جوع
ج - و - ع
جذر- الورود: ٥
- الآيات: ٥
- الصيغ: ٤
- المعاجم: ١٢
Ceyee suyun toplandığı çukurdur. Hemzenin Ayn’ a dönüşmesiyle boş çukurun adıdır. Boş karın, acıkma anlamındadır. “Cey” suyun eteklerinden akarak toplandığı yerin adıdır. Boşluk demektir. Hemze “ayn”a dönüşmüş ve boş olan insan karnına ad olmuştur.المزيد ›
ملاحظاتي
المعاجم(١٢)
★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية
Ceyee suyun toplandığı çukurdur. Hemzenin Ayn’ a dönüşmesiyle boş çukurun adıdır. Boş karın, acıkma anlamındadır. “Cey” suyun eteklerinden akarak toplandığı yerin adıdır. Boşluk demektir. Hemze “ayn”a dönüşmüş ve boş olan insan karnına ad olmuştur.
كتاب العين
الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٢٬٩٣٤باب العين والجيم وواي معهما
ع ج و، ع و ج، ج و ع، و ج ع، ع ي ج مستعملات
عجو:
العجوة: تمرٌ بالمدينة، يقال إنّه غرسه النّبيّ صلى الله عليه وآله وسلم.
والأمّ تعجو وَلَدَها، أي: تؤخّر رضاعه عن مَواقيته، ويُورِثُ ذلك وَهَناً في جسمِه.. ومنه: المعاجاة، وهو ألا يكون للأمّ لبنٌ يُرْوِي صبيّها فتعاجيه بشيء تعلّله به ساعة. قال الأعشى:
مُشْغِفاً قلبُها عليه فما تَعْ جوهُ إلاّ عُفافةٌ وفُواقُ
وكذلك إن
الصحاح
الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٢٥٥الجوعُ: نقيضُ الشِبَع. وقد جاعَ يَجوعُ جَوْعاً ومَجاعَةً. والجَوْعَةُ: المرَّةُ الواحدة. وقومٌ جِياعٌ وجُوَّعٌ. وعامُ مَجاعَةٍ ومَجْوَعَةٍ بتسكين الجيم. وأَجاعَهُ وجَوَّعَهُ. وتَجَوَّعَ، أي تعمَّد الجُوعَ. ورجلٌ مُسْتَجيعٌ: لا تراه أبداً إلا أنَّه جائِعٌ.
تهذيب اللغة
الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٠٬٠٦٤باب العين والجيم
عجا ، عوج ، جعا ، جوع ، وجع : مستعملات .
عجا : قال الليث : يقال الأمّ تعجو ولدَها : تؤخّر رضاعه عن مواقيته ، ويورث ذلك ولدها وَهْناً وقال الأعشى :
مُشفِقاً قلبُها عليه فما تع
جوه إلا عُفَافَةٌ أو فُواق
قال : والمعاجاة : أَلاَّ يكون للأم لبن يُروِي صبيّها ، فتعاجيه بشيء تعلّله به ساعة . وكذلك إن ولي ذلك منه غير أمّه . والاسم منه العُجْوَة ، والفعل العَجْو . واسم ذلك الولد
مقاييس اللغة
ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٨٬١٧٢(باب الجيم والواو وما يثلثهما)
(جوي) الجيم والواو والياء أصلٌ يدلُّ على كراهة الشيء. يقال اجتَوَيْت البلادَ، إذا كرِهتَها وإنْ كنتَ في نَعْمةٍ، وجَوِيتُ. قال:
بَشِمْتُ بِنِيِّها وجَوِيْتُ عنها *** وعندي لو أردتُ لها دواءُ([1])ومن هذا الجَوَى، وهو داءُ القلْب. فأمّا الجِوَاءُ فهي الأرض الواسعة، وهي شاذَّةٌ عن الأصل الذي ذكرناه.
(جوب) الجيم والواو والباء أصلٌ واحد، وهو خَرْقُ الشيء. يقال جُبْتُ
المفردات في غريب القرآن
الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ١٢٦- الجوع: الألم الذي ينال الحيوان من خلو المعدة من الطعام، والمجاعة: عبارة عن زمان الجدب، ويقال: رجل جائع وجوعان: إذا كثر جوعه.
