نفد

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ن-ف-د5 sîga, 25 mücavir kök, 4 ayet, 4 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.رزقلَنَفِدَبقينَفِدَتْحسننفدمددجزيتَنْفَدَيَنْفَدُبحرأجرنَفَادٍقلمحكمشجرعزز

KökSîga 5Ayet 4Sure 4Mücavir 25

▶ Ağı aç (3B)

نفد

ن - ف - د

KÖK
  • 5 geçiş
  • 4 ayet
  • 5 sîga
  • 12 sözlük

Kur'an'daki karşılığı: Tükenir

Notlarım

Sözlükler(12)

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR1.854 harf
باب الدال والنون والفاء معهما د ن ف، ن د ف، ف ن د، د ف ن، ن ف د، ف د ن يستعملات دنف: الدَّنَفُ: المَرَض المُخامِرُ المُلازِم، ورجل دَنِفٌ، وفِعلُه دَنِفَ وأدنَفَ. وامرأة دَنِفَةٌ ورجلٌ مُدنِفٌ أيضاً، فإذا قلت: رجلٌ دَنَفٌ فالرجل والمرأة فيه سواء وكذلك الجمع لأنه مصدر، قال: والشمسُ قد كادَتْ تكونُ دَنَفا أي حين اصفرَّتْ. ندف: النَّدْف: طَرْق القُطنِ بالمِنْدَف، والفعل يندِفُ. والدابَّةُ
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR283 harf
نَفِدَ الشيءُ بالكسر نَفاداً: فَنِيَ. وأنْفَدْتُهُ أنا. وأَنْفَدَ القومُ، أي ذهبت أموالهم، أو فَنِيَ زادهم. قال ابن هرمةَ: أَغَرُّ كمِثْلِ البَدْرِ يَسْتَمْطِرُ الندَىويَهْتَزُّ مُرْتاحاً إذا هو أَنْـفَـدا واسْتَنْفَدَ وُسعه، أي استفرغَه. وخصمٌ مُنافِدٌ: يستفرغ جهدَه في الخصومة.
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR6.925 harf
د ن ف دنف ، دفن ، نفد ، ندف ، فند ، فدن : مستعملات . دنف : قال الليث : الدَّنَفُ المرض المخامِر اللاَّزِمُ ، وصاحبه دَنِفٌ ومُدْنِفٌ وقد دَنِفَ يَدْنف وقد أدْنَفَ فهُو مُدنَفٌ وامرأة دَنَفَةٌ ، فإذا قلت : رجل دَنَفٌ لم تُثنِّ ولم تجمع ولم تؤنِّثْ قال العجاج : والشَّمْسُ قد كادتْ تكون دَنَفَا أي حين اصفَرَّت . سلمة عن الفراء : رجل دَنَفٌ وضَنًى ، وقومٌ دَنَفٌ وَضَنًى ويجوز أن يُثَنَّى الدنف ويجمع
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR10.740 harf
(باب النون والفاء وما يثلثهما) (نفق) النون والفاء والقاف أصلانِ صحيحان، يدلُّ أحدُهما على انقطاعِ شيءٍ وذَهابه، والآخر على إخفاءِ شيءٍ وإغماضِه. ومَتَى حُصِّل الكلامُ فيهما تقارَبا. فالأوَّل: نَفَقَت الدّابةُ نُفوقاً: ماتت، ونَفَق السِّعر نَفَاقاً، وذلك أنَّه يمضي فلا يَكْسُد ولا يَقِف. وأنْفَقوا: نَفَقت سُوقُهم. والنَّفَقة لأنَّها تمضي لوجهها. ونفَق الشيءُ: فني يقال قد نَفِقَتْ نفقةُ القوم.
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR297 harf
- النفاد: الفناء. قال تعالى: ﴿إن هذا لرزقنا ما له من نفاد﴾ [ص/54] يقال: نفد ينفد (راجع: الأفعال 3/163). قال تعالى: ﴿قل لو كان البحر مدادا لكلمات ربي لنفذ البحر قبل أن تنفذ﴾ [الكهف/109]، ﴿ما نفدت كلمات الله﴾ [لقمان/27]. وأنفدوا: فني زادهم، وخصم منافد: إذا خاصم لينفد حجة صاحبه، يقال: نافدته فنفدته.
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR431 harf
