نكف
ن - ك - ف
KÖK- 3 geçiş
- 2 ayet
- 3 sîga
- 12 sözlük
Kur'an'daki karşılığı: Kaçınır
Notlarım
Sözlükler(12)
Kitâbu'l-'Ayn
Halîl b. Ahmed · 8. yyTR1.911 harfالكاف والنون والفاء معهما
ك ن ف، ك ف ن، ن ك ف، ن ف ك، ف ك ن، ف ن ك كلهن مستعملات كنف: الكَنَفانِ: الجناحان، قال:
عنس مذكرة كأن عفاءهـا سقطان من كَنَفَيْ نعام جافل
وكَنَفا الإنسان: جانباه، وناحيتا كل شيء: كَنَفاه.
ويقال: كَنَفَهُ الله، أي: رعاه وحفظه. وهو في حفظ الله وكَنَفِه، أي: حرزه وظله، يَكْنُفُهُ بالكلاءة وحسن الولاية.
والكِنْفُ: وعاء طويل لأسقاط التجار ونحوه. وقالوا: الكِنْفُ: الزنفليجة.
es-Sıhâh
Cevherî · 10. yyTR908 harfالنَكَفُ بالتحريك: جمع نَكَفَةٍ، وهي غُدَدَةٌ صغيرةٌ في أصل اللحْي بين الرأدِ وشحمة الأذن. يقال منه: نَكَّفَتِ الإبل فهي مُنَكِّفَةٌ، إذا ظهرتْ نَكَفاتُها. وقال أبو الغوث: النَكْفَتانِ: اللهْزِمَتانِ. والنُكافُ: ورمٌ يأخذ في نَكَفَتَيْ البعير. قال: وهو داءٌ يأخذها في حلوقها فيقتُلها قتلاً ذريعاً. والبعير مَنْكوفٌ، والناقة مَنْكوفَةٌ. ونَكَفْتُ الغيث وانْتَكَفْتُهُ، أي قطَعْته، وذلك إذا انقطعَ
Tehzîbu'l-Luğa
Ezherî · 10. yyTR8.457 harfك ن ف
كنف ، كفن ، نكف ، فنك ، فكن : مستعملات .
كنف : قال الليث : الكَنَفَانِ : الجَناحان ، وأنشد :
سِقْطَانِ مِن كَنَفَيْ نعَامٍ جافِلِ
وكَنَفَا الإنسانِ : جانباه ، وناحِيَتَا كلِّ شيءٍ : كَنَفاه .
وقولُهم : في حِفظ الله وكَنَفه أي في حِرزه وظلِّه ، يَكْنُفُه بالكَلاءَة وحُسْنِ الولاية .
وفي حديث ابن عمر في النَّجوى : ( يَدْنُو المؤمِنُ من رَبِّهِ يومَ القِيَامَةِ حتَّى يَضَعَ عَليه كَنَفَهُ ) .
Mekâyîsü'l-Luğa
İbn Fâris · 11. yyTR7.505 harf(باب النون والكاف وما يثلثهما)
(نكل) النون والكاف واللام أصلٌ صحيح يدلُّ على مَنعٍ وامتناع، وإليه يرجع فروعه. ونَكَل عنه نُكولاً يَنكِل. وأصل ذلك النِّكْل: القَيْد، وجمعه أنكال، لأنَّه يَنْكُل: أي يَمنَع. والنِّكْل: حديدة اللِّجام. وهو ناكلٌ عن الأمور: ضعيفٌ عنها. وقال ابن دُريد: رماه [اللهُ بنُكْلِهِ وبِنُكلَةٍ، أي رماه بما([1])] ينكِّله.
ومن الباب نَكَّلت به تنكيلاً، ونَكَّلت به نَكالاً، وهو
Müfredât
Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR270 harf- يقال: نكفت من كذا، واستنكفت منه: أنفت. قال تعالى: ﴿لن يستنكف المسيح أن يكون عبد لله﴾ [النساء/172]، ﴿وأما الذين استنكفوا﴾ [النساء/ 173] وأصله من: نكفت الشيء: نحيته، ومن النكف، وهو تنحية الدمع عن الخد بالأصبع، وبحر لا ينكف. أي: لا ينزح، والانتكاف: الخروج من أرض إلى أرض.
Esâsü'l-Belâğa
Zemahşerî · 12. yyTR54 harfن ك ف
استنكف منه ونكف: امتنع وانقبض أنفاً وحميّة.