أساس البلاغة
الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٧٧٠ج و ع
أَجاعَـه وجَوّعَـه وتجـوّع للـدواء.
وفلان مستجيـع: لا تـراه الدهـر إلا وهـو جائـع.
وهـذا عام مجاعة وأصابتهم مجاوع ومخامص.
قال بعض بني عقيل: فإنك ما سليت نفساً شحيحة عن المال في الدنيا بمثل المجـاوع وفلان من موضع كذا على قدر مجاع الشبعان وعلى قدر معطش الريـان أي علـى قـد مـا يجوع الشبعـان سائـراً حتـى يصـل إليـه.
وفـي الحديـث " حتـى إذا كـان مـن ديـار شبـام علـى قـدر مجـاع
لسان العرب
ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ١٬٧٤١الجُوع: اسم للمَخْمَصةِ، وهو نَقِيضُ الشِّبَع، والفعل جاعَ يَجُوعُ جَوْعاً وجَوْعةً ومَجاعةً، فهو جائعٌ وجَوْعانُ، والمرأَة جَوْعَى، والجمع جَوْعَى وجِياعٌ وجُوَّعٌ وجُيَّعٌ؛ قال:
بادَرْتُ طَبْخَتَها لِرَهْطٍ جُيَّع
شَبَّهُوا باب جُيّع بباب عِصِيٍّ فقلبه بعضُهم، وقد أَجاعه وجَوَّعَه؛ قال:
كان الجُنَيْد، وهو فينا الزُّمَّلِقْ،
مُجَوَّعَ البَطْنِ كِلابيَّ الخُلُقْ
وقال:
أَجاع اللهُ من أَشْبَعْتُموه
القاموس المحيط
الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٢٧٦* ج و ع * * الجُوعُ * ضد الشبع تقول * جَاعَ * يجوع * جُوعاً * و * مَجَاعةً * أيضا بالفتح و * الجَوْعةُ * بالفتح المرة الواحدة وقوم * جِياعٌ * و * جُوَّعٌ * بوزن سكر وعام * مَجَاعةٍ * و * مَجْوعَةٍ * بسكون الجيم * وأجَاعَهُ * و * جَوَّعَهُ * بمعنى و * تَجوَّعَ * تعمد * الجُوعَ
تاج العروس
الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٢٬٩٣٦الجوع، بالضم: اسم جامع للمخمصة، وهو ضد الشبع.
والجوع، بالفتح: المصدر يقال: جاع يجوع جوعا ومجاعة، فهو جائع وجوعان وجيعان خطأ، وهي جائعة وجوعى، من قوم ونسوة جياع، بالكسر، وجوع، كركع، وجيع، على القلب، كما في اللسان، وبهما روي قول الحادرة:
ومجيش تغلي المراجل تحته عجلت طبخته لرهط جوع هكذا أنشده ابن الأعرابي، ويروى: جيع. وشاهد الجياع قول القطامي:
كأن نسوع
معجم لين
إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٥٬٦٦٢جَاعَ
1 جَاعَ جاع , (S, Msb, K,) aor. يَجُوعُ, (S,) inf. n. جَوْعٌ, (Msb, K,) or جُوعٌ, (S, so in two copies,) or this is a simple subst., (Msb, TA,) and مَجَاعَةٌ, (S, K,) He was, or became, hungry; or empty in the belly; (TA;) contr. of شَبِعَ. (S, K, TA.) [See also جُوعٌ below.] ― -b2- [Hence,] جَاعَ اـِلَيْهِ, (K,) or جَاعَ اـِلَى لِقَائِهِ, (M, TA,) (tropical:) He desired, (M, K, *) and
جَاعَ 1 جَاعَ جاع , (S, Msb, K,) aor. يَجُوعُ, (S,) inf. n. جَوْعٌ, (Msb, K,) or جُوعٌ, (S, so in two copies,) or this is a simple subst., (Msb, TA,) and مَجَاعَةٌ, (S, K,) He was, or became, hungry; or empty in the belly; (TA;) contr. of شَبِعَ. (S, K, TA.) [See also جُوعٌ below.] ― -b2- [Hence,] جَاعَ اـِلَيْهِ, (K,) or جَاعَ اـِلَى لِقَائِهِ, (M, TA,) (tropical:) He desired, (M, K, *) and longed, (K,) [as though hungering,] to meet with him; like عَطِشَ. (M, K. *) And جَاعَ اـِلَى مَالِهِ (tropical:) He longed for his property. (AZ.)
