وقف

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: و-ق-فالصيغ: ٣ · الجذور المجاورة: ٢٥ · الآيات: ٤ · السور: ٣؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».ليسكونكفريديوقفوُقِفُوارأيقرأرببذوقوَقِفُوهُمْضعفأمنبلوبعض

الجذرالصيغ ٣الآيات ٤السور ٣المجاورة ٢٥

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

وقف

و - ق - ف

جذر
  • الورود: ٤
  • الآيات: ٤
  • الصيغ: ٣
  • المعاجم: ١٢

معناه في القرآن: Durduruldular

ملاحظاتي

المعاجم(١٢)

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٤٬٨٢٨
القاف والفاء و"وايء" معهما ق ف و، و ق ف، ف و ق، و ف ق، ف أ ق، ف ق أ، أ ف ق مستعملات قفو: القَفْوَةُ: رهجة تثور عند أول المطر. والقَفْوُ: مصدر قولك: قفا يَقْفُو، وهو أن يتبع شيئاً، وقَفَوْتُه أَقْفُوه قَفْواً، وَتَقَفَّيْتُه، أي: اتبعته. قال الله جل وعز: "ولا تَقْفُ ما ليس لك به علم". وقَفَوْتُه: قَذَفْتُه بالزنية، وفي الحديث: "من قفا مؤمناً بما ليس فيه وَقَفَهُ الله في ردغة الخبال". أي: قَذَفه.
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٬٣٥٠
الوَقْفُ: سِوارٌ من عاج. يقال: وَقَّفْتُ المرأة تَوْقيفاً، إذا جعلت في يديها الوَقْفَ. وفرسٌ مُوَقَّفٌ، إذا أصاب الأَوْظِفَةَ منه بياضٌ في موضع الوَقْفِ ولم يَعْدُها إلى أسفل ولا فوق فذلك التَوْقيفُ. ويقال: وَقَفَتِ الدابةُ تَقِفُ وُقوفاً، وَوَقَفْتُها أنا وَقفاً.، يتعدَّى ولا يتعدَّى. ووَقَفْتُهُ على ذنْبه، أي أطلعته عليه. ووَقَفْتُ الدار للمساكين وَقْفاً، وأَوْقَفْتُها بالألف لغةٌ رديئة. وليس
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠بلا ترجمةالحروف: ٢٤٬٨٠٣
باب القاف والفاء قفا ، قوف ، قيف ، فقأ ، وقف ، وفق ، أَفق ، فوق ، فأق . قفا : قال الليث : القَفْوُ : مصدرُ قولِك : قَفَا يَقْفُو قَفْواً ، وهو أَن يتَّبع شيئاً . وقال الله جل وعز : ( وَلاَ تَقْفُ مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ ) ( الإسراء : 36 ) . قال الفراء : أكثر القراء يجعلونها مِن قَفَوْتُ ، كما تقول : لا تَدْعُ مِنْ دعوْتُ . قال : وقرأ بعضهم : ( لا تَقُفْ ) مِثل ولا تَقُل . والعرب تقول : قُفْتُ
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٦٬٨٩٥
(باب الواو والقاف وما يثلثهما) (وقل) الواو والقاف واللام: كلمةٌ تدلُّ على علوٍّ في جَبَل. وتوقَّلَ في الجبلِ: عَلاَ. وكلُّ صاعدٍ في شَيءٍ متوقِّل. وفرسٌ وَقَِْلٌ: حسَن السَّير في الجبال. والوَقْل: شجر المُقْل. (وقم) الواو والقاف والميم. يدلُّ على غَلبَة* وإذلال. ووَقَمَ اللهُ العدوَّ وقْماً: أذَلَّه. وتوقَّمَ فلانٌ العِلم: قَتَله خُبْراً. وتوقَّمْت الصَّيدَ: خَتَلْتُه. وقال الكسائيّ: الموقوم:
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٣٦٦
- يقال: وقفت القوم أقفهم وقفا، وواقفوهم وقوفا. قال تعالى: ﴿وقفوهم إنهم مسئولون﴾ [الصافات/24] ومنه استعير: وقفت الدار: إذا سبلتها، والوقف: سوار من عاج، وحمار موقف بأرساغه مثل الوقف من البياض، كقولهم: فرس محجل: إذا كان به مثل الحجل، وموقف الإنسان حيث يقف، والمواقفة: أن يقف كل واحد أمره على ما يقفه عليه صاحبه، والوقيفة: الوحشية التي يلجئها الصائد إلى أن تقف حتى تصاد.
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٩٣٦
و ق ف وقفته وقفاً فوقف وقوفاً وقف وقفة وله وقفات‏.‏ وهذا موقف من مواقفك‏.‏ وما وقفني الله على خزية قطّ‏.‏ وواقفه في حرب أو خصومة‏.‏ وتوقّف بمكان كذا‏.‏ واستوقف الركب‏.‏ ووقّف الناس في الحج‏:‏ وقفوا بالمواقف‏.‏ ووقف القارئ توقيفاً‏:‏ علّمته مواضع الوقوف‏.‏ ولها وقف‏:‏ مسك من عاج ونحوه‏.‏ ووقّفت الجارية وجارية موقفة‏.‏ ومن المجاز‏:‏ وقّفته على ذنبه وعلى سوء صنيعه‏.‏ ووقف على المعنى
