وطأ

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: و-ط-أ6 sîga, 60 mücavir kök, 5 ayet, 4 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.رغبيَطَئُونَتَطَئُوهُمْمَوْطِئًاوطأحللصوبلِيُوَاطِئُواوَطْئًاتَطَئُوهَازيلحرمعكف

KökSîga 6Ayet 5Sure 4Mücavir 60

▶ Ağı aç (3B)

وطأ

و - ط - أ

KÖK
  • 6 geçiş
  • 5 ayet
  • 6 sîga
  • 13 sözlük

“Vita” minder demektir.devamı ›

Bu sayfa şu yazımları da kapsar: وطء · وطئ

Notlarım

Sözlükler(13)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

“Vita” minder demektir.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR5.053 harf
باب اللفيف من الطاء ط ي أ، ط و ي، و ط أ، و ط و ط، ط و ط، أ ط، أ ط ي ط، ط أ ط أ، ط ا ي، و ا ط مستعملات طاء: الطّاءُ: حرفٌ من حُروفِ العربيّة، ترجعُ أَلِفُها إلى الياء، إذا هجّيته جَزَمته، كما تقول: طاء مُرْسَلة اللّفظ بلا إعْرابٍ، فإذا وَصَفتَه وصيّرته اسماً أَعْرَبْتَهُ كإعراب الإسم، تقول: هذه طاءٌ مكتوبة طويلة، لمّا وصفته أعربته. طوي: تقول: طَوَيْتُ الصَّحيفةَ أطويها طيّاً، فالطّيّ: المصدر،
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR1.144 harf
وطِئْتُ الشيءَ برِجلي وطأً، ووطيءَ الرجُلُ امرأتَهُ، يطَأُ فيها. وقد تَوَطَّأتُهُ برجلي، ولا تقل تَوَطَّيْتُهُ. والواطِئَةُ الذين في الحديث، هم السابلَةُ، سمُّوا بذلك لوطْئِهِمُ الطريقَ. ووَطُؤَ الموضع يوطَؤُ وَطاءةً، أي صار وطيئاً. ووطَّأْتُهُ أنا توطِئَةً، ولا تقل وَطَّيْتُ. وفلانٌ قد استوطأَ المركبَ، أي وجده وطيئاً. وشيءٌ وَطيءٌ: بيِّن الوَطاءةِ والطِئَةِ والطَأَةِ. قال الكميت: أغْشى المكارهَ
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR11.523 harf
باب اللفيف من حرف الطاء طاء ، طوي ، وطأ ، طاط ، وطوط ، طوط ، أطأ ، طأطأ ، أطط ، طيا . طاء طوي : قال الخليل بن أحمد : الطاءُ حرْف من حروف العربية ألفُها ترجع إلى الياء ، إذا هَجَّيْتَه جزمْتَه ولم تُعْرِبْهُ كما تقول : طَ . دَ . مرْسَلَة اللّفْظ بلا إعراب ، فإذا وصَفْتَه وصيّرْتَه اسماً أعربتَه ، كما يعرب الاسم فيقال : هذه طاء طويلة ، لما وصفته أعربته . وتقول : طويتُ الصحيفة أطوِيها طيّاً فالطيُّ
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR2.566 harf
(باب الواو والطاء وما يثلثهما) (وطف) الواو والطاء والفاء: أصلٌ صحيحٌ يدلُّ على طول شيء ورَخَاوته. من ذلك: الوَطف: طُول الأشفار وتَهدُّلُها. والوطف: انهمالُ المطر. والأوطف: البعير القصيرُ شعر الأُذنينِ والعينَين. وإنّما يُراد بهذا أنّه لا يبلغ به وَطَفُه أن يكونَ أزبّ، لأنَّ كلَّ أزَبَّ نَفور. فهذا دونَ الأزبّ، وإلاَّ فهو تامُّ الشعر. ويستعار فيقال: هو في عيشٍ أوْطَف، أي واسعٍ رخِيّ.‏ (وطن) الواو
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR879 harf
- وطؤ الشيء فهو وطيء بين الوطاءة، والطأة والطئة، والوطاء: ما توطأت به، ووطأت له بفراشه. ووطئته برجلي أطؤه وطأ ووطاءة، وتوطأته. قال الله تعالى: ﴿إن ناشئة الليل هي أشد وطأ﴾ [المزمل/6] وقرئ: ﴿وطاء﴾ (وهي قراءة أبي عمرو وابن عامر. الإتحاف ص 426) وفي الحديث: (اللهم اشدد وطأتك على مضر) (الحديث عن أبي هريرة قال: كان النبي يدعو في القنوت: (اللهم أنج سلمة بن هشام، اللهم أنج الوليد بن الوليد، اللهم أنج عياش
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR728 harf