2 جَوَّعَ see 4, in two places.
اجاعهُ 4 اجاعهُ أجاع أجاعه اـجاعة اجاعه اجاعة , (S, Msb, K,) inf. n. اـِجَاعَةٌ; (Msb;) and ↓ جوّعهُ, (S, Msb, K,) inf. n. تَجْوِيعٌ; (Msb;) He constrained him to be hungry, or empty in the belly: (S, * K, TA:) or he debarred him from food and drink. (Msb.) It is said in a prov., أَجِعْ كَلْبَكَ يَتْبَعْكَ [Make thy dog to be hungry and he will follow thee]; (S, K;) meaning (assumed tropical:) constrain thou the ignoble to have recourse to thee, by want, in order that he may continue by thee; (K, * TA;) for if he be in no need of thee, he will leave thee: and for أَجِعْ, some say ↓ جَوِّعْ. (TA.)
تجوّع 5 تجوّع جاع جوع تجوع He made himself hungry, or empty in the belly, intentionally, or purposely. (S, K.) You say, تَوَحَّشْ لِلدَّوَآءِ and تَجَوَّعْ لِلدَّوَآءِ, [Make thyself hungry, or make thy stomach empty of food and beverage, (see art. وحش,) or] abstain thou from eating the full quantity of food, for the purpose of taking medicine. (TA.)
استجاع 10 استجاع استجاع He showed hunger. (KL, PS.) ― -b2- [Hence,] اِسْتِجَاعَةُ العِلْمِ (assumed tropical:) The being insatiable of knowledge. (TA.)
جُوعٌ جُوعٌ جوع , a subst., (Msb, TA,) signifying Hunger; or emptiness of the belly; (TA;) contr. of شِبَعٌ; (S, K, TA;) as also ↓ مَجَاعَةٌ, [properly an inf. n.,] and ↓ مَجْوَعَةٌ, (K, TA,) and ↓ مَجُوعَةٌ. (TA.) You say, جُوعًا لَهُ وَنُوعًا [May God decree hunger to him]: accord. to Sb, an instance of inf. ns. in the accus. case by reason of a verb understood: it is a form of imprecation: and the latter noun may not be put before the former, because it is a corroborative to it: (TA:) or, accord. to some, نُوعٌ means “ thirst. ” (S, &c., in art. نوع.) And ↓ عَامُ مَجَاعَةٍ and ↓ مَجْوَعَةٍ (S, K) and ↓ مَجُوعَةٍ (TA) A year in which is hunger, or emptiness of the belly: (K, TA:) and ↓ عَامُ المَجَاعَةِ and ↓ المَجُوعَةِ [the year of hunger, &c.]: (Msb:) pl. مَجَائِعُ (K) and مَجَاوِهُ: as in the phrases أَصَابَتْهُمُ المَجَاوِعُ [Cases of hunger, &c., befell them] and وَقَعُوافِى المَجَاوِعِ [They fell into cases of hunger, &c.]. (TA.) And ↓ الرَّضَاعَةُ مِنَ المَجَاعَةِ, meaning The sucking which occasions interdiction [of marriage with the woman whose milk is sucked and certain of her relations] is that consequent upon hunger which is stopped by the milk in the time of infancy of the child; not when the child's hunger is only to be stopped by solid food. (Mgh.) [See also 1 in art. رضع.] And it is said in a prov., سَمَنُ كَلْبٍ بِجُوعِ أَهْلِهِ, i. e. [The dog's becoming fat is] by reason of [the hunger of his owners occasioned by] murrain befalling the camels; (K, * TA;) his owners falling into hunger and distress and leanness: (TA:) or كلب was the name of a certain man, who was an object of fear, wherefore he was asked for a pledge, and he pledged his family: then obtaining possession of the camels, or cattle, of the people to whom he had pledged his family, he drove them away, and left his family: (K, TA:) some relate this prov. differently, saying [سَمِنَ كَلْبٌ “ a dog, ” or “ Kelb, ” “ became fat, ” and] بِبُؤْسِ أَهْلِهِ [“ by reason of the distress of his owners, ” or “ his family ”]. (TA.) [See Freytag's Arab. Prov. i. 615.]
