بلو

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ب-ل-والصيغ: ٣٠ · الجذور المجاورة: ١٠٢ · الآيات: ٥٦ · السور: ٣٤؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».ذبحذررالْبَلَاءُليسبلوسومابْتُلِيَشرعبَلَاءًنفسموتحيي

الجذرالصيغ ٣٠الآيات ٥٦السور ٣٤المجاورة ١٠٢

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

بلو

ب - ل - و

جذر
  • الورود: ٥٩
  • الآيات: ٥٦
  • الصيغ: ٣٠
  • المعاجم: ٧

Biley taşı. Sürterek keskinleştirmek için kullanılan taş, bilevi taşı. İnsanları olgunlaştırmak için sıkıntılara uğratmaya “bela” denir.المزيد ›

تشمل هذه الصفحة أيضًا الكتابات: بلو/ي

ملاحظاتي

المعاجم(٧)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Biley taşı. Sürterek keskinleştirmek için kullanılan taş, bilevi taşı. İnsanları olgunlaştırmak için sıkıntılara uğratmaya “bela” denir.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٤٬٩٨١
باب اللام والباء و و أ ي ء معهما ل و ب، و ل ب، ب و ل، و ب ل، ب ل و، ب ل ي، ي ل ب، ل ب ي، ل ب أ، أ ل ب، ب أ ل مستعملات لوب: اللُّوبُ واللُّوابُ: العَطَش، وقد لابَ يَلُوبُ، والواحد: لائب، والجميع لوبٌ ولوائب. يقال: إبل لُوبٌ، ونخل نوائب، قال: حتّى إذا ما حان من لُوابها وقال: وحالَفَها في بَيْتِ لُوبٍ عوامل ويُروى: في بيت نوب أي: عظام سود طوال. واللاّبة: الحَرَّة السّوداء، والعدد: لابات، والجميع:
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ١٤٬٨٩٤
المدخل: بلو/ي(باب الباء واللام وما يثلثهما في الثلاثي) (بلم) الباء واللام والميم أصلان: أحدهما ورمٌ أو ما يشبهه، والثاني نَبْتٌ. فالأوّل بَلَمٌ، وهو داءٌ يأخُذُ الناقةَ في حَلْقَة رَحِمِها. يقال أَبْلَمَتِ الناقةُ إذا أخَذَها ذلك. الفَرَّاء: أَبْلَمَتْ وبَلِمَتْ إذا ورِمَ حَياؤُها. قال أبو عُبيدٍ: ومنه قولهم لا تُبَلِّمْ عليه أي لا تُقَبِّحْ. قال أبو حاتم: أَبلَمَتِ البَكْرَة إذا لم تَحْمِلْ قَطُّ؛ وهي
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ١٬٢٤٦
ب ل و بلوتـه فكـان خيـر مبلـو وتقـول‏:‏ اللهـم لا تبلنـا إلا بالـذي هـو أحسـن‏.‏ وقـد بلـي بكـذا وابتلـي بـه‏.‏ وبلي بليت وفقدان الحبيب بلية وكم من كريـم يبتلـى ثـم يصبـر وأصابته بلوى‏.‏ ونزلت بلاء على الكفار‏.‏ وفـي الحديـث‏:‏ ‏"‏ أعـوذ بالله من جهد البلاء إلا بلاء فيه علاء ‏"‏ أي علو منزلة عند الله‏.‏ وهما يتباريان ويتباليان أي يتخابران‏.‏ ومنه قولهم‏:‏ لا أباليه‏:‏ أي لا أخابره لقلة
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩بلا ترجمةالحروف: ٢٢٬٤٠٥
بَلَاهُ 1 بَلَاهُ بل بلا بلاه بلاة بلى لاهي , (T, S, Mgh, Msb,) aor. بَلُوَ , (T, Msb,) inf. n. بَلَآءٌ, (S,) or this is a simple subst., and the inf. n. is بَلْوٌ, (T, Msb,) He (God) tried, proved, or tested, him, (T, S, Msb,) بِخَيْرٍ [by, or with, good], or بِشَّرٍ [by, or with, evil]; (Msb;) for God tries his servant (يَبْلُوهُ) by, or with, a benefit, to test his thankfulness; and by, or
لا توجد ترجمة تركية بعدرابط المدخل

