طرد

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ط-ر-دالصيغ: ٤ · الجذور المجاورة: ٢١ · الآيات: ٤ · السور: ٣؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».رودتَطْرُدِفَتَطْرُدَهُمْمولرببطردعشوسألغدوطَرَدْتُهُمْبِطَارِدِأمنوجهدعوأجرلقي

الجذرالصيغ ٤الآيات ٤السور ٣المجاورة ٢١

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

طرد

ط - ر - د

جذر
  • الورود: ٥
  • الآيات: ٤
  • الصيغ: ٤
  • المعاجم: ١٣

Kısa mızraktır.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١٣)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Kısa mızraktır.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٧٣٠
باب الطاء والدال والراء معهما ط رد مستعمل فقط طرد: طَرَدْتُهُ أَطْرُدُه طَرْداً، أي: نَحَّيتْه. الطَّرَد: مطاردةُ الصَّيد، أي: علاج أخذه. والطَّريدةُ: صَيْدٌ أقبلتْ عليه الكلاب والقوم يَطْرُدونه ليأخُذوه. والطَّريدة: قصبة يُوضَع فيها سِكِّينٌ يُبْرَى بها القِداح. والمُطارَدةُ: مُطاردةُ الفُرسان وطِرادُهم، وهو حَملةٌ بَعضِهم على بعضٍ في الحرب وغيرها. والمِطْرَدُ: رُمْحٌ قَصِيرٌ يُطْعَنُ به حُمرُ
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٬٢٣١
الطَرْدُ: الإبعادُ، وكذلك الطَرَدُ بالتحريك. تقول: طَرَدْتُهُ فذهب، ولا يقال منه انْفَعَلَ ولا افْتَعَلَ، إلاَّ في لغة رديئة. والرجلُ مطرودٌ وطريد. ومرَّ فلان يَطْرُدُهُمْ، أي يشلُّهم ويكسَؤُهم. وطَرَدْتُ الإبل طَرْداً وطَرَداً، أي ضممتُها من نواحيها. وأَطْرَدْتُها، أي أمرت بطردها. وفلانٌ أطْرَدَهُ السلطانُ، أي أمر بإخراجه عن بلده. قال ابن السكيت: أَطْرَدْتُهُ، إذا صيَّرته طريداً. وطَرَدْتُهُ،
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٢٬٩٩٤
ط د ر طرد ، دطر استعمل من وجوهه : طرد ، دطر . دطر : أما دَطر : فإن ابن المظفَّر أهمَلَه ، ووجدتُ لأبي عمرو الشَّيباني فيه حَرْفاً . رواه أبو عمرو عن ثعلب ، عن عمرو عن أبيه في باب السَّفينة قال : الدَّوْطيرَة كَوثلُ السّفينة . طرد : أبو عبيد : طَرَدتُ الرجلَ أطرُده طَرْداً : إذا نحَّيْتَه . قال : وأطردتُ الرجلَ إذا نَفَيْتَه وجعلتَه طَرِيداً . وقال ابن شميل : أطردْتُ الرجلَ جعلتَه طَرِيداً لا
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ١٣٬٠٤٢
(باب الطاء والراء وما يثلثهما) (طرز) الطاء والراء والزاء كلمةٌ يظنُّ أنَّها فارسيّةٌ معرّبةٌ، وهي في شعر حَسَّان: بَيضُ الوُجوهِ كريمةٌ أحسابُهُمْ *** شمُّ الأنوفِ من الطِّرَازِ الأوّلِ([1])ويقولون: طِرْزُه، أي هيئَتُه. (طرس) الطاء والراء والسين فيه كلامٌ لعلّه أن يكون صحيحاً. يقولون الطِّرْس: الكتاب الممحُوّ. ويقال: كلُّ صحيفةٍ طِرس. ويقولون: التَّطرُّس: أن لا يَطعَمُ الإنسانُ ولا يشربَ إلاَّ
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٤٣١
- الطرد: هو الإزعاج والإبعاد على سبيل الاستخفاف، يقال: طردته، قال تعالى: ﴿ويا قوم من ينصرني من الله إن طردتهم﴾ [هود/30]، ﴿ولا تطرد الذين﴾ [الأنعام/52]، ﴿وما أنا بطارد المؤمنين﴾ [الشعراء/114]، ﴿فتطردهم فتكون من الظالمين﴾ [الأنعام/52]، ويقال: أطرده السلطان، وطرده: إذا أخرجه عن بلده، وأمر أن يطرد من مكان حله. وسمي ما يثار من الصيد: طردا وطريدة. ومطاردة الأقران: مدافعة بعضهم بعضا، والمطرد: ما يطرد
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ١٬٥٧٠