جَوْعَةٌ جَوْعَةٌ جوع جوعه جوعة A single temporary affection of hunger. (S, TA.) A state of destitution and hunger of a tribe. (TA.)
جَوْعَانُ جَوْعَانُ جوعان : see the next paragraph.
جَائِعٌ جَائِعٌ ذ and ↓ جَوْعَانُ, (Msb, K, TA,) but not جَيْعَانُ, [as the vulgar say,] for this a mistake, (TA,) Hungry; or empty in the belly: (K, * TA:) or debarred from food and drink: (Msb:) the fem. [of the former] is جَائِعَةٌ and [of the latter] جَوْعَى: (Msb, K:) and the pl. [of the former] is جُوَّعٌ (S, Msb, K) and جُيَّعٌ, with the و changed into ى, (L,) and [of the latter, or perhaps of both,] جِيَاعٌ (S, K) and جَاعَةٌ (K * in art. سوع) and جَيَاعَى [with the و changed into ى contr. to rule, if this be not a mistake for جِيَاعٌ, in which the و is changed into ى by rule]. (Msb.) You say جَائِعٌ نَائِعٌ; the latter word being an imitative sequent; (TA;) or, accord. to some, signifying “ thirsty. ” (S, &c., in art. نوع.) ― -b2- رَجُلٌ جَائِعُ القِدْرِ (tropical:) A man whose cookingpot is not full. (TA.) ― -b3- اِمْرَأَةٌ جَائِعَةُ الوِشَاحِ (tropical:) A woman slender in the [waist, or] belly. (K, * TA.) [See art. وشح.]
مَجَاعٌ مَجَاعٌ مجاع [The space in which one becomes hungry]. You say, هُوَ مِنِّى عَلَى قَدْرِ مَجَاعِ الشَّبْعَانِ, i. e., عَلَى قَدْرِ مَا يَجُوعُ الشَّبْعَانُ [He, or it, is distant from me as far as the space in which he who is satiated with food becomes hungry]: (O, K: *) and in like manner, عَلَى قَدْرِ مَعْطَشِ الرَّيَّانِ [as far as the space in which he who is satisfied with drink becomes thirsty]. (Z, TA.)
مَجَاعَةٌ مَجَاعَةٌ مجاعه مجاعة : see جُوعٌ, in four places.
مَجْوَعَةٌ مَجْوَعَةٌ مجوعه مجوعة and مَجُوعَةٌ: see جُوعٌ, in five places.
مُسْتَجِيعٌ مُسْتَجِيعٌ مستجيع A man (S) who always shows himself, or is seen, to be hungry: (S, A, O, K:) or, accord. to Aboo-Sa'eed, who is always eating one thing after another. (Sgh, L.)
