ركس

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ر-ك-سالصيغ: ٢ · الجذور المجاورة: ٢٦ · الآيات: ٢ · السور: ١؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».كسبكففقتلركسفتنوجدرودرددأَرْكَسَهُمْعزلسلمحيثنفق

الجذرالصيغ ٢الآيات ٢السور ١المجاورة ٢٦

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

ركس

ر - ك - س

جذر
  • الورود: ٢
  • الآيات: ٢
  • الصيغ: ٢
  • المعاجم: ١٣

Riks devenin burnunu ayağa bağlayan ve ortası binicinin elinde olan ip demektir.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١٣)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Riks devenin burnunu ayağa bağlayan ve ortası binicinin elinde olan ip demektir.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٢٬٧٠٦
الكاف والسين والراء معهما ك س ر، ك ر س، س ك ر، ر ك س مستعملات كسر: كَسَرْته فانكسر. وكل شيء يفترُ عن أمر يعجز عنه، يقال فيه: انكسر، حتى يقال: كَسَرْتُ من برد الماء فانكسر. الكَسْرُ والكِسْرُ، لغتان: الشُّقّةُ السفلى من الخباء ومن كل قبة، وغشاء يرفع أحياناً ويرخى. ويقال لناحيتي الصحراء: كسراها، قال يصف القطاة: أقامت عزيزاً بين كِسْرَيْ تنوفة وقال الأخطل: وقد غبر العجلان حيناً إذا بكى على الزاد
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٣٠٣
الرَكسُ: رَدُّ الشيءِ مقلوباً. وقد رَكَسَهُ وأَرْكَسَهُ بمعنىً. "واللهُ أَرْكَسَهُمْ بما كَسَبوا"، أي ردَّهم إلى كُفرهم. وارْتَكَسَ فلانٌ في أمرٍ، أي قد نجا منه. والرِكْسُ، بالكسر: الرِجْسُ. والرِكْسُ أيضاً: الكثير من الناس. والراكِسُ: الهادي، وهو الثَور وسط البَيْدَرِ تَدور عليه الثيران في الدِياسَةِ.
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٢٬٠٥١
ك س ر كسر ، كرس ، ركس ، سكر ، سرك : ( مستعملة ) . كسر : قال الليث يقال : كَسَرْتُ الشيءَ أَكْسِرُهُ كَسْراً ، ومُطاوعُهُ : الانكسَارُ ، وكلُّ شيءِ فَتَرَ عن أَمْرٍ يَعْجَزُ عنه يقال فيه : انْكَسَرَ ، حتى يقال . كَسَرْتُ من بَرْدِ الماءِ فانْكَسَرَ . ( أبو عبيد عن الأصمعي ) الكِسْرُ : أَسفلُ الشُّقَّةِ التي تَلي الأرضَ من الخِبَاءِ . قال وقال الأَحمرُ : هو جَارِي مُكاسِرِي ومُؤاصِري أَي كِسْرُ
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٦٬٩٩٧
(باب الراء والكاف وما يثلثهما) (ركل) الراء والكاف واللام أصلٌ يدلُّ على جنسٍ من الضرب بالرِّجْل. يقال رَكَلَه ورَفَسه برِجله. ومَرْكَلاَ الفَرَس مِن جنبيه، حيث يركُل الفارسُ برجليه. وتركَّل على الشيء برجله. وتركَّل الحافرُ بمِسْحَاتِه، إذا ضربَها برِجْله لتدخُل في الأرض. قال الأخطل: رَبَت ورَبا في حَِجْرِها ابنُ مَدينةٍ *** يَظَلُّ على مِسحاتِه يتركَّل([1]) والكديد: المُرَكَّل([2]). (ركم)
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ١٥٠
- الركس: قلب الشيء على رأسه، ورد أوله إلى آخره. يقال: أركسته فركس وارتكس في أمره، قال تعالى: ﴿والله أركسهم بما كسبوا﴾ [النساء/88]، أي: ردهم إلى كفرهم.
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٤٦٥
