ثور

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ث-و-رالصيغ: ٣ · الجذور المجاورة: ٤٧ · الآيات: ٤ · السور: ٣؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».خللتُثِيرُرسلأرضبلدفَتُثِيرُثورسحبحرثوشيوَأَثَارُواودقكسفسوق

الجذرالصيغ ٣الآيات ٤السور ٣المجاورة ٤٧

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

ثور

ث - و - ر

جذر
  • الورود: ٤
  • الآيات: ٤
  • الصيغ: ٣
  • المعاجم: ١١

Öküz demektir.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١١)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Öküz demektir.

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٧٠٢
ثارَ الغبار يَثورُ ثَوْراً وثَوَراناً، أي سطَع. وأَثارَهُ غيره. وثارَتْ بفلان الحَصْبَةُ. وثارَ به الناسُ، أي وثَبوا عليه. والمُثاوَرَةُ: المواثبةُ. يقال: انتظِرْ حتَّى تسكن هذه الثورةُ، وهي الهَيْجُ. وثَوَّرَ فلانٌ عليهم الشرَّ، أي هيَّجه وأظهره. وثوّر القرآنَ، أي بحث عَنْ علمه. وثوّرَ البَرْكَ واستَثارها، أي أزعجها وأنهضها. وثارت نفسُه، أي جشأت. ورأيته ثائرَ الرأس، إذا رأيتَه وقد اشْعانَّ شَعرُ
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٤٬٧٢٧
(باب الثاء والواو وما يثلثهما) (ثوي) الثاء والواو والياء كلمةٌ واحدة صحيحة تدلُّ على الإقامة. يقال ثَوَى يثْوِي فهو ثاوٍ. وقال: آذَنَتْنَا بِبَيْنها أسماءُ *** ربَّ ثاوٍ يُمَلّ منه الثَّواءُ([1])ويقال أثْوَى أيضاً. قال: أَثْوَى وَقَصَّرَ لَيْلُه ليُزَوَّدا *** فَمضَى وأخلف من قُتَيْلَة مَوْعِدا([2]) والثَّوِيَّة والثَّايَة: مأوى الغَنَم. والثَّويَّة: مكان([3]). وأمُّ مَثْوَى الرّجلِ: صاحبةُ
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٦٥٥
- ثار الغبار والسحاب ونحوهما، يثور ثورا وثورانا: انتشر ساطعا، وقد أثرته، قال تعالى: ﴿فتثير سحابا﴾ [الروم/48]، يقال: أثرت الأرض، كقوله تعالى: ﴿وأثاروا الأرض وعمروها﴾ [الروم/9]، وثارت الحصبة ثورا تشبيها بانتشار الغبار، وثور شرا كذلك، وثار ثائره كناية عن انتشار غضبه، وثاوره: واثبه، والثور: البقر الذي يثار به الأرض، فكأنه في الأصل مصدر جعل في موضع الفاعل (راجع صفحة 139 حاشية 4)، نحو: ضيف وطيف في
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٦٠٩
ث و ر ثـار العسكـر من مركزه وثار القطا من مجاثمه والتقوا فثار هؤلاء في وجوه هؤلاء‏.‏ ويقال‏:‏ كيف الدبا فتقول‏:‏ ثائر ونافر‏.‏ وأثرت الصيد والأسد واستثرته‏:‏ هيجته‏.‏ قال‏:‏ وأثار الأرض وثور السفر‏.‏ وثاوره وساوره‏:‏ واثبه‏.‏ وهو ثور القوم‏:‏ لسيدهم وبه كني عمرو ابن معد يكرب‏.‏ ومن المجاز‏:‏ ثارت بينهم الفتنة والشر وثارت به الحصبة وثور عليه شراً‏.‏ وسقط ثور الشفق وهـو مـا ظهر منه
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ١٠٬٦٥٦
ثارَ الشيءُ ثَوْراً وثُؤوراً وثَوَراناً وتَثَوَّرَ: هاج؛ قال أَبو كبير الهذلي: يَأْوي إِلى عُظُمِ الغَرِيف، ونَبْلُه كَسَوامِ دَبْرِ الخَشْرَمِ المُتَثَوِّرِ وأَثَرْتُه وهَثَرْتُهُ على البدل وثَوَّرْتهُ، وثَورُ الغَضَب: حِدَّته. والثَّائر: الغضبان، ويقال للغضبان أَهْيَجَ ما يكونُ: قد ثار ثائِرُه وفارَ فائِرُه إِذا غضب وهاج غضبه. وثارَ إِليه ثَوْراً وثُؤوراً وثَوَراناً: وثب. والمُثاوَرَةُ:
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٥٦٩
* ث و ر * * ثارَ * الغبار سطع وبابه قال و * ثَوَرَاناً * أيضا وأثاره غيره و * ثَوَّرَ * فلان الشر * تَثْويراً * هيجه وأظهره و * ثَوَّرَ * القرآن أيضا أي بحث عن علمه و * الثَّوْرُ * من البقر والأنثى * ثَوْرَةٌ * والجمع * ثِوَرَةٌ * كعنبة و * ثِيْرَةٌ * و * ثِيرانٌ * كجيرة وجيران و * ثِيَرَة * أيضا كعنبة و * ثَوْرٌ * جبل بمكة وفيه الغار المذكور في القرآن وفي الحديث ﴿حرم ما بين عير إلى ثور﴾ قال
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ١٠٬٢٣٣
الثور: الهيجان. ثار الشيء، هاج، ويقال للغضبان أهيج ما يكون: قد ثار ثائره وفار فائره، إذا هاج غضبه. الثور: الوثب، وقد ثار إليه، إذا وثب. وثار به الناس، أي وثبوا عليه. الثور: السطوع. وثار الغبار: سطع وظهر، وكذا الدخان، وغيرهما، وهو مجاز. الثور: نهوض القطا من مجائمه. ثار الجراد ثورا، وانثار: ظهر. الثور: ظهور الدم، يقال ثار به الدم ثورا، كالثؤور، بالضم، والثوران، محركة، والتثور، في الكل، قال أبو
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ١١٬٦٤٥
ثَارَ 1 ثَارَ مستثابات الرياح , aor. يَثُورُ, (M,) inf. n. ثَوْرٌ and ثُؤُورٌ and ثَوَرَانٌ, (M, K,) It (a thing, M) became raised, roused, excited, stirred up, or provoked; syn. هَاجَ; (M;) syn. of the inf. n. هَيَجَانٌ: (K:) as also ↓ تثوّر. (M, K.) ― -b2- Said of dust, (S, M, A, Mgh, Msb,) and of smoke, (M, A,) and of other things, (M, TA,) inf. n. ثَوْرٌ and ثُؤُورٌ (S, M, Msb, K) and
رابط المدخل

