ثوب

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ث-و-بالصيغ: ٢٠ · الجذور المجاورة: ٤٠ · الآيات: ٢٣ · السور: ١٥؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».جريطهرالثَّوَابُثَوَابَثوبثَوَابِسورسندسثُوِّبَثِيَابَكُمْتحتعندثَوَابُبقي

الجذرالصيغ ٢٠الآيات ٢٣السور ١٥المجاورة ٤٠

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

ثوب

ث - و - ب

جذر
  • الورود: ٢٨
  • الآيات: ٢٣
  • الصيغ: ٢٠
  • المعاجم: ١٢

Sevb dış elbise demektir. Libas vücudun içini dışarıya karşı kapatmak için kullanılan elbise, sevb dışardan gelen etkilerden vücudu korumak için kullanılan elbise demektir. Özel anlam taşıyan elbise demektir. Toplulukta rütbe verilen kimselerin giydiği özel elbisedir. Sevap, ödüllendirmek demektir.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١٢)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Sevb dış elbise demektir. Libas vücudun içini dışarıya karşı kapatmak için kullanılan elbise, sevb dışardan gelen etkilerden vücudu korumak için kullanılan elbise demektir. Özel anlam taşıyan elbise demektir. Toplulukta rütbe verilen kimselerin giydiği özel elbisedir. Sevap, ödüllendirmek demektir.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٣٬٢١٠
باب الثاء والباء و و أ ي ء معها ث و ب، و ث ب، ث ب ي، ث ي ب، ث أ ب مستعملات ثوب: ثاب يَثُوبُ ثُؤُوباً، أي: رَجَعَ بَعدَ ذَهابه.. وثاب البئرُ إلى مثابه، أي: استفرغ النّاس ماءه إلى مَوْضِعِ وَسَطِهِ. والمَثابةُ: الذي يَثُوبُ إليه النّاس، كالبيت جَعَله اللهُ للنّاس مَثابةً، أي: مُجْتَمْعاً بَعْدَ التَّفريق، وإن لم يكونوا تفرّقوا مِنْ هنالك، فقد كانوا مُتَفَرِّقينَ... والمَثُوبةُ: الثّواب. وثَوَّبَ
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٬٢١٥
الثوب: واحدُ الأثوابِ والثيابِ، ويجمع في القِلَّةِ على أَثْوُبٍ، وبعض العرب يقول: أَثْؤُبٌ فيهمز. قال سيبويه: يقال لصاحب الثياب ثَوَّابٌ. وثاب الرجل يثوب ثَوْباً وثَوَباناً: رجع بعد ذَهابه. وثاب الناس: اجتمعوا وجاءوا. وكذلك الماء إذا اجتمع في الحوض. ومَثاب الحوض: وسطه الذي يثوب إليه الماء إذا استُفرِغَ. والمثابة: الموضع الذي يُثابُ إليه، أي يُرْجَعُ إليه مرةً بعد أخرى. ومنه قوله تعالى: "وإذْ
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٤٬٧٢٧
(باب الثاء والواو وما يثلثهما) (ثوي) الثاء والواو والياء كلمةٌ واحدة صحيحة تدلُّ على الإقامة. يقال ثَوَى يثْوِي فهو ثاوٍ. وقال: آذَنَتْنَا بِبَيْنها أسماءُ *** ربَّ ثاوٍ يُمَلّ منه الثَّواءُ([1])ويقال أثْوَى أيضاً. قال: أَثْوَى وَقَصَّرَ لَيْلُه ليُزَوَّدا *** فَمضَى وأخلف من قُتَيْلَة مَوْعِدا([2]) والثَّوِيَّة والثَّايَة: مأوى الغَنَم. والثَّويَّة: مكان([3]). وأمُّ مَثْوَى الرّجلِ: صاحبةُ
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٢٬٤١٤
- أصل الثوب: رجوع الشيء إلى حالته الأولى التي كان عليها، أو إلى الحالة المقدرة المقصودة بالفكرة، وهي الحالة المشار إليها بقولهم: أول الفكرة آخر العمل (انظر: بصائر ذوي التمييز 1/337، وتفصيل هذا في شرح أدب الكاتب للجواليقي ص 37). فمن الرجوع إلى الحالة الأولى قولهم: ثاب فلان إلى داره، وثابت إلي نفسي، وسمي مكان المستسقي على فم البئر مثابة، ومن الرجوع إلى الحالة على فم البئر مثابة، ومن الرجوع إلى
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ١٬٤٥٩