ن ف د المال نافد وقد نفد نفاداً وأنفدوا ما عندهم واستنفدوه وانتفدوه‏.‏ قال الحارثيّ يصف بقرة‏:‏ إذا استنفدت مرعًى طباها لغيره أغنّ كبرد الخال مقرته سهل وأنفد القوم‏:‏ فنى زادهم‏.‏ ورجل منافد‏:‏ يحاجّ الخصم حتى يقطع حجّته وينفدها‏.‏ يقال‏:‏ هل عنكم من منافد‏.‏ ويقال‏:‏ ليس له رافد ولا منافد‏.‏ قال أبّاق الدبيريّ في ابنه الرّكّاض‏:‏ وهو إذا ما قيل هل من رافد أو رجل عن حقكم منافد يكون للغائب
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR2.277 harf
نَفِدَ الشيءُ نَفَداً ونَفاداً: فَنِيَ وذهَب. وفي التنزيل العزيز: ما نَفِدَت كلماتُ الله؛ قال الزجاج: معناه ما انقَطَعَتْ ولا فَنِيَتْ. ويروى أَن المشركين قالوا في القرآن: هذا كلامٌ سَيَنْفَدُ وينقطع، فأَعلم الله تعالى أَنّ كلامه وحِكْمَتَه لا تَنْفَدُ؛ وأَنْفَدَه هو واسْتَنْفَدَه. وأَنْفَدَ القومُ إِذا نَفِدَ زادُهم أَو نَفِدَتْ أَموالُهم؛ قال ابن هرمة: أَغَرّ كَمِثْلِ البَدْرِ يَسْتَمْطِرُ
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR172 harf
* ن ف د * * نَفِدَ * الشيء بالكسر * نَفَادا * فني و * أَنْفَدَهُ * غيره وخصم * مُنَافِدٌ * يستفرغ جهده في الخصومة وفي الحديث ﴿إنْ * نَافَدْتَهُمْ * نافَدُوك﴾ ويروى بالقاف
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR2.454 harf
نفد الشيء، كسمع، ينفد نفادا، بالفتح، ونفدا، محركة: فنى وذهب، ونقل شيخنا عن الزمخشري في الكشاف أنه لواستقرأ أحد الألفاظ التي فاؤها نون وعينها فاء لوجدها دالة على معنى الذهاب والخروج وقاله غيره، انتهى. وفي التنزيل العزيز ما نفدت كلمات الله قال الزجاج: معناه ما انقطعت ولا فنيت، ويروى أن المشركين قالوا في القرآن: هذا كلام سينفد وينقطع، فأعلم الله تعالى أن كلامه وحكمته لا تنفد. وأنفده هو: أفناه،
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR3.127 harf
نَفِدَ 1 نَفِدَ ذ , aor. نَفَدَ , inf. n. نَفَادٌ (S, A, L, Msb, K) and نَفَدٌ, (L, K,) It (a thing, S, &c.) passed away and came to an end; became spent, exhausted, or consumed; failed entirely; ceased; syn. فَنِى (S, A, L, Msb, K) and ذَهَبَ (S, L, K) and اِنْقَطَعَ. (L, Msb.) انقدهُ 4 انقدهُ ذ (S, A, L, Msb, K) and ↓ استنفدهُ (A, L, K) and ↓ انتفده (K) He caused it to pass away or come to an
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR838 harf
نَفِدَ نَفِدَ A ( n. ac. نَفَد 4 , نَفَاْد 22 ), a. Was exhausted, spent; ceased; failed. نَفَّدَ نَفَّدَ II a. [ coll. ], Detailed. نَاْفَدَ نَاْفَدَ III , a. Prosecuted, went to law with. أَنْفَدَ أَنْفَدَ IV , a. Exhausted, consumed, spent. b. see I . c. Was destitute. تَنَاْفَدَ تَنَاْفَدَ VI a. [ Ila ], Went to law. اِنْتَفَدَ اِنْتَفَدَ VIII , a. see IV (a) . b. Claimed &
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR8.174 harf
نفد نَفِدَ - يَنْفَدُ - نَفَاد نَفِدَ - يَنْفَدُ + الشيء (مال - طعام): يذهب وينقطع ويقضي ويفنى: ينتهي ولا يبقى منه شيء نَفاد: على وزن " فَعال " اسم فعل من " نَفِدَ - يَنْفَدُ ": الانتهاء والفناء وعدم بقاء شيء منه واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " هلاك وفناء الشيء وزواله، جسماً، أو أثراً وفعلاً " وهي: فَنيَ - يَفْنى، هَلَكَ - يَهْلِكُ،
Tamamını oku

