كرس

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ك-ر-سالصيغ: ٢ · الجذور المجاورة: ٢٨ · الآيات: ٢ · السور: ٢؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».فتنسليماننوبكُرْسِيِّهِذوكرسأودحفظكُرْسِيُّهُوسننوميديشفععلو

الجذرالصيغ ٢الآيات ٢السور ٢المجاورة ٢٨

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

كرس

ك - ر - س

جذر
  • الورود: ٢
  • الآيات: ٢
  • الصيغ: ٢
  • المعاجم: ١٢

معناه في القرآن: Onun kürsüsü

ملاحظاتي

المعاجم(١٢)

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٢٬٧٠٦
الكاف والسين والراء معهما ك س ر، ك ر س، س ك ر، ر ك س مستعملات كسر: كَسَرْته فانكسر. وكل شيء يفترُ عن أمر يعجز عنه، يقال فيه: انكسر، حتى يقال: كَسَرْتُ من برد الماء فانكسر. الكَسْرُ والكِسْرُ، لغتان: الشُّقّةُ السفلى من الخباء ومن كل قبة، وغشاء يرفع أحياناً ويرخى. ويقال لناحيتي الصحراء: كسراها، قال يصف القطاة: أقامت عزيزاً بين كِسْرَيْ تنوفة وقال الأخطل: وقد غبر العجلان حيناً إذا بكى على الزاد
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٦٤٢
الكِرْسُ بالكسر: الأبْوالُ والأبْعارُ يتلبَّد بعضها على بعض. يقال: أكْرَسْتُ الدار. والكِرْسُ أيضاً: أبياتٌ من الناس مجتمعةٌ، والجمع أكْراسٌ وأكاريسُ. والكِرْسُ أيضاً: الأصل. قال العجاج يمدح الوليد بن عبد الملك: أنتَ أبا العبَّاسِ أوْلَى نَفْسي بِمعْدِنِ المُلْكِ القديمِ الكِرْسي والانْكِراسُ: الانْكِبابُ. وقد انْكَرَسَ بالشيء، إذا دخل فيه منكبًّا. والكُرْسِيُّ: واحد الكراسِيِّ، وربَّما
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٢٬٠٥١
ك س ر كسر ، كرس ، ركس ، سكر ، سرك : ( مستعملة ) . كسر : قال الليث يقال : كَسَرْتُ الشيءَ أَكْسِرُهُ كَسْراً ، ومُطاوعُهُ : الانكسَارُ ، وكلُّ شيءِ فَتَرَ عن أَمْرٍ يَعْجَزُ عنه يقال فيه : انْكَسَرَ ، حتى يقال . كَسَرْتُ من بَرْدِ الماءِ فانْكَسَرَ . ( أبو عبيد عن الأصمعي ) الكِسْرُ : أَسفلُ الشُّقَّةِ التي تَلي الأرضَ من الخِبَاءِ . قال وقال الأَحمرُ : هو جَارِي مُكاسِرِي ومُؤاصِري أَي كِسْرُ
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٩٬٣٥٣
(باب الكاف والراء وما يثلثهما) (كرز) الكاف والراء والزاء أصل صحيحٌ يدل على اختباءٍ وتستُّر ولِوَاذ، يقال: كارَزَ إلى المكان، إذا مال إليه واختبأ فيه. وأنشد: * إلى جَنْب الشَّريعة كارزُ([1]) * وكارَزَ [عن([2])] فلانٍ، إذا فرّ عنه واختبأ منه. وأمَّا الكُرْز فهو الجُوالِق؛ وسمِّي بذلك لأنَّه يُخْبأ فيه الشيء. وقول رؤبة: * كَالكُرَّزِ المربوطِ بينَ الأوتادْ([3]) * فهذا فارسيٌّ معرب. يقولون:
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٩٧٨
- الكرسي في تعارف العامة: اسم لما يقعد عليه. قال تعالى: ﴿وألقينا على كرسيه جسدا ثم أناب﴾ [ص/34] وهو في الأصل منسوب إلى الكرس، أي: المتلبد أي: المجتمع. ومنه: الكراسة للمتكرس من الأوراق، وكرست البناء فتكرس، قال العجاج: *يا صاح هل تعرف رسما مكرسا * قال: نعم أعرفه، وأبلسا (الرجز للعجاج، وهو في ديوانه ص 16؛ ومجاز القرآن 1/192؛ وتفسير القرطبي 6/427) والكرس: أصل الشيء، يقال: هو قديم الكرس. وكل مجتمع من
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٧٤٦