ر ك س أركسه وركسه‏:‏ قلبه على رأسه‏.‏ وهو منكوس مركوس‏.‏ وأركسه في الشرّ‏:‏ ردّه فيه ‏"‏ كلما ردوا إلى الفتنة أركسوا فيها ‏"‏ وأركش الله عدوك‏:‏ قلبه على رأسه أو قلب حاله‏.‏ وارتكس فلان في أمر كان نجا منه‏.‏ وفي الحديـث ‏"‏ والفتـن ترتكـس بيـن جراثيـم العـرب ‏"‏ يرتكـس أهلهـا فيهـا أو ترتد هي بعد أن تذهب‏.‏ وأركس الثوب في الصبغ‏:‏ أعده فيه‏.‏ وشعر متراكس‏:‏ متراكب‏.‏ وشدّ دابته إلى
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ١٬٧٨٦
الرِّكْسُ: الجماعة من الناس، وقيل: الكثير من الناس، والرِّكْسُ شبيه بالرَّجِيع. وفي الحديث: أَن النبي، صلى اللَّه عليه وسلم، أُتيَّ برَوْثٍ في الاستنجاء فقال: إِنه رِكْسٌ؛ قال أَبو عبيد: الرِّكْسُ شبيه المعنى بالرجيع. يقال: رَكَسْتُ الشيء وأَرْكَسْتُه إِذا رَدَدْتَه ورَجَعْتَه، وفي رواية: إِنه رَكِيس، فعيل بمعنى مفعول؛ ومنه الحديث: اللهم أَركِسْهما في الفتنة رَكْساً؛ والرَّكْسُ: قلبُ الشيء على
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ١٥٦
* ر ك س * * الرَّكْسُ * رد الشيء مقلوبا وبابه نصر و * أرْكَسَهُ * مثله وقوله تعالى ﴿والله أركسهم بما كسبوا﴾ أي ردهم إلى كفرهم و * الرِّكْسُ * بالكسر الرجس
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ١٬٩٧٧
الركس: رد الشيء مقلوبا، وقيل: قلب الشيء على رأسه، أورد أوله على آخره، قاله الليث، ومنه: أركس الثوب في الصبغ، أي أعده فيه، وقد ركسه يركسه ركسا، فهو مركوس وركيس. والركس: شد الركاس، ككتاب، وهو حبل يشد في خطم الجمل إلى رسغ يده فيضيق عليه فيبقى رأسه معلقا، ليذل، عن الفراء. قلت: والركاس: مثل الرفاس والإباض والعكاس والحجاز والشغار والخطام. والزمام والكمام والخشاش والعران والهجار والرفاق. وكل منها مذكور
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٢٬٥٩٧
رَكَسَهُ 1 رَكَسَهُ ذ , (S, Msb,) aor. رَكُسَ , (Msb, TA,) inf. n. رَكْسٌ, (S, A, Msb, K,) He turned it over, or upside down; (S, A, Msb, K;) as also ↓ أَرْكَسَهُ: (S:) or the former, (TA,) or ↓ latter, (Msb,) he turned it over upon its head: (Msb, TA:) and the former, he reversed it; made the first part of it to be last; or turned it fore part behind. (Lth, A, Msb, K.) It is said in the Kur [iv.
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٢٤٢
رَكَسَ رَكَسَ U ( n. ac. رَكْس 1 ), a. Turned over, upside down, reversed, inverted. أَرْكَسَ أَرْكَسَ IV , a. see I . اِرْتَكَسَ اِرْتَكَسَ VIII , a. Was turned over, inverted. رِكْس رِكْس 2 , a. Dirt, filth. b. Crowd; rout, rabble.
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٨٬٢٩١
ركس رَكَسَ - يَرْكُسُ - أَرْكَسَ - يُرْكِسُ رَكَسَ - يَرْكُسُ + الكائن + في مكان أو أمر: يتردد ويتذبذب وينكس ويعاود فيه: يعود ويرجع إلى مكان أو أمر كان قد غادره وتركه، ثم يتركه ويغادره، ثم يعود إليه، وذلك عدة مرات: يتردد ويحتار ويتذبذب في اختيار الفعل أو الموقع الذي ينبغي أن يكون عليه أَرْكَسَ - يُرْكِسُ: على وزن" أفعل من " رَكَسَ - يَرْكُسُ
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٢)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٢٦ (الإجمالي: ٣٨)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. وجد

