فخر

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ف-خ-رالصيغ: ٥ · الجذور المجاورة: ٦٤ · الآيات: ٦ · السور: ٥؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».فرحصفرفَخُورًاكَالْفَخَّارِخددفخرخيلفَخُورٍحببفَخُورٌوَتَفَاخُرٌصعرمرحفوت

الجذرالصيغ ٥الآيات ٦السور ٥المجاورة ٦٤

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

فخر

ف - خ - ر

جذر
  • الورود: ٦
  • الآيات: ٦
  • الصيغ: ٥
  • المعاجم: ١٣

Fehr (hı) “Fehhar” çömlekçi demektir.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١٣)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Fehr (hı) “Fehhar” çömlekçi demektir.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٣٬٤٠٣
باب الخاء والراء والفاء معهما خ ر ف، ف خ ر، ف ر خ، ر خ ف، خ ف ر مستعملات خرف: خَرِفَ الشَّيْخُ خَرَفاً، وأخْرَفَه الهَرَمُ، فهو خَرِف. وخَرَفَ الرجل يَخْرُفُ أي: أخذ من طُرَف الفواكه، والأسم الخُرْفة. وأخرَفْتُه نخلةً: جعلتها خُرْفةٌ له يَخْتَرِفُها. والمِخْرَف كالزَّبيل يُخْتَرَف فيه من أطايب التُرطَب، واسم تلك النَّخْلة التي تُعْزَلُ للخُرْفة الخَريفة، وتجمع خَرائِفَ. وأَخْرَفَ النَّخْلُ وهو
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٧٤٤
الفَخْرُ: الافتِخارُ وعَدُّ القديمِ. وكذلك الفَخَرُ. وقد فَخَرَ وافْتَخَرَ. وتفاخَرَ القومُ. والفَخيرُ: الذي يُفاخِرُكَ، ومثله الخَصيمُ. والفِخِّيرُ: الكثير الفَخْرِ، مثال السِكِّيرِ. والتَفَخُّرُ: التعظُّم والتكبُّر. يقال: فلان مُتَفَخِّرٌ مُتَفَجِّسٌ. ابن السكيت: فاخَرتُ الرجل فَفَخَرْتُهُ أفْخُرُهُ فَخْراً، إذ كنت أكرم منه أباً وأمًّا. قال: وأفْخَرْتُهُ على فلانٍ، إذا فضَّلته عليه في الفَخْرِ.
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٩٬٥٦٧
خ ر ف خرف ، خفر ، فرخ ، فخر ، رخف ، رفخ استعمل منه : خرف ، خفر ، فرخ ، فخر ، رخف ، رفخ . خرف : قال الليث : خَرِفَ الشيخُ . . يَخْرَفُ خَرَفاً _ وأَخْرَفهُ الهَرَمُ ، فهو خَرِفٌ . وفي الحديث : ) ( عَائِدُ الْمَرِيضِ عَلَى مَخَارِفِ الْجَنَّةِ حتَّى يَرْجِعَ ) ( . قال أبو عبيد : قال الأصمعيُّ : واحد الْمَخَارِفِ : مَخْرَفٌ ، وهو جنى النُّخلِ _ وإنما سُمِّي مَخْرفاً لأنه يُخْتَرَفُ منه _ أي :
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ١٬٣٨٧
(باب الفاء والخاء وما يثلثهما) (فخر) الفاء والخاء والراء أَصلٌ صحيحٌ، وهو يدلُّ على عِظَم وقِدم. من ذلك الفخر. ويقولون في العبارة عن الفَخْر: هو عَدُّ القديم، وهو الفَخَر أيضاً. قال أبو زيد: فَخَرت الرَّجلَ على صاحبه أفْخَرُه فخراً: أي فضَّلتُه عليه. والفَخِير: الذي يفاخرك، بوزن الخصيم. والفِخِّير: الكثير الفَخْر. والفاخر: الشيء الجيِّد. والتفخُّر: التعظُّم. ونخلةٌ فَخُور: عظيمة الجِذْع غليظةُ
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٤٢٢
- الفخر: المباهاة في الأشياء الخارجة عن الإنسان كالمال والجاه، ويقال: له الفخر، ورجل فاخر، وفخور، وفخير، على التكثير. قال تعالى: ﴿إن الله لا يحب كل مختال فخور﴾ [لقمان/18]، ويقال: فخرت فلانا على صاحبه أفخره فخرا: حكمت له بفضل عليه، ويعبر عن كل نفيس بالفاخر. يقال: ثوب فاخر، وناقة فخور: عظيمة الضرع، كثيرة الدر، والفخار: الجرار، وذلك لصوته إذا نقر كأنما تصور بصورة من يكثر التفاخر. قال تعالى: {من
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٥٥٧