Lisânü'l-Arab
İbn Manzûr · 13. yyTR4.684 harfالنكْفُ: تنحِيتُك الدَّمْع عن خدَّيك بإصْبعك؛ قال:
فبانُوا فلولاً ما تذَكَّر منهمُ
من الحِلْفِ، لم يُنْكَفْ لعَينيك مَدمَعُ
وفي التهذيب: فماتُوا. ونكَفْتُ الدمعَ أَنكُفه نَكْفاً إذا نحّيته عن خدّك بإصبعك. وفي حديث عليّ، عليه السلام: جعَلَ يضرِب بالمِعْول حتى عَرِقَ جَبينُه وانتكَف العَرَقَ عن جبينه أَي مسَحَه ونحّاه. وفي حديث حُنيْن: قد جاء جيش لا يُكَتُّ ولا يُنْكَف أَي لا يُحْصَى ولا يُبلَغ
Kâmûsü'l-Muhît
Fîrûzâbâdî · 15. yyTR32 harf* ن ك ف * * النَّكْفُ * العُدُول
Tâcü'l-Arûs
Zebîdî · 18. yyTR4.310 harfنكف عنه، كفرح ونصر الأولى عن ابن دريد، والثانية عن الفراء، ونقلهما الجوهري: أنف منه وامتنع، وهو ناكف. ونكف منه، كفرح نكفا: تبرأ هو نحو الأول. ونكفت اليد نكفا: أصابها وجع. قال ابن دريد: وينكف كيمنع: ع. قال: وينكف: ملك لحمير وقال ابن الكلبي في نسب حمير: فمن ذي أصبح: أبرهة بن الصباح بن لهيعة بن شيبة الحمد بن مرثد الخير بن ينكف بن ينف بن معد يكرب بن مضحى، وهو عبد الله بن عمرو بن ذي أصبح. وذات نكيف،
Lane's Lexicon
Edward W. Lane · 19. yyTR507 harfنَكِفَ مِنَالشَّىْءِ
1 نَكِفَ مِنَالشَّىْءِ ذ , aor. نَكَفَ ; inf. n. نَكَفٌ; and نَكَفَ, aor. نَكُفَ ; and ↓ استنكف; He abstained from, or refused to do, the thing, from disdain and pride. (Msb.)
تَنَكَّفَ بِمَوْضِعِ كَذَا
5 تَنَكَّفَ بِمَوْضِعِ كَذَا ذ [He waited, &c.,] i. q. تَلَيَّثَ. (TA in art. صقر, from the “ Nawلdir. ”)
اِسْتَنْكَفَ مِنْهُ
10 اِسْتَنْكَفَ مِنْهُ ذ (KL, * MA) He
Salmone
H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.031 harfنَكَفَ
نَكَفَ U ( n. ac. نَكْف 1 ),
a. Endured.
b. Found, came upon.
c. Wiped away ( a tear ).
d. [ 'An ], Desisted from; disliked.
e. see infra (a) .
f. Stopped ( rain ).
g. Counted ( an army ).
h. Exhausted ( sea ).
نَكِفَ
نَكِفَ A ( n. ac. نَكَف 4 )
a. [ 'An ], Refused; abstained from.
b. [ Min ], Was exempt from.
c. Ached.