Madde başı: وطئو ط ئ وطئه برجله وطأً وطئةً ورايت موطئ قدمه ومواطئ أقدامهم وتوطؤوه بالأقدام حتى قتلوه‏.‏ قال ذو الرمة‏:‏ وإنا لحيّ ما تزال جيادنا توطّأ أكباد الكماة وتأسر وأوطأته دابتي حتى وطئته‏.‏ ووطّات الفراش توطئة ووطؤ وطاءة وفراش وطئ وما له وطاءٌ ولا غطاء وواطأه على الأمر مواطأة وتواطأوا عليه وكلّ أحد يخبر عن رسول الله صلى الله تعالى عليه وسلم من غير تواطؤ‏.‏ وأوطأ في شعره إيطاء وهو اتفاق القافيتين من
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR13.452 harf
وَطِئَ الشيءَ يَطَؤُهُ وَطْأً: داسَه. قال سيبويه: أَمـّا وَطِئَ يَطَأُ فمثل وَرِمَ يَرِمُ ولكنهم فتحوا يَفْعَلُ، وأَصله الكسر، كما قالوا قرَأَ يَقْرَأُ. وقرأَ بعضُهم: طَهْ ما أَنْزَلْنا عليكَ القُرآن لِتَشْقَى، بتسكين الهاء. وقالوا أَراد: طَإِ الأَرضَ بِقَدَمَيْكَ <ص:196> جميعاً لأَنَّ النبيَّ، صلى اللّه عليه وسلم، كان يَرْفَعُ إِحدى رِجْلَيْه في صَلاتِه. قال ابن جني: فالهاء على هذا بدل من همزة
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR554 harf
* و ط أ * * وَطِئَ * الأرض ونحوها يطأ و * وَطُؤ * الموضع صار * وَطيئاً * وبابه ظرُف و * وَطَّأَهُ تَوْطِئَةً * و * الوَطْأَةُ * كالضربة موضع القدم وهي أيضا كالضغطة وفي الحديث ﴿اللهم اشدُد وطأَتك على مُضَر﴾ و * الوِطَاءُ * بالكسر ضد الغِطاءُ و * الوَطِيئَةُ * على فعيلة شيء كالغرارة وفي الحديث ﴿أَخَرَج ثلاث أُكل من وطِيئَةٍ﴾ أي ثلاث قُرَصٍ من غِرارة و * وَاطَأَهُ * على الأمر * مُوَإاطَإأًَ *
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR8.876 harf
وطئه، بالكسر، يطؤه وطأ: داسه برجله، ووطئنا العدو بالخيل، أي دسناهم، قال سيبويه: وأما وطئ يطأ فمثل ورم يرم، ولكنهم فتحوا يفعل وأصله الكسر، كما قالوا: قرأ يقرأ، وقرأ بعضهم طه وما أنزلنا عليك القرآن لتشقى بتسكين الهاء، وقالوا: أراد طإ الأرض بقدميك جميعا، لأن النبي صلى الله عليه وسلم كان يرفع إحدى رجليه في صلاته، قال ابن جني: فالهاء على هذا بدل من همزة طأ، كوطأه مضعفا، قال شيخنا: التضعيف للمبالغة،
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR12.665 harf
وَطِئَ 1 وَطِئَ ذ , aor. يَطَأُ; (S, K;) the و, falls out from the aor. of this verb, and from that of وَسِعَ, because they are transitive; for other verbs of the class فَعِلَ, having the aor. of the measure يَفْعَلُ, and the first radical letter infirm, are intransitive; and as these two differ from their class in being transitive, they are also made to differ in the aor.; (S;) or يَطَأُ was
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR2.303 harf
Madde başı: وطءوَطَأَ وَطَأَ a. [ يَطَأُ ] ( n. ac. وَطْء 1 ), Levelled, evened. وَطِىَ waTiY^a a. [ يَطَأُ ] ( n. ac. وَطْء 1 ) [ acc. & Bi ], Trod, stamped, trampled with ( his feet ). b. Mounted ( horse ). وَطُؤَ وَطُؤَ U ( n. ac. وَطَاْءَة 22t , وُطُوْءَة 27t ), a. Was level, smooth. وَطَّأَ وَطَّأَ II , a. see I & ( وَطَئَ ) ( a ). c. Facilitated. e. [ coll. ], Lowered. وَاْطَأَ وَاْطَأَ
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR34.875 harf
Madde başı: وطءوطء وَطِئَ - يَطَأُ - وَطْء - مَوْطِئ - وَاطَأَ - يُوَاطِئُ وَطِئ - يَطَأُ + كائن + مكاناً أو شيئاً: يدوسه بقدمه وثقله: يضع قدمه أو وسيلة ارتكازه ووقوفه على الأرض في موضع محدد ويرخي بثقله فوق هذا الموضع وَطِئَ - يَطَأُ + كائن + كائناً: يدوسه بقدمه وثقله: كناية عن الغلبة والقهر والإذلال وَطْء: اسم فعل " وَطِئَ - يَطَأُ ": الضغط والارتكاز على
Tamamını oku