ك ر س في هذه الكراسة عشر ورقات وهذا الكتاب عدّة كراريس وقرأت كرّاسةً من كتاب سيبويه وتقول‏:‏ التاجر مجده في كيسه والعالم مجده في كراريسه‏.‏ ورأيت أكاريس من بني فلان‏:‏ أصاريم‏.‏ قال ابن هرمة‏:‏ أكاريس من طيّءٍ طنّبت برومان أو ماء فرتاجها ووقفت على كرسٍ من أكراس الدار وهو ما تكرّس من دمنتها أي تلبّد‏.‏ وأكرست الدار ومنه قولك‏:‏ لداره كرياس‏:‏ كنيف معلق‏.‏ ومن المجاز‏:‏ هو طيّب الكرس أي الأصل
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٤٬٦٩٤
تَكَرَّسَ الشيءُ وتَكارَس: تَراكَمَ وتَلازَبَ. وتَكَرَّس أُسُّ البِناء: صَلُبَ واشتدَّ. والكِرْسُ: الصَّارُوجُ. والكِرْس، بالكسر: أَبوال الإِبل والغَنَم وأَبعارُها يتلبَّد بعضها على بعض في الدار، والدِّمْنُ ما سَوَّدُوا من آثار البَعَر وغيره. ويقال: أَكْرَسَتِ الدار. والكِرْس: كِرْس البِناء، وكِرْس الحَوض: حيث تَقِف النَّعَم فيتلبَّد، وكذلك كِرْس الدِّمْنة إِذا تَلَبَّدَت فَلزِقَت بالأَرض. ورسم
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ١٥٨
* ك ر س * * الكُرْسِيُّ * بالضم واحد * الكَرَاسِيٍّ * وربما قالوا * كشرْسِيٌّ * بالكسر و * الكُرَّاسَةُ واحدة * الكُرَّاسِ * و * الكَرَاريسٍ * و * الَكَرارِسِ
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٦٬٠٧٨
الكرس، بالكسر: أبيات من الناس مجتمعة، وقيل: هو الجماعة، أي شيء كان، ج، أكراس وجج، جمع الجمع: أكارس وأكاريس، قال أبو عمرو: الأكاريس: الأصرام من الناس، واحدها كرس وأكراس، ثم أكاريس، وقال ابن دريد: أكارس: جموع كثيرة لا واحد لها من لفظها، وفي الأساس: رأيت أكارس من بني فلان. قلت: الذي في نص أبي عمرو أن جمع الجمع أكاريس، وأما أكارس فإنما حذفت ياؤه للضرورة، كما في قول ربيعة بن جحدر: ألا إن
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٥٬٨٧٤
كرّسهُ 2 كرّسهُ ذ , (TA,) inf. n. تَكْرِيسٌ, (K, TA,) He put it, or placed it, namely, anything, one part upon another. (TA.) ― -b2- He put it together, one part to another. (TA.) ― -b3- He founded it, namely, a building. (K, TA.) اكرست الدَّارُ 4 اكرست الدَّارُ ذ The house had in it compacted dung and urine of camels or of sheep or goats: S, A, * TA:) and in like manner you say of a place:
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬٨٢٥
كَرَسَ كَرَسَ I ( n. ac. كَرْس 1 ) a. [ coll. ], Cleaned out ( stable ). كَرَّسَ كَرَّسَ II a. [ coll. ], Founded, laid the foundations of. b. [ coll. ], Consecrated, dedicated. أَكْرَسَ أَكْرَسَ IV , a. Stabled; penned up ( animal ). b. Was dungy. تَكَرَّسَ تَكَرَّسَ V , a. Was put together; became compact, strong. b. Gathered ( fire-wood ). c. [ coll. ], Was consecrated,
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ١٩٬٠٤٢
كرس كَرِسَ - يَكْرَسُ - كُرْس - كُرْسِيّ كَرِسَ - يَكْرَسُ + الكائن أو أجزاؤه: تجتمع وتنضم أجزاؤه إلى بعضها وتشتد، ويقوى ويتماسك ويثبت كُرْس: اسم فعل من " كَرِسَ - يَكْرَسُ ": التجمع والانضمام للتقوي والتماسك والثبات كُرْسِيّ : اسم نسبة من " كُرْس ": اسم آلة منه: ما يستعمل للتقوي والتماسك والثبات: الآلة التي تستعمل لتثبيت ارتكاز شيء وجعله
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٢)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٢٨ (الإجمالي: ٤٠)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. أود