ث و ب تفـرّق عنـه اصحابـه ثـم ثابـوا إليـه والبيـت مثابـة للناس‏.‏ والخطّاب يراسلونها ويثاوبونها أي يعاودونهـا‏.‏ وثـوب فـي الدعـاء وثـوب بركعتين‏:‏ تطوع بهما بعد كل صلاة‏.‏ وأثابه الله وثوبه ‏"‏ هل ثوب الكفار ‏"‏ وجزاك الله المثوبة الحسنى‏.‏ ومـن المجـاز‏:‏ ثـاب إليـه عقله وحلمه‏.‏ وجمت مثابة البئر وهي مجتمع مائها وهذه بئر لها ثائب أي ماء يعود بعد الترح‏.‏ وقو لهم ثائب إذا وفدوا جماعة إثر
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ١٢٬٩٦٣
ثابَ الرَّجُلُ يَثُوبُ ثَوْباً وثَوَباناً: رجَع بعد ذَهابه. ويقال: ثابَ فلان إِلى اللّه، وتابَ، بالثاء والتاء، أَي عادَ ورجعَ إِلى طاعته، وكذلك: أَثابَ بمعناه. ورجلٌ تَوّابٌ أَوّابٌ ثَوّابٌ مُنيبٌ، بمعنى واحد. ورجل ثَوّابٌ: للذي يَبِيعُ الثِّيابَ. وثابَ الناسُ: اجْتَمَعُوا وجاؤُوا. وكذلك الماءُ إِذا اجْتَمَعَ في الحَوْضِ. وثابَ الشيءُ ثَوْباً وثُؤُوباً أَي رَجَعَ.قال: وزَعْتُ بِكالهِراوةِ
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٧٦٣
* ث و ب * قال سيبويه يقال لصاحب * الثِّيابِ ثَوَّابٌ * و * ثابَ * رجع وبابه قال و * ثَوَبَاناً * أيضا بفتح الواو و * ثابَ * الناس اجتمعوا وجاءوا وكذلك الماء و * مَثَابُ * الحوض وسطه الذي يثوب إليه الماء و * أثَابَ * الرجل رجع إليه جسمه وصلح بدنه و * المَثَابَةُ * الموضع الذي يثاب إليه مرة بعد أخرى ومنه سمي المنزل * مَثَابَةً * وجمعه مَثابٌ قلت نظيره غمامة وغمام وحمامة وحمام و * الثَّوَابُ * و *
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ١٣٬٧٠٦
ثاب الرجل يثوب ثوبا وثوبانا: رجع بعد ذهابه، ويقال: ثاب فلان إلى الله وتاب، بالثاء والتاء، أي عاد ورجع إلى طاعته، وكذلك أثاب بمعناه، ورجل تواب أواب ثواب منيب بمعنى واحد، وثاب الناس: اجتمعوا وجاءوا، وثاب الشيء ثوبا وثؤوبا أي رجع، كثوب تثويبا، أنشد ثعلب لرجل يصف ساقيين: إذا استراحا بعد جهد ثوبا ومن المجاز: ثاب جسمه ثوبانا، محركة، وأثاب: أقبل، الأخيرة عن ابن قتيبة، وأثاب الرجل: ثاب إليه
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٢٤٬٥٤٤
ثَابَ 1 ثَابَ ثاب , (T, S, M, &c.,) aor. يَثُوبُ, (S, Mgh, &c.,) inf. n. ثَوْبٌ (S, M, Msb, K) and ثَوَبَانٌ (S) and ثُؤُوبٌ, (M, K,) He, or it, (a thing, M,) returned; (M, Mgh, Msb, K;) as also ↓ ثوّب, inf. n. تَثْوِيبٌ: (M, K:) he returned to a place to which he had come before; or it returned &c.: (T:) he (a man) returned, after he had gone away. (S.) You say, تَفَرَّقُوا ثُمَّ ثَابُوا i. e.
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٧٥٠
ثَابَ ثَابَ ( w ) U ( n. ac. ثَوْب 1 , ثُوُوْب 27 , ثَوَبَاْن 36 ), a. Returned, turned round, turned back. b. Recovered, got well, became convalescent. c. Collected, gathered together; became abundant. ثَوَّبَ ثَوَّبَ II , a. Recompensed, rewarded. b. Summoned to prayer. أَثْوَبَ أَثْوَبَ IV , a. see II (a) . أَثْوَبَ أَثْوَبَ IV ( w ), a. see (b) . اِسْتَثْوَبَ اِسْتَثْوَبَ X ,
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٤٩٬٢٤٤
ثوب ثَابَ - يَثُوبُ - ثَواب - مَثُوْبَة - مَثابَة - أَثَابَ - يُثِيْبُ - ثَوَّبَ - يُثَوِّبُ، ثُوِّبَ - يُثَوَّبُ ثَابَ - يَثُوْبُ + كائن + بشيء: يفوز به: يربح جائزة نتيجة جهد وعمل أو مسابقة فيأخذها ويعود بها إلى موطنه ثَواب: على وزن " فـَعال" اسم فعل مبالغة من " ثَابَ - يَثُوبُ ": الجائزة أو المكسب أوالغنم الذي يعود به آتى - يؤتي + كائن +
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٢٠)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٤٠ (الإجمالي: ١٨٩)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. سندس