Sîgalar(5)

Mücavir kökler25 mücavir (33 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. مدد

    2 ortak ayet · Kiriş demektir

  2. بحر

    2 ortak ayet · Bahr deniz demektir

  3. كلم

    2 ortak ayet · Kelime

  4. قلم

    1 ortak ayet · Koparılmış daldır

  5. بقي

    1 ortak ayet · Bakiyye bir kaptan bir şey boşaltıldıktan sonra dökülmeden…

  6. سبع

    1 ortak ayet · Yırtıcı hayvan demektir

  7. شجر

    1 ortak ayet · Ağaç

  8. صبر

    1 ortak ayet · Granit taş demektir

  9. أجر

    1 ortak ayet · (EaCR) “Acur” tuğla demektir

  10. جزي

    1 ortak ayet · Ceze’e (hemze ile) bir şeyin parçası, bozulmadan bütünden…

  11. رزق

    1 ortak ayet · Üzüm demektir

  12. عزز

    1 ortak ayet · Yağmur suyu ile doymuş topraktır

Geçtiği ayetler(4)

  1. قُلْ لَوْ كَانَ الْبَحْرُ مِدَادًا لِكَلِمَاتِ رَبِّي لَنَفِدَ الْبَحْرُ قَبْلَ أَنْ تَنْفَدَ كَلِمَاتُ رَبِّي وَلَوْ جِئْنَا بِمِثْلِهِ مَدَدًا

    TükenirDe ki: Rabbımın sözlerini yazmak için denizler mürekkep olsa ve bir o kadarını da katsak; daha Rabbımın sözleri tükenmeden denizler tükenirdi.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökنفد
YapıÜçlü kök
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerفني, فرغ, قطع
Zıt Kökبقي
Çekirdek Özet 1Bir kaynağın, azığın veya suyun harcanarak tamamen bitmesi, son damlasına kadar tükenip kesilmesi
Çekirdek Özet 2İnsanî ve dünyevî kaynakların sınırlılığı ile ilahî kelimelerin ve lütufların sonsuzluğu arasındaki mutlak karşıtlık
Çekirdek Özet 3Tükenebilir olan ile tükenmez olanın ontolojik ayrımı; ilahî kudret, ilim ve nimetlerin nihayetsizliği
Kritik Hata RiskiKökün anlamını yalnızca fiziksel bir yok oluş sanıp, kaynağın aslından gelen varoluşsal süreklilik ve sınırsızlık vurgusunu gözden kaçırmak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
نفİçeriden dışarıya doğru üfleme, fışkırma, itilme, ayrılma ve dağılarak boşalma hareketi; nitekim نفخ üflemeyi, نفث püskürtmeyi, نفذ bir şeyi delip geçmeyi, نفق harcanıp çıkmayı veya tükenmeyi, نفر ürküp ayrılmayı ifade eder.دKapı, sınır ve kesintiyi imleyen sesin eklenmesiyle, dışarı doğru boşalan ve harcanan şeyin sınıra ulaşıp tamamen kesilmesi, ardında hiçbir bakiye bırakmayacak biçimde tükenmesi anlamı pekişmiştir.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
نFiliz veya yılan; süreklilik, akış, hareket ve canlılık
فAğız; dışa açılma, çıkış, sarf edilme ve harcanma
دKapı; sınır, son nokta, kesilme ve durma
نفدBir kaynaktan dışarıya doğru sürekli akan veya harcanan unsurun nihai sınıra dayanarak tamamen kesilmesi ve tükenmesi hareketi