    الآيات المشتركة: ١ · Hevde deve hörgücü demektir

  2. وسن

    الآيات المشتركة: ١ · Uyuklamak

  3. جسد

    الآيات المشتركة: ١ · Cesese yere uzanan kütüktür

  4. نوم

    الآيات المشتركة: ١ · “Efal” babından “enam” uyuyanlar demektir

  5. سليمان

    الآيات المشتركة: ١ · Süleyman

  6. نوب

    الآيات المشتركة: ١ · Nöbet kelimesinden gelmiştir

  7. شفع

    الآيات المشتركة: ١ · “Şefeve” dudak demektir

  8. حوط

    الآيات المشتركة: ١ · Çeper, çit demektir

  9. وسع

    الآيات المشتركة: ١ · “Sunv’a” tas demektir

  10. حفظ

    الآيات المشتركة: ١ · Hafız çanta demektir

  11. فتن

    الآيات المشتركة: ١ · Fitne, Madeni curuftan temizlemek için eritmek demektir

  12. علو

    الآيات المشتركة: ١ · “A’leve” kökünden fiilin ismi olmuş ve “gel !” anlamındadır

الآيات التي ورد فيها(٢)

  1. … يُحِيطُونَ بِشَيْءٍ مِنْ عِلْمِهِ إِلَّا بِمَا شَاءَ وَسِعَ كُرْسِيُّهُ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضَ وَلَا يَئُودُهُ حِفْظُهُمَا وَهُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيمُ

    Onun kürsüsü

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökكرس
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerعرش, قعد, ثبت
Zıt Kökهدم
Çekirdek Özet 1Parçaların birbiri üstüne binip sıkışarak sert ve kalıcı bir tabaka, temel veya kaide oluşturması
Çekirdek Özet 2Hükümranlığın, ilmin ve otoritenin sarsılmaz, kuşatıcı ve somut bir zemin/kaide üzerinde tecelli etmesi
Çekirdek Özet 3İktidar ve yönetimin havada duran bir iddia değil, katmanlaşmış kurumsal ve ontolojik bir kaideye dayanması
Kritik Hata RiskiKürsüyü yalnızca ahşap bir oturak veya antropomorfik bir taht zannedip ontolojik kuşatıcılık ve yönetim kaidesi vasfını ıskalamak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
كرBir hareketin geriye dönüp tekrar etmesi, üst üste binmesi ve baskı uygulayarak yoğunlaşması; nitekim كرر kökünde yinelenme, كرب kökünde şiddetli sıkışma ve baskı, كره kökünde ise zorlayıcı bir direnç görülürسÇekirdekteki tekrarlı baskı ve geri dönüş hareketine tutunma, zemine yayılma ve katman katman birbirine yapışarak sabit bir kaide oluşturma niteliği kazandırmıştır.

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
كavuç içi; kavrama, eğme, kaplamaUnsurları bir arada tutan, kavrayan ve üzerine binen ağırlığı karşılayan kavisli yapı
رinsan başı; baş, ilk, üstÜstte olma, öncelik taşıma, mertebece yükselme ve yönlendirici zirve noktası
سdiken, destek; tutunma, dayanma, korumaZemine saplanarak tutunma, sarsılmayı önleyen dikey veya yatay destek düzeneği
كرسAvuç içi gibi kavrayıcı bir hacmin (ك), üstteki mertebeyi veya ağırlığı (ر), zemine kenetlenip tutunan katmanlarla (س) taşıması ve sağlam bir kaideye dönüştürmesiAğırlığın dağılmadan üst üste yığılarak sıkılaşması, sarsılmaz bir oturma zemini ve taşıyıcı kaide meydana getirmesidir.

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamHayvanların ağılda ve sulak alanlarda üst üste bıraktıkları gübre ve balçığın ayak darbeleriyle çiğnenerek katman katman yapışması, keçeleşmesi ve taş gibi sert bir zemin (كِرْس) haline gelmesi; ayrıca yapının taş ve harçla sıkıştırılmış sarsılmaz temeli (كِرْس البناء).
Cahiliye şiiri kullanımıErken dönem bedevi kullanımında yurt kalıntılarının sertleşip silinmez hale gelen katmanlarını nitelemek üzere kirs veya mükres kullanılır; ancak Cahiliye dönemine doğrudan aidiyeti kesinleşmiş bağımsız beyit metni teyit edilememiştir.
Erken Arapça kullanımEmevî dönemi recez şairi el-Accâc, terk edilmiş bir yurdun silinmeyen sertleşmiş izlerini tasvir ederken kökü şu şekilde kullanmıştır: يا صاحِ هل تعرفُ رسماً مُكْرَسَا / قال نَعَم أعرفُه، وأَبْلَسَا (Ey dostum, katmanlaşıp sertleşmiş bir yurt kalıntısını tanır mısın? Dedi ki: Evet, tanıyorum onu ve kederden susup kaldı).

