قفو
ق - ف - و
جذر- الورود: ٥
- الآيات: ٤
- الصيغ: ٣
- المعاجم: ٧
Kafa tası demektir.المزيد ›
ملاحظاتي
المعاجم(٧)
★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية
Kafa tası demektir.
كتاب العين
الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٤٬٨٢٨القاف والفاء و"وايء" معهما
ق ف و، و ق ف، ف و ق، و ف ق، ف أ ق، ف ق أ، أ ف ق مستعملات قفو: القَفْوَةُ: رهجة تثور عند أول المطر.
والقَفْوُ: مصدر قولك: قفا يَقْفُو، وهو أن يتبع شيئاً، وقَفَوْتُه أَقْفُوه قَفْواً، وَتَقَفَّيْتُه، أي: اتبعته. قال الله جل وعز: "ولا تَقْفُ ما ليس لك به علم".
وقَفَوْتُه: قَذَفْتُه بالزنية، وفي الحديث: "من قفا مؤمناً بما ليس فيه وَقَفَهُ الله في ردغة الخبال". أي: قَذَفه.
القاف والفاء و"وايء" معهما ق ف و، و ق ف، ف و ق، و ف ق، ف أ ق، ف ق أ، أ ف ق مستعملات قفو: القَفْوَةُ: رهجة تثور عند أول المطر. والقَفْوُ: مصدر قولك: قفا يَقْفُو، وهو أن يتبع شيئاً، وقَفَوْتُه أَقْفُوه قَفْواً، وَتَقَفَّيْتُه، أي: اتبعته. قال الله جل وعز: "ولا تَقْفُ ما ليس لك به علم". وقَفَوْتُه: قَذَفْتُه بالزنية، وفي الحديث: "من قفا مؤمناً بما ليس فيه وَقَفَهُ الله في ردغة الخبال". أي: قَذَفه. والقَفا: مؤخر العنق، ألفها واو، والعرب تؤنثها، والتذكير أعم، يقال: ثلاثة أقفاء، والجميع: قِفيُّ، وقُفِيُّ، مثل: قِنيّ وقُنِيّ. ويقال للشيخ إذا هرم: رد على قَفاه، ورد قَفاً. قال: إن تلق ريب المنايا أو ترد قفـاً لا أبك منك على دين ولا حسب وقَفَيكَ، بإبدال الألف ياء لغة طيء، قال: يا ابن الزبير طالما عصيكا لنضربن بسيفنا قفيكا وتَقَفَّيْته بعصا، أي: ضربته قَفاه بها. واستقفيته بعصاً، إذا جئته من خلف وضربته بها. وسميت قافية الشعر قافيةً، لأنها تقفو البيت، وهي خلف البيت كله. والقافيةُ والقَفَنُّ: القفا، قال: أحب منك موضع القرطن وموضع الإزار والقَفَنِّ وقَفَوْتُه به قفواً، وأَقْفَيْتُهُ به، إذا آثرته به، والاسم: القَفاوةُ. وفلان قَفِيٌّ بفلان، إذا كان له مكرماً، ويَقْتَفي به، أي: يكرمه، وهو مقتف به، أي: ذو لطف وبر به. قال: وغيب عني إذ فقدت مكانهم تلطف كف برة واقتفاؤها وقَفِيُّ السكن هو ضيف أهل البيت، في موضع مَقْفُوّ، قال: ليس بأسفى ولا أَقْفَى ولا سغل يسقى دواء قَفِيِّ السكن مربوب وقف: الوَقْفُ: مصدر قولك: وَقَفْتُ الدابة ووَقَفْتُ الكلمة وَقْفاً، وهذا مجاوز، فإذا كان لازماً قلت: وَقَفْتُ وُقُوفاً. فإذا وقَّفْتَ الرجل على كلمة قُلْتَ: وقَّفْتُه توقيفاً، ولا يقال: أَوْقَفْتُ إلا في قولهم: أَوْقَفْتُ عن الأمر إذا أقلعت عنه، قال الطرماح: فتأييت للـهـوى ثـم