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamÇöl yolculuğunda yolcunun azığının tamamen bitmesi veya kuyudaki suyun son damlasına kadar çekilip kuruması; kuyunun suyunun tükenmesi durumu için Arapçada أَنْفَدَتِ الرَّكِيَّةُ denir.
Cahiliye şiiri kullanımıErken Arap şiirinde bir otlağın veya kaynağın hayvanlar tarafından tüketilmesini ifade etmek üzere türevleri kullanılmıştır; nitekim el-Hârisî bir sığırı tasvir ederken otlağın bitirilmesini إِذَا اسْتَنْفَدَتْ مَرْعًى ibaresiyle zikreder.
Erken Arapça kullanımİbn Herme bir beytinde cömert bir kimseyi överken elindeki her şeyi tüketse dahi sevinç ve cömertliğini koruduğunu şu mısra ile anlatır: أَغَرّ كَمِثْلِ البَدْرِ يَسْتَمْطِرُ النَّدَى / ويَهْتَزُّ مُرْتاحاً إِذا هو أَنْفَدَا

Kaynak Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāgha, Maqāyīs al-Lugha.

Sami etimolojik katman

Arapça نفد kökü, Sami dillerinin güney kolunda belirginleşen ve temel olarak harcanıp bitme, tükenme, son bulma ve sınırına ulaşma manalarını taşıyan bir köktür. Kuzeybatı Sami dillerinde ve İbranicede aynı anlamsal işlev genellikle farklı fonetik dizilimlerle veya kökteş köklerin semantik kaymalarıyla karşılanırken, Arapçada kök özellikle maddî rezervlerin (azık, su, mal) ve soyut imkânların (delil, söz, mühlet) tükenip sona ermesi noktasında özelleşmiştir. İkili نف çekirdeğinin taşıdığı dışa doğru fışkırma ve boşalma dinamiği, Sami dil havzasında genellikle maddî bir eksilme veya harcanma süreciyle birleşir. Erken dönem Arap bedevi hayatının kıtlık ve sınırlı kaynak tecrübesi, kökün birikmiş olanın harcanarak sıfırlanması manasını berraklaştırmıştır.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, David Cohen, Lisān al-ʿArab.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönAzığın ve kuyu suyunun tükenmesiBir rezervin harcanarak veya sağılarak bitirilmesi, kabın veya kaynağın boşalması çekirdek anlamı oluşturur.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiGüney Sami dillerinde tükenme ve kesilme alanıDışa doğru akış ve harcanma bildiren Sami kök matrisleriyle fonetik ve semantik akrabalık taşır.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik çerçevenin dışındaki dil aileleriyle doğrulanmış doğrudan bir köken bağı tespit edilememiştir.Veri bulunamadı

Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Tahdhīb al-Lugha.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
نفدAnlamlıTükenmek, bitmekBir kaynağın harcanarak son bulması, ardında hiçbir şey kalmamasıHedef kök; Kur'an'da geçer
ندفAnlamlıPamuk atmak, vurmakYayı kirişle çırparak pamuğu kabartmak veya hızlı adımlarla yürümekSes ve darbe ile dağıtma hareketi; Kur'an'da geçmez
فندAnlamlıBunamak, yalanlamakYaşlılık sebebiyle aklın zayıflaması, görüşün tutarsızlaşması, asılsız saymakZihnin gücünün tükenmesi ve sapması; Kur'an'da geçer
فدنAnlamlıYüksek köşk, sarayTaş ve kireçle yükseltilmiş muhkem bina ve köşkYükseltme ve kurma; Kur'an'da geçmez
دنفAnlamlıAğır hastalıkKişiyi ölümün eşiğine getiren, takatini tüketen ağır ve yapışkan dertBedensel kuvvetin tükenmesi; Kur'an'da geçmez
دفنAnlamlıGizlemek, gömmekBir şeyi toprağın altına koyup üzerini örtmek, izini kaybetmekGörünürlükten çıkarma; Kur'an'da geçmez

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
نفدMerkezTükeniş ve bitişBir kaynağın harcanarak veya kullanılarak tamamen sıfırlanmasıKaynağın içindeki miktarın son bulması
فنيKomşuYok oluş ve zevalVarlığın zâtının zevale uğraması ve ontolojik olarak silinmesiMaddenin veya varlığın kendisinin son bulması
فرغKomşuBoşalmaBir kabın veya mekânın içindekinin tahliye edilmesiBoşalan nesne kalır, içindeki çekilmiş olur
قطعKomşuKesilmeDevam eden bir akışın veya bağın dış bir müdahaleyle durmasıKaynak bitmese de irtibatın kopması
بقيZıtSüreklilik ve kalıcılıkBir varlığın veya kaynağın tükenmeksizin varlığını sürdürmesiZaman ve harcama karşısında eksilmeme