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٨٬٤٥٥
الوُقوف خلاف الجُلوس، وقَف بالمكان وقْفاً ووُقوفاً، فهو واقف، والجمع وُقْف ووُقوف، ويقال: وقَفتِ الدابةُ تَقِفُ وُقوفاً، ووقَفْتها أَنا وَقْفاً. ووقَّفَ الدابةَ: جعلها تَقِف؛ وقوله: أَحْدَثُ مَوْقِف من أُم سَلْمٍ تَصَدِّيها، وأَصْحابي وُقوفُ وُقوفٌ فوقَ عِيسٍ قد أُمِلَّتْ، بَراهُنَّ الإناخةُ والوَجِيفُ إنما أَراد وُقوف لإبلهم وهم فوقها؛ وقوله: أَحدث موقف من أُم سلم إنما أَراد أَحدث مواقفَ هي لي
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٦٤٥
* و ق ف * * الوَقْفُ * سِوار من عاجٍ و * وَقَفَتِ * الدابة تَقِفُ * وُقُوفاً * و * وَقَفَها * غيرها من باب وعد و * وَقَفَهُ * على ذنبه أَطْلَعه عليه و * وَقَفَ * الدار للمساكين وبابهما وعد أيضا و * أَوْقَفَ * الدار بالألف لغة رديئة وليس في الكلام أَوْقف إلا حرف واحد وهو أَوْقَفْتُ عن الأمر الذي كُنت فيه أي أَقلعت وعن أبي عمرو والكسائي أنه يُقال للواقف ما أَوْقفك هنا أي أَيُّ شيء صيَّرك إلى
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ١٠٬٣٧٣
الوقف: سوار من عاج نقله الجوهري، وقال الكميت يصف ثورا: ثم استمر كوقف العاج منكفتا يرمي به الحدب اللماعة الحدب هكذا أنشده ابن بري والصاغاني، وقيل: هو السوار ما كان، والجمع وقوف، وقيل: المسك إذا كان من عاج فهو وقف، وإذا كان من ذبل فهو مسك، وهو كهيئة السوار. والوقف: ة، بالحلة المزيدية أي: من أعمالها بالعراق. وأيضا: قرية أخرى بالخالص شرقي بغداد بينهما دون فرسخ. ووقف: ع، ببلاد بني عامر قال لبيد رضي
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٤٬٤٠٢
وَقَفَ 1 وَقَفَ ذ He was, or became, still, or stationary; (Msb;) [he stood still;] he continued standing: (K:) and [simply] he stood; contr. of جَلَسَ. (TA.) ― -b2- وَقَفَ الدَّابَّةَ, inf. n. وَقْفٌ, He made the beast to be, or become, still, or motionless. (Msb.) ― -b3- وَقَفَ عَلَيْهِ He stopped, or paused, upon coming to him, or it; he stopped, or paused, at it; or where he, or it, was. ―
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٢٬٧٠٣
المدخل: وقف ]يقف[وَقَفَ ]يَقِفُ[ وَقَفَ ]يَقِفُ[ ( n. ac. وَقْف 1 , وُقُوْف 27 ), a. Stood; was erect. b. Stopped, stood still; halted, paused. c. ( n. ac. وَقْف 1 ), Stopped, checked, arrested; delayed. d. [ acc. & La or 'Ala ], Bequeathed to. e. [ La ], Stopped, waited for. f. ( n. ac. وُقُوْف 27 ) [ 'Ala ], Engaged in, busied himself with. g. [ 'Ala ], Inquired about. h. ( n. ac. وَقْف 1 ) [
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيبلا ترجمةالحروف: ٣١٬٧٧٧
وقف وَقَفَ - يَقِفُ، وُقِفَ - يُوْقَفُ - مَوْقُوْف - مَوْقُوْفُوْن - قِفْ - قِفْهُ - قِفْوه وَقَفَ - يَقِفُ + كائن + كائناً: يجعله يتوقف عن الحركة فلا يتقدم ولا يتأخر: يجعله ينهي تقدم سيره فيثبت في مكان فلا يتقدم ولا يتأخر وَقَفَ - يَقِفُ + كائن + كائناً + على شيء: يجعله يتوقف عن الحركة فلا يتقدم ولا يتأخر على شيء: يجعاه ينهي تقدم سيره عند
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٣)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٢٥ (الإجمالي: ٣٨)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. رأي