أَوْقَـفْ? تُ رضاً بالتقى وذو البر راضي والوَقْفُ: المسك الذي يجعل للأيدي، عاجاً كان أو قرناً مثل السوار، والجميع: الوُقُوف. ويقال: هو السوار. قال: ثم استمر كوَقْفِ العاج منصلتـا ترمي به الحدب اللماعة الحدب ووقْفُ الترس من حديد أو من قرن يستدير بحافتيه، وكذلك ما أشبهه. والتَّوْقيفُ في قوائم الدابة وبقر الوحش: خطوط سود. وفي حديث الحسن: "إن المؤمن وقّافٌ، متأن، وليس كحاطب الليل". ويقال للمحجم عن القتال: وقّافٌ. قال: وإن يك عبد الله خلى مكانـه فما كان وقّافاً ولا طائش اليد فوق: الفَوْقُ: نقيض التحت، وهو صفة واسم، فإن جعلته صفة نصبته، فقلت: تحت عبد الله وفَوْقَ زيد، نصب لأنه صفة، وإن صيرته اسماً رفتعه، فقلت: فَوْقُه رأسه، صار رفعاً ههنا، لأنه هو الرأس نفسه، رفعت كل واحد منهما بصاحبه. وتقول: فلان يَفْوقُ قومه، أي: يعلوهم، ويَفُوقُ السطح، أي: يعلوه. وجارية فائقةُ الجمال، أي: فاقت في الجمال. والفُواقُ: ترجيع الشهقة الغالبة، تقول للذي يصيبه البهر: يَفُوق فُواقاً، وفُؤُوقاً. وفُواُق الناقة: رجوع اللبن في ضرعها بعد حلبها، تقول العرب: ما أقام عندي فُواقَ ناقة. وكلما اجتمع من الفُواق درة فاسمها: الفيقة. أفاقتِ الناقة، واستفاقها أهلها، إذا نفسوا حلبها حتى تجتمع درتها. ويقال: فَواقَ ناقة بمعنى الإِفاقة، كإفاقة المغشي عليه، أَفاقَ يُفِيقُ إِفاقةً وفواقاً. وقوله جل وعز: "ما لها من فَواق"، أي: من تلك الصيحة أصابتهم يوم بدر، فلم يُفيقوا إفاقةً، ولا فواقاً. وكل مغشي عليه، أو سكران إذا انجلى عنه ذلك، قيل: أفاق واستفاق. والأفاويق: ما اجتمع من الماء في السحاب، قال الكميت: فباتت تـثـج أفـاويقَـهـا سجال النطاف عليه غزارا
والفُوق: مشق رأس السهم حيث يقع الوتر، وحرفاه: زنمتاه، وهذيل تسمي الزنمتين: الفُوقَيْنِ، قال شاعرهم: كأن النصل والفُوقَيْنِ مـنـه خلال الرأس سيط به هشيح ولو أراد بهذا: الفوق بعينه لما ثناه، ولكنه أراد حرفيه. وسهم أَفْيَقُ، وأَفُوَقُ، إذا كان في الفُوقِ، في إحدى زنمتيه ميل أو انكسار، وفعله: الفَوَقُ: قال: كسر من عينيه تقويم الفُوَقْ والفاقةُ: الحاجة، ولا فعل لها. والفاقُ: الجفنة المملوءة طعاماً، قال: ترى الأضياف ينتجعون فاقي وفق: الوَفْقُ: كل شيء متسق مُتَّفق على تِيفاقٍ واحد فهو: وَفْق، قال: يهوين شتى ويقعن وَفْقا ومنه: المُوافَقَة في معنى المصادفة والاتّفاق. تقول: وافقت فلاناً في موضع كذا، أي: صادفته. ووافقت فلاناً على أمر كذا، أي: اتفقنا عليه معاً. وتقول: لا يتوفّق عبد حتى يوفّقه الله، فهو مُوَفَّق رشيد. وكنا في من أمرنا على وِفاق. وأَوْفَقْتُ السهم: جعلت فُوقَهُ في الوتر، واشتق هذا الفعل من مُوافَقة الوتر محز الفُوق. فأق: الفَأَقُ: داء يأخذ الإنسان في عظم عنقه الموصول بدماغه.. فَئِقَ الرجل فَأقاً فهو فَئِقٌ مُفْئِقٌ، واسمُ ذلك العَظْم: الفائق، قال: ?