نشر

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ن-ش-رالصيغ: ١٧ · الجذور المجاورة: ١٧ · الآيات: ٢٠ · السور: ١٨؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».حييبعدفَأَنْشَرْنَارسلنشرصحفأَنْشَرَهُنزلمَنْشُورٍنُشُورًاموتمُنْتَشِرٌأخذخرجشيأأرضرحم

الجذرالصيغ ١٧الآيات ٢٠السور ١٨المجاورة ١٧

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

نشر

ن - ش - ر

جذر
  • الورود: ٢١
  • الآيات: ٢٠
  • الصيغ: ١٧
  • المعاجم: ١٣

“Neşer” dalları yaygın yeşillenmiş ağaç demektir. Yaygın olarak rüzgarın esmesine neşr, bir vadide tek yönde esen rüzgara da asf denir.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١٣)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

“Neşer” dalları yaygın yeşillenmiş ağaç demektir. Yaygın olarak rüzgarın esmesine neşr, bir vadide tek yönde esen rüzgara da asf denir.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٦٠٩
باب الشين والراء والنون معهما ش ن ر، ن ش ر مستعملان شنر: الشَّنار: العيب والعار. ورجل شرِّيرٌ شنِّير. إذا كان كثير الشَّرِّ والعيوب وشنَّرتُ بالرَّجل تشنيراً إذا سمَّعت به وفضحته. نشر: النَّشر: الرِّيحُ الطَّيبة، وفي الحديث: "خرج معاوية ونشره أمامه" يعني ريح المسك. ونشرت الثَّوب والكتاب نشراً: بسطته. والنُّشور: الحياة بعد الموت.. يُنشرهم الله إنشاراً. ونَشَرتٍ الأرضُ تنشرُ نُشوراً، إذا أصابها
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٬٤٤٩
النَشْرُ: الرائحة الطيِّبة. قال الشاعر: وريحَ الخُزامى ونَشْرَ القُطُرْ والنَشْرُ أيضاً: الكلأ إذا يبس ثم أصابه مطر في دُبُر الصيف فاخضرَّ، وهو رديء للراعية، يهرب الناس منهم بأموالهم. وقد نَشَرَتِ الأرضُ فهي ناشِرَةٌ، إذا أنبتتْ ذلك. قال الشاعر: وفينا وإنْ قيلَ اصطلحنا تَضاغُـنٌ كما طَرَّ أوبارُ الجِرابِ على النَشْرِ يقول: ظاهرنا حسنٌ في الصلح وقلوبنا فاسدة، كما ينبت على النَشْرِ أوبار
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٤٬٩٢٦
ش ر ن شنر ، شرن ، نشر ، رشن . نشر : قال الله جلَّ وعَزَّ : ( وَانظُرْ إِلَى العِظَامِ كَيْفَ نُنشِزُهَا ثُمَّ نَكْسُوهَا لَحْمًا ) ( البقرة : 259 ) ، قرأها ابن عباس ( نُنشِرُها ) ، وقرأ الحسن : ( نَنْشرُها ) . أبو العباس ، عن ابن الأعرابيّ : أَنشرَ اللَّهُ الميِّتَ ونَشرَهُ ، فنشر الميِّتُ لا غير . وقال الفراء : من قرأها ( كيف نُنشْرُها ) بضم النون ، فإنشارها إحْياؤُها . واحْتَجَّ ابن عباس بقوله
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٦٬٨١٠
(باب النون والشين وما يثلثهما) (نشص) النون والشين والصاد: أصلٌ يدلُّ على ارتفاعٍ في شيء وسموّ. ونَشَصَ السحابُ: ارتفَع. والسَّحابة المرتفِعة البيضاء: النَّشَاصَة([1])، وجمعها نَشَاص([2]). قال امرؤ القيس: أصَدَّ نَشَاصَ ذي القرنين حَتَّى *** تَوَلّى عَارِضُ الملِكِ الهمامِ([3])ونَشَص الوبرُ: ارتفَع. ونَشَصْنا من بلدٍ إلى بلدٍ: ارتفَعْنا. ونَشَصت المرأةُ مثل نَشَزَت. ونَشَصت ثَنِيَّتُه: تحرَّكت
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ١٬٨٦٨
- النشر، نشر الثوب، والصحيفة، والسحاب، والنعمة، والحديث: بسطها. قال تعالى: ﴿وإذا الصحف نشرت﴾ [التكوير/10]، وقال: ﴿وهو الذي يرسل الرياح نشرا بين يدي رحمته﴾ [الأعراف/57] (وهي قراءة ابن عامر الشامي)، ﴿وينشر رحمته﴾ [الشورى/28]، وقوله: ﴿والناشرات نشرا﴾ [المرسلات/3] أي: الملائكة التي تنشر الرياح، أو الرياح التي تنشر السحاب، ويقال في جمع الناشر: ننشر، وقرئ: ﴿نشرا﴾ (وهي قراءة نافع وابن كثير وأبي عمرو