ط ر د طرده طرداً وطراً وطرده وأطرده‏:‏ أبعده ونحاه وهو شريد طريد ومشرد مطرد‏.‏ وطرد العدو طريدة وطرائد وهي النعم يغير عليها فيطردها‏.‏ ومن المجاز‏:‏ خرج يطرد حمر الوحش أي يصيدها‏.‏ وبيده مطرد‏:‏ رمح قصير يطعنها به وبأيديهم المطارد والرايات‏.‏ قال الراعي‏:‏ ولولا الفرار كل يوم وقيعة لنالتك زرق من مطاردنا الحمر وقال أبياتاً في الطرد أي في الصيد‏.‏ وهذه من طرديات فلان‏.‏ والريح تطرد الحصى
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٧٬٥٩٨
الطَّرْدُ: الشَّلُّ؛ طَرَدَه يَطْرُدُه طَرْداً وطَرَداً وطَرَّده؛ قال: فأُقْسِمُ لولا أَنَّ حُدْباً تَتابَعَتْ عليَّ، ولم أَبْرَحْ بِدَيْنٍ مُطَرَّدا حُدْباً: يعني دَواهِيَ، وكذلك اطَّرَدَه؛ قال طريح: أَمْسَتْ تُصَفِّقُها الجَنُوب، وأَصْبَحَتْ زَرْقاءَ تَطَّرِدُ القَذَى بِحِباب والطَّرِيدُ: المَطْرُودُ من الناس، وفي المحكم المَطْرُود، والأُنثى طَريدٌ وطَريدة؛ وجمعهما مَعاً طَرائِدُ. وناقة طَريدٌ،
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٤٣٣
* ط ر د * * طَرَدَهُ * أبعده من باب نصر و * طَرَداً * أيضا بفتحتين ويقال * طَرَدَهُ * فذهب ولا يقال فيه انفعل ولا افتعل إلا في لغة رديئة وهو * مَطْرودٌ * و * طَرِيدٌ * و * أطْرَدَهُ * السلطان بالألف أمر بإخراجه من بلده قال بن السكيت * أطْرَد * الرجل غيره صيَّره * طَرِيداً * و * طَرَدَهُ * نفاه عنه وقال له اذهب عنا و * اطَّرَدَ * الشيء * اطِّراداً * تبع بعضه بعضا وجرى تقول * اطَّرَد * الأمر أي
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٧٬٧٣٣
الطرد بفتح فسكون ويحرك: الإبعاد والتنحية، طرده يطرده طردا وطردا، والرجل طريد ومطرود، فاطرد. قال الجوهري: لا يقال من هذا: انفعل ولا افتعل إلا في لغة رديئة. ومثله في المصباح. وقال سيبويه: طردته فذهب، لا مضارع له من لفظه، واقتصر في الأساس على انفعل. والطرد، والطرد: ضم الإبل من نواحيها طردت الإبل طردا، أي ضممتهأ من نواحيها، وأطردتها: أمرت بطردها، أي ضمها. وفي حديث قتادة: في الرجل يتوضأ بالماء الرمد
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٧٬٤٤٥
طَرَدَهُ 1 طَرَدَهُ ذ , aor. طَرُدَ , (S, A, Mgh, &c.,) inf. n. طَرْدٌ (S, A, L, Mgh, Msb, K) and طَرَدٌ, (S, A, L, K,) or the latter is a simple subst., (Msb,) He drove away him, or it; as also ↓ طرّدهُ and ↓ اِطَّرَدَهُ: (L:) he drove him away, expelled him, or banished him, (ISk, S, L, K,) and said to him, Depart thou, or go thou away, from us: (ISk, S, L:) he removed him, or it; put, or
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬٩٦٤
طَرَدَ طَرَدَ U ( n. ac. طَرْد 1 ), a. Drove away; expelled; banished, exiled. b. Drove together ( flock ). c. Hunted, pursued, tracked. طَرَّدَ طَرَّدَ II , a. see I (a) . b. Raised, extended, smacked ( whip ). طَاْرَدَ طَاْرَدَ III , a. Attacked, charged. b. Circumvented, snared ( game ). أَطْرَدَ أَطْرَدَ IV , a. Expelled, banished, exiled. b. Betted, wagered with. تَطَاْرَدَ
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيبلا ترجمةالحروف: ٢٢٬٨٣٥
طرد طَرَدَ - يَطْرُدُ - طَارِد طَرَدَ - يَطْرُدُ + كائن + كائناً أو شيئاً: يدفعه عنه ويبعده بعيداً: يجعل كائناً ملاصقاً وملازماً له، يجعله ينفصل عنه ويذهب بعيداً عنه، ويستقل بمفرده ويفقد اتصاله ولصوقه به طَارِد: اسم فاعل صفة مشبهة من " طَرَدَ - يَطْرُدُ " واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " الدفع والتنحية والإبعاد والطرد"، وهي: دَحَرَ -
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٤)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٢١ (الإجمالي: ٣٠)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. عشو