    الآيات المشتركة: ٢ · İpek kumaş

  2. تحت

    الآيات المشتركة: ٤ · Ayağın alt tarafı demektir

  3. خير

    الآيات المشتركة: ٦ · Hayr : At sürüsü demektir

  4. عند

    الآيات المشتركة: ٦ · “Anid“ yulara gelmeyen devedir

  5. طهر

    الآيات المشتركة: ٣ · Akar temiz sudur

  6. خضر

    الآيات المشتركة: ٢ · Hudr : Sebzedir

  7. حلي

    الآيات المشتركة: ٢ · Hilye takı demektir

  8. برق

    الآيات المشتركة: ٢ · Berg parlak taş demektir

  9. دنو

    الآيات المشتركة: ٤ · Dünya : “Dena” kelimesi ecveften nakısa dönüşmüştür

  10. سور

    الآيات المشتركة: ٢ · “Sare” inişli çıkışlı dağ silsilesidir

  11. جري

    الآيات المشتركة: ٣ · Cariye yelkenli sandal demektir

  12. بقي

    الآيات المشتركة: ٢ · Bakiyye bir kaptan bir şey boşaltıldıktan sonra dökülmeden…

الآيات التي ورد فيها(٢٣)

  1. … عَنْهُمْ سَيِّئَاتِهِمْ وَلَأُدْخِلَنَّهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ ثَوَابًا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ وَاللَّهُ عِنْدَهُ حُسْنُ الثَّوَابِ

    Ödül

  2. هُنَالِكَ الْوَلَايَةُ لِلَّهِ الْحَقِّ هُوَ خَيْرٌ ثَوَابًا وَخَيْرٌ عُقْبًا

    Ödül

  3. الْمَالُ وَالْبَنُونَ زِينَةُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَالْبَاقِيَاتُ الصَّالِحَاتُ خَيْرٌ عِنْدَ رَبِّكَ ثَوَابًا وَخَيْرٌ أَمَلًا

    Ödül

  4. وَيَزِيدُ اللَّهُ الَّذِينَ اهْتَدَوْا هُدًى وَالْبَاقِيَاتُ الصَّالِحَاتُ خَيْرٌ عِنْدَ رَبِّكَ ثَوَابًا وَخَيْرٌ مَرَدًّا