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ١٬١٥٣
ن ش ر نشر الثوب والكتاب ونشّر الثياب والكتب وصحف منشّرة وملاء منشّر‏.‏ وناشره الثياب وتناشروا الثياب‏.‏ واستنشره‏:‏ طلب إليه أن ينشر عليه الثوب‏.‏ وضمّ النّشر واللهم اضمم نشري‏.‏ ورأيتهم نشراً‏:‏ منتشرين‏.‏ وفي الحديث‏:‏ ‏"‏ أتملك نشر الماء ‏"‏ وهو ما ترشش على المتوضيء‏.‏ ونشر الشيء فانتشر وتنشّر‏.‏ ‏"‏ وانتشروا في الأرض ‏"‏‏:‏ تفرّقوا‏.‏ ودابة كثيرة النّشوار وقد نشورت‏.‏ وما أشبه خطّه
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ١٠٬٢٤٨
النَّشْر: الرِّيح الطيِّبة؛ قال مُرَقِّش: النَّشْر مِسْك، والوُجُوه دَنانِيرٌ، وأَطرافُ الأَكفِّ عَنَمْ أَراد: النَّشْرُ مثلُ ريح المسك لا يكون إِلا على ذلك لأَن النشر عَرضٌ والمسك جوهر، وقوله: والوُجوه دنانير، الوجه أَيضاً لا يكون ديناراً إِنما أَراد مثل الدنانير، وكذلك قال: وأَطراف الأَكف عَنَم إِنما أَراد مثلَ العَنَم لأَن الجوهر لا يتحول إِلى جوهر آخر، وعَمَّ أَبو عبيد به فقال: الَّشْر الريح،
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٨٩٩
* ن ش ر * * النَّشْرُ * بوزن النصر الرائحة الطيبة و * النَّشَرُ * بفتحتين * المُنْتَشِرُ * وفي الحديث ﴿أَتملك نشر الماء﴾ و * نَشَرَ * المتاع وغيره بسطه وبابه نصر ومنه ريح * نَشُورٌ * بالفتح ورياح * نُشُرٌ * بضمتين و * نَشَرَ * الميت فهو * نَاشِرٌ * عاش بعد الموت وبابه دخل ومنه يوم * النُّشُورِ * و * أنْشَرَهُ * الله تعالى أحياه ومنه قرأ بن عباس رضي الله عنه ﴿كيف نُنشِرُها﴾ واحتج بقوله تعالى {
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ١١٬٢٥٧
النشر: الريح الطيبة، قال مرقش: النشر مسك والوجوه دنـا نير وأطراف الأكف عنم أو أعم، أي الريح مطلقا من غير أن يقيد بطيب أو نتن، وهو قول أبي عبيد، أو ريح فم المرأة وأنفها وأعطافها بعد النوم، وهو قول أبي الدقيش، قال امرؤ القيس: كأن المدام وصوب الغـمـام وريح الخزامى ونشر القطر من المجاز: النشر إحياء الميت، كالنشور والإنشار، وقد
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٤٬٨٨٧
نَشَرَ 1 نَشَرَ ذ , (S, A, Msb,) aor. نَشُرَ , (S, TA,) inf. n. نَشْرٌ, (S, A, Msb, K,) He spread, spread out, or open, expanded, or unfolded, (S, TA,) a garment or piece of cloth (A, Msb, TA) or the like, (TA,) goods, &c., (S,) and a writing; (A;) contr. of طَوَى; (A, K;) as also ↓ نشّر, inf. n. تَنْشِيرٌ: (K, TA:) [or the latter is with teshdeed to denote muchness, or frequency, or repetition,
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٢٬٨٤٨
نَشَر نَشَر U ( n. ac. نَشْر 1 ), a. Unfolded, unrolled, spread out, displayed. b. Scattered about. c. Sawed. d. [ 'An ], Exorcised. e. ( n. ac. نَشْر 1 , نُشُوْر 27 ), Raised, revivified. f. Rose; revived. g. ( n. ac. نُشُوْر 27 ), Sprouted, shot forth. h. I , U ( n. ac. نَشْر 1 ), Spread about, divulged, published ( news ). i. Blew ( wind ). نَشِرَ نَشِرَ A ( n. ac. نَشَر 4
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٣٦٬٥٨٢
نشر نَشَرَ - يَنْشُرُ - نَشْر - نُشُور - نَاشِر - نَاشِرَة - نَاشِرَات - مَنْشُوْر - انْتَشَرَ - يَنْتَشِرُ - مُنْتَشِر - أَنْشَرَ - يُنْشِرُ - نَشَّرَ - يُنَشِّرُ - مُنَشَّر - مُنَشَّرِيْن - مُنَشَّرَة نَشَرَ - يَنْشُرُ + كائن + شيئاً: يخرجه من مخبأه وببسطه ويفرقه، فيُرَى بِيُسْر: يُخْرِج شيئاً من مخبئه ويضعه في مكان ظاهر وبين وبشكل
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(١٧)