    الآيات المشتركة: ٢ · Su birikintisidir

  2. رود

    الآيات المشتركة: ٢ · “Raid”, bir şeyi çevirmek için kullanılan koldur

  3. ثقف

    الآيات المشتركة: ١ · Sigaf demirin dövüldüğü örs ve çekiç demektir

  4. عزل

    الآيات المشتركة: ١ · “A’zel(zal)” denk yapmak için bir torbada bulunanı iki…

  5. كفف

    الآيات المشتركة: ١ · Avuç demektir

  6. فيأ

    الآيات المشتركة: ١ · Fey Güneşin en kısa gölgesi demektir

  7. حيث

    الآيات المشتركة: ١ · Hayese sürülmüş tarla demektir

  8. سلط

    الآيات المشتركة: ١ · Salata, doğranmış sebze demektir

  9. ردد

    الآيات المشتركة: ١ · “Ridde” devenin memesinden doğumdan önce gelen süttür

  10. فتن

    الآيات المشتركة: ١ · Fitne, Madeni curuftan temizlemek için eritmek demektir

  11. كسب

    الآيات المشتركة: ١ · Kazandı

  12. نفق

    الآيات المشتركة: ١ · İki yüzlüler

الآيات التي ورد فيها(٢)

  1. فَمَا لَكُمْ فِي الْمُنَافِقِينَ فِئَتَيْنِ وَاللَّهُ أَرْكَسَهُمْ بِمَا كَسَبُوا أَتُرِيدُونَ أَنْ تَهْدُوا مَنْ أَضَلَّ اللَّهُ وَمَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَلَنْ تَجِدَ لَهُ سَبِيلًا

    Onları tersine döndürdü

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökركس
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerنكس, ردد, قلب
Zıt Kökقوم
Çekirdek Özet 1Bir nesnenin başını aşağı çevirmek, tepetaklak etmek, başını sonuna veya başladığı yere geri döndürmek
Çekirdek Özet 2İmandan sonra küfre veya kurtulunan bir fitne ve şerre bütünüyle geri savrulmak, tersyüz edilmek
Çekirdek Özet 3Hakikate yöneliş çizgisinin tersine kırılarak failin kendi kazandığı eylemler sebebiyle önceki batıl durumuna iade edilmesi
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca sıradan bir geri dönüş veya zihinsel kararsızlık sayarak eylemin getirdiği ontolojik ve ahlaki tepetaklak oluşu gözden kaçırmak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
ركBir zemin üzerine basma, yerleşme, ağırlık koyma veya bir noktaya dayanıp sabitlenme hareketi; ركب (binmek, üstüne oturmak), ركد (durgunlaşmak, dibe çökmek), ركز (saplamak, dikmek), ركض (ayakla vurup itmek), ركع (eğilip çökmek), ركم (üst üste yığmak) ve ركن (dayanıp sığınmak) köklerinde bu basma ve ağırlık koyma ortak çekirdeği görülürسÇekirdeğe eklenen sürtünme, tutunma ve aşağı doğru sürüklenme unsuru ile kök; bir noktaya basıp kalmaktan çıkmış, nesnenin baş aşağı çevrilerek başladığı yere veya tabana doğru tepetaklak geri itilmesi anlamına daralmıştır

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
رİnsan başı; baş, ilk, üstEylemin yöneldiği tepe noktasını, varlığın başını veya sürecin başlangıç konumunu temsil eder
كAvuç içi; kavrama, eğme, kaplamaBaşı veya nesneyi kavrayıp eğen, bükerek eksenini değiştiren tutucu müdahaleyi ifade eder
سDiken, destek; tutunma, dayanma, korumaAlt zemine, başlangıç noktasına veya takılıp kalındığı yere doğru sürtünerek geri dönmeyi anlatır
ركسBaşın kavranarak alt zemine ve başlangıç noktasına doğru bükülüp tersyüz edilmesiVarlığın üstte olan başının kavranarak alta çevrilmesi ve başladığı eski konuma tepetaklak geri savrulması hareketidir