نَاْكَفَ
نَاْكَفَ III ,
a. Bandied ( words )
Kitâbullâh
Kur'an kullanımından türetilmişTR yok15.636 harfنكف
نَكَفَ - يَنْكُفُ (نَكِفَ - يَنْكَفُ) - اسْتَنْكَفَ - يَسْتَنْكِفُ
نَكَفَ - يَنْكُفُ (نَكِفَ - يَنْكَفُ) + الكائن + عن أمر: يتراجع عن عمل كان يريد البدء به وذلك قبل أن يبدأ به
اسْتَنْكَفَ - يَسْتَنْكِفُ: على وزن " استفعلَ " من " نَكَفَ - يَنْكُفُ ": طلب وسعى أن " يَنْكُفَ ": سعى وطلب أن يتراجع عن البدء بعمل كان يريد أن يفعله
واللفظ
Mücavir kökler22 mücavir (32 toplam)
- كبر
2 ortak ayet · Yaşlı adamdır
- مسح
1 ortak ayet · Mesih
- حشر
1 ortak ayet · Haşr : Bir araya toplanıp hareketli halde bulunan küçük…
- زيد
1 ortak ayet · Zade : Azık demektir
- وفي
1 ortak ayet · “Vefyü” düzlük yerde oluşan tümsek yer veya tepecikler…
- ألم
1 ortak ayet · Ürrem, erm çakıl taşları, azı dişi demektir
- قرب
1 ortak ayet · Suyun içine konduğu kap veya tulum demektir
- فضل
1 ortak ayet · Fadl Deriden yapılan gömlektir
- أجر
1 ortak ayet · (EaCR) “Acur” tuğla demektir
- وجد
1 ortak ayet · Su birikintisidir
- جمع
1 ortak ayet · Yumruk demektir
- نصر
1 ortak ayet · Bereketli yağmurla sulanmış toprak demektir
Geçtiği ayetler(2)
… الصَّالِحَاتِ فَيُوَفِّيهِمْ أُجُورَهُمْ وَيَزِيدُهُمْ مِنْ فَضْلِهِ وَأَمَّا الَّذِينَ اسْتَنْكَفُوا وَاسْتَكْبَرُوا فَيُعَذِّبُهُمْ عَذَابًا أَلِيمًا وَلَا يَجِدُونَ لَهُمْ مِنْ …
Kaçındılarİman edip salih ameller işleyenlere gelince; onlara mükafatlarını ödeyecek ve daha fazlasını da ihsan edecektir. Kulluk etmekten çekinenleri ve büyüklük taslayanları elem verici bir azaba uğratacaktır. Onlar, kendilerine Allah’tan başka bir dost ve yardımcı bulamazlar.
Kök analizi
Kök tanımı ve çekirdek özet
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | نكف |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Belirgin fark tespit edilmedi |
| Bağlamsal Yakın Kökler | كبر, انف, عتا |
| Zıt Kök | خضع |
| Çekirdek Özet 1 | Yanağa inen yaş veya teri parmak ucuyla sıyırıp kenara itmek, uzaklaştırmak ve çene altını dikleştirerek yüz çevirmek |
| Çekirdek Özet 2 | Yaratıcının mutlak otoritesi karşısında kulluk konumunu kendine yediremeyip kibir ve arlanma duygusuyla itaatten geri çekilmek |
| Çekirdek Özet 3 | Varlık hiyerarşisinde ontolojik haddini aşarak kulluk ilişkisini onur kırıcı sayma ve bu yanılsamayla kendini sistem dışına itme |
| Kritik Hata Riski | Kavramı yalnızca alelade bir «çekinme» veya pasif «kaçınma» sayıp arkasındaki ontolojik kibir, arlanma ve küçümseyerek yüz çevirme dinamiklerini gözden kaçırmak |
Biliteral analiz
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| نك | Bir şeyin yönünü tersine çevirme, çarpma, bükme, geri döndürme ve sarsarak bozma; nitekim نكب yolundan saptırma, نكث bağı geri çözme, نكس baş aşağı çevirme, نكص topukları üstünde geri dönme ve نكل cezayla geri püskürtme manasındadır | ف | Kenar, ağız ve sıyırma bildiren harfin eklenmesiyle bükülme ve geri dönüş hareketi, bir yüzeydeki fazlalığı sıyırıp kenara atma ve çeneyi dikleştirip başı geriye doğru savurma anlamına daralmıştır |
Piktografik analiz
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ن | filiz, yılan, balık; süreklilik, çoğalma, canlılık | Bedenden veya kaynaktan doğal akışla ortaya çıkan bir unsuru (ter, yaş, yönelim) temsil eder |
| ك | avuç içi; kavrama, eğme, kaplama | Akan veya yönelen unsuru bir temasla yakalama, bükme ve sınırlandırma hareketini kurar |
| ف | ağız; söz, açıklık, kenar | Yakalanan unsuru sınırın dışına sürme, kenara itip sıyırma ve açık alana fırlatma işlevini tamamlar |
| نكف | Akış halinde olan bir yönelimi el veya uzuv hamlesiyle yakalayıp yüzeyden sıyırarak kenara itme; bedensel düzlemde ise çeneyi yukarı kaldırıp muhatabı dışlayarak yüz çevirme hareketidir |
Tarihsel ve erken kullanım
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Parmak ucuyla yanağa dökülen gözyaşını veya alındaki teri sıyırıp kenara atmak; ayrıca çene kemiğinin boyunla birleştiği dip noktadaki bezenin (en-nekefe) başı gururla yukarı dikme anında belirginleşmesi |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Erken dönem şairinin ayrılık hüznünü ve yemin hatırına gözyaşını silmeyi anlattığı beyitte geçer: فبانُوا فَلَوْلا ما تَذَكَّرُ مِنْهُمْ / مِنَ الحِلْفِ لَمْ يُنْكَفْ لِعَيْنِكَ مَدْمَعُ |
| Erken Arapça kullanım | Hz. Ali'nin kazma ile sert zemini kazarken yorulup alnında biriken teri eliyle sıyırıp atmasını aktaran rivayette yer alır: جعَلَ يضرِب بالمِعْول حتى عَرِقَ جَبينُه وانتكَف العَرَقَ عن جبينه |
Kaynak Kitābü'l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.