الجذور المجاورةالمجاورة: ١٧ (الإجمالي: ١٣٢)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. صحف

    الآيات المشتركة: ٢ · Tepsi demektir

  2. موت

    الآيات المشتركة: ٤ · Kış uykusundan uyanmış yılana hayy, kış uykusundaki yılana…

  3. بلد

    الآيات المشتركة: ٢ · Beled mezarlık demektir

  4. خرج

    الآيات المشتركة: ٣ · Huruc : Harc duvarın dışına sürülen harçtır

  5. حيي

    الآيات المشتركة: ٣ · Uyanık yılan demektir

  6. بعد

    الآيات المشتركة: ٣ · Baid uzak demektir

  7. أرض

    الآيات المشتركة: ٤ · Hayvanların sırtına sema, alt tarafına ard denir

  8. خلق

    الآيات المشتركة: ٢ · Halk: Halk, deri veya bez parçası demektir

  9. أخذ

    الآيات المشتركة: ٢ · İhaze göl gibi suyun toplandığı yer yani birikintidir veya…

  10. نزل

    الآيات المشتركة: ٢ · “Nezle” konaklama yeri demektir

  11. جعل

    الآيات المشتركة: ٢ · Ceal sıcak tencerinin tutulması için kullanılan bez…

  12. رحم

    الآيات المشتركة: ٢ · Rahim, bebeğin doğana kadar geliştiği yerdir

الآيات التي ورد فيها(٢٠)

  1. وَاتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ آلِهَةً لَا يَخْلُقُونَ شَيْئًا وَهُمْ يُخْلَقُونَ وَلَا يَمْلِكُونَ لِأَنْفُسِهِمْ ضَرًّا وَلَا نَفْعًا وَلَا يَمْلِكُونَ مَوْتًا وَلَا حَيَاةً وَلَا نُشُورًا

    Yayılmak

  2. وَلَقَدْ أَتَوْا عَلَى الْقَرْيَةِ الَّتِي أُمْطِرَتْ مَطَرَ السَّوْءِ أَفَلَمْ يَكُونُوا يَرَوْنَهَا بَلْ كَانُوا لَا يَرْجُونَ نُشُورًا

    Yayılmak

  3. وَهُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ اللَّيْلَ لِبَاسًا وَالنَّوْمَ سُبَاتًا وَجَعَلَ النَّهَارَ نُشُورًا