بَلَاهُ 1 بَلَاهُ بل بلا بلاه بلاة بلى لاهي , (T, S, Mgh, Msb,) aor. بَلُوَ , (T, Msb,) inf. n. بَلَآءٌ, (S,) or this is a simple subst., and the inf. n. is بَلْوٌ, (T, Msb,) He (God) tried, proved, or tested, him, (T, S, Msb,) بِخَيْرٍ [by, or with, good], or بِشَّرٍ [by, or with, evil]; (Msb;) for God tries his servant (يَبْلُوهُ) by, or with, a benefit, to test his thankfulness; and by, or with, a calamity, to test his patience; (T;) [wherefore it often means He afflicted him;] as also ↓ ابلاهُ, (T, S, Msb,) inf. n. اـِبْلَآءٌ; (T, S; [in both restrieted to good; but in the Msb it seems to be common to good and evil;]) and ↓ ابتلاه: (T, S, M, Msb:) and بَلَوْتُهُ, inf. n. بَلْوٌ (S, M, K) and بَلَآءٌ, (M, K,) [but from what has been said above, it seems that the latter is used only when the agent is God, and that it is properly a simple subst.,] I tried, proved, or tested, him; (S, M, Mgh, * K;) as also ↓ اِبْتَلَيْتُهُ: (M, K:) each of these verbs implying two things; one of which is the learning the state, or condition, of the object, and becoming acquainted with what was unknown of the case thereof; and the other, the manifesting of the goodness or badness thereof; both of these things being sometimes meant, and sometimes only one of them, as when God is the agent, in which case only the latter is meant: (Er-Rلghib, TA:) and ↓ التَّبَالِى, also, signifies the act of trying, proving, or testing. (S.) It is said in the Kur [xxi. 36], وَنَبْلُوكُمْ بِالشَّرِ وَالخَيْرِ فِتْنَةً [And we try you by, or with, evil and good, by way of probation]. (TA.) And in the same [ii. 118], ↓ وَاـِذَ ابْتَلَى اـِبْرَاهِيمَ رَبُّهُ بِكَلَمَاتٍ [And when his Lord tried Abraham by certain words, meaning commands and prohibitions]. (TA.) And you say, ↓ لَا تُبْلِنَا اـِلَّا بِالَّتِى هِىَ أَحْسَنُ [Try Thou not us save by those things that are best]; (T;) from a trad. (TA.) [See also 4 and 8 below.] ― -b2- [Hence,] بَلَوْتُهُ also signifies (tropical:) I smelt it. (T in art. بول, and A and TA.) ― -b3- [And بَلَاهُ He knew it, or became acquainted with it. (See بَالٍ.)] ― -b4- See also 4, in the latter half of the paragraph. -A2- بَلِى, aor. بَلَوَ , inf. n. بِلًا, or بِلًى, [in the CK, erroneously, بَلًى,] and بَلَآءٌ, [in the CK, erroneously, بِلاء,] (T, S, M, Msb, K,) the former with kesr and the latter with fet-h, (T, S, Msb,) said of a garment, (T, S, M, &c.,) It was, or became, old, and worn out: (Msb:) belonging to the present art. and to art. بلى. (M.) [The inf. n., used as a subst., signifies Wear; attrition; wear and tear: see an ex. in a hemistich cited near the end of the first paragraph of art. الا, where a dwelling is likened to a garment.] ― -b2- Also said of a plant [as meaning It became old and withered, or wasted]. (K in art. عنث, &c.) ― -b3- And of a corpse, meaning It became consumed by the earth. (Msb.) ― -b4- And of a bone, meaning It became old, and decayed; syn. رَمَّ. (S and K &c. in art. رم.) ― -b5- And of a man's reputation, meaning (assumed tropical:) It became worn out of regard or notice. (TA in art. دثر.) ― -b6- And [hence,] بَلِيَتْ, (M,) or بُلِيَتْ, (K,) She (a camel, M, K, or a mare, or beast of the equine kind, M) was, or became, a بَلَيِّة; i. e., was tied at her dead master's grave (M, K) without food or water (M) until she died (M, K) and wasted away. (M in art. بلى.)