    Ödül

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökثوب
YapıÜçlü kök
Özel Durumİlletli (ecvef-vâvî)
Bağlamsal Yakın Köklerأجر, جزي, لبس
Zıt Kökحبط
Çekirdek Özet 1Ayrılan, dağılan veya harcanan bir şeyin kaynağına geri dönmesi, toplanması ve ilk haline veya tasarlanan hedefine yönelmesi
Çekirdek Özet 2Yapılan amelin, harcanan ömrün ve yönelişlerin zayi olmayıp kaçınılmaz bir biçimde sahibine karşılık, ödül veya giysi/kimlik olarak geri dönmesi
Çekirdek Özet 3Eylemin failiyle kurduğu ontolojik ve ahlaki döngü; amelin nihai semeresinin kişiyi kuşatan bir mahiyete bürünmesi
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca dışarıdan bahşedilen rastlantısal bir bahşiş veya salt kumaş parçası sanıp, eylemin doğal bir sonucu olarak faile dönen varoluşsal kuşatıcı karşılık niteliğini gözden kaçırmak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
ثبBir merkezden hareketlenme, ayağa kalkma, kabarma ve ardından bir odakta toplanıp sebat bulma; nitekim aynı çekirdeği taşıyan ثور kökünde enerjinin feveran edip harekete geçmesi, ثوي kökünde ise bir yere yerleşip karar kılması görülürوHareketi dikey bir patlama veya donuk bir durağanlık olmaktan çıkarıp, döngüsel bir akışa, eksilmenin ardından yeniden dolmaya ve kaynağa geri dönme (avd/rücû) vasfına bağlamıştır

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
ثÇarpı/işaret imgesinin (tav) üçleme yoluyla yoğunlaşması; işaretleme, birikme, peş peşe gelmeHareketin birden fazla defa gerçekleştiğini, katlanarak biriktiğini ve süreklilik kesbettiğini imler
وÇengel, çadır kazığı; bağlama, tutturma, eklemeİki ayrı durum veya zaman dilimi arasında rabıta kurar; giden ile gelen, amel ile semere arasındaki kopmaz bağı temsil eder
بEv, çadır; iç, barınma, içine alma, kuşatmaGeri dönen şeyin içine girilen bir sığınağa, insanı çepeçevre örten bir elbiseye veya karar kılınan bir kaba dönüşmesini simgeler
ثوبAyrılan şeyin bağ kurularak bir sığınakta/merkezde yeniden toplanmasıKaynaktan çıkan hareketin boşa gitmeyip bağlanan bir eksende geri dönerek faili bütünüyle kuşatan bir barınak veya örtü haline gelmesidir

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamÇekilip boşalan kuyu suyunun kaynağına yeniden dönüp toplanması (ثَابَ المَاءُ فِي الحَوْضِ), dağılan insanların bir araya gelmesi ve ipliklerin bükülüp tasarlanan son gaye olan örtüye dönüşmesi
Cahiliye şiiri kullanımıSâide b. Cüeyye el-Hüzelî bir beytinde bal arılarının kovana ve çiçeğe döne döne toplanmasını kökün türeviyle tasvir etmiştir: من كل مُعْنِقَةٍ وكُلِّ عِطافةٍ / منها، يُصَدِّقُها ثَوابٌ يَرْعَبُ
Erken Arapça kullanımSu çekenlerin kuyunun başına dönüp durdukları makama meşhur Arap deyişinde ve şiirde مثابة denilmiştir; nitekim şiirde çatının dayandığı ve toplandığı direkler için "وما لمثابات العروش بقية" ifadesi kaydedilmiştir