أوْ مشتك فائِقَهُ من الفَأَقْ وإكاف مُفَأَّقٌ: مفرج. فقأ: فُقِئتِ العين تُفْقَأُ فَقْأً. وانفقأت العين، وانفقأتِ البَثْرةُ، وانفقأتِ القُرْحةُ، وأكل حتى كان يَنْفَقِئُ بطنه، أي: يَنْشَقُّ. وتَفَقَّأَتِ البُهْمَى: انشقّتْ لفائفها عن نورها. وتفَقَّأَتِ السَّحابةُ، أي: سليت ماءها وانبجعت عن مائها، قال: تَفَقَّأَ حوله القلع السواري وجن الخازباز به جنونا يروى: بالجر. أفق: أَفَقَ الرجل يَأْفِقُ، أي: ركب رأسه فمضى في الآفاق. والأَفِيقُ: الأديم إذا فرغ من دياغه، وريحه فيه بعد، والجميع: أَفَق، وهو في التقدير مثل: أديم وأدم، وعمود وعمد، وإهاب وأهب، ليس فعول ولا فعيل على فعل غير هذه الأحرف الأربعة. وقول الأعشى: ولا الملك النعمان يوم لقيته بأمته يعطي الفطوط ويَأْفِقُ أي: يأخذ من الآفاق، وواحد الآفاق: أُفْقٌ، وهي النواحي من الأرض، وكذلك آفاقُ السماء نواحيها. وأُفْقُ البيت من بيوت الأعراب: ما دون سمكه. والأَفَقَةُ: مَرْقَةٌ من مراق الإهاب.
أساس البلاغة
الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ١٬١١٣ق ف و
قفوت أثره واقتفيته واستقفيته.
قال ذو الرمة: عواسف الرمل يستقفي تواليها مستبشرٌ بفراق الحيّ غرّيد وقفّيته وقفّيته به وقفّيت به على أثره إذا أتبعته إياه وهو قفيّةُ آبائه وقفيّ أشياخه: تلوهم.
وما لك تقفو صاحبك: تقذفه.
وإياك والقفو.
وما هجا فلان ولا قفا.
وهذه قفيّة عظيمة وقذيفة بوزن الشتيمة.
وتقفّيت فلاناً بعصاي واستقفيته فضربته إذا جئته من خلفه.
وفي حديث عامرٍ
تاج العروس
الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ١٥٬٦٢٣: ( و ( *!القَفَا ) ، مَقْصُورٌ : ( وَراءَ العُنُقِ ) .
( وفي الصِّحاح : مُؤَخَّرُ العُنُقِ ؛ ( *!كالقافِيَةِ ) ، وهي قِيلَةٌ ؛ وقيلَ : *!قافِيَةُ الرأْسِ : مُؤَخّرُه ، وقيلَ : وسَطُه . وفي الحديثِ : ( يَعْقِدُ الشَّيْطانُ على قافِيَةِ رأْسِ أَحَدِكُم ثلاثَ عُقَدٍ ) .
قالَ أَبو عبيدٍ : يَعْنِي *!بالقافِيَةِ القَفَا .
وقال أَبو حاتِم : زَعَمَ الأصْمعي أنَّ القَفَا مُؤَنَّثَةٌ لا تُذَكَّر .
معجم لين
إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٨٥١١
1 قَفَا أَثَرَهُ ذ and اـِتْرَهُ He followed his track, or footsteps; tracked him. (S, Msb.) ― -b2- قَفَا فُلَانًا He followed the footsteps of such a one. (TA.) See قَصَّ أَثَرَهُ, which signifies the same, for a better explanation. See also قَفَوَتُ أَثَرَهُ.