Sami etimolojik katman
Arapça نكف kökü, merkezi Sami gövdesinde fiziksel bir teması, sıvıyı sıyırıp defetmeyi ve baş-çene anatomisi üzerinden sergilenen onur refleksini ifade eden özgün bir kullanıma sahiptir. İbrani ve Arami kollarında kökün tam fonetik denkliği sınırlı kalmakla birlikte, akışkanı uzaklaştırma ve reddetme nosyonu arkaik kök katmanlarında kenara itme fiilleriyle akrabadır. Arapçada kök iki somut eksende ihtisaslaşmıştır: İlki, dökülen bir damlayı yahut akıntıyı parmakla sıvazlayıp uzaklaştırmak (تنحية الدمع); ikincisi ise alt çenenin boğazla birleştiği kıkırdaksı beze yapısına (النكفة) dayalı olarak, kişinin gururlandığında başını geriye atıp çene altını göstererek muhatabından yüz çevirmesidir (الأنف والاستنكاف). Bu iki somut çekirdek, dilde soyutlanarak bir teklifi, konumu veya hükmü kendine yediremeyip kibirle savuşturma ve geri çekilme anlamına evrilmiştir.
Güven Güçlü
Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Brown-Driver-Briggs.
Etimolojik analiz
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | نكف kökünün sıyırma ve çene bezesi anlamları | Damlayı yüzden sıyırıp atma eylemi ile başı dikleştirerek çene altını gösterme jesti, teklifi kibirle itme ve çekinme anlamını doğurmuştur | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | Kenara itme, püskürtme ve arlanma göstergeleri | Kuzeybatı Sami dillerinde doğrudan üçlü kök zayıf iz verirken, bükme ve sıyırma hareketini taşıyan iki harfli çekirdek ortak refleksleri barındırır | Muhtemel |
| Daha geniş dilsel ilişki | Veri bulunamadı | Belirgin bir Afro-Asyatik dış bağlantı tespit edilmedi | Veri bulunamadı |
Kaynak Maqāyīs al-Lugha, David Cohen.
Kardeş kökler
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| نكف | Anlamlı | Sıyırıp uzaklaştırmak, çekinmek | Yanağından yaşı sıyırmak; arlanıp büyüklenerek bir şeyi yapmaktan kaçınmak | Hedef kök; Kur'an'da geçer |
| نفك | Anlamlı | Çekinmek, uzak durmak | Klasik sözlüklerde نكف kökünün bir lehçe varyantı (bedeli) olarak kaydedilmiştir | Kur'an'da geçmez; fonetik ikiz |
| كنف | Anlamlı | Kanat, koruma, çevreleme | Bir şeyin yanı, tarafı, himaye altına alıp sarıp sarmalayan kanadı | Kur'an'da geçmez; ters yönde kuşatma bildirir |
| كفن | Anlamlı | Örtmek, sarmak | Ölünün bedenini bütünüyle saran ve örten kumaş | Kur'an'da geçmez; içe alma ve kaplama bağı |
| فنك | Anlamlı | Yerinde çakılıp kalmak, alt çene kemiği | Bir yerde ayrılmaksızın sabit durmak; ayrıca çiğneme esnasında hareket eden çene kemiği | Kur'an'da geçmez; çene anatomisiyle ortaklık taşır |
| فكن | Anlamlı | Kaçırılan şeye hayıflanmak | Elinden bir fırsat veya kazanç kaçtığında derin pişmanlık ve üzüntü duymak | Kur'an'da geçmez |
Komşu kökler ve zıt kök
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| نكف | Merkez | İmtina, arlanma, geri çekilme | Kendini yüksek görüp o işi veya konumu şerefine yediremeyerek geri çekilme | Kulluğu küçük düşürücü sayarak imtina etme tavrıdır |
| كبر | Komşu | Büyüklük taslama, istikbar | Kendinde mutlak bir büyüklük ve üstünlük vehmederek hakka boyun eğmeme | Vasıf ve konum olarak kendini büyük görme yönü öndedir |
| انف | Komşu | Gurur, arlanma | Burnu dikme jesti üzerinden gelişen haysiyet veya küçümseme refleksi | Fiziksel burun hareketiyle izah edilir; kökteşlik nüansı taşır |