المصدر Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha ve Kitābü’l-ʿAyn.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça ثوب kökü, Sami dil ailesinin Güney-Batı kolunda döngüsel hareket, geri dönüş ve bu dönüşün sağladığı doyum/kuşatma anlam alanını temsil eder. Kuzeybatı Sami dillerinde ve İbranicede kökün doğrudan karşılığı düzenli ses denkliği çerçevesinde שׁוּב (šūḇ) köküne tekabül eder; bu kök İbranice ve Aramicede "geri dönmek, tövbe etmek, eski haline gelmek" manalarını taşır. Arapçadaki ث sesinin Kuzeybatı Sami dillerinde düzenli olarak ش (š) sesine dönüşmesi bu soydaşlığı doğrulamaktadır. Arapçada kök bir yandan soyut ahlaki bir döngüyü (amelin sahibine geri dönen karşılığı, sevap) karşılarken, diğer yandan bedevi yaşamın en temel iki somut tecrübesine bağlanmıştır: Kuyudan çekilen suyun dipten kaynayarak eski seviyesine yükselmesi ve dokunan liflerin bedeni dış tesirlerden muhafaza eden bir zırh veya dış giysi (sevb) halini alması. Bu semantik matris, eylemin yok olmadığını, tam aksine sahibini sarıp sarmalayacak bir nesne gibi ona geri döndüğünü bildirir.

درجة الثقة Kesin

المصدر Brown-Driver-Briggs, HALOT ve David Cohen, Dictionnaire des racines sémitiques.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönثوب -> Geri dönmek, toplanmak, örtü olmakKuyunun suyla yeniden dolması, dağılan kavmin toplanması ve amelin kişiye mükâfat olarak rücû etmesiKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice שׁוּב (šūḇ), Aramice תּוּב (tūḇ)Geri dönmek, tekrarlamak, eski durumuna ve aslına yönelmekKesin
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik hipotezinde döngüsel hareket ve örtü kökleriDoğu Afrika ve Berberî kollarında sığınak veya geri çekilme bildiren iki harfli çekirdeklerle muhtemel paralellikMuhtemel

المصدر Brown-Driver-Briggs ve Lisān al-ʿArab.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
ثوبAnlamlıGeri dönmek, toplanmak, karşılıkSuyun kuyuya, amelin faile geri dönmesi; elbiseHedef kök; Kur'an'da geçer
ثبوAnlamlıToplanmak, küme oluşturmakİnsanların bir araya gelerek grup veya müfreze oluşturması (ثبة)Kur'an'da geçer (Nisâ 4:71, ثُبَاتٍ); ortak çekirdek
وثبAnlamlıSıçramak, atılmak, üzerine hamle yapmakBir mekana aniden sıçramak veya bir makama oturmakKur'an'da geçmez; enerjinin ani yönelişi
وبثAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu dizilim için bağımsız anlam kaydedilmemiştirKur'an'da geçmez; mühmel
بثوAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıMüstakil bir kök kullanımı tespit edilmemiştirKur'an'da geçmez; mühmel
بوثKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıArap fonotaktiğinde bu harf dizilimi terkip oluşturmamıştırKur'an'da geçmez; mühmel

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
ثوبMerkezGeri dönen karşılık ve dış örtüAmelin bizzat sahibine dönerek onu kuşatan bir kimlik ve ödül halini almasıGeri dönüş, toplanma ve nihai semere
أجرKomşuÜcret ve akdi tazminatÖnceden belirlenmiş bir sözleşme, emek ve hizmet mukabili hak edilen karşılıkثوب amelin ontolojik döngüsüyken, أجر daha çok hukuki/akdi haktır
جزيKomşuTam denklik ve karşılamaYapılan fiilin cinsinden ve tam dengi olarak verilen müspet veya menfi cezaجزي kefalet ve tam denklik vurgularken, ثوب geri dönme ve katlanma içerir
لبسKomşuİçe giyilen örtüBedene doğrudan temas eden, gizleyen ve sarmalayan iç örtüلبس örtücülük ve karışma bildirirken, ثوب dış görünüm, statü ve dönüşümdür
حبطZıtAmelin boşa gitmesi, heder olmasıYapılan işin semeresiz kalması, geri dönüş yapmayıp yok olması, içinin boşalmasıAmelin karşılıksız kalması, döngünün kırılarak hiçbir şeyin geri dönmemesi