ثَارَ 1 ثَارَ مستثابات الرياح , aor. يَثُورُ, (M,) inf. n. ثَوْرٌ and ثُؤُورٌ and ثَوَرَانٌ, (M, K,) It (a thing, M) became raised, roused, excited, stirred up, or provoked; syn. هَاجَ; (M;) syn. of the inf. n. هَيَجَانٌ: (K:) as also ↓ تثوّر. (M, K.) ― -b2- Said of dust, (S, M, A, Mgh, Msb,) and of smoke, (M, A,) and of other things, (M, TA,) inf. n. ثَوْرٌ and ثُؤُورٌ (S, M, Msb, K) and ثَوَرَانٌ, (K,) (tropical:) It became raised, or stirred up; (Mgh, Msb;) and spread: (Mgh:) or rose, (S, M, A, K,) and appeared; (M;) as also ↓ تثوّر: (K:) also said of the redness in the sky after sunset, inf. n. ثَوْرٌ and ثَوَرَانٌ, (tropical:) it spread upon the horizon, and rose: (TA: [see ثَوْرٌ:]) and ثار, said of anything, means (assumed tropical:) it appeared and spread. (Mgh.) ― -b3- Said of a camel lying upon his breast, He became roused, or put in motion or action; as also ↓ تثوّر. (TA.) ― -b4- Said of the bird called القَطّا, (M, A,) inf. ns. as first mentioned above, (K,) or ثَوْرٌ and ثَوَرَانٌ, (M,) It rose (M, A, K) from the place where it lay; (M, A;) as also ↓ تثوّر: (K:) and of a swarm of locusts, it rose; (M, K;) as also ↓ تثوّر: (K:) or appeared; as also ↓ انثار. (TA.) ― -b5- Also, (S, M,) inf. ns. as first mentioned above, (M, K,) He leaped, or sprang; (M, K;) as also ↓ تثوّر. (K.) You say, ثار اـِلَيْهِ He leaped, or sprang, to, or towards, him, or it. (M.) And ثاربِهِ النَّاسُ The people leaped, or sprang, upon him. (S.) And ثار اـِلَى الشَّرِّ He rose, or hastened, to do evil, or mischief. (Msb.) ― -b6- ثار المَآءُ The water flowed forth with force; gushed forth. (TA.) ― -b7- ثار بِهِ الدَّمُ, (TA,) inf. ns. as first mentioned above, (K,) (tropical:) The blood appeared in him; as also ↓ تثوّر. (K, * TA.) And ثار الدَّمُ فِى وَجْهَهِ (tropical:) The blood appeared in [or mantled in or mounted into] his face; as also ↓ انثار. (M.) ― -b8- ثارت بِهِ الحَصْبَةُ, (S, M, A,) inf. n. ثَوْرٌ and ثُؤُورٌ and ثَوَارٌ [or ثُوَارٌ?] and ثَوَرَانٌ, (M,) (tropical:) The measles spread [or broke out] in him: (M:) and in like manner one says of anything that appears: (M:) one says, ثار, inf. n. ثَوْرٌ and ثَوَرَانٌ, meaning (assumed tropical:) it appeared. (T.) And accord. to Lh, one says, ثار الرَّجُلُ, inf. n. ثَوَرَانٌ, meaning (tropical:) The man had the measles appearing in him. (M.) ― -b9- ثار بِالمَحْمُومِ الثَّوْرُ (tropical:) Pimples, or small pustules, breaking out in the mouth, appeared in the fevered man. (A.) ― -b10- ثارت الحُمَّى (assumed tropical:) [The fever rose, or became excited]. (TA from a trad.) ― -b11- ثارت نَفْسُهُ (tropical:) His soul [or stomach] heaved; or became agitated by a tendency to vomit; syn. جَشَأَتٌ, (T, S,) i. e. اِرْتَفَعَتْ; (T;) or جَاشَتْ, (TA,) i. e. فَارَتٌ. (T.) ― -b12- ثار الغَضَبُ, (Msb,) inf. n. ثَوْرٌ, (M,) (assumed tropical:) [Anger became roused, or excited, or inflamed: or became roused, or excited in the utmost degree: or boiled: or spread: (see ثَائرٌ, below:) or] became sharp. (M, Msb.) ― -b13- ثارت بَيْنَهُمْ فِتْنَةٌ وَشَرٌّ (A, Msb *) (tropical:) Discord, or dissension, or the like, and evil, or mischief, became excited among them, or between them. (Msb.)