    الآيات المشتركة: ١ · Akşam yemeği demektir

  2. غدو

    الآيات المشتركة: ١ · Ğida, Sabah yemeği, kahvaltı demektir

  3. جهل

    الآيات المشتركة: ١ · Cehl fokurdayıp kaynayan kazan demektir

  4. وجه

    الآيات المشتركة: ١ · Yüz demektir

  5. مول

    الآيات المشتركة: ١ · Onların malları

  6. قوم

    الآيات المشتركة: ٢ · Hayvanların ön ayaklarına denir

  7. أجر

    الآيات المشتركة: ١ · (EaCR) “Acur” tuğla demektir

  8. حسب

    الآيات المشتركة: ١ · Hisbe okun nişangah kısmına denir

  9. أمن

    الآيات المشتركة: ٢ · Mena kapıları karşı karşıya olan evlerin ara yeridir

  10. سأل

    الآيات المشتركة: ١ · “Sehl” ova demektir

  11. رود

    الآيات المشتركة: ١ · “Raid”, bir şeyi çevirmek için kullanılan koldur

  12. لقي

    الآيات المشتركة: ١ · “Lekat” iki yerleşik bölge arasındaki buluşma yerinin adıdır

الآيات التي ورد فيها(٤)

  1. وَيَاقَوْمِ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مَالًا إِنْ أَجْرِيَ إِلَّا عَلَى اللَّهِ وَمَا أَنَا بِطَارِدِ الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّهُمْ مُلَاقُو رَبِّهِمْ وَلَكِنِّي أَرَاكُمْ قَوْمًا تَجْهَلُونَ

    Kovan

  2. وَمَا أَنَا بِطَارِدِ الْمُؤْمِنِينَ

    Kovan

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökطرد
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerنفي, دحر, طرح, دفع
Zıt Kökأوى
Çekirdek Özet 1Bir varlığı arkasından sürerek, sıkıştırarak veya küçümseyerek bulunduğu alandan uzaklaştırmak
Çekirdek Özet 2Zayıf ve yoksul inananları toplumsal baskı veya kibir saikiyle hakikat meclisinden ve himayeden dışlamayı reddetme
Çekirdek Özet 3Hakikate yönelen bireyin aidiyet hakkının meşruiyeti; statüye dayalı dışlama ve ayrımcılığın ilahi adalette kesin yasaklığı
Kritik Hata RiskiEylemi sıradan bir mekânsal kovma sayıp arkasındaki tahkir, arkadan itme, dışlama ve kibri görmezden gelmek

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
طرKesmek, fırlatmak, uçtan ayırmak, bir yüzeyden veya sınırdan öteye sürmek. Çekirdek anlam طرح kökünde uzağa fırlatma, طرف kökünde kenara ve sınıra itme, طرق kökünde darbe vurup yolu açma, طري kökünde ise tazelikle kabuğu yarıp çıkma hareketinde belirgindir.دد harfinin getirdiği itme, hareket ettirme ve sevk etme etkisiyle çekirdekteki kenara itme eylemi, hedefi arkasından takip ederek kesintisiz bir sürüşle bulunduğu mekândan dışarı atmak ve uzaklaştırmak anlamına dönüşmüştür.

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
طSepet, çark; sarma, kuşatma, içine almaHedefin etrafını çevirme, alanını sınırlama veya kuşatılmış bir mekândan zorla çıkarma iradesini imler.
رİnsan başı; baş, ilk, üstEylemin bir irade, yönelim ve doğrudan hedefe dönük kararlılıkla başlatılmasını temsil eder.
دKapı; giriş, geçiş, hareketMekânsal bir sınırdan dışarı geçişi, itilerek sınır dışına çıkarılmayı ve yer değiştirmeyi belirtir.
طردÇevrili alandan kapı dışına sürme hareketiÇevrelenmiş veya sınırları belirlenmiş bir alandaki varlığı, iradi bir baskıyla kapının dışına, ait olduğu yerin uzağına itip sürme hareketinin tamamıdır.