Sîgalar(6)

Mücavir kökler60 mücavir (78 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. حلل

    2 ortak ayet · Helva olgunlaşmış tatlı meyve ve ya bunlardan yapılmış…

  2. صوب

    2 ortak ayet · Sağanak yağmur demektir

  3. خمص

    1 ortak ayet · Hames yumuşak toprağa ayak basılınca toprakta meydana gelen…

  4. زيل

    1 ortak ayet · Birbirinden ayrıldılar

  5. عرر

    1 ortak ayet · “U’ryan” çıplak, “mu’terre” yoksul anlamında çıplak demektir

  6. نسأ

    1 ortak ayet · Dinlenme yeridir

  7. حرم

    2 ortak ayet · Hiram keçe demektir

  8. ظمأ

    1 ortak ayet · Susamak

  9. كفر

    3 ortak ayet · Hufre, çukur demektir

  10. عوم

    1 ortak ayet · Yıl

  11. رغب

    1 ortak ayet · Sel yığıntısı alüvyonlu topraktır

  12. عكف

    1 ortak ayet · Örgülü saç demektir

Geçtiği ayetler(5)

  1. وَأَوْرَثَكُمْ أَرْضَهُمْ وَدِيَارَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ وَأَرْضًا لَمْ تَطَئُوهَا وَكَانَ اللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرًا

    Onu ezersinizVe sizi onların yerlerine, yurdlarına, mallarına henüz ayak basmadığınız yerlere de varis kıldı. Ve Allah, her şeye kadirdir.

Sîga sayfası: لِيُوَاطِئُوا

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökوطأ
YapıÜçlü
Özel DurumMisal ve mehmûzül-lâm
Bağlamsal Yakın Köklerداس, ثبت, مهد, وفق
Zıt Kökنفر
Çekirdek Özet 1Ayağın veya ağırlığın zemine tam oturarak basması, zemini çiğneyip düzleştirmesi ve yaygı sererek kolaylaştırma
Çekirdek Özet 2Fiziksel ayak basma ve çiğnemenin ötesinde; kalp, dil ve amel uyumunun zemine oturması ile sayısal ve hükmi denklik kurma
Çekirdek Özet 3Eylemlerin, ilkelerin ve zeminlerin birbirine tam intibakı; içsel konsantrasyonun ve dışsal hukukun sarsılmaz bir mutabakat tabanına kavuşması
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca fiziksel ayak basmaya veya ezmeye indirgeyerek gece ibadetindeki içsel denkliği ve takvim tahrifatındaki biçimsel hileyi gözden kaçırmak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
وطBir ağırlığın zemine nüfuz etmesi, baskı uygulaması, yerleşme ve üzerinde durulacak bir alan veya ihtiyaç oluşturması; nitekim وطن insanın yerleştiği yurt zeminini, وطر ise zihne basıp yerleşen ve giderilmesi gereken kesin ihtiyacı ifade eder.أHemzenin getirdiği ani durma, katılık ve kesin sınır etkisiyle çekirdeğin yayılma eylemi; tabanın zeminle doğrudan ve bizzat temas kurarak tam bir basışa, ezici ağırlığa, intibaka ve hizalanmaya dönüşmesini sağlamıştır.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
وÇengel, çadır kazığı; bağlama, ekleme, tutturmaEylemin bir zemine bağlanmasını, temasın sürekli kılınmasını ve sabitlenmeyi temsil eder.
طSepet, çark; sarma, kuşatma, içine almaTemas alanının çevrilmesini, yüzeyin kaplanmasını ve ağırlığın bir havzada toplanarak yayılmasını sağlar.
أÖküz başı; güç, öncülük, başlangıçBasmanın ve tazyikin gerektirdiği asıl kuvveti, kararlı hamleyi ve zemin üzerindeki baskın iradeyi gösterir.
وطأKazıkla sabitleme, yüzeyi kuşatarak sarma ve güçlü bir baskıyla tabana oturmaAğırlığın zemine güçlü bir biçimde inmesi, yüzeyi bütünüyle kavraması ve orada sarsıntısız, düzlenmiş ve sağlam bir temas noktası meydana getirmesidir.