المصدر el-Halîl b. Ahmed, Kitâbü’l-ʿAyn; İbn Düreyd, Cemheretü’l-Luğa; İbn Fâris, Maqāyīs al-Lugha; Lisânü’l-Arab.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Kök Sami dillerinde yüksek bir kadim ortaklığa sahiptir ve büyük ölçüde oturulan nesne, kaide, seki ve taht semantiği etrafında şekillenmiştir. Arapça كرس kökü, fiziksel olarak parçaların üst üste binip katmanlaşması (talebbede, terâkame) anlamını koruyarak bu semantik alanın morfolojik üretkenliğini taşır. İbranicede kisse (כִּסֵּא) kelimesi taht ve yüksek oturak anlamına gelir; bu kelime Aramice ve Süryanicede kursəyā (ܟܘܪܣܝܐ) biçimine evrilmiş ve doğrudan hükümdarlık tahtını veya dini makam kürsüsünü ifade etmiştir. Sami dillerindeki bu yaygın k-r-s / k-s biçimlerinin kökeni, Doğu Sami kolunda Akadca kussû(m) kelimesine, oradan da Sümerce gu.za (taht, iskemle, oturak) terimine kadar uzanır. Dolayısıyla kök, kadim Yakındoğu idari ve mimari kültüründe güç sahibinin üzerine oturduğu, zeminden yükseltilmiş sağlam kaideyi ifade eden en köklü kültür kelimelerinden biridir. Arapçada ise kelime hem bu genel Sami mirasındaki idari/siyasi makam nesnesini karşılamış hem de çöl hayatının somut tecrübesinde kat kat sıkışıp sertleşen temel olgusunu ifade eden iç türetimlerini muhafaza etmiştir.

درجة الثقة Kesin

المصدر Brown-Driver-Briggs, Hebrew and English Lexicon; Payne Smith, Compendious Syriac Dictionary; Chicago Assyrian Dictionary; David Cohen, Dictionnaire des racines sémitiques.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönNesnelerin veya katmanların üst üste binerek kenetlenmesiYapının temeli (kirs), katlanmış sayfalar demeti (kürrâse) ve üzerine oturulan sağlam kaide (kürsî) aynı somut çekirdekten türemiştir.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiSüryanice kursəyā, İbranice kisse, Akadca kussûYüksek makam koltuğu, taht ve yargı sekisi; Akadca üzerinden Sümerce gu.za terimiyle irtibatlı ortak Yakındoğu idare mirasıdır.Kesin
Daha geniş dilsel ilişkiSümerce gu.zaKadim Mezopotamya idari mimarisinden Sami dillerine geçmiş ve Arapçada kök morfolojisine bütünüyle entegre olmuştur.Güçlü

المصدر HALOT; The Assyrian Dictionary of the Oriental Institute of the University of Chicago; Arthur Jeffery, The Foreign Vocabulary of the Qur'ān.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
كرسAnlamlıKatmanlaşma, temel, kaideŞeylerin üst üste binip sıkışarak sert bir zemin oluşturmasıHedef kök; Kur'an'da geçer
كسرAnlamlıParçalama, kırma, dağıtmaBir bütünün bütünlüğünü bozup parçalara ayırma, kuvvetini kırmaZıt yönlü hareket; yapıyı kurmanın aksine dağıtma
ركسAnlamlıTersyüz etme, baş aşağı çevirmeBir şeyi tersine çevirip eski kötü durumuna veya dibe itmeKur'an'da geçer; dengeli yapıyı altüst etme
رسكKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu harf dizilimi mühmel kabul edilmiştirKur'an'da geçmez
سكرAnlamlıTıkama, örtme, aklın perdelenmesiSuyun yolunu kapatıp hapsetme veya zihnin ayıklığını yitirmesiKur'an'da geçer; akışın veya algının önünü kesme
سركKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıTehzîbü'l-Luğa'da tekil kullanım ihtimali anılsa da müstakil bir kök hüviyeti yokturKur'an'da geçmez