| عتا | Komşu | Haddi aşma, serkeşlik | Sınır tanımaz bir kabalık ve azgınlıkla buyruklara başkaldırma | Kibrin itaatsizlikte saldırganlaşmış ve taşkınlaşmış halidir |
| خضع | Zıt | Boyun eğme, teslim olma | Büyüklük iddiasını tamamen terk ederek başını öne eğip emre teslim olma | Muhatabın otoritesi önünde alçalmayı ve itaati kabullenmektir |
Başka dillerde anlam karşılıkları
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | نكف | Sıyırmak, arlanıp çekinmek | Damlayı yüzden itmek ve kibir sebebiyle kulluktan imtina etmek | Kesin |
| Latince | Dedignari, recusare | Küçümseyerek reddetmek | Layık görmediği için tenezzül etmeyip geri çevirmeyi tam karşılar | Güçlü |
| İngilizce | To disdain, to scorn to be | Tenezzül etmemek, hor görüp kaçınmak | Kişinin bir konumu kendine yakıştıramayıp kibirle reddetmesini ifade eder | Güçlü |
| Almanca | Verschmähen, sich weigern aus Stolz | Gururundan ötürü geri çevirmek | Kendini üstün görerek bir teklifi veya durumu hor bulup kaçınma | Güçlü |
| Fransızca | Dédaigner, répugner par orgueil | Kibirle tenezzül etmemek | Bir role veya itaate girmeyi gurur kırıcı sayarak uzak durma | Güçlü |
Kaynak Lane's Lexicon, Oxford Latin Dictionary.
Vücûh ve nezâir
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| يَسْتَنْكِفَ | Kulluğu kendine yedirememe tavrından tenzih | Mesih'in ve مقربون meleklerin Allah'a kul olmayı asla onur kırıcı bir noksanlık saymayıp bundan imtina etmeyeceklerini beyan eden itikadi bağlam (Nisâ 4:172) |
| اسْتَنْكَفُوا | Kibirle kulluktan kaçınanların akıbeti | Yaratıcıya itaati kendilerine yakıştıramayıp büyüklenerek geri duranların can yakıcı bir azaba uğratılacağını bildiren tehdit bağlamı (Nisâ 4:173) |
Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Mesih'in uluhiyeti ve ubudiyet mahiyeti | Hristiyan teolojisinin İsa'ya uluhiyet atfetmesine karşılık, en yüce peygamberlerin ve meleklerin dahi kul olmaktan ar duymayacağı | Kulluğun bir eksiklik değil, yaratılmış varlık için ulaşılabilecek en yüksek ontolojik şeref olduğu |
| Fıkıh | Mükellefiyetin kabülü ve itaatsizlik | İlahi emirlere karşı tembellikle değil, hükmü hakir ve aşağılık görerek sırt çevirmenin hükmü | Kibrinden ötürü kulluk yükümlülüğünü reddetmenin inanç alanındaki yıkıcı neticesi |
| Tefsir | İsti'fâl kalıbının semantik ağırlığı | Âyetteki استنكاف ifadesinin salt kaçınma değil, bir şeyi kendine ar ve noksanlık sayarak reddetme boyutu | Kelimenin etimolojisindeki gözyaşını sıyırma ve boyun dikleştirme kök anlamının tefsiri |
| Hadis | Beden temizliği ve kibirden sığınma | Alındaki teri elle sıyırıp atma rivayetleri ile nefsin hakka karşı isti'nkâf göstermesinden sakınma | Fiziksel temizleme ve manevi arlanma kutuplarının korunması |
Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Varlık-Yaratıcı ilişkisi | Ubudiyetten imtina etmeme | Şirki ve sahte ilahlık iddialarını kökünden tasfiye etme | Kul olma şerefini kavrayamayan kibrin, yaratılmış olanı rab edinme sapkınlığına yol açtığını gösterir | Kesin |
| İlmi | Hakikat karşısındaki tutum | Cehaletten kaynaklanan gururla gerçeği reddetme | Öğrenme ve teslimiyet kapısını kapatma | Bilgiye ve hakikate boyun eğmeyi kendine yediremeyen zihnin epistemik körleşmesi | Güçlü |