ف خ ر تفاخرت أنا وصاحبي إلى فلان فأفخرني عليه‏.‏ وأفخر اليوم فلان على فلان أي فضّل‏.‏ وعن أبي زيد‏:‏ فخرته على صاحبه فخرا‏:‏ فضلته‏.‏ وهو فخيرك أي مفاخرك‏.‏ وتقول‏:‏ جاء فلان فخيراً ثم رجع أخيراً‏.‏ ومن المجاز‏:‏ ثوب فاخر‏:‏ رفيع‏.‏ ورطب فاخر‏:‏ كبير ضخم‏.‏ وتقول‏:‏ إذا قلّ التمر جاء فاخراً‏.‏ وقال الراعي‏:‏ كأن بقايا الجيش جيش ابن باعج أطاف يركن من عماية فاخر أراد ابن بعّاج الكلبيّ قاتل
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٣٬٣١٦
الفَخْرُ والفَخَرُ، مثل نَهْرٍ ونَهَرٍ، والفُخْر والفَخار والفَخارةُ والفِخِّيرَى والفِخِّيراءُ: التمدُّح بالخصال والافتِخارُ وعَدُّ القديم؛ وقد فَخَرَ يَفْخَرُ فَخْراً وفَخْرَةً حسنة؛ عن اللحياني، فهو فاخِرٌ وفَخُورٌ، وكذلك افْتَخَرَ. وتَفاخَرَ القومُ: فَخَرَ بعضُهم على بعض. والتفاخُرُ: التعاظم. والتَّفَخُّر: التعظم والتكبر. ويقال: فلان مُتَفَخِّرٌ مُتَفَجِّسٌ. وفاخَرَه مُفاخَرَةً وفِخاراً:
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٤٠٦
* ف خ ر * * الفَخِْرُ * بسكون الخاء وفتحها * الافتِخارُ * وعد القديم وبابه قطع و * فخَراً * بفتحتين و * افْتَخَرَ * أيضا و * تَفاخَرَ * القوم و * الفَخيرُ * * المُفاخِرُ * كالخصيم المخاصم و * الفِخّيرُ * بوزن السكيت الكثير الفخر و * فاخَرَهُ * ففخره من باب قطع و * فَخَراً * أيضا بفتحتين أي كان أكرم منه أبا وأما و * المَفْخَرضةُ * بفتح الخاء وضمها المأثرة و * الفَخَّارُ * الخزف و * الفاخِرُ *
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٤٬٥٨٧
الفخر، بالفتح، ويحرك، مثل نهر ونهر لمكان حرف الحلق، والفخار والفخارة، بفتحهما. قال شيخنا: وتوقف بعض في الفخار بالفتح، وقال: الصواب فيه بالكسر، قال: ولم يستند في ذلك لما يعتمد عليه. وقال ابن أبي الحديد في أول شرح نهج البلاغة: قال لي إمام من أئمة اللغة في زماننا: الفخار بكسر الفاء، وهذا مما يغلط فيه الخاصة فيفتحونه، وهو غير جائز، لأنه مصدر فاخر، كقاتل. وعندي لا يبعد أن تكون الكلمة مفتوحة الفاء،
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٨٬٥٧٩
فَخَرَ 1 فَخَرَ ذ , (S, O, Msb, K,) aor. فَخَرَ , (O, Msb, K,) inf. n. فَخْرٌ (S, O, Msb, K) and فَخَرٌ (S, O, K) and فَخَارٌ, (K,) or this is a simple subst., (Msb,) or it is a mistake for فِخَارٌ, accord. to some, and this may be an inf. n. either of فَخَرَ, for there are many instances of the same kind, or of فَاخَرَ, (MF,) or فَخَارٌ, with fet-h, is post-classical, and therefore not
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬٩٠٢
فَخَرَ فَخَرَ A ( n. ac. فَخْر 1 , فَخَر 4 , فَخَاْر 22 , فَخَاْرَة 22t , فِخِّيْرَى 30ya ), a. Gloried in; boasted of. b. [ Bi ], Was proud of. c. [ 'Ala ], Gloried, boasted against, over. d. U ( n. ac. فَخْر 1 ), Surpassed in glory, excelled. e. A [ acc. & 'Ala ], Placed above. f. see II . فَخِرَ فَخِرَ A ( n. ac. فَخَر 4 ), a. Disdained, scorned. فَخَّرَ فَخَّرَ II a. [
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيبلا ترجمةالحروف: ٢٩٬١٢٣
فخر فَخَرَ - يَفْخَرُ - فَخُوْر - فَخَّار - فَاخَر - يُفَاخِرُ - تَفاخَرَ - يَتَفاخَرُ - تَفاخُر فَخَرَ - يَفْخَرُ + الكائن أو الشيء: يكبر وينتفش دون زيادة في محتواه، وذلك بانتفاخه بالهواء وتكون الأجواف داخله وهو في النفس البشرية: الإحساس بالكبر والعظمة والانتفاخ من غير مبرر حقيقي وهو في الضرع: كبر حجمه دون زيادة محتواه من اللبن فَخُوْر: اسم
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٥)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٦٤ (الإجمالي: ٧٧)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. خيل