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir canlının ayağını veya tabanını yere kuvvetle basması, ağırlığını vererek yeri çiğnemesi; bu basış sonucu engebeli yerin düzleşmesi, yumuşaması ve üzerine rahatça oturulan yaygı veya döşek haline gelmesi.
Cahiliye şiiri kullanımıEbû Hanîfe ed-Dîneverî'nin naklettiği kadim beyitte kök, ayak basılmamış ve otları çiğnenmemiş bakir otlakları anlatmak üzere şöyle geçer: يَأْكُلُ مِنْ خَضْبٍ سَيالٍ وسَلَمْ / وجِلَّةٍ لَمَّا تُوَطِّئْها قَدَمْ
Erken Arapça kullanımHz. Peygamber'in tazyik ve darlık duası olarak nakledilen hadisteki kullanımı: اللَّهُمَّ اشْدُدْ وَطْأَتَكَ عَلَى مُضَرَ

Kaynak Lisânü’l-Arab, Kitâbü’l-ʿAyn, Mekâyîsü’l-Luğa.

Sami etimolojik katman

Sami dillerinde وطأ kökü, ağırlık koyma, çiğneme ve düzleştirerek zemin hazırlama ekseninde güçlü bir arkaik katmana sahiptir. Batı Sami ve Güney Sami sahasında kök, ayağın yere teması ve basma fiiliyle bağlantılıdır; Arapçada hem somut ayak basma hem de mecazen bir durumu kolaylaştırma, döşeme serip rahatlatma anlamlarını bir arada korumuştur. İbranice ve Aramice/Süryanice katmanlarında doğrudan bu üçlü kök yerine fonetik ve anlamsal olarak basma, düzleme ve ayak izi bırakma anlamları ردس veya دوس gibi köklerle karşılanırken, Arapçada hemzenin korunması eylemin doğrudan bir temas ve kesin bir intibak içermesini sağlamıştır. Kökün türevlerinden olan döşek ve minder anlamındaki kelimeler, zeminin çiğnenerek veya yayılarak uysal ve yumuşak hale getirilmesiyle ilişkilidir; bu durum çöl yaşamında engebeli arazinin ayak darbeleriyle yürünebilir bir yola dönüşmesi tecrübesine dayanır. İki tarafın bir meselede anlaşması anlamına gelen muvâtaa ise, iki ayağın aynı iz üzerine tam oturması gibi iki iradenin birbirine tam intibak etmesi ve hizalanması şeklinde semantik bir sıçrama göstermiştir.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, David Cohen.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönAyağın basması, yerin çiğnenip düzeltilmesi, döşek serme ve iki şeyin birbiriyle örtüşmesiÇiğneme ve basma eylemi bir yandan ezme ve tazyiki, diğer yandan zemini düzelterek uyum ve mutabakat zeminine dönüştürmeyi türetmiştir.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiGüney Sami dillerinde ayak basma, çiğneme ve yerleşme formlarıArapçadaki form, zeminle temasın ve uyumun kök anlamını Sami dillerindeki basma ve tesviye kavramlarıyla paylaşır.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik bağlamda doğrudan denkliği gösteren güvenilir dış veri tespit edilmemiştir.Veri bulunamadı

Kaynak Mekâyîsü’l-Luğa, Lisânü’l-Arab.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
وطأAnlamlıBasmak, çiğnemek, düzleştirmek, denk getirmekAyağın yere basması, zeminin tanzimi ve iki şeyin intibakı.Hedef kök; Kur'an'da geçer.
وأطAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bağımsız anlam kökü olarak tescil edilmemiştir.Kur'an'da geçmez.
طوأAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıKlasik lügatlerde mühmel kabul edilmiştir.Kur'an'da geçmez.
طأوKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıHarf dizilimi fonetik uyumsuzluk nedeniyle kök oluşturmaz.Kur'an'da geçmez.
أوطAnlamlıÇevrelemek, çukurlaşmak, sığınak olmakBir şeyin etrafını çevirip korunaklı çukur alan oluşturmak.Kur'an'da geçmez; zayıf kullanım.
أطوAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıKlasik kaynaklarda mühmel bırakılmıştır.Kur'an'da geçmez.

