفسي وإعلاني لمن يبغي عِلاني والعَلاَنية على مثال الكراهية والفراهية : ظهور
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR7.170 harf
(باب النون والعين وما يثلثهما) (نعف) النون والعين والفاء كلمةٌ تدلُّ على ارتفاعٍ في شيءٍ. منه النَّعْف: مكانٌ مرتفع في اعتراض. والنَّعْفة: ذُؤابة الرَّحْل، سمِّيت لأنها سامية. وانتَعَفَ الرَّجُل الشيءَ، إذا تركهُ إلى غيرِه، كأنَّه سَمَا بنفسه عنه. ومن الكلمة الأولى ناعَفْتُ([1]) الرّجُل: عارضتُه. وتَنَعَّفَ([2]) الرّجُلُ: ارتقَى نَعْفاً. (نعق) النون والعين والقاف كلمةٌ تدلُّ على صَوت. ونعَق
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR182 harf
- النعل معروفة. قال تعالى: ﴿فاخلع نعليك﴾ [طه/12] وبه شبه نعل الفرس، ونعل السيف، وفرس منعل: في أسفل رسغه بياض على شعره، ورجل ناعل ومنعل، ويعبر به عن الغني، كما يعبر بالحافي عن الفقير.
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR803 harf
ن ع ل رجل ناعلٌ وقد نَعِلَ يَنْعَل وانتعل وتَنعَّل وأنعلت الخف ونعّلته‏.‏ وأنعلت الدابّة ونعّلتها‏.‏ ومن المجاز‏:‏ عيرٌ ناعل صلب الحوافر‏.‏ وفي مثل ‏"‏ أطرّى فإنك ناعلة ‏"‏ كأن عليك نعلين لصلابة جلد قدميك‏.‏ وفرس منعل ومخدّم‏:‏ فالمنعل الذي في أسفل أرساغه بياض لا يعدوها والمخدّم فويق ذلك‏.‏ ولسيفه نعل‏:‏ حديدة في أسفل جفنه‏.‏ قال‏:‏ إلى ملك لا ينصف الساق نعله أجل لا وإن كانت طوالاً محامله
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR6.104 harf
النَّعْل والنَّعْلةُ: ما وَقَيْت به القدَم من الأَرض، مؤنثة. وفي الحديث: أَن رجلاً شكا إِليه رجلاً من الأَنصار فقال: يا خيرَ من يَمْشي بنَعْلٍ فرْدِ قال ابن الأَثير: النَّعْل مؤنثة وهي التي تُلبَس في المَشْي تسمَّى الآن تاسُومة، ووصفها بالفرد وهو مذكر لأَن تأْنيثها غير حقيقي، والفَرْدُ هي التي لم تُخْصَف ولم تُطارَق وإِنما هي طاقٌ واحد، والعرب تمدَح برقَّة النِّعال وتجعلها من لِباس المُلوك؛ فأَما
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR229 harf
* ن ع ل * * النَّعْلُ * الحِذاء وهي مُؤنثة وتصغيرها * نُعَيْلةٌ * تقول * نَعَلَ * و * انْتَعَل * أي احتدى ورجل * نَاعِلٌ * أي ذو نعل و * أَنْعَلَ * خُفه ودابته ولا يقال نَعَل و * نَعْلُ * السيف ما يكون في أسفل جفنه من حديد أو فضة
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR10.634 harf
| | ( النَّعْلُ : ما وَقَيْتَ بِهِ القَدَم مِنَ | الأَرْضِ ، كالنَّعْلَةِ ) كَماَ فِي المُحْكَم ، | وفي الصِّحاح : النّعْلُ الحِذاءُ ، | ( مُؤَنَّثَةٌ ) ، تصغِيرُها نُعَيْلَةٌ ، وَقالَ | شَيْخُنا : التّأْنيثُ يَرْجعُ إِلى النَّعْلِ | المُجَرَّد مِنَ التّاءِ ، أَمّا النَّعْلَةُ فَهِيَ | بِالتّاءِ لاَ يحْتاجُ إِلى تَنْصِيصٍ عَلَى | تَأْنيثِها ، وَ التّأْنِيثُ فِيهَا مَعْرُوفٌ ، | وَ خالَفَتِْ
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR1.269 harf
1 نَعڤلَ see 4. 2 نَعَّلَ see 4. أَنْعَلْتُ الخُفَّ 4 أَنْعَلْتُ الخُفَّ ذ and ↓ نَعَّلْتُهُ I affixed a sole to the bottom of the خَفّ [i. e. boot]: and hence, أَنْعَلْتُ الدَّابَّهَ and ↓ نَعَلْتُهَا. (Msb.) See صِرْمٌ. اِنْتَعَلَتْ ظِلاَلَهَا 8 اِنْتَعَلَتْ ظِلاَلَهَا ذ : see ظِلٌّ. نَعْلٌ نَعْلٌ ذ [A sandal: a sole:] the thing by which the foot is preserved, or protected, from the
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR890 harf
نَعَلَ نَعَلَ A ( n. ac. نَعْل 1 ), a. Shod; gave a pair of shoes to. نَعِلَ نَعِلَ A ( n. ac. نَعَل 4 ), a. Was shod; wore shoes. نَعَّلَ نَعَّلَ II , a. Shod. أَنْعَلَ أَنْعَلَ IV , a. see II . b. Put on shoes. تَنَعَّلَ تَنَعَّلَ V , a. Was shod; put on shoes. اِنْتَعَلَ اِنْتَعَلَ VIII , a. see V . b. Trod ( the earth ); travelled on foot. نَعْل نَعْل 1 , ( pl. نِعَاْل 23 ),
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR yok17.572 harf
نعل نَعِلَ - يَنْعَلُ - نَعْل - نَعْلَين نَعِلَ - يَنْعَلُ + الكائن + شيئاً: يلبسه بقدمه نعلاً: يلبس في قدمه ما يقيه أذى الأرض من الحجارة وشوك وما شابه نَعْل: اسم فعل " نَعِلَ - يَنْعَلُ ": وهو كذلك بمعنى مفعول: ما يُنعَل: اللبوس الواقي للقدم نَعْلَيْن: زوجان من " النَّعْل "، لكل قدم واحدة واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " اللباس والستر
Tamamını oku