    الآيات المشتركة: ٣ · Heyl (hı) : At demektir

  2. حبب

    الآيات المشتركة: ٣ · Habbe حَبَّ tane demektir (Tahıl tanesi)

  3. فرح

    الآيات المشتركة: ٢ · Ferh (ha) “Felah” çatlak toprak demektir, sonra toprağı…

  4. صعر

    الآيات المشتركة: ١ · “Sa’ire” ateşin alevidir

  5. خدد

    الآيات المشتركة: ١ · Hadde, “Yanak” demektir

  6. هيج

    الآيات المشتركة: ١ · “Heyac” sonbaharda sararmış bitki demektir

  7. مرح

    الآيات المشتركة: ١ · Derlenmiş hasattır

  8. ولد

    الآيات المشتركة: ٢ · “Yavru” demektir

  9. أسي

    الآيات المشتركة: ١ · Usve ilacın acıtmasından üzülmek anlamında kullanılmaktadır

  10. صلصل

    الآيات المشتركة: ١ · “Silsile” zincir demektir

  11. صفر

    الآيات المشتركة: ١ · Sufar, safra kesesinden çıkan sarı sudur

  12. فوت

    الآيات المشتركة: ١ · Fevt İki parmak arasındaki açıklık demektir

الآيات التي ورد فيها(٦)

  1. وَلَا تُصَعِّرْ خَدَّكَ لِلنَّاسِ وَلَا تَمْشِ فِي الْأَرْضِ مَرَحًا إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ كُلَّ مُخْتَالٍ فَخُورٍ

    Övünen

  2. لِكَيْلَا تَأْسَوْا عَلَى مَا فَاتَكُمْ وَلَا تَفْرَحُوا بِمَا آتَاكُمْ وَاللَّهُ لَا يُحِبُّ كُلَّ مُخْتَالٍ فَخُورٍ

    Övünen

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökفخر
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerكبر, خيل, عجب
Zıt Kökخضع
Çekirdek Özet 1İçi boş bir nesnenin büyüklüğü, kabarıklığı veya vurulduğunda çıkardığı çınlama sesi
Çekirdek Özet 2İnsanın kendinde özsel bir erdem bulunmaksızın dışsal zenginlik, soy ve güçle böbürlenmesi
Çekirdek Özet 3Özden yoksun biçimsel büyüklüğün toplumsal kibir ve ontolojik yanılsamaya dönüşmesi
Kritik Hata RiskiKökün salt psikolojik bir övünme duygusuna indirgenip pişmiş toprak kabın içi boş tınlayışı ile kurulan ontolojik bağın gözden kaçırılması

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
فخKabarma, şişkinlik, hava veya sesle dolup boşalma, gövdesel hacim kazanmaرÇekirdekteki hacimsel kabarma ve ses çıkarma niteliğini baş, liderlik, üstünlük taslama ve bunu sözlü beyana dökme boyutuna yöneltmiştir