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
كرسMerkezKaide, zemin, hükümranlık alanıMertebenin veya otoritenin üzerinde durduğu sarsılmaz, katmanlaşmış somut tabanİktidarın icra ve ihata sahasını oluşturan alt zemin ve dayanak
عرşKomşuYüksek tavan, çatı, üst hükümranlık makamıعرش yukarıdan kuşatan çatı ve en üst yönetim merkezidir; كرس ise ona göre daha operasyonel ve alt kaidedirArş ulûhiyetin nihai ihata ve tecelli tavanı, kürsî ise evreni kuşatan idari zemin konumundadır
قعدKomşuOturma, yerleşme, karar kılmaقعد eylemin kendisine ve hareketsiz kalmaya işaret ederken, كرس oturulan yerin kurumsal ve maddî kaidesini ifade ederBiri fiziksel eylem veya duruş, diğeri makam nesnesidir
ثبتKomşuSarsılmazlık, sebat, istikrarثبت hareket etmeme ve yerinden oynamama vasfıdır; كرس bu sebatı doğuran katmanlaşmış fiziki zemindirVasıf ile o vasfı taşıyan taşıyıcı unsur arasındaki fark
هدمZıtYıkma, çökertme, temeli dağıtmaكرس katmanları üst üste bindirip sağlam bir temel kurarken, هدم temeli ve yapıyı tamamen yerle bir ederVarlık ve düzen kazandırmanın mutlak inkıraza uğratılması

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaكرسKatmanlaşmış temel, kürsü, tahtParçaların sıkışıp birleşmesiyle oluşan sağlam kaide ve üzerinde oturulan makamKesin
LatinceCathedra, sedes, fundamentumResmi oturak, piskoposluk makamı, temelCathedra otoriter makamı karşılarken fundamentum alt katman ve kaide yönünü karşılarGüçlü
İngilizceThrone, seat of authority, pedestal, foundationOtorite makamı, kaide, tahtThrone siyasi boyutu öne çıkarır, pedestal ve foundation ise nesnel temel ve dayanak yönünü verirGüçlü
AlmancaLehrstuhl, Thron, Sockel, FundamentMakam koltuğu, taht, kaide, kaide tabanıİdari ve ilmi yetki makamı ile mimari kaide anlamını bir arada yansıtırGüçlü
FransızcaChaire, trône, piédestalHitabet/yetki makamı, taht, ayaklıkKurumsal temsil makamını iyi verir, ancak ontolojik katmanlaşma boyutunu eksik bırakırGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary; Grimm Deutsches Wörterbuch; Dictionnaire de l'Académie française.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
كُرْسِيُّهُ (İlahi İhata ve Kudret)Gökleri ve yeri bütünüyle içine alan ilahi ilim, kudret, mülk ve hükümranlık kaidesiAllah'ın sıfatlarının, mutlak tasarrufunun ve evreni yönetmesinin sarsılmaz zeminini bildiren ayet bağlamı (Bakara 2:255).
كُرْسِيِّهِ (Dünyevi İktidar Makamı)Hükümdarın tahtı, siyasi karar merkezi ve egemenliğin somutlaştığı yönetim makamıHz. Süleyman'ın iktidar sınavı ve siyasi otoritesinin sınanması bağlamında saltanat makamı (Sâd 38:34).

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamSıfât-ı İlâhiyye ve MüteşâbihâtKürsî'nin cisimsel bir oturak mı yoksa Allah'ın ilmi, kudreti, mülkü veya azameti mi olduğu tartışmasıTeşbihten tenzihe geçiş; Selef lafzı olduğu gibi kabul ederken Mutezile ve Eş'ariyye/Mâtürîdiyye ilim ve mülk olarak tevil etmiştir.
FıkıhKazâ ve Mescid AdabıHâkimin yargılama yaparken oturduğu yüksek yer ve hatiplerin/âlimlerin vaaz için çıktığı kürsü düzenlemesiHüküm vermenin ve topluma hitap etmenin otoriter ve herkesçe görünür kurumsal kaidesi.
TefsirÂyetü'l-Kürsî ve Kıssalarİbn Abbas'tan gelen "Kürsî O'nun ilmidir" rivayeti ile Arş-Kürsî kozmolojik ilişkisinin analiziEvrenin büyüklüğü karşısında ilahi kudretin hudutsuzluğunu kavratan kozmolojik bir ölçek.
HadisKozmoloji ve Mahşer RivayetleriYedi gök ve yerin Kürsî'ye oranının çöle atılmış bir halka gibi olduğunu bildiren rivayetlerVarlığın mertebeler halindeki hiyerarşisi ve ilahi büyüklüğün idraki aşan azameti.