قَفًا
قَفًا ذ The back of the neck. (S, Msb, K.) ― -b2- عَيْنَاهُ فِى قَفَاهُ is said of him who is put to flight. because he looks
قاموس سالمون
هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٢٤٧قَفَا
قَفَا U ( n. ac. قَفْو 1 , قُفُوّ 27 ),
a. Followed.
b. Effaced, wiped out ( the traces of ).
c. Accused, upbraided, railed at.
d. [ acc. & Bi ], Ascribed, attributed to.
e. I ( n. ac.
قَفْي
قَفْي [ 1 ] ),
a. Struck on the neck.
كتاب الله
مستخلص من الاستعمال القرآنيبلا ترجمةالحروف: ٣٠٬٧٦٣قفو
قََفَا - يَقْفُو - قَفَّى - يُقَفِّي
قََفَا - يَقْفُو + كائن + كائناً أو شيئاً: يقتفي أثره: يتبع ويسير على خطاه وهديه: يتبين ويتتبع أثره في المشي، أو طريقته في الفعل، ثم يمشي ويسير على طريقته وخطا سيره
قَفَّى - يُقَفِّي: على وزن " فـَعَّل " من " قََفَا - يَقْفُو ": جعله " يَقْفُو " آخر: جعله يسير على خطاه وهديه
قََفَّى - يُقَفِّي + كائن
الجذور المجاورةالمجاورة: ٥٠ (الإجمالي: ٦٥)
- عيسى
الآيات المشتركة: ٣ · İsa
- مريم
الآيات المشتركة: ٣ · Meryem
- نجل
الآيات المشتركة: ٢ · نجل أنجيل “Necar” ağacı veya bir şeyi parlatan alet demektir
- بنو
الآيات المشتركة: ٣ · Oğullar
- أثر
الآيات المشتركة: ٢ · İnsan veya hayvan yürürken ayaklarının bıraktığı kalıntıya…
- أتي
الآيات المشتركة: ٣ · Etve çardağa doğru suyu getiren kanaldır
- بدع
الآيات المشتركة: ١ · Bedee deki hemze ayn’a dönüşmüş
- أيد
الآيات المشتركة: ١ · Yed el veya kol demektir
- رعي
الآيات المشتركة: ١ · Otlak yerdir
- قدس
الآيات المشتركة: ١ · Cemaatlerin toplandığı yerde önderin durduğu yerdir
- رهب
الآيات المشتركة: ١ · Cübbe demektir
- رأف
الآيات المشتركة: ١ · Riyf : Sulak, suya yakın, bol verimli, bitkili yer demektir
الآيات التي ورد فيها(٤)
وَلَقَدْ آتَيْنَا مُوسَى الْكِتَابَ وَقَفَّيْنَا مِنْ بَعْدِهِ بِالرُّسُلِ وَآتَيْنَا عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ الْبَيِّنَاتِ …
Ve arkasından gönderdik
وَقَفَّيْنَا عَلَى آثَارِهِمْ بِعِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ مُصَدِّقًا لِمَا بَيْنَ …
Arkasından gönderdik
ثُمَّ قَفَّيْنَا عَلَى آثَارِهِمْ بِرُسُلِنَا وَقَفَّيْنَا بِعِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ وَآتَيْنَاهُ الْإِنْجِيلَ وَجَعَلْنَا فِي قُلُوبِ …
Ve arkasından gönderdik
تحليل الجذر
تعريف الجذر والخلاصة
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | قفو |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Nâkıs |
| Bağlamsal Yakın Kökler | تبع, اثر, خلف |
| Zıt Kök | قدم |
| Çekirdek Özet 1 | Boynun arka kısmı, ense; bir şeyin ardından gitme ve ayak izini takip etme |
| Çekirdek Özet 2 | Vahiyle gelen elçilerin birbirinin ardınca gönderilmesi ve delilsiz bilginin ardına düşülmemesi |
| Çekirdek Özet 3 | Süreklilik arz eden metodik ardıllık ve bilgiye dayalı takip esası |
| Kritik Hata Riski | Âyetteki ardıllığı kopuk bir tarihsel sıralama, takibi ise sadece fiziksel yürüme sanarak epistemolojik sorumluluğu gözden kaçırmak |
التحليل الثنائي