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamAvı veya hayvan sürüsünü arkasından takip edip sürerek yerinden etmek; avı yakalamak veya kaçırmak için peşine düşmek. Buradan türeyerek kısa süvari mızrağına ve av mızrağına مطرد denilmiştir.
Cahiliye şiiri kullanımıEr-Râî en-Nümeyrî şiirinde süvarilerin savaşta taşıdığı kısa av ve hücum mızraklarını zikrederken kökü şu şekilde kullanmıştır: ولولا الفرار كل يوم وقيعة / لنالتك زرق من مطاردنا الحمر
Erken Arapça kullanımSu arkının kesintisiz ve düzgün akması için اطرد الماء denilmiş; kabileden kovulan, himayesiz bırakılıp sürülen kişiye de شريد طريد adı verilmiştir. Rüzgârın çakılları toplayıp sürmesi de rüzgârın taşları kovması olarak adlandırılmıştır.

المصدر Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha, Kitābü’l-ʿAyn, Asās al-Balāgha.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça طرد kökü, Sami dil ailesinin Güney-Batı kolunda belirginleşen, sürme, peşine düşme, izleme ve uzaklaştırma anlam alanını temsil eden bir köktür. Kuzeybatı Sami dillerinde (İbranice ve Aramice/Süryanice) bu fonetik diziliş doğrudan birincil bir kovma kökü olarak yaygın biçimde korunmamış, bu anlam alanı daha çok İbranice ve Süryanice rādap (peşine düşmek, kovalamak, takip etmek) veya tārad (arka arkaya gelmek, damlamak, rahatsız etmek) kökleri üzerinden işletilmiştir. İbranicedeki tārad kökünde görülen art arda gelme, aralıksız düşme veya rahatsız edici biçimde sürme nosyonu, Arapçada hem eylemin peşi sıra takip edilerek yürütülmesi (avı kovalama) hem de mantıki/fiziki düzenlilik ve peş peşe akış (iṭṭirād) formlarında yaşamaktadır. Arapçada kök, göçebe avcılık ve çöl çatışmalarında avı veya düşmanı at sırtında mızrakla geriden sıkıştırma eylemiyle somutlaşmış, oradan da kabile dışına sürme ve toplumsal olarak tahkir ederek uzaklaştırma yönünde zenginleşmiştir.

درجة الثقة Güçlü

المصدر HALOT, Brown-Driver-Briggs, David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönHayvanı geriden sevk etme, avın peşine düşme, sürme mızrağıEylemin aslı bir nesneyi veya canlıyı arkadan iterek veya kovalayarak yerinden uzaklaştırmaktır. Müteakip düzenlilik anlamı da buradan doğmuştur.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice tārad (aralıksız sürmek, rahatsız edip ardı ardına gelmek)Sürekli peş peşe gelme ve rahatsız ederek uzaklaştırma semantiğinde ortak bir Afro-Asyatik/Sami izlek bulunmaktadır.Muhtemel
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıSami ailesi dışında genetik akrabalığı kesinleşmiş dilsel bir veri tespit edilmemiştir.Veri bulunamadı

المصدر Maqāyīs al-Lugha, David Cohen.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
طردAnlamlıUzaklaştırmak, kovmak, peş peşe düzenle sürmekBir şeyi arkasından sevk ederek bulunduğu yerden uzaklaştırmak; ardışık düzenlilik.Hedef köktür; Kur'an'da geçer.
طدرKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu harf dizilimi mühmel kabul edilmiştir.Kitābü’l-ʿAyn kaydına göre mühmeldir.
رطدKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu harf dizilimi mühmel kabul edilmiştir.Kitābü’l-ʿAyn kaydına göre mühmeldir.
ردطKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu harf dizilimi mühmel kabul edilmiştir.Kitābü’l-ʿAyn kaydına göre mühmeldir.
دطرKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu harf dizilimi mühmel kabul edilmiştir.Kitābü’l-ʿAyn kaydına göre mühmeldir.
درطKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu harf dizilimi mühmel kabul edilmiştir.Kitābü’l-ʿAyn kaydına göre mühmeldir.