2 ثَوَّرَ see 4, in three places. ― -b2- You say also, ثوّر الأَمْرَ, inf. n. تَثْوِيرٌ, (assumed tropical:) He searched, or sought, for, or after, the thing, or affair; inquired, or sought information, respecting it; searched, or inquired, into it; investigated, scrutinized, or examined, it. (M.) And ثوّر القُرْآنَ (assumed tropical:) He searched after a knowledge of the Kur-لn, (S, K,) or its meanings: (M:) or he read it, and inquired of, or examined, diligently, those skilled in it, respecting its interpretation and meanings: (Sh:) or he scrutinized it, and meditated upon its meanings, and its interpretation, and the reading of it. (TA.)

ثاورهُ 3 ثاورهُ ثاوره ثاورة , (T, M, A, K,) inf. n. مُثَاوَرَةٌ (S, M, K) and ثِوَارٌ, (Lh, M, K,) He leaped, or sprang, upon him, or at him; he assaulted, or assailed, him; syn. وَاثَبَهُ, (T, S, M, A, K,) and سَاوَرَهُ. (T, A.)

اثارهُ 4 اثارهُ أثار أثاره أثارة أثر اـثارة اثاره اثارة آثاره , (T, S, M, A, Mgh, K,) and أَثَرَهُ, and هَثَرَهُ, (K,) [but in the M, I find أَثَرْتُهُ and هَثَرْتُهُ, (in the latter of which the ه is substituted for the أ of the former, as in هَرَاقَ for أَرَاقَ,) and it is evident that the author of the K erroneously supposed them to be from أَثَرَ and هَثَرَ, whereas they are from أَثَارَ and هَثَارَ, and are originally أَثْوَرُتُهُ and هَثْوَرْتُهُ, but, for أَثَرَهُ, SM appears to have read آثَرَهُ, for he says that it is formed by transposition,] inf. n. اـِثَارَةٌ and اـِثَارٌ; (Lh, M;) and ↓ ثوّرهُ; (M, K;) and ↓ استثارهُ; (T, M, A, K;) He raised, roused, excited, stirred up, or provoked, him or it; (S, M, A, Mgh, K;) [as, for instance,] an object of the chase or the like, (T, M, A,) a beast of prey, (T,) a lion, (M, A,) (assumed tropical:) dust, (M, Mgh,) (assumed tropical:) smoke, and any other thing: (M:) or he drew it forth: (M:) ↓ استثارهُ is [often used in this last sense, or as meaning he disinterred it, exhumed it, or dug it up or out,] said of a thing buried. (K in art. سوع.) You say, اثار فُلَانًا He roused such a one for an affair. (T.) And اثار البَعِيرَ He roused the camel lying upon his breast, or put him in motion or action. (T.) And البَرْكَ ↓ ثوّر, and ↓ استثارها, He roused the camels lying upon their breasts, and made them to rise. (S.) ― -b2- اثار التُّرَابَ بِقَوَائِمِهِ He [a beast] scraped up the earth, or dust, with his legs. (T, M.) ― -b3- اثار الأَرْضَ, (M, Mgh, Msb,) and أَثْوَرَهَا, (M,) He tilled the ground, or land; cultivated it by ploughing and sowing: (Mgh, Msb:) he turned the ground over upon the grain after it had been once opened: (M, TA:) he ploughed and sowed the land, and educed its increase, and the increase of its seed. (TA.) And أَثَارَتِ الأَرْضَ [She (a cow) tilled the ground]. (TA.) ― -b4- اثار الفِتْنَةَ (tropical:) He (an enemy) excited discord, or dissension, or the like. (Msb.) And عَلَيْهِمُ الشَّرَّ ↓ ثوّر (inf. n. تَثْوِيرٌ, Msb) (tropical:) He excited evil, or mischief, against them, (T, S, A, * Msb, *) and manifested it. (S.)

5 تَثَوَّرَ see 1, in seven places.

7 اـِنْثَوَرَ see 1, in two places.

10 اـِسْتَثْوَرَ see 4, in three places.

ثَارٌ ثَارٌ ثار : see ثَأْرٌ.