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaثوبGeri dönen karşılık, dış giysiKaynağına rücû eden şey; amelin semeresi ve bedeni koruyan dış kisveKesin
LatinceRecompensa, VestisGeri ödeme, mükâfat; elbiseRecompensa fiilin geri dönüşünü karşılar ancak dış giysi anlamını dışarıda bırakır; vestis ise giysiyi karşılarGüçlü
İngilizceReward, Retribution, GarmentÖdül, geri dönen sonuç; giysiReward amelin olumlu geri dönüşünü, garment örtüyü verir; ikisinin ortak kökten doğuşunu tek kelime yansıtamazGüçlü
AlmancaBelohnung, GewandMükâfat, karşılık; kisveBelohnung amelin hak edilmiş dönüşünü, Gewand ise saygın dış elbiseyi karşılarGüçlü
FransızcaRécompense, VêtementKarşılık, ödül; giysiEylemin geri dönen meyvesi ile bedeni dış tesirlerden koruyan kisvenin iki ayrı kelimeye dağılmış haliGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary ve Kluge Etymologisches Wörterbuch.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
ثَوَاب / الثَّوَابAhirette amellerin hayırlı semeresi ve ilahi mükâfatMüminlerin çabalarının Allah katında karşılıksız kalmayıp ebedi nimet olarak rücû etmesi (Âl-i İmrân 3:145, 3:148, 3:195)
ثَوَاب الدُّنْيَاDünyevi kazanç, refah ve anlık semereİnsanın niyetine göre amelin dünyada geri dönen geçici meyvesi (Nisâ 4:134)
مَثَابَةİnsanların dönüp dolaşıp geldikleri toplanma ve güven merkeziKâbe'nin ve beytin insanlar için sürekli bir başvuru, rücû ve sığınak kılınması (Bakara 2:125)
مَثُوبَةİlahi ceza veya kalıcı karşılıkİnanmayanların ya da ehl-i kitabın amellerinin geri dönen ağır ve kesin sonucu (Mâide 5:60)
ثِيَابBedenin üzerine giyilen dış elbise, üniforma ve kisveDış etkenlerden koruyan, toplumsal kimliği gösteren veya mahremiyeti sağlayan dış örtü (Nûr 24:58, Hac 22:19, İnsân 76:21)
أَثَابَكُمْ / ثُوِّبَKarşılık vermek, amelin neticesini yaşatmakİster keder ister sevinç olsun, yapılan tavrın karşılığı olarak kişiye tattırılan sonuç (Âl-i İmrân 3:153, Mutaffifîn 83:36)

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamSevap ve İkāb meselesiKulun ameliyle hak ettiği ilahi lütuf veya cezanın Allah üzerine vacip olup olmadığı (Vücûb alellah tartışması)Karşılığın zorunlu bir hak ediş mi yoksa ilahi bir fazl ve lütuf olarak mı faile döndüğü
FıkıhNamazda setr-i avret ve ihram hükümleri; zekat mallarıElbisenin cinsi, dış tesirleri engelleyici vasfı ve namazın sıhhatine mani necasetten temizlenmesi (وثيابك فطهر)Bedeni dış etkenlere karşı koruyan ve toplumsal kimliği belirleyen somut kumaş
TefsirSevabın tabiatı ve Kâbe'nin vasfıمثابة kelimesinin insanların doymaksızın sürekli Kâbe'ye dönmeleri olarak izahı ve sevb-amel irtibatıKişinin amellerinin ahirette bizzat elbise ve mekan formunda ona geri döndüğü tevili
HadisEzan duası ve namaza çağrıda tesvîb (التثويب)Sabah ezanında "es-Salâtü hayrun mine'n-nevm" denilerek yapılan ikinci çağrıİnsanları uykudan namaza geri döndürmek ve mescitte toplamak gayesi