كتاب الله
مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٩٬٠٠٣جوع
جَاعَ - يَجُوعُ - جًوْع
جَاعَ - يَجُوْعُ + الكائن: يشعر في نفسه بميل وحاجة لأكل الطعام، قد يترافق بألم خفيف يشتد بزيادة الحاجة لأكل الطعام
جًوْع: على وزن: فـُعـْل" اسم فعل " جَاعَ - يَجُوْعُ ": وهو أيضاً ما يكون بفعل " جَاعَ - يَجُوْعُ ": الشعور في النفس بالميل والحاجة لأكل الطعام
واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " الشعور بالرغبة والميل
الجذور المجاورةالمجاورة: ٢٨ (الإجمالي: ٣٧)
- خوف
الآيات المشتركة: ٣ · Havf : “Hafe” korkulduğu zaman saklanmak için takınılan…
- رغد
الآيات المشتركة: ١ · Muhallebi demektir
- سمن
الآيات المشتركة: ١ · Yağ
- عري
الآيات المشتركة: ١ · Alanda
- نقص
الآيات المشتركة: ١ · “Nukade” çözülmüş ip demektir
- طمأن
الآيات المشتركة: ١ · Huzur bulan
- صنع
الآيات المشتركة: ١ · İmal ederler
- لبس
الآيات المشتركة: ١ · “Lebas” kurulup gerilmiş ser yay, eğilmiş sert ağaç…
- ثمر
الآيات المشتركة: ١ · Meyve demektir
- طعم
الآيات المشتركة: ١ · Yiyecek demektir
- مكن
الآيات المشتركة: ١ · Kevn tepe demektir
- ضرب
الآيات المشتركة: ١ · Örnek verdi
الآيات التي ورد فيها(٥)
لَا يُسْمِنُ وَلَا يُغْنِي مِنْ جُوعٍ
Açlık
الَّذِي أَطْعَمَهُمْ مِنْ جُوعٍ وَآمَنَهُمْ مِنْ خَوْفٍ
Açlık
تحليل الجذر
تعريف الجذر والخلاصة
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | جوع |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | İlletli (ecvef) |
| Bağlamsal Yakın Kökler | خمص, سغب, طوى, مسك |
| Zıt Kök | شبع |
| Çekirdek Özet 1 | Midenin besinden boşalması ve bedenin temel gıda ihtiyacından doğan acı verici boşluk hali |
| Çekirdek Özet 2 | İnsanın varlıksal acziyetini, imtihan veya ceza unsuru olan mahrumiyeti ve güvenliğin tamamlayıcısı olan temel beslenme rızkını bildirme |
| Çekirdek Özet 3 | Yaşamın sürdürülebilmesi için zorunlu olan biyolojik ve iktisadi asgari tabanın kaybı veya temini |
| Kritik Hata Riski | Kökü yalnızca sıradan bir iştah veya geçici yemek arzusu sanmak; Kur'an'daki varoluşsal yoksunluk, kıtlık ve imtihan boyutunu gözden kaçırmak |
التحليل الثنائي
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| جو | İç boşluk, çukurluk, iki sınır arasında kalan ferah veya derin açıklık; جوف (iç boşluk), جوب (ortasını yarıp delmek), جور (ortadan sapmak, haddi aşmak), جوز (ortasından geçmek) köklerinde görülen oyukluk ve iç hacim niteliği | ع | İç hacim ve derin boşluk anlamına bedensel ihtiyaç, çekilme, sancı ve dışa dönük açlık hissi eklenerek boşluğun iç organa ve biyolojik yoksunluğa özgülenmesi |
التحليل التصويري للحروف
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ج | Değnek, deve; taşıma, yol alma, toplama | İç hacmin, bedeni taşıyan ve besini içinde toplayan merkezin ifadesi |
| و | Çengel, çadır kazığı; bağlama, ekleme, tutturma | Bedensel dokuyu birbirine bağlayan ve süreklilik talep eden eklenme bağı |
| ع | Göz; görme, bilme, kaynak | İhtiyacın açığa çıkması, bedenin iç merkezindeki boşluğun dışa yansıyan bir arayış ve algı odağına dönüşmesi |
| جوع | İç taşıyıcı merkezin bağlayıcı gıdadan yoksun kalarak dışarıya yönelen derin bir ihtiyaç boşluğu oluşturması | Midenin boşalarak bedenin biyolojik bütünlüğünü tehdit eden ve giderilmesi zorunlu olan somut yoksunluk hali |
الاستعمال التاريخي والمبكر
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Midenin yiyecekten tamamen boşalması neticesinde canlının hissettiği somut acı ve genel kıtlık hali (مَخْمَصَة) |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Erken dönem şiirinde açlık, çöl ortamındaki kıtlık yılları ve yetersiz beslenmenin bedendeki zayıflığıyla tasvir edilir; kişinin karın boşluğu ve huysuzluğu kınanırken şöyle denmiştir: يُدْعَى الجُنَيْدَ وهو فينا الزُّمَّلِقْ / مُجَوَّعُ البطنِ كلابيُّ الخُلُق |
| Erken Arapça kullanım | Kuraklık ve kıtlık geçen senelere genel olarak مجاعة denilmiş, tıbbi anlamda boş mideyle ilaç almaya ise تَجَوُّعُ لِلدَّوَاءِ tabiri kullanılmıştır |
المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāgha.