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| قف | Sınırda durma, kapanma, arkada kalma ve geçit vermeme; nitekim قفل kökünde de bir şeyi kilitleyip arkada bırakma ve geçişi engelleme anlamı esastır | و | Çekirdekteki sınırlanmış arka nokta imgesine hareket ve yönelim kazandırarak birinin arkasından yürüme, izini adım adım sürme ve art arda dizilme boyutu eklemiştir |
التحليل التصويري للحروف
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ق | Ufuktaki güneş, iğne deliği; dönme, toplanma, sınır | Arka sınır hattını ve odak noktasını belirler |
| ف | Ağız; söz, açıklık, kenar | Belirlenen sınırın hemen kenarından dışa doğru yönelmeyi ve irtibatı simgeler |
| و | Çengel, çadır kazığı; bağlama, ekleme, tutturma | Öndeki ile arkadakini birbirine bağlayarak zincirleme bir takip oluşturur |
| قفو | Belirlenmiş arka sınır noktasından itibaren öndekine tutunarak onun izi boyunca kesintisiz şekilde ilerleme hareketidir |
الاستعمال التاريخي والمبكر
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Başın ve boynun arka tarafı, ense (el-kafâ); bedenin arkada kalan yönü üzerinden bir canlının ayak izine basarak onu arkasından takip etmek |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Zü'r-Rimme bir beytinde kum fırtınalarının ardı sıra gidişi bu kökten türeyen fiille tasvir etmiştir: عواسف الرمل يستقفي تواليها / مستبشر بفراق الحي غريد |
| Erken Arapça kullanım | Bir kimsenin arkasından kusurunu araştırıp çirkin söz söylemek ve asılsız isnatta bulunmak; hadiste haksız suçlamayı ifade etmek üzere şu ibare nakledilmiştir: من قفا مؤمنا بما ليس فيه وقفه الله في ردغة الخبال |
المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Asāsü’l-Belāġa, Lisānü’l-ʿArab.
الطبقة الاشتقاقية السامية
Arapça قفو kökü, Sami dil ailesinde arka taraf, ense, eğilme ve bir sınırın ardından gelme semantik alanı içinde yer alır. İbranicede k-p-h / q-p-h kök ailesindeki bükülme, arkaya doğru yönelme ve toplanma anlamları ile Süryanicede qpā (ardında durmak, büzülmek, toplanmak) biçimleri ortak morfolojik mirasa işaret eder. Kökün en somut merkezi olan Arapça el-kafâ (ense, boynun arkası), somut bir anatomik addan soyut eylemsel bir boyuta genişleyerek bir izi arkasından takip etme, birinin adımlarını izleme ve peş peşe gönderme fiillerine kaynaklık etmiştir. Bu anlam kayması, bedensel yön göstericisinin zaman ve eylem düzleminde ardıllık bildiren bir kavrama dönüşmesiyle gerçekleşmiştir.
درجة الثقة Güçlü
المصدر Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, David Cohen.
التحليل الاشتقاقي
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | Ense ve arka yön anlamındaki isimden iz sürme fiili türetilmiştir | Somut ense anlamı, öndekinin izini adım adım takip etme ve birbiri ardınca dizilme fiiline dönüşmüştür | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | İbranice ve Süryanice arka taraf, bükülme ve toplanma kökleri | Arka sınır ve takip ilişkisi merkezi Sami katmanında korunmuştur | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Veri bulunamadı | Afro-Asyatik dışı ailelerle doğrudan ve kurallı bir ses denkleşmesi tespit edilmemiştir | Veri bulunamadı |
المصدر David Cohen, Lisānü’l-ʿArab.