ثَوْرٌ ثَوْرٌ ثور A bull: (S, M, Msb, K:) and ↓ ثَوْرَةٌ a cow: (S, M, Msb:) pl. [of pauc] أَثْوَارٌ (M, Msb, K) and ثِيْرَةٌ (S, M, K) and [of mult.] ثِيرَانٌ and ثِيَرَةٌ (T, S, M, Msb, K) and ثِوَرَةٌ (S, M, K) and ثِيَارٌ (M, K) and ثِيَارَةٌ; (M, TA:) Sb says of the pl. ثِيَرَةٌ that و in it is changed into ى because of the kesreh before it, though this is not accordant to general rule: (S:) accord. to Mbr, they said ثِيَرَةٌ to distinguish it from the ثِوَرَة of أَقط, and that it was originally of the measure فِعْلَةٌ: (S, M: * *) accord. to Aboo-'Alee, it is a contraction of ثِيَارَةٌ. (M.) [Hence,] الثَّوْرُ (tropical:) [The constellation Taurus;] one of the signs of the Zodiac. (S, M, K.) ― -b2- (assumed tropical:) A lord, master, or chief, (M, A, K,) of a people. (A.) 'Othmلn is called, in a trad., الثَّوْرُ الأَبْيَضُ; the epithet الابيض being added because he was hoary; or it may denote celebrity. (M.) ― -b3- (assumed tropical:) Stupid; foolish; of little sense: (T, K:) a stupid, dull man, of little understanding. (T.) ― -b4- (assumed tropical:) Possessed by a devil, or insane, or mad; syn. مَجْنُونٌ; so in copies of the K; but in some copies, [and in the CK,] جُنُون [diabolical possession, or insanity, or madness]. (TA; and thus in Har p. 415.) -A2- A piece, (T, S, Mgh, Msb,) or large piece, (M, K,) of أَقِط, (T, S, M, Mgh, Msb, K,) i. e. milk which [has been churned and cooked and then left until it] has become congealed and hard like stone: (TA:) pl. [of mult.] ثِوَرَةٌ (T, S, M, K) and أَثْوَارٌ. (M, K.) -A3- The green substance that overspreads stale water; (T, M, K;) this is called ثَوْرُ المَآءِ; (S, Msb;) syn. طُحْلُبٌ, (AZ, T, S, M, Msb, K,) and عَرْمَضٌ, and غَلْفَقٌ; (M;) and the like thereof: (T, M:) and small rubbish, or broken particles of things, (Msb, TA,) or anything, (K,) upon the surface of water, (Msb, K, TA,) which the pastor beats to make the water clear for the bulls or cows. (Msb.) Accord. to some, it has the first of these meanings in the following verse of Anas Ibn-Mudrik El-Khath'amee: اـِنِّى وَقَتْلِى سُلَيْكًا ثُمَّ أَعْقِلُهُ كَالثَّوْرِ يُضْرَبُ لَمَّا عَافَتِ البَقَرُ

[Verily I, with respect to my slaying Suleyk and then paying the price of his blood, am like the green substance upon the surface of stale water, that is beaten when the cows loathe the water]: but accord. to others, by الثور the poet means the bull; for the cows follow him: (M, TA:) the cows are not beaten, because they have milk; but the bull is beaten that they may be frightened and therefore drink. (S.) [See a slightly-different reading, and remarks thereon, in Ham p. 416: and see Freytag's Arab. Prov. ii. 330. The latter hemistich is used as a prov., applied to him who is punished for the offence of another.] ― -b2- (assumed tropical:) Pimples, or small pustules, breaking out in the mouth, in a person who is fevered. (A.) ― -b3- (tropical:) The redness shining, (نَائِرَةٌ, K,) or spreading and rising, (ثَائِرَةٌ, M,) in the faint light that is seen above the horizon between sunset and nightfall: (M, K:) or ثَوْرُ الشَّفَقِ the spreading appearance of the redness above the horizon after sunset. (S, A, Mgh.) You say, سَقَطَ ثَوْرُ الشَّفَقِ [The spreading appearance of the redness above the horizon after sunset sank down, or set]. (S, A.) With its سُقُوط commences the time of the prayer of nightfall. (TA.) ― -b4- (assumed tropical:) The whiteness in the lower part of the nail (M, K) of a man. (M, TA.)

ثِيرٌ ثِيرٌ ثير A covering of [or film over] the eye. (K.) One says, عَلَى عَيْنهِ ثِيرٌ Upon his eye is a covering [or film]. (TK.)

ثَوْرَةٌ ثَوْرَةٌ ثور ثوره ثورة : see ثَوْرٌ. -A2- (assumed tropical:) An excitement: so in the saying, اِنْتَظِرْ حَتَّى تَسْكُنَ هٰذِهِ الثَّوْرَةُ [Wait thou until this excitement become stilled]. (S.) -A3- (assumed tropical:) Many; a great number; much; or a large quantity; of men; (T, M, K;) and of wealth, or of camels or the like; (T, K;) like ثَرْوَةٌ: (T, M:) or not of wealth; for of this one says ثروة only. (M.)

ثَوَّارَةٌ ثَوَّارَةٌ ثائر ثواره ثوارة The [part of the body called the] خَوْرَان [q. v.]. (K.)