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
وطأMerkezBasmak, çiğnemek, zemin hazırlamak, uydurmakAğırlık vererek basmayı, düzleyip kolaylaştırmayı ve tam bir intibak sağlamayı içerir.Fiziksel basış ile soyut uyum ve tazyiki tek kökte birleştirir.
داسKomşuAyakla çiğnemek, ezmek, harman sürmekBir şeyi yok etmek veya tanesini ayırmak amacıyla sertçe ayak altına almayı anlatır.Düzleme veya intibak gayesi taşımaz, salt fiziksel ezmedir.
ثبتKomşuSabit olmak, yerinde durmak, sarsılmamakZeminde kımıldamadan kalmayı ifade eder.Basma eyleminin başlangıcını ve hareketini içermez, statik durumu gösterir.
مهدKomşuDöşemek, düzeltmek, hazırlamakZemini rahat ve pürüzsüz hale getirmeyi anlatır.Ağırlıkla çiğneme veya ayak basma şartı aranmaksızın genel kolaylaştırmadır.
وفقKomşuUygun olmak, denk gelmekİki unsurun birbirine uyum göstermesidir.Ayak izlerinin birbirine oturması gibi somut bir zemin intibakı tasviri taşımaz.
نفرZıtÜrkmek, kaçmak, temas etmeyip uzaklaşmakZeminden veya muhataptan ürküp temas kurmadan hızla ayrılmaktır.Basmanın, temasın ve mutabakatın tam karşıtı olarak temassızlığı ifade eder.

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaوطأBasmak, ezmek, düzleştirmek, denk getirmekAyağın yere basmasından içsel ve hukuki mutabakata kadar geniş semantik alan.Kesin
Latincecalcare, coaequareÇiğnemek, ayakla basmak; denk kılmakFiziksel çiğneme boyutunu calcare, denkleştirme boyutunu coaequare karşılar.Güçlü
İngilizceto tread, to trample, to conformBasmak, çiğnemek; intibak etmekMaddi basmayı tread, takvim ve kural uydurmayı conform tam olarak aktarır.Kesin
Almancatreten, anpassen, ebnenAyak basmak; uydurmak, düzlemekFiziksel adım ve çiğnemeyi treten, zemin oluşturmayı ebnen karşılar.Güçlü
Fransızcafouler, concorderAyak altına almak; uyuşmak, denk gelmekAyakla ezmeyi fouler, iradelerin örtüşmesini concorder ifade eder.Güçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
وَطْء / وِطَاءKalp, dil ve zihnin tam uyumu; sarsılmaz bir yoğunlaşma ve sebatGece kalkışının nefse ve zihne tesirini anlatan bağlam (Müzzemmil 73:6).
يُوَاطِئُواSayıyı denk getirmek, şeklen uydurmak, kılıfına uydurarak mutabakat kurmakHaram ayların yerini değiştirip haram ay sayısına zahiren uyma hilesi (Tevbe 9:37).
يَطَؤُونَ / مَوْطِئAyak basmak, bir coğrafyayı adımlamak, toprağı çiğneyerek egemenlik kurmakAllah yolunda atılan her adımın ve katledilen arazinin ecir yazılması bağlamı (Tevbe 9:120).
تَطَئُوهُمْFarkında olmadan çiğnemek, ezmek, zarara uğratmak, helak etmekMekke'deki gizli müminlerin savaş esnasında ezilme tehlikesi bağlamı (Fetih 48:25).
تَطَئُوهَاHenüz ayak basılmamış, fethedilmemiş ve tasarruf altına alınmamış mülkİleride fethedilecek ve mülkiyet altına girecek toprakların vadedilmesi (Ahzâb 33:27).

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİrade ve amel uyumuAmellerin niyetle tam mutabakatı ve insanın iç dünyasındaki sarsılmaz sebat hali.Zihinsel çelişkiden arınmış, hakikat zeminine tam oturan inanç durumu.
FıkıhHaram aylar ve hile-i şer'iyyeTevbe 9:37 ayetinde geçen nesî uygulamasında şekli sayıyı denk getirip ruhu tahrif etme yasağı.Biçimsel uyum ile meşru maksat arasındaki çelişkinin batıl sayılması.
TefsirGece neşesi ve ibadetin ağırlığıMüzzemmil 73:6 ayetinde kıraate göre hem ayakların sağlam basması hem de dil ile kalbin intibakı meselesi.Dil ile kalbin, söz ile fiilin tek bir çizgide hizalanması.
HadisŞiddetli tazyik ve darlıkHz. Peygamber'in zalim topluluklar üzerine istediği kahredici kıtlık ve baskı duası.Düşmanı dize getiren ve hareket alanını daraltan ağır yaptırım.