    Yayılmak

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökنشر
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerبسط, بثث, ذرو
Zıt Kökطوي
Çekirdek Özet 1Dürülü, kapalı veya toplu duran bir şeyi açıp etrafa doğru yaymak ve kollara ayırmak
Çekirdek Özet 2Dağılmış ve örtülmüş unsurların (ölüler, tohumlar, sayfalar, rüzgârlar) canlanarak görünür sahaya çıkması ve yayılması
Çekirdek Özet 3Saklı potansiyelin fiilî alana intikali, toplanmanın ardından gelen dağılma ve dirilişin evrensel yayılım yasası
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca bedensel dirilişe veya basit bir savrulmaya indirgeyip açılma, çözülme ve yayılma dinamizmini gözden kaçırmak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
نشGizlilikten veya durağanlıktan çıkıp yukarıya ve dışarıya doğru hareketlenme, belirme, harekete geçmeرÇekirdekteki yukarı ve dışa doğru kıpırdanma eylemini, ر harfinin getirdiği süreklilik ve yönlendirici akışla birleştirerek yüzeye yayılma, saçılma, kollara ayrılarak geniş bir alana dağılma ve açılma anlamına dönüştürmüştür. Aynı çekirdeği taşıyan نشأ kökünde varlığın ilk ortaya çıkışı ve büyümesi, نشز kökünde zeminden yukarı doğru kabarma ve yükselme, نشط kökünde ise bağlılıktan kurtulup canlanarak harekete geçme öne çıkarken نشر kökünde bu hareket zemine ve çevreye dağılarak açılma boyutunu kazanır.

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
نFiliz, tohum, su canlısı; süreklilik, içten dışa filizlenme ve gizil canlılıkVarlığın içinde saklı duran dirilik potansiyelini, tohumun içindeki canlanma meylini ve kesintisiz akışı temsil eder.
شDiş, keskinlik, parçalama, dallara ve kollara ayrılmaBütünleşik veya dürülü yapının açılarak çatallanmasını, ayrışmasını ve çoklu hatlar boyunca yarılmasını sağlar.
رİnsan başı; başlangıç, üst, yönelim ve görünürlük kazanmaAçılan ve dallanan hareketin en tepeye, görünür meydana ve nihai sonuca doğru kesintisiz akışını tamamlar.
نشرTohumun veya gizil gücün yarılarak dışarı fışkırması, kollara ayrılarak yüzeye çıkması ve bütünüyle açılmasıİçteki saklı durumun (dürülmüş kumaş, ölü beden, tohum, rüzgâr) kabuğunu veya kıvrımlarını aşarak etrafa serilmesi, her yöne doğru açılarak görünür hâle gelmesi hareketidir.

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamDürülmüş kumaş veya deri tomarın açılarak yere serilmesi; kuruyup kavrulmuş toprağın yağmurla yarılıp üzerindeki otların etrafa yayılması; budaklanıp yaprak saçan ağacın durumu ve yaygın koku.
Cahiliye şiiri kullanımıMuraqqiş el-Ekber sevgilisinin kokusunu överken kökü yaygın güzel koku anlamında kullanır: النَّشْر مِسْك، والوُجُوه دَنانِيرٌ، وأَطرافُ الأَكفِّ عَنَمْ / A'şâ ise ölüp de yeniden hayata kavuşan kişi hayretini tasvir ederken köke yer verir: حَتَّى يقولُ الناسُ لمَّا رأوا / يا عَجَباً للميِّت الناشرِ
Erken Arapça kullanımHz. Muâviye'nin yürüyüşü tasvir edilirken kokunun etrafa yayılması anlamında خرج معاوية ونشره أمامه hadis rivayetinde geçer. Ayrıca delilik ve sara gibi dertleri dağıtıp açmak için yapılan efsuna ve çözücü tedaviye النُّشرة denilmiştir.