دَبًى ثَائِرٌ دَبًى ثَائِرٌ ذ [Locusts before they have wings] just coming forth from the dust, or earth. (T, S.) ― -b2- ثَائِرُ الرَّأْسِ (tropical:) Having the hair of his head spreading out in disorder, and standing up: (As, T, * S, * TA:) or shaggy, or dishevelled. (T, A.) ― -b3- رَأَيْتُهُ ثَائِرًافَرِيصُ رَقَبَتِهِ (tropical:) [I saw him with his external jugular veins, or with the sinews and veins of his neck, swelling by reason of anger]. (A.) ― -b4- ثَائِرٌ also signifies (assumed tropical:) Angry. (T.) ― -b5- And (tropical:) Anger: (S, A, K:) [or an ebullition of anger, rage, or passion: whence the phrase,] ثَارَ ثَائِرُهُ, (T, S, M, A,) like فَارَ فَائِرُهُ, (T, A,) (tropical:) He was angry: (T:) or his anger became roused, or excited, (S, M,) or inflamed: (A:) or became roused, or excited, in the utmost degree: (TA:) or boiled: (S in art. فور:) or spread. (TA in that art.)

أَرْضٌ مُثَارَةٌ أَرْضٌ مُثَارَةٌ ذ Land ploughed up. (T.)

أَرْضٌ مَثْوَرَةٌ أَرْضٌ مَثْوَرَةٌ ذ A land abounding with bulls [and cows]. (Th, M, K.)

مُثِيرَةٌ مُثِيرَةٌ مثير مثيره مثيرة A cow that tills the ground; (Mgh, K;) and in like manner applied to bulls (ثيَرَةٌ). (T.)

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٩٤٦
ثَارَ ثَارَ ( w ) U ( n. ac. ثَوْر 1 , ثُوُوْر 27 , ثَوَرَاْن 36 ), a. Was raised; was roused, stirred up, excited, provoked. b. Broke forth; spread, diffused itself. c. [ Bi ], Rushed, or leapt, upon; assailed. ثَوَّرَ ثَوَّرَ II , a. Roused, stirred up, excited, provoked. b. Searched into, investigated. ثَاْوَرَ ثَاْوَرَ III , a. Rushed upon, assailed. أَثْوَرَ أَثْوَرَ IV , a.
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ١١٬٦٥٥
ثور ثَبَا - يَثْبُو - ثُبَّة - ثُبات ثَبَا - يَثْبُو + كائن + كائنا أو شيئاً (جمعاً أو جيشاً): جمعهم على شكل جماعات وعصابات وسرايا صغيرة: جعل من جمعهم وأصلهم مجموعات صغيرة متتابعة متسلسلة ثُبَّة: على وزن " فـُعـْلـَة" اسم فعل بمعنى مفعول للمرة من " ثَبَا - يَثْبُو": قطعة من سلسلة: الفرقة أو القطعة أو العصابة الصغيرة المنتظمة ضمن سلسلة من
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٣)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٤٧ (الإجمالي: ٦٣)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. سحب

    الآيات المشتركة: ٢ · Fışkıran sudur

  2. وشي

    الآيات المشتركة: ١ · Alaca

  3. روح

    الآيات المشتركة: ٢ · Reyhan kokulu çiçeğin adıdır

  4. ودق

    الآيات المشتركة: ١ · Sicim gibi yağmurdur

  5. رسل

    الآيات المشتركة: ٣ · Saçak demektir

  6. أرض

    الآيات المشتركة: ٣ · Hayvanların sırtına sema, alt tarafına ard denir

  7. كسف

    الآيات المشتركة: ١ · “Kisfe” pamuk veya yün yığınına denir

  8. بقر

    الآيات المشتركة: ١ · Sığır

  9. ذبح

    الآيات المشتركة: ١ · Zebih kesilmiş hayvan demektir

  10. حرث

    الآيات المشتركة: ١ · Hars ekin demektir

  11. خلل

    الآيات المشتركة: ١ · Hilale (Hı) diş aralarındaki kalıntıları çıkarmak için…

  12. سوق

    الآيات المشتركة: ١ · Sevk bacak demektir

الآيات التي ورد فيها(٤)

  1. اللَّهُ الَّذِي يُرْسِلُ الرِّيَاحَ فَتُثِيرُ سَحَابًا فَيَبْسُطُهُ فِي السَّمَاءِ كَيْفَ يَشَاءُ وَيَجْعَلُهُ كِسَفًا …

    Hemen sürer

  2. وَاللَّهُ الَّذِي أَرْسَلَ الرِّيَاحَ فَتُثِيرُ سَحَابًا فَسُقْنَاهُ إِلَى بَلَدٍ مَيِّتٍ فَأَحْيَيْنَا بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا كَذَلِكَ النُّشُورُ