2 بَلَّوَ see 4, in six places, in the latter half of the paragraph.

لَا أَبَالِيهِ 3 لَا أَبَالِيهِ ذ is from البلآء, [inf. n. of بَلَاهُ,] so that it signifies [properly] I shall not, or I do not, care for him, mind him, heed him, or regard him, so as to share with him my trial and his trial: (Ham p. 94:) [and hence,] one says thus, (S, Mgh, Msb,) or مَا أَبَالِيهِ, (M, K,) and لَا أَبَالِىبِهِ, (Mgh, Msb,) or مَا أُبَالِى بِهِ, (MF, TA,) but the verb is more chastely made trans. without the preposition بِ, (A, TA,) inf. n. مُبَالَاةٌ (M, Mgh, Msb, K) and بِلَآءٌ (M, K, TA [in the CK, erroneously, بَلاء]) and بَالَةٌ (T, S, M, Mgh, Msb, K,) said by some to be a quasi-inf. n. and by others to be an inf. n., (MF, TA,) [in the T it is said to be a subst., from المُبَالَاةُ,] originally بَالِيَةٌ, like عَافِيَةٌ from عَافَاهُ, (T, S, Mgh, Msb,) and بَالٌ, [which is more strange,] (M, K,) meaning [merely] I shall not, or I do not, care for, mind, heed, or regard, him, or it; (S, Mgh, Msb, K;) I shall not be, or I am not, disquieted by him, or it: (Mgh, Msb:) or, as some say, لَا أُبَالِيهِ is formed by transposition from لَا أُبَاوِلُهُ, from البَالُ, i. e. I will not, or I do not, cause him, or it, to move, or occur to, my mind; nor give, or pay, any attention to him, or it: (Z, TA: [and the like is said in the T:]) or the proper [or literal] meaning is, I will not, or I do not, contend with him for superiority in goodness, or excellence, by reason of my little care, or regard, for him: (Mgh:) or it was employed to denote the contending with another for superiority in glory, or excellence, as will be shown by the citation of a verse in the latter portion of this paragraph; and then, in consequence of frequency of usage, came to denote contempt, or mean estimation: (Ham p. 31:) or its original meaning is, I will not, or I do not, strive with him to be first; neglecting him, or leaving him to himself; from تَبَالَى القَوْمُ as explained below; see 6. (Msb.) It is said in a trad., لَا يُبَالِيهِمُ اللّٰهُ بَالَةً, or, accord. to one reading, لَا يُبَالِى بِهِمْ بَالَةً, meaning God will not hold them to be of any value or weight. (TA.) And in another, هٰؤُلآءِ فِى الجَنَّةِ وَلَا أُبَالِى وَهٰؤُلَآءِ فِى النَّارِ وَلَا أُبَالِى, said to mean [These will be in Paradise, and] I shall not disapprove; [and these will be in the fire of Hell,] and I shall not disapprove. (Az, TA.) And one says, لَا أُبَالِى مَا صَنَعْتَ [I shall not, or I do not, care for what thou didst, or hast done]. (IDrd, TA.) And مَا أُبَالِى أَقُمْتَ أَمْ قَعَدْتَ [I care not whether thou stand or sit]: and مَا أُبَالِى بِقِيَامِكَ وَعَ

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٦٧٥
بَلَا بَلَا U ( n. ac. بَلْو 1 , بَلَآء [ 22A ] ), a. Tried, tested, essayed. b. Grieved afflicted. بَاْلَوَ بَاْلَوَ III a. [ acc. or Bi ], Cared for, heeded, paid attention to. أَبْلَوَ أَبْلَوَ IV , a. Inflicted upon. b. Swore, put upon his oath ( another ). اِبْتَلَوَ اِبْتَلَوَ VIII , a. see I (b) . b. Was tried, tested. c. Enquired about. بَلْوَى بَلْوَى 1ya , بِلْو 2 , a.
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيبلا ترجمةالحروف: ٥١٬٦٦٦
بلو بَلا - يَبْلُو - بَلاء - ابْتَلى - يَبْتَلِي - مُبْتَلِي - مُبْتَلِيْن بَلا - يَبْلُوْ + كائن + شيئاً: جربه وامتحنه واختبره وفحصه بتعريضه لشدة وجهد: يضع منظومة عمل معينة في وضع تشغيل اختباري عادي، ليتأكد من أن نتائج العمل مطابقة للمتوقع من النظام الموضوع، وقد يكون الاختبار لوظيفة محددة في كل مرة، من وظائف النظام . بَلا - يَبْلُوْ + كائن
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٣٠)