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
فAğız; söz, açıklık, kenarDışarıya doğru nefes veya söz salma, açılma ve telaffuz eylemini başlatır
خÇit, duvar türetmesi; ayrılma, sürtünme ve boşluklu hacimح imgesinin sesletimsel sürtünmesiyle türetilmiş olup nesnenin içsel boşluğunu, gevşek dokusunu veya dış sınırlarını belirler
رİnsan başı; baş, ilk, üstZirveyi, başkalarından yukarıda durma arzusunu ve üstünlük iddiasını simgeler
فخرAğızdan çıkan söz ve içsel boşluğun baş olma iddiasıyla birleşimiİç hacmi boş bir nesnenin rezonansla ses çıkarması gibi, insanın da gerçekte özden yoksun iken ağız dolusu iddialarla kendini başkalarından üstün görme hareketini bütünler

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamİçi boş pişmiş çömleğin vurulunca ses vermesi (fahhâr) ve memesinin iriliğine rağmen sütü kıt olan dişi deve (nâka fahûr) veya çekirdeksiz kaba hurma (büsr fâhir)
Cahiliye şiiri kullanımıErken dönem şiirinde kabile içi soy sayımı, geçmiş ataların kahramanlıklarının sıralanması ve rekabet ortamında üstünlük iddialarının dile getirilmesi bağlamında yer almıştır. Lisān al-ʿArab'da nakledilen beytinde şair bu durumu şöyle ifade eder: فأَصْمَتُّ عَمْراً وأَعْمَيْتُه / عن الجودِ والفَخْرِ، يومَ الفِخار
Erken Arapça kullanımKur’an öncesi ve erken dönemde kabilelerin bayram ve panayır günlerinde toplanarak atalarının menkıbelerini karşılıklı sayıp dökmeleri (müfâhara) için kullanılmıştır; ayrıca Kitābü’l-ʿAyn'da kaydedildiği üzere iyi ve dolgun nesneler için metaforik olarak fâhir nitelemesi yapılmıştır

المصدر Lisān al-ʿArab, Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Sami dillerinde فخر kökü, özellikle Güney-Batı Sami ve Arap yarımadası dil muhitinde hem tınlayan çömlek kabı hem de yüksek perdeden övünme eylemini karşılayan belirgin bir semantik özelleşme sergiler. Kuzeybatı Sami dillerinde ve İbranicede çömlekçilik veya fırınlanmış kil semantiği genellikle farklı köklerle temsil edilse de, Arapça söz konusu kökü hem akustik rezonans (fahhâr: vurulduğunda çınlayan pişmiş toprak) hem de bu fiziksel tabiatın ahlaki izdüşümü olan boş kuruntu ve gösterişli övünme ekseninde birleştirmiştir. Aramice ve Süryanicede benzer fonetik yapıların kibri veya yüksekten konuşmayı ima eden türevleri seyrek de olsa izlenmekte, ancak pişmiş toprak ile övünme arasındaki somut-soyut köprü en güçlü biçimde Arapçada korunmaktadır.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, David Cohen, Lisān al-ʿArab.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönİçi boş kap ve gösterişli gövdeSes çıkaran pişmiş toprak kap ile memesi iri ama sütü az deve arasındaki boşluk ve ses ilişkisi ahlaki anlama zemin olmuşturKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiSes, tınlama ve büyüklük taslamaArapça dışındaki Sami kollarında akustik çınlama ve böbürlenme izleri bulunmakla birlikte Arapçadaki gibi sistematik ikili yapı seyrukturGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik ses yansımalı gövdelerİçi boşluklu yapıların vurulmasıyla çıkan boğuk ve tınlayan sesleri betimleyen fonetik köklerle akrabalık muhtemeldirMuhtemel

المصدر Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
فخرAnlamlıKabarma, tınlama, övünmePişmiş çömlek sesi ve dışsal üstünlüklerle böbürlenmeHedef kök; Kur'an'da geçer
فرخAnlamlıYavru çıkarma, açılmaKuş yavrusu, tohumun yarılarak filiz vermesi, içten dışa çıkışÇekirdeksel kabarma ve açılma ile ilişkili; Kur'an'da geçmez
خفرAnlamlıKoruma, himaye, utanmaBirini koruma altına alma veya hayâ duygusuyla geri çekilmeZıt kutupta bir sınır çizme ve örtünme hareketi; Kur'an'da geçmez
خرفAnlamlıMeyve toplama, bunamaSonbahar meyvesini devşirme, aklın zayıflayıp bozulmasıZamanın aşındırması ve boşalma; Kur'an'da geçmez
رفخAnlamlıGenişlik, refah, rahatlıkHayatın bolluk ve genişlik içinde akmasıGenişleme ve kabarma boyutuyla bağlantılı; Kur'an'da geçmez
رخفAnlamlıYumuşaklık, cıvıklıkHamurun veya çamurun kıvamının gevşek ve sulu olmasıYoğunluk kaybı ve iç gevşekliği; Kur'an'da geçmez