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniAhlak ve ahiret nizamıİlahi Adalet ve KarşılıkAmelin zayi olmayıp faile dönmesiKulun sergilediği her eylemin ontolojik bir bumerang gibi sahibine sevap veya ikab olarak rücû etmesiKesin
İlmiSebep-sonuç ve aksiyon-reaksiyonGeri Besleme (Feedback)Sistemin dengesini korumaBilgi ve tecrübenin üretildiği merkeze veri ve sonuç olarak geri dönüp teoriyi tahkim etmesiGüçlü
SiyasiDevlet nizamı ve toplumsal statüLiyakat Rütbesi ve ÜniformaToplumsal hiyerarşiyi ve güveni belirlemeYöneticilerin veya kamu görevlilerinin sorumluluk derecelerine göre taşıdıkları kurumsal dış giysiGüçlü
İktisadiEmek ve sermaye döngüsüYatırımın Geri Dönüşü (ROI)Kaynakların üretime akışıPiyasaya sunulan emeğin ve harcanan sermayenin kar ve katma değer olarak yatırımcıya dönmesiGüçlü

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerKorunum yasaları ve elastik geri dönüş (Elastic rebound / Return to equilibrium)Termodinamikte enerjinin kaybolmaması veya elastik bir yayın gerildikten sonra enerjiyi koruyarak eski merkezine toplanmasıGüçlü
Beşeri bilimlerToplumsal rol kuramı ve ceza/mükâfat mekanizması (Reciprocity)Bireyin topluma sunduğu katkının veya ihlalin, toplumsal statü, onay veya yaptırım olarak bireye geri dönmesiGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiثواب kelimesini yalnızca dinsel bir piyango gibi sonradan bahşedilen manevi bir "puan" sistemine, ثوب kelimesini ise rastgele bir bez parçasına indirgemek
Kur'an içi daha geniş anlamEylemin failin üzerine dönerek onu çepeçevre kuşatan manevi veya maddi bir varoluş zırhına (üniformaya) dönüşmesi; hayatın hiçbir zerresinin karşılıksız kalmayıp toplanma merkezine rücû etmesi
Yanlış anlamanın doğuracağı hataAmelin sonucunun amele içkin bir mahiyet arz ettiğini unutup, sevabı amelden bütünüyle bağımsız ve dışsal bir lütuf sanarak ahlaki nedensellik bilincini zayıflatmak

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın varlık ve amel tasavvurunu "geri dönüş" (rücû) ilkesine bağlar; insanın dünyada işlediği amellerin kaybolmayıp, ahirette bizzat kendisini örten, koruyan veya azap veren bir mahiyete büründüğünü kavramayı sağlar.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Kâbe'nin fonksiyonunu anlatan ayetlerde (Bakara 2:125), dünya ve ahiret mükâfatının karşılaştırıldığı yerlerde (Âl-i İmrân 3:145-148, Nisâ 4:134) ve cennet/cehennem ehlinin giysilerinin tasvir edildiği pasajlarda (Hac 22:19, Kehf 18:31, İnsân 76:21).
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Elbisenin yalnızca mahrem yerleri gizleyen edilgen bir örtü (لباس) olduğu zannını düzeltir; ثوب'un aynı zamanda dış dünyadan gelen etkilere karşı koruyan, kişiye rütbe ve hüviyet kazandıran etken bir donanım olduğunu ortaya koyar.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamDağılan suyun kuyu tabanına yeniden dönüp toplanması ve iplik liflerinin dokunarak bedeni dış tehlikelerden muhafaza eden bir dış giysi (sevb) halini alması.
  • Soyut anlamFailden çıkan herhangi bir eylem veya gayretin, zayi olmaksızın döngüsel bir hatta sahibine geri dönerek onu kuşatan bir mükâfat, statü veya karşılık (sevap) oluşturması.
  • Sistematik karşılıkSisteme verilen girdinin korunum yasası gereği çıktı olarak yeniden sisteme dönmesini sağlayan dinamik geri bildirim ve liyakat döngüsü.
  • LaTeX modeliS=∮Cf(a) dt=∑i=1nri
  • LaTeX açıklaması

Modelde a harcanan iradi ameli ve emeği, f(a) bu amelin etki fonksiyonunu, C amelin kaynaktan çıkıp tekrar faile döndüğü kapalı ontolojik döngüyü, S faile geri dönen toplam karşılığı, mükâfatı veya onu kuşatan giysiyi, ri ise bu döngü sonucunda geri dönen her bir somut semereyi temsil eder. Amel kaybolmaz; kapalı bir hat üzerinde sahibine geri döner.

النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ث