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
Diniİbadet psikolojisiZihin ve beden intibakıRuhsal yoğunlaşmayı sağlamaMüzzemmil 73:6'da gece ibadeti, insanın içsel dağınıklığını toplayarak hakikat zeminine tam basmasını sağlar.Kesin
İlmiMetodoloji ve tutarlılıkİlkesel mutabakatTeori ile pratik arasında denklikVerilerin ve önermelerin birbirinin üzerine tam oturması, çatışkısız bilgi zemini üretir.Güçlü
SiyasiHukuki meşruiyet ve hileŞekilcilik eleştirisiMeşruiyeti tahriften korumaTevbe 9:37'de görüldüğü üzere iktidarın kanunları özünden saptırarak sadece sayıca denk getirmesi kınanır.Kesin
İktisadiArazi ve zilyetlikFiili tasarruf ve imarMülkiyetin tescili ve kullanımıToprağa ayak basılması ve onun çiğnenip işlenmesi, fiili hâkimiyetin ve iktisadi canlılığın temelidir.Güçlü

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerBasınç ve yüzey intibakı (P=FA)Bir kuvvetin belirli bir alana tam temas ederek dağılması veya iki geometrik yüzeyin çakışması (kongrüans).Güçlü
Beşeri bilimlerNormatif mutabakat ve toplumsal intibakBireyin içsel motivasyonu ile dışsal hukuk normlarının birbirini çiğnemeden tam bir uyum içinde örtüşmesi hali.Güçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökün sadece kaba bir çiğneme, tahrip edici ayak basma veya cinsel birleşme kinayesine indirgenmesi.
Kur'an içi daha geniş anlamKök; yerleşme, dengelenme, zemine nüfuz etme, iç dünyada söz ile kalbi hizalama ve sayılarda biçimsel denklik kurmayı içeren bütüncül bir intibak sistemidir.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataMüzzemmil 73:6 ayetini sadece gece uykusuzluğunun ağırlığına yorup tefekkür ile tilavetin zihne nakşolunması boyutunu ıskalamak; Tevbe 9:37'deki sahte mutabakat eleştirisini kavrayamamak.

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın hem fiziksel mekan egemenliğini hem de ibadetteki psikolojik derinliği ve hukuktaki biçim-öz dengesini aynı semantik çekirdekle açıkladığını gösterir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Gece ibadetinin epistemolojik ve psikolojik zeminini kuran ayetlerde ve haram ayların nesî yoluyla tahrif edilmesini anlatan hukuk/siyaset ayetlerinde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Dindarlığın sadece söz düzeyinde kalabileceği yanılgısını düzeltir; hakiki imanın kalbin, dilin ve eylemin aynı zemine tam olarak basmasıyla mümkün olduğunu ortaya koyar.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamBir ağırlığın veya ayağın zemine kuvvetle oturması, basılan yerin çiğnenerek düzlenmesi ve üzerine yaygı serilecek kıvama getirilmesi.
  • Soyut anlamEylemler, sözler veya kurallar arasındaki biçimsel ve özsel intibak; zihnin ve kalbin çelişkisiz biçimde tek bir hakikat zemininde sabitlenmesi.
  • Sistematik karşılıkBir sistemin tabanındaki unsurların pürüzsüzleşmesi, kuvvet ile temas yüzeyinin çakışması ve normatif gerekliliklerin fiili durumla tam örtüşmesi.
  • LaTeX modeliW=∫S(F⋅n) dS  ⟹  lim⁡Δ→0∣X−Y∣=0
  • LaTeX açıklamasıFormülde W, وطأ kökünün temsil ettiği temas ve intibak eylemidir. Birinci kısımda bir F kuvvetinin belirli bir S yüzeyi üzerindeki n normal doğrultusunda zemine yaptığı basış ve etki integrali gösterilir. İkinci kısımda ise bu temasın sonucunda iki farklı unsur olan X (örneğin dil, söz, kural) ile Y (örneğin kalp, amel, gaye) arasındaki farkın sıfıra yaklaşarak tam bir örtüşme, mutabakat ve hizalanma meydana getirmesi sembolize edilmektedir.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: و