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
فخرMerkezBöbürlenme, dışsal gösterişİnsanın kendinde olmayan veya gelip geçici dış unsurlarla sesli ve gösterişli övünmesiPişmiş kaba vurulduğunda çıkan ses gibi içi boş ama gürültülü üstünlük iddiası
كبرKomşuBüyüklük taslamaKendini hakikatin ve başkalarının üstünde görme iç haliفخر sözlü ve dışsal döküme odaklanırken كبر zihni ve kalbi kibir durumudur
خيلKomşuÇalımlı yürüme, kibirKendi kuruntusuna kapılarak beden diliyle üstünlük satmaفخر dille ve iddiayla ortaya konurken خيل yürüyüş ve tavırda kendini gösterir
عجبKomşuKendini beğenmeKişinin kendi ameline veya durumuna hayranlık duymasıعجب başkasına ihtiyaç duymadan içsel olarak hayran kalmaktır, فخر ise başkasına karşı üstünlük sayımıdır
خضعZıtBoyun eğme, tevazuHakikatin ve yüce olanın karşısında küçülme ve teslim olmaİnsanın kendi boşluğunun ve aczinin farkında olarak baş eğmesi

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaفخرÖvünme, içi boş tınlamaDışsal imkânlarla böbürlenme ve pişmiş toprağın çınlamasıKesin
Latinceiactantia, gloriatioBöbürlenme, şişinmeİnsanın kendini ortaya atarak övünmesini karşılar; çömlek tınlaması metaforunu içermezGüçlü
İngilizceboasting, vaingloryÖvünme, boş gururvainglory kelimesi içi boşluk ve beyhude parlaklık nüansını başarıyla yansıtırGüçlü
AlmancaPrahler, RuhmredigkeitGösterişçilik, övüngenlikBaşkalarına karşı sözle caka satma yönünü verir; tınlayan kap çağrışımı eksiktirGüçlü
Fransızcavanterie, glorioleBoş övünç, tafra satmagloriole kelimesi temelsiz ve gelip geçici üstünlük iddiasını iyi karşılarGüçlü

المصدر Lewis & Short, Oxford English Dictionary, Duden Deutsches Universalwörterbuch.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
فَخُورٍ / فَخُورًاNimetle şımarıp böbürlenen, kibri dile döken kişiNimetin elden çıkmasıyla ümitsizliğe, verilmesiyle şımarıklığa düşen nankör insan tipi (Hûd 11:10; Lokmân 31:18; Hadîd 57:23; Nisâ 4:36)
كَالْفَخَّارِPişirilmiş, vurulunca çınlayan kuru balçık/çömlekİnsanın yaratılış maddesinin kırılganlığını, kuruluğunu ve içsel boşluğunu vurgulayan yaratılış bağlamı (Rahmân 55:14)
وَتَفَاخُرٌKarşılıklı üstünlük yarışı, atalar ve imkânlarla övünmeDünya hayatının aldatıcı aşamalarının anlatıldığı, kabilevi ve sınıfsal rekabet ortamı (Hadîd 57:20)

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİnsanın ontolojik konumu ve nankörlükİnsanın yaratılış aslı olan kupkuru çamur ile ulaştığı nimet karşısındaki kibirli tavrı arasındaki ontolojik çelişkiNimetin Allah'tan olduğunu unutup nefsine nispet etme sapması
FıkıhHac, cihad ve infak ahlakıAmellerin riya ve başa kakma gibi gösteriş araçlarına dönüştürülmesinin hükümleri iptal edici etkisiİbadet ve infakta üstünlük taslama kastının hukuki ve ahlaki geçersizliği
TefsirMuhtâl ve fahûr vasıflarının tahliliخيل kökünden gelen içsel kuruntu ve kibirli yürüyüş ile فخر kökünden gelen sözlü böbürlenmenin ayrımıKibrin beden dilinden çıkarak kabilevi ve sınıfsal bir söyleme dönüşmesi
HadisSoy sopla övünmenin yasaklanmasıCahiliye adetlerinden olan atalarla ve kabile çokluğuyla övünmenin İslami kardeşlik ilkesiyle çatışmasıSoy kütüğü ve dünyevi güç üzerinden kurulan yapay hiyerarşilerin reddi