Sîgalar(1)

Mücavir kökler5 mücavir (7 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. خلع

    1 ortak ayet · خيلعYensiz gömlek demektir

  2. طوي

    1 ortak ayet · Buğday demeti demektir

  3. قدس

    1 ortak ayet · Cemaatlerin toplandığı yerde önderin durduğu yerdir

  4. ودي

    1 ortak ayet · İki dağ arasındaki yamaçlardır

  5. ربب

    1 ortak ayet · Ribve, tümsek demektir

Geçtiği ayetler(1)

  1. إِنِّي أَنَا رَبُّكَ فَاخْلَعْ نَعْلَيْكَ إِنَّكَ بِالْوَادِ الْمُقَدَّسِ طُوًى

    İki ayakkabınŞüphesiz ki senin Rabbın Benim, Ben. Pabuçlarını çıkar. Zira sen mukaddes vadide, Tuva’dasın.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökنعل
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerخفف, حذو, وطء
Zıt Kökحفي
Çekirdek Özet 1Bedenin veya nesnenin en alt tabanı, sert zemini karşılayan koruyucu alt katman veya ayak giysisi
Çekirdek Özet 2Zemin ile ayak arasındaki yalıtıcı maddî engel; kutsal alanda doğrudan temas için soyunulan koruma
Çekirdek Özet 3İnsan ile zemin arasındaki yapay aracı; ilahi huzurda ve hakikat zemininde terk edilmesi gereken yapay kalkan
Kritik Hata RiskiAyakkabıyı salt basit bir eşya sayıp kutsal vadideki çıkarma emrinin ontolojik arınma ve dünyevi zırhı bırakma boyutunu gözden kaçırmak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
نعAlçalma, yatışma, yumuşama ve zeminle birleşme hareketi (نعم, نعس, نعج)لLam harfinin sınırlandırma, bağlama ve sabitleme etkisiyle bu zeminle temas hareketi nesnenin en alt yüzeyine hasredilerek koruyucu ve sabit bir alt tabakaya dönüşmüştür.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
نfiliz, yılan, balık; süreklilik, çoğalma, canlılıkCanlı bedenin hareket sürekliliği, adım atma ve intikal kabiliyeti.
عgöz; görme, bilme, kaynakZeminin kaynağı, yüzeyin açıklığı ve temas edilen alanın somut gerçekliği.
لçoban değneği, üvendire; yöneltme, öğretme, bağlamaAlttan yönlendirme, zemine sabitleme ve ayağı koruyucu bir bağ ile sarma.
نعلCanlının zemin üzerindeki hareket sürekliliğini alttan sınırlayan, bağlayan ve sert yüzeyle arasına giren koruyucu tabanlık.

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamAyağı ve tabanı sert zemin, taş ve dikenden koruyan deri tabanlık; kılıç kınının alt ucundaki madenî koruyucu pabuç; at ve katırın tırnağına çakılan koruyucu nal.
Cahiliye şiiri kullanımıŞair, kılıcın boyunun uzunluğunu kınının altındaki koruyucu pabucun incik kemiğini aşamamasıyla tasvir ederken kökü bu fiziksel anlamda kullanır: ترى سَيفَه لا يَنصُفُ السّاقَ نعلُهُ / أجَلْ لا وإنْ كانت طِوالاً مَحامِلُه
Erken Arapça kullanımErken dönem Arap kelamında yalın tek ayakkabıyla yürümenin yasaklanması ve devenin yıpranan tabanına deri takviyesi yapılması anlamında تَنْعِيل kullanımı yaygındır.

Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāgha.

Sami etimolojik katman

Sami dilleri ailesinde نعل kökü, ayak tabanını koruyan sandalet ve pabuç anlamıyla kadim ve ortak bir Afro-Asyatik miras taşır. İbranicede na'al (נַעַل - ayakkabı, sandalet) ve fiil formu na'al (kapamak, kilitlemek, ayakkabı giydirmek), Süryanicede na'la (ܢܥܠܐ - ayakkabı, nal), Ugaritçede n'l biçiminde tam ses ve semantik denklikle yer alır. Kökün Sami dillerindeki çekirdeği hem "ayağın altına bağlanan koruyucu deri" hem de "ayak ile zemini birbirinden yalıtarak kapatmak" fikri etrafında toplanır. Arapçada bu kök, insanın giydiği sandaletten kılıç kınının alt muhafazasına ve bineklerin tırnak zırhına kadar genişleyerek nesnenin alt yüzeyini koruma işlevini korumuştur.

Güven Kesin

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, HALOT, Lisān al-ʿArab.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönBir nesnenin en alt tabanı, koruyucu altlık ve ayak giysisiTabanı koruyan deri, kılıç kınının alt demiri ve at nalı türevlerinde anlam somuttur.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice na'al, Süryanice na'la, Ugaritçe n'lDüzenli fonetik ve semantik denklikle sandalet ve yalıtarak kapatma ortak anlamıdır.Kesin
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik taban ve ayak örtüsü izleriSami kolu dışındaki doğrudan akrabalık sınırlıdır, temel Sami mirasıdır.Muhtemel

Kaynak Brown-Driver-Briggs, HALOT, David Cohen.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
نعلAnlamlıTabanlık, ayakkabı, alt koruyucuAyağın veya nesnenin altını koruyan örtüHedef kök; Kur'an'da geçer (Tâhâ 20:12)
نلعKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir; Kur'an'da geçmez
عنلKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir; Kur'an'da geçmez
علنAnlamlıAçığa çıkmak, aşikâr olmakGizliliğin kalkması, ortada olmaZıt yönelim; نعل altta örtüp saklarken علن yukarı ve açığa çıkarır; Kur'an'da geçer
لنعKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir; Kur'an'da geçmez
لعنAnlamlıKovmak, uzaklaştırmak, tardetmekİlahi rahmetten mahrum bırakıp aşağı düşürmeDüşürme ve zemin seviyesine itme ortaklığı taşır; Kur'an'da geçer

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
نعلMerkezAyak tabanlığı, koruyucu zemin örtüsüAyak ile yer arasına giren, genellikle bağcıklı açık sandalet veya taban örtüsüKur'an'da kutsal alanda soyunulması emredilen nesne
خففKomşuDeri mest, ayağı saran kapalı pabuçنعل yalnızca tabanı ve bağcıkları içerirken خفف ayağı bileğe kadar örten kapalı mesttirFıkıhta üzerine mesh edilebilen koruyucu ayak giysisi
حذوKomşuAyakkabı, denkleştirme, hizalamaحذو ayakkabının ayak kalıbına tam uyması ve iki ayağın denkliği yönünü öne çıkarırEşitlik ve birebir uyum fikrinden türemiştir
وطءKomşuAyak basma, çiğneme, zeminوطء doğrudan çiğneme eylemidir; نعل ise bu eylem esnasında ayağı koruyan araçtırEylem ile bu eylemi icra eden vasıta arasındaki fark
حفيZıtYalınayak kalma, pabuçsuz yürümeنعل sahibi olmanın tam zıddı olup ayağın hiçbir aracı olmadan zemine doğrudan değmesidirYalıtımsızlık, doğrudan temas ve korunmasızlık hâli

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaنعلAyakkabı, sandalet, alt koruyucu tabanBedenin veya aletin zeminle temas eden alt koruma yüzeyiKesin
Latincesolea, calceusSandalet tabanı, pabuçsolea kelimesi zeminle temas eden alt tabanlığı tam karşılarGüçlü
İngilizcesandal, shoe soleSandalet, ayakkabı tabanısandal kadim açık formu, sole ise koruyucu taban işlevini verirGüçlü
AlmancaSandale, SohleSandalet, tabanSohle yapısal alt tabakayı, Sandale hafif pabuç formunu karşılarGüçlü
Fransızcasandale, semelleSandalet, ayakkabı tabanısemelle kılıç kını pabucunu ve ayakkabı tabanını eksiksiz karşılarGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Littré.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
نَعْلَيْكَMaddî sandalet ve temsil ettiği dünyevi yalıtımKutsal vadiye adım atma, ilahi hitaba muhatap olma ve tevazu ile aracıları terk etme bağlamı (Tâhâ 20:12)