المصدر Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha, Kitābü’l-ʿAyn, Asās al-Balāgha.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Sami dilleri ailesinde نشر kökü, temel olarak kesme, biçme, testereyle ayırma ve buradan türeyen parçalara ayırarak açma, dağıtma semantik ekseninde yer alır. İbranicede n-š-r (נשר) biçimi nesne düzeyinde testerelemek veya dökülüp düşmek, saçılmak ile irtibatlı iken; Süryanicede n-š-r (ܢܫܪ) kökü yaprakların dökülmesi, saçılması, çözülüp yayılması anlamlarını karşılar. Arapçada kök, ahşabın testereyle biçilmesinden (el-minşâr) başlayarak bükülmüş ve dürülmüş şeylerin çözülüp serilmesine, kokunun etrafa dalga dalga yayılmasına ve nihayet ölülerin dağılmış zerrelerinin yeniden canlanıp yeryüzüne serpilmesine doğru derinleşen zengin bir semantik genişleme yaşamıştır. Somut testereleme ve parçalama imgesi, Arap dilinin kavramsal matrisinde dağıtıcı açılma ve yayılma eksenine yerleşmiştir.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, Payne Smith Syriac Dictionary, Maqāyīs al-Lugha.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönنش ikili kökünden genişlemeGizlilikten fırlayıp çıkma anlamı taşıyan çekirdeğe ر sesinin eklenmesiyle katlanmış bir nesnenin etrafa doğru yayılması ve kollara ayrılması anlamı kristalleşmiştir.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice n-š-r, Süryanice n-š-rİbranice ve Süryanicede testereyle kesmek, dökülmek, saçılmak ve çözülmek kök anlamlarıyla fonetik ve semantik denklik gösterir.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik dışı güvenilir bir etimolojik kökteşlik tespit edilememiştir.Veri bulunamadı

المصدر David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques, Lisān al-ʿArab.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
نشرAnlamlıAçmak, yaymak, dağıtmakKatlanmış olanı açıp sermek, diriltmek, kokunun yayılmasıHedef kök; Kur'an'da 21 kez geçer.
شنرAnlamlıAyıp ve kusuru yaymak, teşhir etmekKötü şöhret, çirkinliği açığa vurup rezil etme (şenâr)Kur'an'da geçmez; olumsuz ve rezil edici yayma anlamındadır.
نرشAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKitābü'l-ʿAyn ve Tehzîb'de mühmel kabul edilir.
شرنAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKitābü'l-ʿAyn ve Tehzîb'de mühmel kabul edilir.
رنشAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKitābü'l-ʿAyn ve Tehzîb'de mühmel kabul edilir.
رشنAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKitābü'l-ʿAyn ve Tehzîb'de mühmel kabul edilir.

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
نشرMerkezAçarak yaymak ve canlandırmakDürülmüş, toplanmış veya sönmüş olanı genişleterek görünür kılmakBütün yönleriyle yayılma, tomardan açılma ve hayatiyet kazanma
بسطKomşuDüzleyip sermek, genişletmekنشر katlanmışı açmaya odaklanırken بسط dar olanı enine boyuna uzatıp düzleştirmeye odaklanırAlanı ferahlatma, ikram veya mekânı döşeme
بثثKomşuSaçmak, dağıtmakنشر açılma ve serilme bütünlüğü taşırken بثث parçaların birbirinden koparak çevreye fırlatılıp dağıtılmasıdırCanlıların veya kederin etrafa dökülmesi, saçılması
ذروKomşuSavurmak, uçurmakنشر düzenli bir yayılım ve açılım sunarken ذرو rüzgârın etkisiyle tozutup savurma hareketidirParçalanmış nesnelerin havada dağıtılması
طويZıtDürmek, katlamak, sarmakAçık ve yaygın duran bir nesneyi katlayıp bükerek gizli ve toplu bir hacme indirgemekنشر eyleminin doğrudan karşıtı olarak sayfaların veya varlığın toplanması