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir nesneyi başı aşağı gelecek şekilde tersyüz etmek, harman döverken ortada durup etrafında dönen boğanın hareketinde olduğu gibi başladığı yere geri döndürmek veya deveyi bağlamak için kullanılan ip
Cahiliye şiiri kullanımıCahiliye şiirinde ve erken bedevi dilinde harman yerinde sabit durup etrafında diğer hayvanların döndüğü ve kendisi de aynı yerde tersyüz olup duran merkezdeki öküz için راكس kelimesi kullanılmıştır
Erken Arapça kullanımHadis rivayetinde istincâ için getirilen tezek hakkında kullanılan bu nesnenin gıda iken geri dönüştürülmüş ve bozulmuş halini anlatan kullanım: إنه ركس

المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Sami dil ailesi genelinde kök, ağırlıklı olarak Kuzeybatı Sami ve Güney Sami dillerinde hareketin tersine çevrilmesi, geriye bükülme ve dönüşüm bağlamında izlenir. Arapça ركس biçimi, nesnenin kendi üzerine katlanması veya başının aşağıya döndürülerek başladığı yere iade edilmesi anlamında özelleşmiştir. Akraba Sami dillerde kökün doğrudan fonetik eşdeğerleri nadir olmakla birlikte, kök içi harf göçüşmeleri (metatez) ve ikili çekirdek paralelleri üzerinden bir şeyin üzerine yığılması, sıkıştırılması veya gerisin geri çevrilmesi matrisiyle örtüşür. İbranicede benzer fonetik yapıdaki kökler bazen bağlama, düğümleme ve dolama (örneğin arkaik bağlama ve engebe kökleri) ekseninde görülürken; Arapçada bu kök tamamen fiziksel yönün dikey veya yatay eksende 180 derece tersine çevrilmesi ve sürecin başa sarılması semantiğinde billurlaşmıştır.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, HALOT, David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönقلب ve نكس yönelimiArapça içinde kök, bir şeyin evvelini ahirine çevirmek ve başını aşağı etmek şeklinde tek ve tutarlı bir semantik eksene otururKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiGüney Sami ve Kuzeybatı Sami bağlama/döndürme hatlarıDevenin başını ayağına bağlayan bağ veya harman etrafında dönme tasviri üzerinden geriye bükülme olgusuyla bağlantılıdırMuhtemel
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik çerçevenin diğer kollarında doğrudan doğrulanmış soydaş biçim tespit edilmemiştirVeri bulunamadı

المصدر Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
ركسAnlamlıBaş aşağı çevirmek, tersyüz etmekBir şeyin evvelini ahirine katlamak, gerisingeri döndürmekHedef kök; Kur'an'da geçer
رسكAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez; klasik sözlüklerde mühmel kabul edilir
كرسAnlamlıBiriktirmek, temel atmak, sıkıştırmakNesneleri üst üste yığmak, bir yapının veya bilginin esasını pekiştirmekKur'an'da geçer; zıt yönde bir sabitleme ve yığma hareketi içerir
كسرAnlamlıKırmak, parçalamak, şiddetini gidermekBir bütünün sertliğini ve direncini vurarak veya bükerek ortadan kaldırmakKur'an'da geçmez; form bütünlüğünün bozulması yönüyle ortaklık taşır
سركKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez; erken lügatlerde kullanım dışı veya marjinaldir
سكرAnlamlıKapatmak, tıkamak, aklı örtmekBir akıntının önünü kesmek veya aklın ayırt etme yetisini örtüp engellemekKur'an'da geçer; dengenin yitirilmesi ve iradenin felce uğraması boyutuyla ilişkilidir