الجذور المجاورةالمجاورة: ١٠٢ (الإجمالي: ٣١٤)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. سوم

    الآيات المشتركة: ٤ · Sima çehre demektir

  2. شرع

    الآيات المشتركة: ٢ · Hayvanların su içmek için kullandıkları yol demektir

  3. ربب

    الآيات المشتركة: ١٨ · Ribve, tümsek demektir

  4. نفس

    الآيات المشتركة: ٩ · Dibağlamada kullanılan palamut, meşenin bir meyvesidir

  5. ليس

    الآيات المشتركة: ٥ · Bu kelime “late”den dönüşmüştür

  6. صبر

    الآيات المشتركة: ٥ · Granit taş demektir

  7. موت

    الآيات المشتركة: ٦ · Kış uykusundan uyanmış yılana hayy, kış uykusundaki yılana…

  8. ذبح

    الآيات المشتركة: ٢ · Zebih kesilmiş hayvan demektir

  9. سوأ

    الآيات المشتركة: ٦ · Sey’e(hemze): “Sivad” kara demektir

  10. نيل

    الآيات المشتركة: ٢ · Erişirler

  11. ذرر

    الآيات المشتركة: ٣ · Zerre toz demektir

  12. حيي

    الآيات المشتركة: ٦ · Uyanık yılan demektir

الآيات التي ورد فيها(٥٦)

  1. بَلَى مَنْ كَسَبَ سَيِّئَةً وَأَحَاطَتْ بِهِ خَطِيئَتُهُ فَأُولَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ

    Hayır

  2. بَلَى مَنْ أَسْلَمَ وَجْهَهُ لِلَّهِ وَهُوَ مُحْسِنٌ فَلَهُ أَجْرُهُ عِنْدَ رَبِّهِ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ

    Hayır

  3. … أَرِنِي كَيْفَ تُحْيِي الْمَوْتَى قَالَ أَوَلَمْ تُؤْمِنْ قَالَ بَلَى وَلَكِنْ لِيَطْمَئِنَّ قَلْبِي قَالَ فَخُذْ أَرْبَعَةً مِنَ الطَّيْرِ …

    Hayır

  4. بَلَى مَنْ أَوْفَى بِعَهْدِهِ وَاتَّقَى فَإِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِينَ

    Hayır

  5. بَلَى إِنْ تَصْبِرُوا وَتَتَّقُوا وَيَأْتُوكُمْ مِنْ فَوْرِهِمْ هَذَا يُمْدِدْكُمْ رَبُّكُمْ بِخَمْسَةِ آلَافٍ مِنَ الْمَلَائِكَةِ مُسَوِّمِينَ

    Hayır

  6. وَلَوْ تَرَى إِذْ وُقِفُوا عَلَى رَبِّهِمْ قَالَ أَلَيْسَ هَذَا بِالْحَقِّ قَالُوا بَلَى وَرَبِّنَا قَالَ فَذُوقُوا الْعَذَابَ بِمَا كُنْتُمْ تَكْفُرُونَ

    Hayır

  7. … ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَأَشْهَدَهُمْ عَلَى أَنْفُسِهِمْ أَلَسْتُ بِرَبِّكُمْ قَالُوا بَلَى شَهِدْنَا أَنْ تَقُولُوا يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِنَّا كُنَّا عَنْ …

    Hayır

  8. الَّذِينَ تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلَائِكَةُ ظَالِمِي أَنْفُسِهِمْ فَأَلْقَوُا السَّلَمَ مَا كُنَّا نَعْمَلُ مِنْ سُوءٍ بَلَى إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ

    Hayır

  9. وَأَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَيْمَانِهِمْ لَا يَبْعَثُ اللَّهُ مَنْ يَمُوتُ بَلَى وَعْدًا عَلَيْهِ حَقًّا وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ

    Hayır

  10. وَقَالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لَا تَأْتِينَا السَّاعَةُ قُلْ بَلَى وَرَبِّي لَتَأْتِيَنَّكُمْ عَالِمِ الْغَيْبِ لَا يَعْزُبُ عَنْهُ مِثْقَالُ …

    Hayır

صفحة الصيغة: وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökبلو
YapıÜçlü
Özel Durumİlletli (nakıs vavî/yâî)
Bağlamsal Yakın Köklerفتن, محن, جرب
Zıt Kökعفو
Çekirdek Özet 1Eskitme, yıpratarak iç yüzünü ve dayanıklılığını açığa çıkarma
Çekirdek Özet 2İnsanı varlık veya yoklukla sınayarak hakiki durumunu ortaya koyma
Çekirdek Özet 3Yaratılışın gayesi olan ahlaki ve ontolojik tekamül mekanizması
Kritik Hata RiskiBelayı yalnızca ceza ve felaket sanıp hayırla yapılan sınanmayı dışarıda bırakmak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
بلSürekli temas, aşınma, yayılma ve nem ile eskitme; بلد, بلس, بلع, بلغ köklerinde görüldüğü üzere bir sınıra ulaşma, yutulma veya donuklaşmaوÇekirdekteki temas ve aşınma hareketine süreklilik, içsel işleyiş ve zamana yayılan sınama boyutu ekleyerek nesnenin veya nefsin dayanıklılığını açığa çıkaran eskitme ve deneme anlamına daralmıştır.

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
بEv, çadırİçeride olma, mahremiyet, insanın iç dünyası ve bünyesi
لÇoban değneği, üvendireSevk etme, yönlendirme, harekete geçirme ve eğitme
وÇengel, bağBağlama, bitiştirme, sürecin kesintisiz devamı
بلوÇadırın içini değnekle dürtüp bağlamakİnsanın iç yapısına nüfuz eden, onu sürekli bir yönlendirme ve tesir altında tutarak gizli niteliklerini dışarı çıkaran zorlu süreç

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir giysinin çok giyilmekten ötürü eskimesi, yıpranması ve bir binek hayvanının uzun yolculuk şartları altında zayıflayıp gücünü yitirmesi
Cahiliye şiiri kullanımıCahiliye Araplarında ölen kişinin kabri başına hapsedilip aç susuz ölüme terk edilen deveye «beliyye» denilirdi. Züheyr b. Ebî Sülmâ veya kadim şairlerin beyitlerinde develerin yolculukta yıpranması şu ibareyle geçer: منازلُ ما تَرَى الأنصاب فيها / ولا حُفَرَ المُبَلِّي لِلْمَـنُـونِ
Erken Arapça kullanımBir kimsenin iç yüzünü, sadakatini veya dayanıklılığını anlamak üzere onu zahmete sokmak ve durumunu tecrübe etmek anlamında «tebeleytühu» veya «belevtühu» kullanımı yaygındır.

المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Lisānü’l-ʿArab, Maqāyīsü’l-Luğa.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça بلو (ve kökteş بلي) kökü, Proto-Sami dilinde aşınma, tükenme, eskime ve tecrübe etme anlam alanına dayanır. İbranicede aynı kök harflerine denk gelen biçim yıpranmak, eskiyip çürümek ve tüketmek anlamındadır. Süryanicede de eskitmek, tüketmek ve yıpranarak dayanıklılığını yitirmek anlamları korunmuştur. Kökün temel semantik matrisi, dış baskı veya zamansal sürtünme sonucu bir varlığın dış kabuğunun aşınarak özünün, mukavemetinin ve sınırlarının görünür hale gelmesidir. Arapçada bu ilksel somut aşınma anlamı, hem zihni/ahlaki deneme hem de insanın varlık ve yokluk halleriyle olgunlaştırılması yönünde genişlemiştir.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, Maqāyīsü’l-Luğa.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönEskime ve sürtünmeden sınamaya geçişGiysinin veya binek devesinin yıpranması anlamından, insanın denenerek cevherinin ortaya çıkarılmasına evrilmiştir.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice ve Süryanice soydaşlarAşınma, eskiyip tükenme ve zayıflama anlamları ortak Sami kökten devralınmıştır.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik aşınma/tüketme kökleriBazı Doğu Çad ve Berberî dillerinde yıpranma ve tükenme bildiren ikili köklerle muhtemel akrabalıkMuhtemel