الطبقة الاشتقاقية السامية
Arapça جوع kökü, merkezi Sami dillerinde özellikle bedensel açlık ve derin gıda yoksunluğu semantik matrisini temsil eder. Kuzeybatı Sami dillerinde genel açlık kavramı için çoğunlukla רעב (İbranice rāʿēḇ / rāʿāḇ; Süryanice rhab / kafrâ) kökleri öne çıksa da, Güney Sami (Arapça ve Güney Arap dilleri) sahasında جوع kökü, iç organın boşalması ve besinsizlik sancısı anlamında özelleşmiştir. Akraba Afro-Asyatik katmanlarda iç boşluk ve iç çukur bildiren köklerle (جوف ve türevleri) fonetik ve semantik kesişim gösterir; bedenin derinliğindeki boşalmanın dışsal bir mahrumiyete dönüşmesi sürecini yansıtır.
درجة الثقة Güçlü
المصدر Brown-Driver-Briggs, David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques, Lisān al-ʿArab.
التحليل الاشتقاقي
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | جوع kökünden fiil ve isim türetimleri | Midenin boşluğu (جَوْف), doymanın (شِبَع) zıddı olan yoksunluk ve kıtlık (مَجَاعَة) kavramında sabitleşmiştir | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | Güney Sami ve Arapça ortak leksikal tabanı | Kuzeybatı Sami sahasındaki genel köklerin yanında Güney kolunda bedensel boşluk ve gıda yoksunluğuna özgülenmiş müstakil bir köktür | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Afro-Asyatik iç hacim ve boşluk kökleri | Boşluk, çukur ve oyukluk bildiren ikili tabanlarla bağlantılı anlam kayması | Muhtemel |
المصدر Maqāyīs al-Lugha, Cohen Dictionnaire des racines sémitiques.
الجذور الشقيقة (التقاليب)
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| جوع | Anlamlı | Açlık, besinsizlik | Midenin boş kalması ve bedenin gıda ihtiyacı duyması | Hedef kök; Kur'an'da geçer |
| جعو | Anlamlı | Bir şeyi biriktirip yuvarlama | Çamuru veya pisliği toplayıp yuvarlama, katılaştırma | Kur'an'da geçmez; müsta'meldir |
| وجع | Anlamlı | Ağrı, acı, sancı | Bedende hissedilen her türlü sızlatıcı ve acı verici rahatsızlık | Kur'an'da geçmez; açlığın doğurduğu bedensel acıyla ilişkili |
| وعج | Anlamı bulunmayan | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde bu dizilişe müstakil anlam tayin edilmemiştir | Kur'an'da geçmez; mühmel |
| عجو | Anlamlı | Kötü besleme, geciktirme | Çocuğu sütle tam besleyememe, kuru gıdayla bırakma | Kur'an'da geçmez; eksik beslenme yönüyle bağlantılı |
| عوج | Anlamlı | Eğrilik, çarpıklık | Doğru ve düz olan yoldan veya çizgiden sapma hali | Kur'an'da geçer; zıt kutupta sapma hareketi |
الجذور المجاورة والجذر المضاد
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| جوع | Merkez | Açlık ve yoksunluk | Bedenin besinden boşalmasıyla oluşan temel ve derin biyolojik yoksunluk acısı | Besinsizliğin doğrudan bedende meydana getirdiği acı verici boşluk hali |
| خمص | Komşu | Karın çökmesi | Açlıktan dolayı karnın içe doğru çekilmesi ve yapışması | Açlığın bedensel ve anatomik görünümüne, dıştan zayıflığına odaklanır |
| سغب | Komşu | Zahmetli açlık | Açlıkla birlikte yorgunluk ve meşakkatin de bir arada bulunduğu bitkinlik | Kuraklık ve kıtlık günlerinde açlığın takatsiz bırakıcı boyutudur |
| طوى | Komşu | Karın bükülmesi | Yiyecek bulamadığı için açlığına sabredip karnını katlayarak durma | Açlığa katlanma ve bedeni iradi veya gayriiradi bükme nüansı taşır |
| مسك | Komşu | Tutma, alıkoyma | İhtiyacın karşılanmasını engelleyecek şekilde rızkın kısılması | Açlığı doğuran harici mahrumiyet sebebini ifade eder |