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaنفدTükenmek, bitmekBir kaynağın bütünüyle harcanıp kesilmesiKesin
Latincehaurire, consumereTüketmek, sonuna kadar boşaltmakKaynaktaki varlığı son damlasına kadar çekip bitirme yönünü karşılarGüçlü
İngilizceto be exhausted, to run out, to depleteTükenmek, bitmek, tükenip kalmamakKaynağın hacminin veya stokunun sıfırlanması durumunu tam olarak verirKesin
Almancaversiegen, ausgehen, erschöpft seinKurumak, bitmek, tükenmekKuyunun veya kaynağın kesilmesi ve rezervin son bulması nüansını aktarırGüçlü
Fransızcas'épuiser, tarirTükenmek, kurumakBir kaynağın debisinin veya rezervinin tamamen son bulmasını ifade ederGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Wörterbuch, Lane's Lexicon.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
يَكُنْ مِدَاداً لِكَلِمَاتِ رَبِّي لَنَفِدَ الْبَحْرُ قَبْلَ أَنْ تَنْفَدَ كَلِمَاتُ رَبِّيİlahî ilmin ve hikmetin sonsuzluğu, yaratılmış araçların yetersizliğiYaratılışın ve varlığın hakikatlerini yazmak için denizler mürekkep olsa dahi ilahî kelimelerin asla son bulmayacağı bağlamı; Kehf 18:109 ve Lokmân 31:27.
مَا عِنْدَكُمْ يَنْفَدُ وَمَا عِنْدَ اللَّهِ بَاقٍDünyevî metâın sınırlılığı ve faniliğiİnsanın elindeki her türlü maddî imkânın harcanarak sıfırlanacağı, buna karşılık ilahî katın kalıcılığı karşıtlığı; Nahl 16:96.
إِنَّ هَذَا لَرِزْقُنَا مَا لَهُ مِنْ نَفَادٍCennet nimetlerinin kesintisizliği ve ebediyetiUhrevî rızıkların ve lütufların kesintiye uğramayacağı, sonunun gelmeyeceği müjdesi; Sâd 38:54.

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamKelam sıfatı ve ilahî ilimİlahî kelamın ve ilmin sonsuzluğu meselesinde, yaratılmış olan denizlerin tükenmesi ile kelimelerin tükenmezliği arasındaki ontolojik fark tartışılmıştır.Sonsuzluk ve kesintisizlik
FıkıhNafaka, mülkiyet ve harcama sınırlarıEldeki malın veya sermayenin tükenmesi durumunda vecibelerin düşmesi ya da borçlunun iflas hali bağlamında dolaylı olarak değerlendirilir.Rezervin sıfırlanması
TefsirTemsil ve mecaz tahliliDenizlerin mürekkep, ağaçların kalem olması tasvirinde sayının ve hacmin ilahî ilmi kuşatamayacağı, nefâd fiilinin mutlak acziyet ve sınırlılık belirttiği vurgulanır.Mutlak sınır ve kifayetsizlik
HadisCedel ve münazara ahlakıRivayette geçen إِنْ نَافَدْتَهُمْ نَافَدُوكَ ifadesinde, hasmın delilini tüketmeye veya kusurunu sayıp dökmeye kalkışmanın karşılıklı bir tükenişe yol açacağı uyarısı yer alır.Karşılıklı delil tüketme

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniVarlık ve beka dengesiOntolojik fanilikFanilik ile ebediyeti tefrik etmeİnsanî olan her şey tükenmeye mahkûmken, Allah katındaki değerlerin ebedi kalacağını bildirir.Kesin
İlmiBilgi felsefesi ve epistemolojiSonsuz malumat alanıİlimde mutlak sınırın reddiYaratılmış algı ve araçların tükenir olduğunu, ilahî hakikatlerin ise kuşatılamaz bir sonsuzluk arz ettiğini vazeder.Güçlü
SiyasiOtorite ve güç kaynaklarıİktidar rezervinin tükenişiMeşruiyet ve güç sınırını hatırlatmaDünyevî güçlerin maddî dayanaklarının tükenmeye açık olduğunu, kalıcı olanın ilahî adalet ilkeleri olduğunu gösterir.Muhtemel
İktisadiKaynak yönetimi ve kıtlıkSınırlı stok ve rezervTüketim bilinci oluşturmaDünyadaki maddî kaynakların harcanarak sıfırlanabileceğini, bu yüzden israfın önlenmesi ve ebedi yatırıma yönelinmesi gerektiğini temellendirir.Güçlü