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniTevhid ve kulluk bilinciNimetin kaynağını unutmaŞükrün zıddı olmaNimeti vereni unutup nimetin kendisiyle ve kendi nefsiyle böbürlenmek tevhid dengesini yıkarKesin
İlmiBilgi ahlakı ve epistemolojiMalumatfuruşluk ve cakaGerçek bilginin üzerini örtmeBilgiyi hakikate ulaşmak için değil başkalarına üstünlük kurmak ve övünmek için araçsallaştırmaGüçlü
SiyasiYönetim ve zümre tahakkümüAristokratik üstünlük yarışıToplumsal hiyerarşiyi meşrulaştırmaSoy, asabiyet ve askeri güç ile övünerek zayıf sınıflar üzerinde tahakküm üretmeGüçlü
İktisadiMülkiyet ve tüketim ahlakıGösterişçi tüketimServeti sermaye kibrine dönüştürmeMal ve evlat çokluğunu toplumsal bir tahakküm ve böbürlenme gerekçesi yapmaKesin

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerAkustik rezonans ve boş rezonatörİçi boş bir kürenin veya kabın kütlesi az olmasına rağmen vurulduğunda yüksek genlikli ses dalgaları yaymasıGüçlü
Beşeri bilimlerGösterişçi tüketim ve sembolik sermayeBireyin gerçekte sahip olmadığı ahlaki veya entelektüel değeri, dışsal tüketim nesneleri ve unvanlar üzerinden yüksek sesle sergilemesiKesin

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökün yalnızca bireysel bir duygu durumu veya masum bir sevinç/gurur olarak algılanması
Kur'an içi daha geniş anlamKök, insanın çömlek gibi kırılgan ve içi boş bir maddeden yaratıldığını unutup dışsal imkânlarla sistemik bir kibir ve üstünlük yarışına girmesini kapsar
Yanlış anlamanın doğuracağı hataRahman Suresindeki «fahhâr» kelimesiyle ahlaki yergi bağlamındaki «fahûr» arasındaki ontolojik bağ koparılır; insanın varoluşsal zafiyeti göz ardı edilir

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?İnsanın yaradılış kökenindeki kırılgan ve çınlayan toprak (fahhâr) ile ahlaki alandaki içi boş böbürlenme (fahûr) arasındaki derin zihniyet rabıtasını ortaya koyar.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?İnsanın nankörlük psikolojisinin tahlil edildiği sahnelerde, kibrin yürüyüşe ve dile yansıdığı ahlak ayetlerinde ve dünya hayatının aldatıcı metaforlarla açıklandığı pasajlarda belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Mal, soy ve makamın insanın özüne ait bir üstünlük vesilesi olduğu yönündeki kabilevi ve kapitalist yanılsamayı, bu unsurların tınlayan boş bir kap mesabesinde olduğunu göstererek düzeltir.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamVurulduğunda yüksek ses veren, fırınlanmış, içi boş ve kırılgan toprak kap (çömlek) ile gövdesi iri fakat sütü kıt olan devenin görüntüsü.
  • Soyut anlamİnsanın kendi zatında erdem ve kalıcılık bulunmadığı halde, kendisine emaneten verilen dışsal nimetlerle başkalarına karşı büyüklük taslaması ve bu iddiayı söze dökmesi.
  • Sistematik karşılıkOntolojik yoksunluğun ve içsel boşluğun, dışsal gösteriş ve yüksek sesli iddialarla telafi edilmeye çalışıldığı sosyo-psikolojik sapma hali.
  • LaTeX modeliV∝SM0veyaΨ(t)=lim⁡M0→0(ΦΩ) F=AextIint⋅ln⁡(1+ΔS)
  • LaTeX açıklaması

F böbürlenme ve içi boş çınlama düzeyini simgeler. Aext dışsal olarak sergilenen gösteriş ve iddiaları temsil ederken, Iint insanın sahip olduğu gerçek içsel derinliği ve ahlaki özü gösterir. Paydadaki Iint sıfıra yaklaştıkça, yani iç boşaldıkça, dışarıya yansıyan ses ve böbürlenme katsayısı ΔS katlanarak büyümektedir. Çömleğin iç hacminin boşluğu ile çıkardığı ses arasındaki doğru orantı modellenmiştir.

النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ف