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
طردMerkezKovma ve uzaklaştırmaArkasından takip ederek, tahkir ederek ve himayeden çıkararak uzaklaştırmak.Kişiyi hak ettiği veya bulunduğu meclisten aşağılayarak sürmektir.
نفيKomşuSürgün etme, ayıklamaBulunulan yerden büsbütün uzaklaştırıp başka yere sürmek veya varlığını reddetmek.طرد kökünde kovalama ve küçümseme vurgusu varken نفي kökünde yerinden tamamen tecrit etme esastır.
دحرKomşuHorlayarak defetmeKarşı tarafı zelil kılıp başından savarak zorla uzaklaştırmak.دحر aşağılanmanın şiddetine odaklanır; طرد ise fiziki sürüş ve dışlamaya odaklanır.
طرحKomşuFırlatıp atmaBir nesneyi veya şahsı bir kenara değersizce fırlatıp bırakmak.طرح tek hamlelik bir atma eylemidir; طرد ise arkasından sürerek uzaklaştırmadır.
دفعKomşuİtme, savmaÖnüne gelen engeli veya kişiyi göğsünden iterek savuşturmak.دفع önden karşılayıp savmaktır; طرد ise arkasından sürüp dışarı atmaktır.
أوىZıtBarındırma, sığındırmaDışarıda kalmış veya korunmasız birini himaye edip meclisine ve evine kabul etmek.Dışarı sürmenin aksine kendi alanına katma ve koruma altına alma eylemidir.

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
Arapçaطردİb'ād, nefy, sevkBir varlığı gerisinden takip ve tahkir ederek yerinden uzaklaştırma.Kesin
LatinceExpellere, fugareDışarı sürmek, kaçırmakExpellere zorla dışarı atmayı karşılarken, kökteki düzenli akış ve mızrakla sevk nüansını dışarıda bırakır.Güçlü
İngilizceExpel, banish, drive awayKovmak, sürmek, defetmekDrive away arkadan sürerek uzaklaştırma boyutunu iyi karşılar; ancak terimsel istihfaf (aşağılama) tonu bağlama göre değişir.Güçlü
AlmancaVertreiben, verjagen, ausstoßenKovalamak, sürmek, dışlamakVerjagen kökün avı kovalama ve hayvanı sürme gibi somut kökenine oldukça yakındır.Güçlü
FransızcaExpulser, chasser, repousserKovmak, avlamak/sürmekChasser hem avlamak hem de defetmek anlamına gelerek kökün çift yönlü tarihsel anlamını taşır.Güçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Littré.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
Müzari fiil (تَطْرُدْ, فَتَطْرُدَهُمْ)Toplumsal zayıfları meclisten uzaklaştırma yasağıSabah akşam Rablerine dua eden yoksul müminlerin müşriklerin talebiyle dışlanmasının menedildiği bağlam (En'âm 6:52).
İsmi fail (بِطَارِدِ)Peygamberlerin zayıf inananları kovmayı reddetmesiİleri gelenlerin zayıf halkı ayak takımı görmesi üzerine peygamberin onları kovmayacağını bildirmesi (Hûd 11:29, Şuarâ 26:114).
Mazi fiil (طَرَدْتُهُمْ)Zayıf müminleri kovmanın ilahi azap ve vebal doğurmasıNûh aleyhisselamın, müminleri kovması halinde Allah'ın gazabından kendisini kimsenin kurtaramayacağını hatırlattığı bağlam (Hûd 11:30).

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİman-amel ve müminlerin konumuBüyük günah işleyenin veya toplumsal bakımdan alt tabakadan sayılanların dairesinin dışına itilip itilemeyeceği meselesi.Hakiki müminin hiçbir dünyevi gerekçeyle cemaat ve rahmet dışı bırakılamayacağı ilkesi.
FıkıhSürgün (nefy), kamu düzeninden menSuçlunun toplumdan tecrit edilmesi veya ta'zir cezası olarak bölgeden uzaklaştırılması (ṭard/nefy).Hukuki bir yaptırım olarak suçlunun belirli bir bölgeden çıkarılması ve gözetim altında tutulması.
TefsirPeygamberi meclislerin kapsayıcılığıKureyş veya kavim önderlerinin zayıf müminlerle bir arada bulunmayı reddetme kibri ve peygamberlerin tavrı.İnananların haysiyetinin korunması, kibre dayalı elitist dışlamanın zulüm sayılması.
HadisŞefaat, havz-ı kevser ve lanetBazı kimselerin havz başından kovulması ve meleklerin suḥkan suḥkan demesi rivayetleri.Hakikatten sapanların ahirette ilahi ikram ve meclisten fiziken ve manen defedilmesi.