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerAsimptotik limit ve sıfıra yakınsama; rezerv tükenimi (depletion)Sonlu bir kaynağın sürekli harcanarak t→∞ veya belirli bir t anında rezervin sıfıra ulaşması dinamiğidir; termodinamikte entropi artışıyla kullanılabilir enerjinin tükenmesini andırır.Güçlü
Beşeri bilimlerTükenmişlik (burnout) ve kaynak tüketimi kuramıBireyin psikolojik veya toplumsal kaynaklarının sürekli baskı ve harcama altında kalarak bütünüyle işlevsizleşmesi ve bitmesi durumunu yansıtır.Muhtemel

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü yalnızca sıradan bir maddî harcama veya günlük bir erzak bitişi gibi algılayıp, ayetlerdeki ontolojik sonsuzluk-sonluluk gerilimini basite indirgemek.
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an'da kök, insanın sahip olduğu bütün dünyevî imkânların ve kâinattaki tüm maddî büyüklüklerin (denizler dahi olsa) sınırlılığını, buna mukabil ilahî kelimelerin ve lütufların tükenmezliğini bildiren temel bir teolojik ilke olarak kullanılır.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataİnsanın elindekini baki zannederek dünyaya bağlanması, cennet nimetlerinin sürekliliğini dünyevî kıtlık mantığıyla değerlendirmesi veya ilahî kelamın sınırlandırılabileceğini düşünmesi hatasına yol açar.

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın varlık hiyerarşisinde yaratılmış ile Yaratan arasındaki en temel farklardan birini; yani sonluluk ile sonsuzluk, tükenirlik ile baki oluş tezatını en yalın biçimde ortaya koyduğu için hayatidir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?İlahî ilmin ve kelimelerin azametini anlatan ayetlerde (Kehf 18:109, Lokmân 31:27), infak ve dünya metâının faniliğini işleyen pasajlarda (Nahl 16:96) ve cennet ehline vaad edilen ebedi nimetlerin vasfında (Sâd 38:54) belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?İnsanın kendi birikimini ve gücünü tükenmez zannetme yanılgısını yıkar; dünyevî kaynakların mutlak surette sonlu olduğunu, tükenmez tek hakikatin Allah'ın katındaki lütuf ve kelimeler olduğunu öğretir.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamBir kapta, kuyuda veya azık torbasında bulunan rezervin harcanarak, sağılarak veya akıtılarak son damlasına kadar boşalması ve geride hiçbir şeyin kalmaması.
  • Soyut anlamSonlu ve yaratılmış varlık alanına ait her türlü imkân, mühlet, delil ve zenginliğin nihai sınıra dayanarak sıfırlanması; ilahî zâtın ilim, kelam ve lütuflarının ise hiçbir sınıra çarpmaksızın tükenmez oluşu.
  • Sistematik karşılıkİlahî sistemde dünyevî kaynaklar tükenmeye mahkûm bir entropi alanı teşkil ederken, ilahî kat ebedi ve tükenmez bir varlık kaynağı olarak konumlanır.
  • LaTeX modeliR(t)=R0−∫0tc(τ) dτ  ⟹  lim⁡t→t∗R(t)=0iken∫0∞K dτ=∞
  • LaTeX açıklamasıFormülde R(t) zamana bağlı yaratılmış veya dünyevî kaynağı, R0 bu kaynağın sonlu başlangıç hacmini, c(τ) harcanma ve tüketilme debisini temsil eder. Belirli bir t∗ anında sonlu rezerv bütünüyle tükenerek sıfıra ulaşır (R(t∗)=0). Buna karşılık K simgesi ilahî kelimeleri ve nimetleri gösterir; zaman sonsuza aksa dahi bu kaynaktan gelen akışın integrali ıraksak olup (∞) asla tükenmez, yani nefâda uğramaz.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ن