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
ركسMerkezTersyüz olma, baş aşağı iade edilmeEylemin faili tamamen başladığı inkâr ve sapkınlık durumuna tepetaklak geri fırlatmasıBaşın tabana gelmesi, evvelin ahire dönmesi
نكسKomşuBaş aşağı eğilme, tepesi üstü gelmeنكس daha çok fiziksel olarak başın utanç veya zayıflıkla öne/aşağı düşmesini anlatırken, ركس bütünüyle başladığı eski duruma savrulmayı vurgularBaşın aşağı sarkıtılması
رددKomşuGeri çevirme, iade etmeردد yönün geriye dönmesini ifade eder; tepetaklak edilme ve baş aşağı gelme biçimsel zorunluluğu taşımazDüz doğrultuda geriye dönüş
قلبKomşuBir halden diğerine dönme, altüst olmaقلب bir şeyin içinin dışına veya bir durumdan başka bir duruma genel dönüşümüdür; ركس ise başladığı yere baş aşağı iade oluşturGenel mahiyet ve yön değişimi
قومZıtDikilme, dosdoğru ayakta durmaBaşın yukarıda, ayakların yerde olduğu sabit ve adil doğruluk haliAyakta ve istikamet üzere sabit kalış

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaركسGeriye tersyüz etmeBaş aşağı çevirerek eski konumuna iade etmeKesin
LatinceInvertere, relabiTers çevirmek, eski kötü haline geri kaymakInvertere yönün tersine çevrilmesini, relabi ise kurtulunan bir duruma geri düşmeyi karşılarGüçlü
İngilizceTo invert, to relapse, to plunge backTersine çevirmek, nüksetmek, geri batırmakTo relapse ahlaki/tıbbi nüksetmeyi verirken, to invert fiziksel tepetaklak oluşu karşılarKesin
AlmancaUmkehren, zurückwerfen, rückfällig werdenGeriye fırlatmak, nüksetmek, tersine döndürmekKişinin ıslah olduğu sanılan bir halden eski batıl durumuna gerisin geri fırlatılmasını ifade ederGüçlü
FransızcaInverser, faire rechuter, replongerTersine çevirmek, yeniden düşürmekÖzellikle ahlaki veya zihni bir çöküşle eski batağa geri savrulmayı karşılarGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
أَرْكَسَهُمْİlahi bir ceza ve eylemin tabii sonucu olarak küfre ve nifaka geri çevrilmeMünafıkların kendi kazandıkları nifak ve eylemleri sebebiyle Allah tarafından önceki inkâr hallerine tepetaklak iade edilişleri; Nisâ 4:88
أُرْكِسُواFitneye ve savaşa bütünüyle geri fırlatılma, içine batırılmaFitneye her çağrıldıklarında tereddütsüz onun içine baş aşağı dalan, eski düşmanlık zeminine geri savrulan grup bağlamı; Nisâ 4:91

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamHidayet ve dalalet meselesiAllah'ın saptırması (irkas) fiilinin kulun kendi kesbiyle ilişkisi; cebir mi yoksa kesbin neticesi mi olduğuİnkâra yönelen iradenin ilahi yasa gereği eski batıl haline tepetaklak döndürülmesi
FıkıhMünafık ve muharip statüsüİrkasa uğramış, fitneye daldıkça dalan zümrelere karşı uygulanacak hukuki ve askeri muameleİman iddiasının hukuki korumasını yitirerek savaş konumuna geri dönme
Tefsirİrkâs ayetlerinin nüzul sebebiUhud'dan geri dönen veya Medine dışındaki münafıklar hakkında müminlerin iki fırkaya ayrılması tartışmasıİkiyüzlü tutumun kişiyi başladığı kök inkâra fırlatıp atması
HadisTaharet ve necaset ahkâmıTezeğin necis sayılması gerekçesi olarak rıks (رِكْس) lafzının kullanılmasıGıda vasfını yitirip aslına/kötü haline dönüşmüş pislik