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniCemaat ve inanç bağıAforoz ve dışlamayı menKapsayıcılıkİman eden kimsenin dünyevi yetersizlikler bahane edilerek dinden veya meclisten uzaklaştırılamaması.Kesin
İlmiMetodoloji ve mantıkİttirad (kuralın düzenli işlemesi)TutarlılıkBir kuralın veya illetin istisnasız, aksamadan ve peş peşe her tikelde geçerli olması durumu.Güçlü
SiyasiYönetim ve elit baskısıToplumsal dışlama (marjinalleştirme)Eşitlik hakkıİktidar sahiplerinin ve aristokrasinin, alt sınıfların kamusal alandan kovulması talebinin reddi.Kesin
İktisadiMülkiyet ve pazar hakkıPazar veya üretimden tecritErişim adaletiFakirlerin ve zayıfların ekonomik alanlardan veya ortak paylaşımdan dışlanmasının yasaklanması.Muhtemel

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerMerkezkaç kuvveti ve itme dinamiği (Repulsion)Kapalı bir sisteme etki eden dışsal bir kuvvetin, kütleyi merkezden veya yörüngeden dışarı doğru fırlatması ve aralıksız uzaklaştırması.Güçlü
Beşeri bilimlerSosyal dışlanma ve marjinalleştirme (Social exclusion)Egemen sınıfın veya hâkim grubun, normlara veya sınıfsal çıkarlara uymayan bireyleri kamusal karar ve himaye ağlarının dışına itmesi.Kesin

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü yalnızca bir şahsı odadan veya şehirden basitçe uzaklaştırmak gibi nötr bir kovma eylemine indirgemek.
Kur'an içi daha geniş anlamطرد kökü salt fiziki bir uzaklaştırma değil; arkasında sınıfsal kibir, aşağılama, yoksulları değersiz görme ve hakikati elitist tekele alma teşebbüsü barındıran ideolojik bir dışlamadır.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataPeygamberlerin muhataplarıyla yaşadığı sınıfsal ve ahlaki gerilimi görememek; tebliğ ortamının sosyolojik boyutunu ıskalayarak ayetleri sadece bir nezaket veya protokol uyarısı düzeyine indirgemek.

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın getirdiği tevhid davetinin sınıfsal, kabilesel ve ekonomik ayrımcılığa karşı tavizsiz duruşunu; zayıfların hakkının ilahi güvence altında olduğunu gösterdiği için temel bir kavramdır.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Hz. Nûh'un kavminin ileri gelenlerine karşı tevhid ve adalet mücadelesini anlatan kıssalarda ve Mekke müşriklerinin Hz. Peygamber'den yoksul müminleri yanından uzaklaştırmasını istedikleri ayetlerde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Hakikatin veya dini meclislerin dünyevi güç, soy, zenginlik veya mevki sahiplerinin tekeline bırakılabileceği, maslahat gereği zayıfların feda edilebileceği yanılgısını kökten düzeltir.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamBir canlıyı arkasından mızrakla veya sürerek takip edip bulunduğu alandan, otlaktan veya sürüden zorla ve aşağılayarak uzaklaştırmak.
  • Soyut anlamZayıf veya korunmasız bireyleri kibir, sınıfsal önyargı veya dünyevi statü kaygısıyla himaye, meclis ve aidiyet dairesinin dışına sürmek, ötekileştirmek.
  • Sistematik karşılıkSosyal tecrit ve dışlamanın ilahi adalet ilkeleriyle mutlak surette engellenmesi; hakkın gücünün, gücün tahakkümüne karşı korunması.
  • LaTeX modeliFext(x)⋅IS(x)  ⟹  x∉AancakR(x)=1  ⟹  ∇⋅J=0
  • LaTeX açıklamasıBurada x fert veya unsuru, S sınıfsal veya dünyevi statüye dayalı dışlayıcı baskıyı, Fext dışarı sürme kuvvetini, A meşru aidiyet kümesini, R(x) ferdin hakikate yöneliş veya iman değerini, J ise ilahi adalet akısını temsil eder. Model, dünyevi baskı S sebebiyle ferdin meclis dışına atılmak istenmesini, ancak ferdin hakikate yönelmesi durumunda sistemin adalet akısının bu dışlamayı kesin olarak iptal edip dengeye ulaştırmasını simgeler.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ط