    Hemen sürer

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökثور
YapıÜçlü
Özel DurumEcvef (vâvî)
Bağlamsal Yakın Köklerحرث, هيج, نشر
Zıt Kökسكن
Çekirdek Özet 1Birikmiş veya durağan bir unsurun alttan kabarıp fışkırması, yüzeye çıkarak hareketlenmesi ve toprağın altüst edilerek kabartılması
Çekirdek Özet 2İlahi iradenin rüzgâr vasıtasıyla bulutları, insanın ise emek vasıtasıyla toprağı canlandırmak ve üretimi başlatmak üzere harekete geçirmesi
Çekirdek Özet 3Statik potansiyeli kinetik güce dönüştürme, ataleti kırıp imar ve diriliş sürecini tetikleme dinamizmi
Kritik Hata RiskiKökü modern siyasi "isyan/devrim" kavramına ya da sadece biyolojik bir hayvana (öküz) indirgeyerek Kur'an'daki ontolojik uyanış, potansiyelin kabarması ve toprağın/bulutun canlandırılması dinamizmini gözden kaçırmak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
ثوBir yerde toplanıp birikme, yerleşip kalma ve geri dönme hali; nitekim ثوب birikip geri dönmeyi, ثوي ise bir yerde kökleşip yerleşmeyi ifade ederرÇekirdeğe eklenen ر harfi baş, tepe ve yükselme dinamiği katarak, dipte biriken veya durağan kalan potansiyelin kabarıp yukarı doğru fışkırmasını, yüzeye çıkıp harekete geçmesini sağlamıştır

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
ثİşaret, sınır ve yayılma (ikiz harfi ت temelinde, pelteklik ve yayılma yoğunlaşmasıyla türetilmiş imge)Birikimin bulunduğu alt sınırı, dip noktadaki potansiyel odağı ve oradan dışa doğru yayılma meylini temsil eder
وÇengel, çadır kazığı; bağlama, ekleme, tutturmaDipte duran güç ile açığa çıkacak hareket arasındaki bağı, enerjinin birbirine eklenerek birikmesini ifade eder
رİnsan başı; baş, ilk, üstKabarmanın yukarıya, yüzeye ve tepeye doğru yönelmesini, alttakinin üste çıkarak görünürlük kazanmasını simgeler
ثورDipteki sınırından bağını kopararak yukarıya doğru kabaran, alttakini üste çıkaran fışkırma ve hareketZemin veya derinlikteki durağan maddenin (toprak, bulut, öfke, toz) kabararak tepeye yükselmesi ve etrafa yayılması eylemidir

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamTozun, dumanın, suyun ve deri döküntülerinin dipteki merkezinden kabarıp etrafa yayılması; toprağın altını üstüne getirecek şekilde yarılıp kabartılması ve bu ziraat işinde toprağı süren güçlü boynuzlu hayvan (boğa/öküz)
Cahiliye şiiri kullanımıEbû Kebîr el-Hüzelî bir beytinde kovandan öfkeyle kabarıp fışkıran arı sürüsünü bu kökle tasvir etmiştir: يَأْوي إِلى عُظُمِ الغَرِيف، ونَبْلُه / كَسَوامِ دَبْرِ الخَشْرَمِ المُتَثَوِّرِ
Erken Arapça kullanımHadis rivayetinde saçları darmadağınık ve dikilmiş bedevî için ثائر الرأس ifadesi yer alır; Arap kelamında da غضب ثائر tabiriyle ansızın kabaran, feveran eden öfke anlatılır

المصدر Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha, Asās al-Balāgha.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Sami dil ailesinin genelinde ثور kökü iki temel semantik hatta karşılık bulur. Birinci hat, Proto-Semitik *ṯawr- biçimiyle doğrudan boynuzlu büyükbaş hayvanı (öküz/boğa) gösterir; nitekim İbranicede שׁוֹר (shor), Aramice ve Süryanicede תּוֹרָא (tōrā), Akadcada šūru(m), Ugarit dilinde ṯr ve Fenike dilinde šr aynı canlı türünün adıdır. İkinci hat ise Arapçada son derece işlek hale gelen "kabarma, fışkırma, altüst olarak harekete geçme" eylemidir. Bu iki hat arasındaki organik bağ, boğanın hem cüssesi ve hiddetiyle kabaran saldırgan tabiatından hem de sabana koşulduğunda toprağı yarıp kabartma işlevinden kaynaklanır. Kuzeybatı Sami dillerinde kelime daha çok hayvanın adı olarak donuklaşmışken, Arapça kökün dinamik fiil boyutunu muhafaza etmiş, toprağı kabartma, tozu veya bulutu savurma ve potansiyeli harekete geçirme anlamlarını derinleştirmiştir.

درجة الثقة Kesin

المصدر Brown-Driver-Briggs Hebrew and English Lexicon, Koehler-Baumgartner HALOT, Payne Smith Syriac Dictionary, David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönDipteki unsurun yüzeye fışkırması ve toprağı sürmekHareketsiz olan bir nesnenin kabarması, toprağın sürülüp havalandırılması ve bu eylemle özdeşleşen boynuzlu hayvanKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice שׁוֹר (shor), Süryanice תּוֹרָא (tōrā), Akadca šūru(m)Proto-Semitik *ṯawr- kökünden türeyen ve boğa/öküz cinsini adlandıran ortak miras kelimedirKesin
Daha geniş dilsel ilişkiGrekçe ταῦρος (tauros), Latince taurusHint-Avrupa dillerine Akdeniz havzasındaki çok erken kültürel temaslar veya ortak antik substrat yoluyla geçtiği kabul edilen gezgin sözcük (Wanderwort)Güçlü