الجذور الشقيقة (التقاليب)
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| قفو | Anlamlı | Ense, iz sürmek, art arda göndermek | Bir şeyin arkasından gitmek veya peş peşe ulaştırmak | Hedef köktür; Kur'an'da geçer |
| قوف | Anlamlı | İz sürmek, ayak izinden teşhis etmek | Çölde ayak izlerini takip ederek nesep veya yön bulma sanatı | Ortak semantik çekirdek; Kur'an'da geçmez |
| فقو | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Arap dilinde bu harf dizilişiyle müstakil bir kök oluşmamıştır | Kitābü'l-Ayn kaydında yer almaz |
| فوق | Anlamlı | Üst, yukarıda bulunmak, galip gelmek | Dikey eksende üstte olma ve hiyerarşik öncelik | Kur'an'da geçer |
| وقف | Anlamlı | Ayakta durmak, hareketsiz kalmak, tutmak | Bir sınır çizgisine gelip hareketi kesmek | Çekirdeğin durdurma boyutudur; Kur'an'da geçer |
| وفق | Anlamlı | Uyum sağlamak, denk gelmek, uyuşmak | İki parçanın birbiriyle örtüşmesi ve denk düşmesi | Kur'an'da geçer |
الجذور المجاورة والجذر المضاد
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| قفو | Merkez | Ardıllık ve iz takibi | Birinin tam arkasından, ayak izini adım adım izleyerek ve ona dayanarak gitmek | Fiziksel ense yöneliminden türeyen sıkı takip |
| تبع | Komşu | Tabi olma ve peşinden gitme | Genel anlamda arkadan gelmeyi ve emre uymayı ifade eder; iz sürme şartı içermez | Boyun eğme ve eşlik etme yönü baskındır |
| اثر | Komşu | İz bırakma ve izin peşine düşme | Öndekinin geride bıraktığı belirtiyi, alameti ve kalıntıyı araştırmak | Vurgu izin kendisindedir, doğrudan şahsın arkasında olmaya değil |
| خلف | Komşu | Arkada kalma ve halef olma | Birinin ardından onun yerine geçmeyi veya geride bırakılmayı anlatır | Mekânsal veya zamansal yer alma esastır |
| قدم | Zıt | Öne geçme ve öncülük | Arkada kalmanın ve iz sürmenin aksine önde bulunmak, başı çekmek | Zaman veya mekân bakımından önde oluştur |
مقابلات المعنى في لغات أخرى
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | قفو | Ense; ardınca gitmek, iz sürmek | Bir nesnenin veya şahsın gerisinden ayrılmadan takip etmek | Kesin |
| Latince | sequi, vestigia sequi | Takip etmek, izinden gitmek | Yalnızca peşinden gitmeyi karşılar; ense somutluğunu dışarıda bırakır | Güçlü |
| İngilizce | follow closely, track, succeed | Yakından takip etmek, iz sürmek, ardılı olmak | Ardıllık ve adımları izleme yönünü verir; iftira nüansını içermez | Güçlü |
| Almanca | nachfolgen, nachspüren | Peşinden gitmek, izini sürmek | Metodik ve adımlı takibi karşılar | Güçlü |
| Fransızca | emboîter le pas, succéder | Adımlarını takip etmek, yerine gelmek | Tam olarak birinin ayak izine basarak ilerleme nüansını taşır | Güçlü |
المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.
الوجوه والنظائر
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| وَقَفَّيْنَا / قَفَّيْنَا | Elçileri art arda göndermek, vahiy zincirini kesintisiz sürdürmek | Peygamberler tarihinin birbirini onaylayan sürekliliği; Bakara 2:87, Mâide 5:46, Hadîd 57:27 |
| تَقْفُ | Bilgisizce peşine düşmek, kesin delil olmadan hüküm vermek, iftira etmek | Epistemolojik ve ahlaki sorumluluk bağlamı; İsrâ 17:36 |
سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Bilgi teorisi ve taklit | Kesin delile dayanmayan inancın ve zanna dayalı taklidin reddedilmesi | Delilsiz kabullerin ardına düşmeme ilkesi |
| Fıkıh | Kazf ve şahitlik hukuku | Bir kimseye zinası isnadıyla iftira atma fiili ve zanla hüküm vermenin yasaklanması | Asılsız iddia ile birinin namusunun arkasından konuşma suçu |
| Tefsir | Nübüvvet zinciri | Peygamberlerin birbirinin şeriatını tasdik ederek art arda gönderilmesi | Vahyin tarihsel sürekliliği ve risalet ardıllığı |