المصدر David Cohen, HALOT, Brown-Driver-Briggs.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
بلوAnlamlıEskitme ve sınamaVarlığı yıpratıp iç yüzünü ortaya çıkarmaHedef kök; Kur'an'da geçer
بولAnlamlıBoşaltma ve akıtmaSıvı atığı dışarı salmaKur'an'da geçmez
لبوAnlamlıSüt veya dişi aslanDişi aslan (lebve) ve canavar anlamlarıKur'an'da geçmez
لوبAnlamlıSusuzluk ve sıcak taşlıkŞiddetli susuzluk çekme veya kara taşlık arazi (lâbe)Kur'an'da geçmez
وبلAnlamlıAğır yağmur ve şiddetŞiddetli ve iri taneli yağmur, ağır vebalKur'an'da geçer
ولبAnlamlıİçeri süzülme ve girmeBir yere ansızın veya peş peşe dahil olmaKur'an'da geçmez

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
بلوMerkezİmtihan ve sınamaAşındırarak ve yük bindirerek dayanıklılığı ve hakikati ortaya çıkarmaHem hayırla hem şerle yapılabilir
فتنKomşuİmtihan ve sarsıntıAteşe atıp cevheri cüruftan ayırma vurgusu ön plandadırDaha çok sarsıcı ve kargaşa doğurucu sınama
محنKomşuİmtihan ve eziyetDeriyi döverek veya zorlayarak saflaştırmaMeşakkat ve zorlama dozu yüksektir
جربKomşuTecrübe etmeBir şeyin işe yararlığını pratik olarak test etmeDış gözlem ve pratik sonuca odaklıdır
عفوZıtBağışlama ve silmeİmtihan yükünü kaldırma, izleri silme ve serbest bırakmaYıpratmanın ve yüklemenin tam tersidir

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaبلوSınamak, eskitmekYıpratarak cevheri ortaya çıkarmaKesin
LatinceProbare, tentareDenemek, tecrübe etmekProbare kanıtlamayı, tentare ise yoklayıp kışkırtarak denemeyi karşılar; eskitme nüansı eksiktir.Güçlü
İngilizceTest, affliction, probationSınama, dert, olgunlaşma süreciAffliction sadece şer boyutunu verirken, test ve probation ahlaki arınma ve deneme sürecini karşılar.Güçlü
AlmancaPrüfen, HeimsuchungSınamak, musibetPrüfen nesnel testi verir, Heimsuchung ise kaderî ve ağır imtihan boyutunu yansıtır.Güçlü
FransızcaÉpreuve, testerİmtihan, sınamaÉpreuve hem çekilen zorluğu hem de ruhsal olgunlaşmayı karşılamada köke oldukça yakındır.Güçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
بَلَىİkrar ve tasdik edatıOlumsuz soruya karşı «bilakis, evet» cevabı verme; A'râf 7:172, Bakara 2:81
لِيَبْلُوَكُمْ / ابْتَلَىYaratılış ve varoluş gayesiHanginizin daha güzel davranacağını açığa çıkarma; Mülk 67:2, Hûd 11:7
بَلَاءٌ مُبِينٌNimete boğma veya ağır külfetAçık bir nimetle veya zorlu bir mükellefiyetle sınanma; Bakara 2:49, Sâffât 37:106
تُبْلَىGizliliklerin deşilip açığa çıkmasıKıyamet günü gizlenen sırların ortaya serilmesi; Târık 86:9
وَلَنَبْلُوَنَّكُمْKorku ve açlıkla mukavemet testiMüminlerin sabır ve direncinin denenmesi; Bakara 2:155, Muhammed 47:31