المصدر David Cohen, Brown-Driver-Briggs, Ernout-Meillet Dictionnaire étymologique de la langue latine.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
ثورAnlamlıKabarmak, fışkırmak, toprağı sürmekBirikmiş potansiyelin açılarak yukarı fırlaması, toprağın ve bulutun harekete geçirilmesiKur'an'da geçer; hedef kök
ثروAnlamlıÇoğalmak, zenginleşmek, bollaşmakMalın, nüfusun ve imkânların kabarıp artması, servet oluşturmasıKur'an'da geçmez; bolluk ve kabarma ilişkisi
وثرAnlamlıYumuşak ve yaygın olmakÜzerine oturulan veya yatılan serginin yumuşak ve kabarık olmasıKur'an'da geçmez; fiziksel kabarıklık bağı
ورثAnlamlıBirinden diğerine intikal etmek, miras kalmakBir neslin bıraktığı birikimin sonraki nesle aktarılarak yer değiştirmesiKur'an'da geçer; kök harfleri kalb ilişkisi taşır
رثوAnlamlıAğıt yakmak, sızlanmak veya sıvının pıhtılaşmasıÖlenin ardından duyguların kabarıp sözle dökülmesi ya da sütün koyulaşmasıKur'an'da geçmez; içsel durumun dışa vurumu
روثAnlamlıDışkılamak, binek pisliğiHayvanın sindirim artığını dışarı atması, atık maddesiKur'an'da geçmez; içtekinin dışa çıkması

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
ثورMerkezAlttakinin kabarıp yüzeye fırlaması ve toprağı sürmekDipteki durağanlığın yarılarak yukarıya doğru harekete geçirilmesiİçsel potansiyelin fiziksel kabarmayla açığa çıkması
حرثKomşuToprağı ekime hazırlamak ve tohumlamakثور toprağı altüst edip kabartma hareketine odaklanırken, حرث ekin ekme ve mahsul alma amacını öne çıkarırEmeğin ziraat ve kazanç gayesiyle toprağa yönelmesi
هيجKomşuCoşmak, kurumak veya galeyana gelmekثور alttan yukarıya fışkırma ve yayılmayı, هيج ise bir dönemin sonundaki kuruma veya kontrolsüz coşkuyu anlatırHareketteki geçici ve yakıcı taşkınlık boyutu
نشرKomşuDağıtmak, yaymak ve diriltmekثور kabarma ve fırlama anındaki hamleyi, نشر ise fırlayan şeyin geniş bir alana saçılıp yayılmasını bildirirHarekete geçen kütlenin genişleme safhası
سكنZıtHareketsiz kalmak, yatışmak ve durulmakثور fışkırma ve altüst olma hali iken, سكن hareketin durması, kütlenin dinginleşip dinlenmesidirDinamik kabarmaya karşı mutlak sükûnet hali

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaثورKabarmak, fışkırmak, sürmek, boğaMaddenin alttan yukarı kalkarak hareketlenmesi ve ziraatta toprağı kabartan hayvanKesin
Latincetaurus, excitāre, arāreBoğa; uyandırmak, harekete geçirmek; sürmekTaurus kökdaş olup sadece hayvanı adlandırır; eylemsel boyutu excitāre (ayağa kaldırmak) ve arāre (toprak sürmek) karşılarGüçlü
İngilizcebull, stir up, agitate, plowBoğa; uyandırmak, kabartmak, sürmekBull canlı adıdır; stir up durağan olanı harekete geçirme nüansını, plow ise toprağı sürme boyutunu verirGüçlü
AlmancaStier, aufwirbeln, umpflügenBoğa; tozutmak/kabartmak; çift sürmekStier doğrudan hayvan adıdır; aufwirbeln toz veya bulutun savrulmasını, umpflügen toprağın devrilmesini karşılarGüçlü
Fransızcataureau, soulever, labourerBoğa; kaldırmak/kabartmak; toprağı işlemekTaureau isim karşılığıdır; soulever alttan kabartıp kaldırmayı, labourer toprağı yarıp sürmeyi yansıtırGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Littré Dictionnaire de la langue française.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
فَتُثِيرُ سَحَابًاBulutları harekete geçirip göğe yaymakRüzgârın ilahi yasa gereği durağan atmosferik kütleleri kabartıp yağmur için sevk etmesi (Rûm 30:48, Fâtır 35:9)
لَا تُثِيرُ الْأَرْضَToprağı sürüp altüst etmemekİbadet ve itaat imtihanı olarak kurban edilecek sığırın ziraatta boyunduruk altına girip toprağı sürmemiş olması (Bakara 2:71)
وَأَثَارُوا الْأَرْضَToprağı altüst edip imar ve madencilik için işlemekGeçmiş kavimlerin yeryüzünün kaynaklarını açığa çıkarmak, ziraat ve bayındırlık yapmak üzere toprağı derinlemesine kazıp işlemesi (Rûm 30:9)