| شبع | Zıt | Doygunluk | Midenin besinle dolması ve bedenin gıda talebinin bütünüyle kesilmesi | Biyolojik tatmin, açlığın giderildiği tam denge hali |
مقابلات المعنى في لغات أخرى
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | جوع | Açlık, besinsizlik hali | Midenin boşalarak bedende derin biyolojik ihtiyaç ve acı uyandırması | Kesin |
| Latince | Fames | Açlık, kıtlık | Hem bireysel açlığı hem de toplumsal açlık felaketini ve kıtlığı kapsar | Kesin |
| İngilizce | Hunger, starvation, famine | Açlık, besin yoksunluğu, kıtlık | Hunger genel fizyolojik açlığı karşılarken, starvation ölümcül açlığı, famine ise toplumsal kıtlığı karşılar | Kesin |
| Almanca | Hunger, Hungersnot | Açlık, kıtlık | Hunger bireysel biyolojik açlığı, Hungersnot ise kıtlık halini karşılar | Kesin |
| Fransızca | Faim, famine | Açlık, kıtlık | Faim içgüdüsel ve bedensel açlığı, famine ise toplumsal besin yokluğunu karşılar | Kesin |
المصدر Oxford Latin Dictionary, Lewis & Short, Duden, Littré.
الوجوه والنظائر
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| İmtihan ve eksiltme unsuru olan açlık | Hayati bir sarsıntı ve sabır vesilesi olarak açlık | Müminlerin can, mal ve mahsuller yanında maruz kaldığı varoluşsal sınanma bağlamı (Bakara 2:155) |
| Cennet nimetinin karşıtı ve fıtri ihtiyaç | İnsanın temel yaratılış gereksinimi ve yoksunluktan korunma hali | Cennette bedensel olarak acıkmama ve çıplak kalmama güvencesi bağlamı (Tâhâ 20:118) |
| Toplumsal nankörlüğün dünyevi cezası | Güven ve refahın ardından gelen umumi kıtlık ve felaket | Nimetlere nankörlük eden kentin açlık ve korku elbisesiyle bürünmesi bağlamı (Nahl 16:112) |
| Cehennemdeki azap türü ve faydasız gıda | Beslemeyen ve doyurmayan azap maddesi | Cehennem ehlinin yiyeceğinin açlığı gidermediğini bildiren bağlam (Gâşiye 88:7) |
| Güvenlikle eşleşen ilahi ikram ve temel rızık | Toplumsal barışın ve medeniyetin maddi esası | Kureyş'in açlıktan doyurulması ve korkudan emin kılınması bağlamı (Kureyş 106:4) |
سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Rızık, kaza, kader ve şer problemi | Açlıktan ölmenin rızkın tükenmesi mi yoksa sebebin kesilmesi mi olduğu, ilahi imtihan ve adalet ilkeleri | Rızkın ilahi takdiri ve canlının varoluşsal acziyeti |
| Fıkıh | Zaruret hali, oruç, nafaka ve süt akrabalığı | Açlığın haramı helal kılacak zaruret sınırına (مَخْمَصَة) ulaşması ve süt emmenin yalnızca açlığı gideren bebeklik çağında hüküm doğurması | Hayati tehlike eşiği ve bedeni besleme zorunluluğu |
| Tefsir | Açlık ile korku (الْخَوْف) arasındaki ikili ilişki | Toplumsal düzenin iki temel direği olan ekonomik güvenlik (doyma) ile asayiş güvenliğinin karşılaştırılması | Toplumsal felaketin ve nimetin iki kutbu |
| Hadis | Zühd, riyazet, oruç ve aşırı açlıktan sığınma | Hz. Peygamber'in açlığı bir zühd vasıtası görmekle birlikte yatak arkadaşı olan sürekli açlıktan Allah'a sığınması | Aşırı ve helak edici açlığın yıkıcı bir bela sayılması |
تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Varlık-yokluk imtihanı ve yaratılmışlık aczi | Fıtri muhtaçlık göstergesi | İnsana kul olduğunu ve mutlak zengin olmadığını hatırlatma | İnsan açlık hissiyle bağımsız ve kendine yeten bir varlık olmadığını idrak eder | Kesin |
| İlmi | Fizyolojik metabolizma ve enerji dengesi | Katabolik yıkım ve besin alarmı | Yaşamsal sistemin korunması için organizmayı eyleme sevk etme | Organik yapının tükenen enerji depolarını tamamlama çağrısıdır | Güçlü |