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaنشرAçmak, yaymak, diriltmekDürülü olanı sermek, gizli olanı açığa çıkarmak, ölüye hayat verip meydana dökmekKesin
Latinceexpandere, resuscitare, diffundereAçıp yaymak, yeniden diriltmek, dağıtmakexpandere sermeyi, resuscitare uykudan veya ölümden ayağa kaldırmayı karşılar; kökün iki yönünü ayrı kelimeler taşırGüçlü
İngilizcespread, deploy, unfurl, resurrectYaymak, açmak, sahaya sürmek, diriltmekunfurl bayrak veya tomarı açmayı, deploy konuşlandırmayı, resurrect diriltmeyi verir; tek bir terim iki alanı kapsamazGüçlü
Almancaausbreiten, entfalten, auferweckenYaymak, katlarını açmak, diriltmekentfalten dürülü kıvrımları açmayı, ausbreiten alanı kaplamayı, auferwecken ise neşr kavramının diriliş boyutunu karşılarGüçlü
Fransızcadéployer, propager, ressusciterAçıp yaymak, yaymak, diriltmekdéployer katlanmış şeyi açmayı, propager dalga dalga yaymayı, ressusciter ise ölümden sonraki neşri temsil ederGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Lane's Lexicon.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
نُشُور / النُّشُورKabirlerden kalkış, haşir ve yeniden dirilişÖlümden sonra insanların hesap için ayağa kalkıp meydana yayılması bağlamında: Furkān 25:3, Fâtır 35:9, Mülk 67:15
أَنْشَرَ / فَأَنْشَرْنَاDiriltmek, can vermek, hayata kavuşturmakAllah'ın ölü toprağı veya insanı kudretiyle yeniden canlandırması bağlamında: Abese 80:22, Zuhruf 43:11
فَانْتَشِرُوا / تَنْتَشِرُونَRızık, ticaret ve maişet için yeryüzüne dağılmakİbadetten sonra veya yaratılış gereği yeryüzünün farklı köşelerine yayılma bağlamında: Cum'a 62:10, Ahzâb 33:53, Rûm 30:20
مَنْشُور / مُنَشَّرَةAçılmış, serilmiş sayfalar ve kitaplarAmel defterlerinin veya ilahi sahifelerin dürülmüş halden okunur hale getirilmesi bağlamında: İsrâ 17:13, Tûr 52:3, Müddessir 74:52
نَشْرًا / وَالنَّاشِرَاتِRahmet müjdesi olarak rüzgârların veya bulutların yayılmasıYağmur yüklü bulutları getiren rüzgârların yeryüzüne serpilmesi bağlamında: Mürselât 77:3, Furkān 25:48

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamSem'iyyât ve Meâd bahsiBa's (diriltilme) ile Neşr (hesap alanına yayılma) arasındaki kavramsal fark; dirilişin cismani mi ruhani mi olduğu tartışmasıRuhun bedene iadesinden sonra fertlerin mahşer alanına dağılıp sevk edilmesi
Fıkıhİbadet sonrası maişet ve muamelat düzeniCuma namazından sonra yeryüzüne dağılma emrinin vücub mu yoksa ibaha mı ifade ettiği meselesiİbadet konsantrasyonundan sonra iktisadi ve sosyal hayata geri dağılma
TefsirKitapların ve amel defterlerinin açılmasıSahifelerin neşredilmesi (amel defterlerinin dağıtılıp açılması) ile rüzgârların yayılmasının kozmolojik ve ahlaki boyutuGizlenmiş veya dürülü kalmış kayıtların ifşa edilerek açık okunur hale gelmesi
HadisKoku, temizlik ve nüşre tedavisiGüzel kokunun yayılması (neşr) ve Cahiliye dönemi büyülü çözme yöntemi olan nüşrenin İslam'daki meşru rukye ile tefrikiMaddi veya manevi tıkanıklığı dağıtarak ferahlık ve şifa üretme hali

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniEskatoloji ve dirilişMahşere yayılma ve amel defterlerinin açılmasıGizli hakikatlerin ve ertelenmiş hesapların bütünüyle ifşa edilmesiDürülmüş dünya hayatının son bulup herkesin kendi amelini açık kitap halinde bulmasıdır.Kesin
İlmiBilgi ve neşriyatBilginin, metinlerin ve ilkelerin topluma dağıtılmasıSaklı hakikatin kamusallaştırılması ve yaygınlaştırılmasıTomar halindeki teorik birikimin kitlelerin istifadesine açılarak faal kılınmasıdır.Güçlü
SiyasiKamu yönetimi ve tebaaNüfusun dağılımı ve tebaanın güvenle yayılmasıOtoritenin emniyet sağlayarak tebaayı harekete geçirmesiBaskı ve kuşatmanın kalkarak insanların korkusuzca yeryüzünde serbestçe dolaşabilmesidir.Muhtemel
İktisadiPazar, rızık ve ticaretSermaye ve emeğin yeryüzü pazarına yayılmasıTekelleşmeyi kırarak rızık kanallarını çeşitlendirmekİbadet merkezinden çıkan insan unsurunun serbest piyasaya yayılarak üretimi sürdürmesidir.Güçlü