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniVarlık Hiyerarşisiİlahi İhata KaidesiKozmosu kuşatma ve ayakta tutmaİlahi mülkün ve tasarrufun bütün varlık sahasını taşıyan sarsılmaz ontolojik zeminidir.Kesin
İlmiBilgi Sistemiİlim Kaidesi ve DoktrinBilginin birikerek sağlamlaşmasıÜst üste yığılan sahifeler (kürrâse) gibi bilginin katmanlaşıp otorite haline gelmesidir.Güçlü
SiyasiHükümranlık Düzeniİktidar Tahtı ve Karar MakamıYönetim meşruiyetini somutlaştırmaİktidarın geçiciliğini ve sorumluluğunu yöneticiye hatırlatan somut temsil odağıdır.Kesin
İktisadiAltyapı ve SermayeSabit Sermaye ve İktisadi Zeminİktisadi faaliyetin üzerine kurulduğu tabanEkonomik üretimin sürekliliğini sağlayan birikmiş sermaye ve kurumsal altyapıdır.Muhtemel

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerLineer Cebirde Taban (Baz) ve Katmanlı Yapı (Sedimentasyon)Bir vektör uzayını üreten ve her elemanın üzerine inşa edildiği bağımsız taban (basis) sistemi ile jeolojide basınç altında sıkışıp sertleşen tabakalar, kökün kurucu kaide mantığıyla tam bir yapısal eşbiçimlilik gösterir.Güçlü
Beşeri bilimlerKurumsal Altyapı ve Meşruiyet KaidesiSosyoloji ve anayasa hukukunda devlet aygıtının üzerinde yükseldiği anayasal ilkeler bütünü; kararların meşruiyetini sağlayan ve keyfiliği önleyen oturmuş gelenek ve kurallar tabakasıdır.Güçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKürsüyü yalnızca marangozluk ürünü ahşap bir sandalye, vaaz verilen yükselti veya antropomorfik bir kral koltuğuna indirgemek.
Kur'an içi daha geniş anlamKürsü, gökleri ve yeri içine alacak kadar geniş (vesi'a), ilahi ilmin, mülkün ve kudretin bütün evreni saran ve yöneten mutlak taşıyıcı kaidesidir.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataAyetlerin ontolojik ve metafizik boyutunu yitirip fiziksel bir cisimlendirmeye (tecsîm) düşülmesi veya Hz. Süleyman kıssasında iktidarın kurumsal ve manevi sorumluluk boyutunun sıradan bir mobilya nesnesine indirgenmesi.

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın en merkezi tevhid ve kudret beyanı olan Âyetü'l-Kürsî'nin anahtar kavramıdır; ilahi mülkün, idarenin ve ilmin evreni nasıl bir kaide üzerinde kuşattığını gösterir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?İlahi sıfatların, uluhiyetin, göklerin ve yerin idaresinin açıklandığı ontolojik ayetlerde (Bakara 2:255) ve peygamber-hükümdarların iktidar imtihanını anlatan kıssalarda (Sâd 38:34).
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Yaratıcının evrenle ilişkisini dışarıdan ve kopuk zanneden deist yaklaşımları ve O'na mekan ve cisim isnat eden müşebbihe yanılgısını ilahi ihata ve kudret kaidesi kavramıyla tashih eder.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamParçaların, balçığın veya nesnelerin üst üste binip sıkışarak taşlaşması; yapının sarsılmaz temeli ve üzerine oturulan sağlam kaide.
  • Soyut anlamİlim, otorite ve iktidarın dağılmadan birikmesi; yönetimsel ve ontolojik tasarrufun üzerinde icra edildiği sarsılmaz meşruiyet zemini.
  • Sistematik karşılıkBir sistemin veya evrenin taşıyıcı tabanı (B), bu tabanın kuşattığı ve ayakta tuttuğu varlık alanı (U) ve üzerindeki egemenlik yetkisi (A).
  • LaTeX modeliK={B∣∀x∈U,  x⊆B∧∂A(B)⊢I(U)}
  • LaTeX açıklamasıKürsü (K); evrensel varlık kümesindeki (U) tüm unsurların (x) kendi sınırları içinde kaldığı ve kuşatıldığı (∀x∈U,x⊆B), üzerine kurulan egemenlik ve otoritenin (∂A(B)), tüm varlık alanının nizam ve istikrarını (I(U)) zorunlu kıldığı sarsılmaz temel ve kaidedir (B).
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ك