| Siyasi | Kamu güvenliği ve toplumsal barış | Anarşi ve çöküş tetikleyicisi | Yönetimin meşruiyetini ve kamusal istikrarı test etme | Açlık korku ile birleştiğinde toplumsal düzen çözülür, otorite meşruiyetini yitirir | Kesin |
| İktisadi | Temel mal arzı ve gıda güvenliği | Talep eşiğinin en dip ve zorunlu sınırı | İktisadi üretimin ve adil bölüşümün asgari gerekçesini kurma | Pazarın ve üretimin ilk amacı insanı açlıktan kurtaracak temel gıda tabanını üretmektir | Kesin |
التماثل في العلوم العددية والإنسانية
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Potansiyel kuyu / Negatif enerji dengesi | Sistemin kararlı durumunu sürdürebilmesi için dışarıdan kütle veya enerji girişi talep eden rezerv boşalması | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Maslow ihtiyaçlar piramidinin tabanı / Asgari geçim sınırı | Yüksek toplumsal, ahlaki ve hukuki faaliyetlerin inşa edilebilmesi için önce giderilmesi gereken birincil yoksunluk | Kesin |
التضييق الخاطئ وخطر الخطأ
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Açlığı sadece bireysel bir perhiz, diyet veya basit bir iştah açılması olarak görmek; kökün toplumsal kıtlık, siyasi çöküş ve ilahi ikaz boyutunu ıskalamak |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Kur'an'da açlık, korku (الْخَوْف) ile birlikte medeniyetlerin helak veya ihya edilmesinde rol oynayan makro bir güvenlik ve varoluş parametresidir |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Açlık geçen ayetleri sadece bireysel ahlak veya sabır çerçevesine sıkıştırıp, devletin ve toplumun asgari gıda güvenliğini sağlama yükümlülüğünü göz ardı etmek |
خلاصة موجَّهة لفهم القرآن
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'ın insan tasavvurunda biyolojik ve maddi ihtiyaçların inkar edilmediğini, aksine ibadet ve ubudiyetin sıhhatli bir maddi taban (doyma ve güvenlik) üzerine oturtulduğunu gösterir. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | İmtihan ayetlerinde (Bakara 2:155), nimet ve nankörlük kıssalarında (Nahl 16:112), Kureyş'in kurumsal güvencesinde (Kureyş 106:4) ve ahiret tasvirlerinde (Gâşiye 88:7, Tâhâ 20:118). |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Maneviyatı ve dini hayatı maddi ihtiyaçlardan tamamen soyutlayan ve açlığı mutlak bir erdem sanan aşırı çileci anlayışları düzeltir; açlıktan kurtulmayı ilahi bir lütuf ve şükür sebebi olarak konumlandırır. |
التركيب النهائي والنموذج الرياضي
- Somut anlamMidenin yiyecekten tamamen boşalarak canlının iç organında acı ve sarsıntı doğuran fizyolojik açlık ve besinsizlik hali.
- Soyut anlamCanlının bağımsız ve kendine yeten bir varlık olmadığını açıkça ortaya koyan, varoluşsal yoksunluk, kıtlık ve imtihan hali.
- Sistematik karşılıkİktisadi ve siyasi düzenin temeli olan gıda güvenliği asgari sınırı; toplumsal refah ile helakin belirlendiği temel yaşam parametresi.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıModelde canlının veya sistemin anındaki mevcut besin ve enerji düzeyini, varlığını sürdürebilmesi için zorunlu olan asgari doygunluk ve denge eşiğini, birim basamak fonksiyonunu temsil eder. olduğunda sistem doygundur ve açlık fonksiyonu değerini alır; olduğunda ise aradaki negatif fark oranında doğrusal olarak artan bir açlık ve yoksunluk şiddeti meydana gelir.