| Siyasi | Hukuk ve meşru otorite | Hukuki eşitliği reddedip kendini üstün görme | Kanun önünde hesap vermekten kaçınma | Toplumsal hiyerarşide kendini diğer insanlarla aynı kurallara tabi olmayı ar sayan elitist serkeşlik | Güçlü |
| İktisadi | Hakça bölüşüm ve infak | Malı paylaşmayı ve zekat vermeyi eksiklik görme | Kaynakların ortak dolaşımını tıkama | Varlığını başkalarına harcamayı veya yoksulla aynı düzlemde olmayı gururuna yedirememe | Muhtemel |
Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Yüzey gerilimi ve itki vektörü (repulsion) | Bir akışkanın temas ettiği yüzey tarafından emilmeyip dışlanarak damlacık halinde yüzeyden kaydırılıp atılması gibi, sistemin gelen girdiyi içine almayıp dışarı fırlatmasıdır | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Sosyal kibir ve statü koruma refleksi (disdain) | Bireyin bir görevi, rolü veya zümreyi kendi benlik algısına tehdit sayarak aşağılaması ve dışlayıcı bir arlanmayla temastan kaçınması | Kesin |
Yanlış daraltma ve kritik hata riski
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kelimeyi sadece «çekinmek», «uzak durmak» veya sıradan bir «kaçınmak» olarak çevirip duygu ve zihniyet boyutunu silmek |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Bir eylemi yapmamaktan öte, o eylemi ve konumu kendi şanına yakıştıramayacak kadar nankörce ve körce bir gurur içinde bulunmak |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Nisâ Suresi'ndeki tartışmanın Hristiyanların Mesih'e atfettiği sahte yüceliği kırmak olduğunu anlamayıp ayeti basit bir emir-yasak kaçınması düzeyine indirgemek |
Kur'an'ı anlama odaklı sonuç
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Varlığın zirvesi kabul edilen meleklerin ve peygamberlerin Allah karşısındaki tek ve nihai makamının «abd» (kul) olduğunu, kulluktan gocunmanın ise temel inkar kaynağı sayıldığını kanıtladığı için hayatidir. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Hristiyan teolojisinin teslis ve ilahlaştırma iddialarını cevaplayan, tevhid ile şirkin sınırlarını çizen ve ahirette kibirlenenlerin cezasını haber veren ayetlerde belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Allah'a kul olmayı noksanlık, esaret veya hakaret gibi gören modern ya da kadim yanılgıyı yıkar; en kamil varlıkların kulluğu en büyük şeref bildiğini ortaya koyar. |
Nihai sentez ve LaTeX modeli
- Somut anlamYanağa süzülen gözyaşı veya teri parmak ucuyla sıyırıp kenara itmek ve çenenin boyunla birleştiği yeri dikleştirerek muhataptan yüz çevirmek.
- Soyut anlamBir konumu, buyruğu veya bağı kendi onuruna, makamına ya da kibrine yediremeyerek küçümseme eşliğinde reddedip geri çekilmek.
- Sistematik karşılıkOntolojik kulluk hiyerarşisinde yaratılmışın kendi sınırını aşarak Yaratıcı'ya ram olmayı kendine yakıştıramaması ve ilahi nizamdan arlanarak kopması.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıFormülde faili, tüm ontolojik ve ahlaki ilişkiler evrenini, ise faile teklif edilen kulluk veya itaat konumunu gösterir. failin kendine vehmettiği sahte büyüklük potansiyelini, ise görevin görünürdeki tevazu düzeyini simgeler. Failin kibri görevin tevazuundan büyük olduğunda (), teklif edilen durumla fail arasında sıfır temas ve kesin bir dışlanma/dikleşme bağıntısı () kurulur; bu da kökün temsil ettiği küçümseyerek geri çekilme () eylemini modeller.