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamTecelli anında masivadan soyunmaAyakkabıların çıkarılması emrinin dünyevi bağların ve aracıların terk edilmesi olarak teviliKesintisiz doğrudan temas, saflaşma
Fıkıhİbadette taharet ve pabuçla namazTemiz nalinle namaz kılmanın hükmü ve mescitlere hürmet gereği nalinlerin çıkarılmasıNecasetten taharet, mekân hürmeti
TefsirTâhâ 20:12 ayetinin lafzî ve işarî boyutuEmrin derinin murdar olmasından mı yoksa bereketli toprağa çıplak ayakla basma gereğinden mi kaynaklandığıTevazu, bereket ve hürmet
HadisNalin giyme adabı ve temizliğiSağ ayakla giyip solla çıkarma, tek nalinle yürümeme ve nalin altını temizleme talimatlarıAdab-ı muaşeret, fıtrî estetik, güvenlik

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniMukaddes mekân ve ilahi tecelliDünyevi vasıtaların ve yalıtımın terk edilmesiAracısız teslimiyet sağlamaKutsal alana girerken yapay korunma zırhlarının bırakılmasıKesin
İlmiEpistemolojik zemin ve gözlemSüje ile obje arasına giren ön kabullerÖn yargı katmanını ayıklamaHakikat zeminine doğrudan ve müdahalesiz temas gereğiGüçlü
SiyasiOtorite huzuru ve hiyerarşik denklikStatü ve imtiyaz nişanelerinin soyulmasıEşitlenme ve mutlak itaate girişHükümranlık huzurunda sınıfsal korunakların lağvedilmesiGüçlü
İktisadiTemel ihtiyaç metası ve deri sanayisiEmek ve zanaat ürünü ayak giysisiBedenin en alt altyapısını korumaÜretim, tüketim ve zenginlik göstergesiGüçlü

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerYalıtkan arayüz (dielektrik tampon katman)İki potansiyel yüzey arasına girerek sürtünmeyi, enerji geçişini ve doğrudan teması engelleyen ara tabaka davranışıGüçlü
Beşeri bilimlerSosyolojik rol mesafesi ve kültürel zırhBireyin ham gerçeklikle doğrudan temasını engelleyen, ona korunaklı bir konfor sağlayan kültürel ara yüzGüçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiنعل lafzını yalnızca basit bir deri eşyaya indirgeyip çıkarılma emrini sadece fiziksel hijyen tedbiri saymak.
Kur'an içi daha geniş anlamİlahi huzurda insanın inşa ettiği bütün dünyevi güvenceleri, yapay statüleri ve benlik perdelerini soyunarak çıplak varoluşuyla hakikate teslim olması.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataTâhâ 20:12 ayetindeki ontolojik arınma çağrısını görememek; kutsal mekân ve ibadet eylemlerindeki bedensel teslimiyetin manevî derinliğini yitirmek.

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Vahyin ilk tecelli anında insanın dünyevi zırhını ve güvencelerini terk etmesi gerektiğini gösteren somut ve sembolik bir eşik kavram sunduğu için önemlidir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Peygamberlerin vahyedilme anlarını, mukaddes mekânların edebini ve kulun ilahi huzurdaki yalın duruşunu anlatan ayetlerde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Manevî dönüşümün yalnızca zihinde kaldığını zanneden yanılgıyı düzeltir; bedensel ve nesnel soyunmanın kalbî teslimiyetle ayrılmaz bir bütün olduğunu gösterir.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamAyak tabanını sert zemin etkisinden koruyan deri tabanlık; alet ve eşyaların zemine oturan alt koruyucu pabucu.
  • Soyut anlamVarlık ile zemin arasındaki temas katsayısını sıfırlayan veya azaltan aracı yalıtım katmanı.
  • Sistematik karşılıkİnsan öznesi ile kutsal hakikat zemini arasındaki yalıtıcı tabakanın (I) soyunularak doğrudan temasın azami seviyeye ulaştırılması.
  • LaTeX modeliT=C1+αI
  • LaTeX açıklaması

Modelde T kul ile ilahi hakikat arasındaki doğrudan temas ve intisap düzeyini, C kutsal zeminde hazır bulunan feyiz ve tecelli potansiyelini, I ayakkabı ve dünyevi koruma kalkanlarının temsil ettiği yalıtım kalınlığını, α ise aracı nesnelerin geçirimsizlik katsayısını sembolize eder. Mukaddes vadide ayakkabıların çıkarılması (I→0) durumunda aracı yalıtım kalkar ve temas tam kapasiteye (T→C) ulaşır.

Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ن