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
Diniİman-küfür dengesi ve hidayet çizgisiİrtidat ve nifaka tersyüz oluşHakikat zemininden kopuşu tescillemeSamimiyetsiz eylemler bireyi kurtulmuş göründüğü küfür batağına geri iterKesin
İlmiMetodoloji ve epistemolojiDogmatizme ve cehalete geri savrulmaBilgi üretiminde gerilemeYöntemsel tutarsızlık zihni ulaştığı aydınlıktan eski cehalet kabullerine tepetaklak döndürürGüçlü
SiyasiToplumsal sadakat ve paktlarİhanet ve fitneye ricatİttifak düzenini bozmaSiyasi emanı suiistimal eden yapılar ilk krizde eski düşmanlık saflarına geri fırlarKesin
İktisadiÜretim ve ahlaki sermayeSpekülatif çöküş ve iflasa dönüşKazanımları sıfırlamaHaksız kazanç ve gayrimeşru tasarruflar ekonomik yapıyı başladığı ilkel/krizli aşamaya geri fırlatırMuhtemel

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerFaz uzayında tersinir çöküş veya evrişim tersinmesi (phase inversion / reset)Bir dinamik sistemin ileri yönlü gelişim vektörünün işaret değiştirerek tüm durum değişkenleriyle başlangıçtaki kararsız tekillik noktasına baş aşağı çökmesiGüçlü
Beşeri bilimlerAhlaki ve sosyal nüksetme (social/behavioral relapse)Bireyin veya toplumsal tabakanın kazandığı medeni normları terk ederek ahlaki ve hukuki açıdan ilkel, çatışmacı ve yıkıcı eski alt katmana bütünüyle geri yuvarlanmasıKesin

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü yalnızca sıradan bir fikir değişikliği, politik bir kararsızlık veya tarafsız kalma tercihi olarak daraltmak
Kur'an içi daha geniş anlamKişinin kendi amellerinin (بما كسبوا) ontolojik bir karşılığı olarak bütünüyle baş aşağı çevrilmesi, fıtrat ve imandan kopup eski küfür zeminine kilitlenmesi
Yanlış anlamanın doğuracağı hataMünafıkların eylemlerini basit bir zihinsel şüphe sayıp onların ürettikleri fitnenin yırtıcı ve geri dönüştürücü tehlikesini hafife almak

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'da sapmanın sadece duraksama değil, kazanılan kötü ameller sebebiyle gerisingeri ve baş aşağı bir fırlatılış olduğunu gösteren en çarpıcı dinamik kavramlardan biri olduğu için
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Münafıkların psikolojisini, toplumsal güvenlik tehditlerini ve fitne çağrısına koşulsuz teslim olan ikiyüzlü zümrelerin analiz edildiği Medine dönemi ayetlerinde (özellikle Nisâ suresi)
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Hidayetten sapmanın durduk yere gerçekleştiği veya münafıklığın pasif bir çekimserlik olduğu algısını yıkar; sapmanın bir ameli karşılık ve tepetaklak oluş süreci olduğunu ortaya koyar

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamBir nesneyi başından kavrayıp tersyüz etmek, altını üstüne getirmek ve başladığı taban noktasına geri döndürmek.
  • Soyut anlamİnsanın kendi bilinçli tercih ve amelleri sebebiyle ahlaki ve itikadi olarak başladığı inkâr ve nifak çukuruna baş aşağı geri yuvarlanması.
  • Sistematik karşılıkSistemin ileri yönlü tekâmül vektörünün negatif işaret alarak tüm kazanımları sıfırlaması ve yapıyı kurucu kriz zeminine tersine kilitlemesi.
  • LaTeX modeliv⃗(t)=−∇Φ(x)  ⟹  x(t)→x0
  • LaTeX açıklamasıModelde x, failin sistem içindeki ahlaki ve itikadi durumunu; x0, başladığı inkâr ve küfür zeminini; Φ, failin kendi yapıp ettiklerinin birikimini temsil eden potansiyel alanı; v⃗(t) ise durumun zamana bağlı hareket yönünü göstermektedir. Failin amelleri potansiyel gradyanı tersine çevirdiğinde hareket vektörü negatif yönde zorlanmakta ve sistem tepetaklak bir biçimde başladığı başlangıç noktasına (x0) geri çökmektedir.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ر