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamŞer problemi ve ilahi adaletAllah'ın insanları sınamasının hikmeti, önceden bilmesine rağmen kulun kendi eylemine şahit kılınmasıİmtihanın bilgi edinmek için değil, hakikatin açığa çıkması için yapılması
FıkıhRüşd ve ehliyet tespitiYetimlerin evlilik çağına geldiklerinde mallarını idare edip edemeyeceklerinin denenmesiPratik ehliyet testi ve gözetim
TefsirHayır ve şerle sınanma dengesiBela kavramının sadece musibet değil, zenginlik ve sağlık gibi nimetleri de kapsadığı vurgusuİki yönlü ontolojik yoklama
HadisPeygamberlerin ve salihlerin sınanmasıEn şiddetli belalara peygamberlerin uğraması ve derecelerin yükselmesiArınma, olgunlaşma ve tahammül

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniKul-Yaratıcı ilişkisiOntolojik arınma düzeneğiSalih ameli sahtesinden ayırmaDünya hayatı bir sınama alanıdır; bela olmadan iman iddia düzeyinde kalır.Kesin
İlmiBilimsel doğrulamaDeney ve sınanabilirlikHipotezin sınırlarını zorlamaBir bilginin doğruluğu, şartlar zorlanarak tabi tutulduğu testlerle anlaşılır.Güçlü
SiyasiLiderlik ve sadakatKriz ve baskı anlarıKadronun liyakatini belirlemeToplumsal krizler ve düşman baskısı, idarecilerin ve halkın dirayetini sınar.Güçlü
İktisadiServet ve darlık döngüsüDalgalanma ve kriz yönetimiKaynak kullanım ahlakını test etmeVarlık şükrü, darlık ise sabrı test eden iktisadi birer bela aracıdır.Güçlü

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerMalzeme yorulması ve stres testiBir malzemenin kırılma noktasına kadar tekrarlanan yüklere maruz bırakılarak iç kusurlarının açığa çıkarılması süreciGüçlü
Beşeri bilimlerKriz karşısında psikososyal dayanıklılıkBireyin veya toplumun şoklar altında içsel kaynaklarını harekete geçirerek olgunlaşması ve gerçek kapasitesini sergilemesiGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riski«Bela» kelimesini yalnızca kaza, felaket, hastalık ve ceza gibi yıkıcı durumlarla sınırlandırmak
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an'da kök, hem şerle hem de zenginlik, zafer ve sıhhat gibi hayır unsurlarıyla yapılan kapsamlı bir insanlık testini ifade eder.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataNimet içinde yüzen insanın sınanmadığını, musibete uğrayanın ise mutlaka cezalandırıldığını varsayarak kader ve adalet dengesini bozmak

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Varlık ve insanın dünyadaki mevcudiyet gerekçesini izah eden anahtar bir kavramdır; hayatın bütünü bir imtihan laboratuvarı olarak kurulmuştur.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Yaratılış gayesini bildiren ayetlerde, peygamberlerin mücadele kıssalarında ve sabır-şükür kutuplarını açıklayan uyarılarda belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Dünyayı nihai ceza ve mükafat yeri gören seküler veya fatalist yaklaşımları düzeltir; sıkıntıların arındırıcı birer eğitim aracı olduğunu gösterir.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamBir giysinin sürtünmeyle eskimesi, binek hayvanının yolculukla yıpranarak dayanıklılık sınırlarının görünür hale gelmesi.
  • Soyut anlamİnsanın ruhsal, ahlaki ve ontolojik kapasitesinin zorlayıcı şartlar ve nimetlerle tecrübe edilip kemale erdirilmesi.
  • Sistematik karşılıkVaroluşsal filtrasyon mekanizması; ham cevherin işlenip saflaştırılması ve iddiaların fiil ile doğrulanması süreci.
  • LaTeX modeliM→σ(t)R  ⟹  R∈{O,D}
  • LaTeX açıklamasıModelde M insanı veya imtihana tabi tutulan varlığı; σ(t) zamana ve şartlara bağlı olarak uygulanan gerilim, nimet veya külfet fonksiyonunu; R bu süreç sonunda ortaya çıkan hakiki cevheri ve iç durumu; O kemale ermiş olgunluğu; D ise çöküş ve dağılmayı simgeler. Kökün eskiterek hakikati ortaya çıkarma karakteri bu dönüşümle ifade edilir.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ب