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamDiriliş (ba's) ve ilahi kudret delilleriRüzgârın bulutu harekete geçirmesi ile ölü toprağın canlanması üzerinden ölülerin kabirlerden kabarıp çıkarılması arasındaki ontolojik benzerlikPotansiyel haldeki hayatın ilahi emirle aktif varlığa fırlaması
FıkıhZiraat ortaklıkları ve kurban ahkâmıBakara suresindeki sığır vasıfları üzerinden toprağı süren iş hayvanlarının nitelikleri ve zekât/kurban geçerlilik şartlarıİş gücü olarak kullanılan ile serbest otlayan hayvan ayrımı
TefsirKevnî ayetler ve medeniyet tarihiBulutların sürülmesi ile geçmiş kavimlerin toprağı altüst edip imar etmelerinin ilahi sünnetler ışığında tahliliDoğal ve beşeri enerjinin açığa çıkarılma dinamizmi
HadisAhlak, fitne ve ruh halleriثار ثائره ve ثائر الرأس gibi ibarelerle gazabın feveran etmesi veya teheccüd vakti nefsin uykudan sıyrılması tasvirleriBastırılmış veya durağan duygu ve durumların birdenbire parlaması

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniVahyin ve rüzgârın ölü tabiatı diriltmesiİhyâ hamlesiHarekete geçirici dinamizmİlahi mesajın ölü kalpleri, rüzgârın ise ölü toprağı uyandırmak için potansiyeli harekete geçirmesiKesin
İlmiYerkabuğunun ve atmosferin fiziksel döngüsüJeolojik ve meteorolojik dinamizmAltüst oluş ve termodinamik transferToprağın altındaki minerallerin yüzeye çıkarılması ve bulut kütlelerinin yoğunlaşarak harekete geçmesiGüçlü
SiyasiToplumların ataleti kırıp medeniyet inşa etmesiSosyal hareketlilik ve imar cehdiGücün mobilize edilmesiToplumsal enerjinin durağanlıktan çıkarılıp yeryüzünün imarı için örgütlü harekete dönüştürülmesiGüçlü
İktisadiZirai üretim ve tabii kaynakların işletilmesiÜretici emek ve sermaye mobilizasyonuKaynakları işletime sokmaHam toprağın veya madenlerin kazılarak, sürülerek iktisadi değere ve üretime dönüştürülmesiKesin

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerTermodinamik konveksiyon ve potansiyel enerjinin kinetik enerjiye dönüşümüAlttaki ısınan veya basınç gören akışkanın yukarıya doğru kabarıp yükselmesi, dipte depolanan enerjinin sistemi tahrik ederek harekete geçirmesiKesin
Beşeri bilimlerToplumsal mobilizasyon ve ataletin kırılmasıStatükonun veya durağan yapının iç dinamiklerle sarsılarak tabandaki güçlerin yüzeye çıkması ve yapısal dönüşümün başlamasıGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökün çağdaş Arapçada devrim ve siyasi ayaklanma (sevre) anlamına kilitlenmesi veya klasik bağlamda sadece saban çeken öküz olarak görülmesi
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an'da kök ne ideolojik bir isyan ne de sadece biyolojik bir hayvandır; rüzgârın bulutu, insanın ise toprağı işleyerek dipteki bereketi ve hayatı ayağa kaldırma eylemidir
Yanlış anlamanın doğuracağı hataAyetlerde geçen fiillerin arkasındaki evrensel kalkınma, imar ve diriliş mantığını kavrayamayıp metni dar bir ziraat tekniğine ya da siyasi kargaşaya indirgeme yanılgısı

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Varlığın durağanlıktan dinamizme nasıl geçtiğini, ilahi rahmetin (rüzgâr/yağmur) ve beşeri cehdin (ziraat/imar) dipteki potansiyeli nasıl yüzeye çıkardığını gösteren kilit bir fiildir
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Tabiatın canlanmasını ve ahiretteki yeniden dirilişi anlatan kevnî ayetlerde (Rûm, Fâtır) ve geçmiş kavimlerin maddi medeniyet kurma kabiliyetlerini bildiren kıssalarda belirleyicidir
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Yeryüzünü imar etmenin salt bir tüketim olmadığını, toprağı ve doğayı altüst ederek kaynakları açığa çıkarmanın ilahi sünnetin bir parçası olduğunu, asıl meselenin bu gücü ahlaki sorumlulukla yönetmek olduğunu hatırlatır

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamToprağın altını üstüne getirecek şekilde yarılıp kabartılması, tozun ve bulutun yüzeye doğru fışkırarak yükselmesi ve bu işe koşulan boğanın dinamik hamlesi.
  • Soyut anlamDipte birikmiş veya durağanlaşmış potansiyel gücün harici bir etkiyle uyarılması, yüzeye fırlaması ve tüm sistemi dönüştürücü bir harekete evrilmesi.
  • Sistematik karşılıkFiziksel âlemde atmosferik ve jeolojik hareketlilik, beşeri âlemde ise üretim, bayındırlık ve medeniyet inşası için toplumsal ataletin kırılması.
  • LaTeX modeliEp→ΔFEk↑  ⟹  Φz0→Φz1
  • LaTeX açıklamasıFormülde Ep zemin seviyesinde veya dipte durağan halde birikmiş potansiyel enerjiyi temsil eder. ΔF sisteme uygulanan dışsal tahrik kuvvetidir (ilahi nizamda rüzgâr, beşeri nizamda ziraat emeği). Ek↑ potansiyel enerjinin kabarıp yukarı doğru yönelen kinetik enerjiye dönüşmesini simgeler. Φz0→Φz1 ise maddenin alt konumdan (z0) üst konuma (z1) çıkarılarak altüst edilmesini ve sistemin canlandırılmasını ifade eder.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ث