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerDifüzyon, saçılma ve dalga yayılımıKonsantre veya sıkışık bir kaynaktan çıkan parçacıkların ortamın her noktasına homojen biçimde dağılması; potansiyel enerjinin kinetik dalga cepheleri halinde açılmasıGüçlü
Beşeri bilimlerSosyal mobilite ve ağsal yayılma (network diffusion)Bir merkezde toplanan bireylerin, fikirlerin veya emtianın periferiye doğru akarak sosyal dokuya nüfuz etmesi, kamusal alanda görünürlük kazanmasıGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü yalnızca matbaa faaliyetine (kitap basımı/neşriyat) veya salt ölüm sonrası bedensel bir kalkışa indirgemek.
Kur'an içi daha geniş anlamKök; tohumun yeşermesi, rüzgârın rahmeti yayması, insanların rızık aramak için yeryüzüne serpilmesi, amel defterlerinin açılması ve nihai diriliş gibi tabiat, insan ve eskatolojiyi birbirine bağlayan evrensel bir açılma-dağılma yasasını kuşatır.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataDirilişin (nüşûr) doğadaki rüzgâr, yağmur ve bitki örtüsünün canlanmasıyla kurulan epistemolojik paralelliği kopar; ölümden sonraki hayat zihinde somut delilsiz bir soyutluğa terk edilir.

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın en temel iddialarından biri olan öldükten sonra dirilme (ba's ve nüşûr) gerçeğini, insanın her gün şahit olduğu tabiat olaylarıyla (rüzgârın esişi, ölü toprağın canlanması, sabah uyanışı) eşzamanlı bir mantıkla açıklayan anahtar bir köktür.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Yeniden dirilişi ispatlayan tabiat ayetlerinde (Fâtır 35:9, A'râf 7:57), Cuma ve toplantı adabını düzenleyen sosyal ayetlerde (Cum'a 62:10, Ahzâb 33:53) ve kıyamet sahnelerinin tasvir edildiği surelerde (İsrâ 17:13, Mürselât 77:3).
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Ölümün mutlak bir yok oluş olduğu zannını çürütür; ölümün yalnızca toplanıp dürülme (tayy), dirilişin ise bu toplanmış tohumların zamanı gelince yeniden meydana saçılması (neşr) olduğunu kavratır.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamKatlanmış, dürülmüş veya sıkışıp toplanmış bir nesnenin (kumaş, yaprak, rüzgâr, tohum) açılarak geniş bir yüzeye serilmesi ve kollara ayrılması.
  • Soyut anlamGizli kalmış veya potansiyel halde bekleyen varlığın, ilahi irade veya tabii sevk ile görünürlük kazanıp genişleme alanına intikal etmesi, dirilmesi ve kamusal sahaya yayılması.
  • Sistematik karşılıkBir merkezde toplanma evresinin (cem/tayy) ardından gelen zorunlu ve üretken dağılma (intişar) döngüsü; gizliliğin açık bilgiye, potansiyelin fiiliyata, kapalılığın aleniyete dönüşmesi ilkesi.
  • LaTeX modeliS0→ Φ ⋃i=1nEiburadaμ(⋃i=1nEi)≫μ(S0)
  • LaTeX açıklamasıFormülde S0, dürülmüş, toplanmış, gizil veya uykudaki başlangıç durumunu (ölü beden, dürülü sahife, tohum, merkezdeki cemaat) temsil eder. Φ operatörü, neşr sürecini başlatan ilahi iradeyi veya hareket ettirici etkeni (diriltici nefes, yağmur, rüzgâr, emir) simgeler. Ei bileşenleri, açılma sonrasında ortaya çıkan ve çevreye yayılan münferit unsurları, kolları ve parçaları gösterir. μ ise kaplanan hacmi veya etki alanını ifade eden ölçüm fonksiyonudur; neşr sonrasındaki yayılım alanı (⋃Ei), başlangıçtaki yoğunlaşmış durumun hacminden (μ(S0)) katbekat büyüktür.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ن