| Hadis | Ahlak ve kıyafe | Müslümanın gıyabında konuşmaktan nehyedilmesi ve ayak izinden nesep çıkarma uygulaması | Gizli kusurların arkasına düşmeme ve fiziki iz sürme |
تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Peygamberlik zinciri | Risalet sürekliliği | Önceki mesajı doğrulayıp tamamlama | Elçilerin keyfî değil, ilahi bir sıralamayla birbirini takip etmesi | Kesin |
| İlmi | Epistemoloji | Metodik doğrulama | Zandan kaçınıp kesin delile uyma | Bilgi kaynağı sağlam olmayan teorilerin peşine takılmama | Kesin |
| Siyasi | Yönetim meşruiyeti | Halefiyet ve anayasal takip | İlkelere bağlı ardıllık düzeni | İktidar devrinde keyfilik yerine meşru ilkelerin izlenmesi | Güçlü |
| İktisadi | Piyasa denetimi | Kayıt ve işlem takibi | Şeffaflık ve spekülasyonu önleme | Temelsiz söylentilerle piyasa manipülasyonunun engellenmesi | Muhtemel |
التماثل في العلوم العددية والإنسانية
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Markov zinciri ve yinelemeli ardıllık | Bir sonraki durumun doğrudan bir önceki durumun izini taşıyarak ona eklemlenmesi ve zincirleme bağlanması | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Epistemik sorumluluk ve metodolojik rasyonalizm | Bireyin kesin kanıta dayanmayan yargıları benimsemekten kaçınması ve düşünce zincirini rasyonel temele oturtması | Kesin |
التضييق الخاطئ وخطر الخطأ
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kökü yalnızca sıradan bir arkadan yürüme veya kronolojik olarak birinin ardından gelme olarak anlamak |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Hem ilahi vahyin birbirini tasdik eden kurumsal ardıllığını hem de insan aklının delilsiz hiçbir fikrin peşinden sürüklenmemesi gerektiğini bildiren kuşatıcı ilke |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Peygamberler arasındaki organik bağı kopuk münferit olaylar gibi görmek veya kulaktan dolma zanları bilgi kabul ederek ahlaki ve hukuki sorumluluktan kaçmak |
خلاصة موجَّهة لفهم القرآن
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'ın hem tarih felsefesini (peygamberlerin birbirinin izini tamamlaması) hem de epistemoloji ahlakını (bilgisiz taklidin ve iftiranın reddi) tek bir kök dinamiğiyle kurduğunu gösterir |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Nübüvvet tarihini özetleyen peygamber kıssalarında ve sorumluluk bilincini organların şahitliğiyle bağlayan ahlak ayetlerinde |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Dinin dogmatik bir taklitten ibaret olduğu yanılgısını yıkarak araştırmaya dayalı kesin bilgiyi emreder ve önceki elçilerin öğretilerinin birbirinden kopuk olduğu zannını ortadan kaldırır |
التركيب النهائي والنموذج الرياضي
- Somut anlamCanlının boyun ve baş arkası, ense bölgesi; bu arka hizada kalarak birinin adımlarını ve izini birebir takip etme eylemi.
- Soyut anlamBir delile, yönteme veya öncüye bağlı kalarak onu adım adım doğrulama; delilsiz hiçbir varsayımın veya iftiranın peşine takılmama disiplini.
- Sistematik karşılıkHem vahiy tarihindeki elçilerin kesintisiz ardıllık zinciri hem de epistemolojik alanda zandan arınmış kesin kanıt takip sistemi.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıFormülde mevcut durumu veya öncü ilkeyi, ise onun ardınca gelen ve onun izine dayanan durumu simgeler. fonksiyonu elçilerin veya adımların birbirine eklemlendiği meşru takip bağıntısıdır. ifadesi her adımda bilgi düzeyinin artmasını veya en azından sıfırdan büyük kesin bir bilgiye dayanmasını şart koşar. ise bilginin sıfır olduğu () durumda herhangi bir kabulün veya yargının () geçerlilik değerinin sıfır olduğunu, yani hakkında kesin bilgi bulunmayan şeyin ardına düşülemeyeceğini sembolize eder.