    الآيات المشتركة: ٣ · Raye bir yere konmuş, oranın özelliğini gösteren işaret…

  2. ربب

    الآيات المشتركة: ٣ · Ribve, tümsek demektir

  3. كون

    الآيات المشتركة: ٣ · Kevn, tepe demektir

  4. ضعف

    الآيات المشتركة: ١ · Katlanmış deri demektir

  5. كفر

    الآيات المشتركة: ٢ · Hufre, çukur demektir

  6. قول

    الآيات المشتركة: ٣ · Birlikte bir iş yapan kimselere, belli bir sesle kumanda…

  7. بلو

    الآيات المشتركة: ١ · Biley taşı

  8. ردد

    الآيات المشتركة: ١ · “Ridde” devenin memesinden doğumdan önce gelen süttür

  9. ذوق

    الآيات المشتركة: ١ · Sevik (Sin) özel bir un çorbasıdır

  10. قرأ

    الآيات المشتركة: ١ · “Karye”, kaynar veya kuyu suyunun bulunduğu, halkın…

  11. ليس

    الآيات المشتركة: ١ · Bu kelime “late”den dönüşmüştür

  12. بعض

    الآيات المشتركة: ١ · Bu’sus kalça kemiği, buud kalça, türkçedeki but buradan…

الآيات التي ورد فيها(٤)

  1. وَلَوْ تَرَى إِذْ وُقِفُوا عَلَى النَّارِ فَقَالُوا يَالَيْتَنَا نُرَدُّ وَلَا نُكَذِّبَ بِآيَاتِ رَبِّنَا وَنَكُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ

    Durduruldular

  2. وَلَوْ تَرَى إِذْ وُقِفُوا عَلَى رَبِّهِمْ قَالَ أَلَيْسَ هَذَا بِالْحَقِّ قَالُوا بَلَى وَرَبِّنَا قَالَ فَذُوقُوا الْعَذَابَ بِمَا كُنْتُمْ تَكْفُرُونَ

    Durduruldular

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökوقف
YapıÜçlü
Özel DurumMisâl vāvî
Bağlamsal Yakın Köklerحبس, لبث, كفف, قوم
Zıt Kökسير
Çekirdek Özet 1Bir hareketin, akışın veya eylemin kesilip belirli bir noktada tutulması, dikelip sabit kalması
Çekirdek Özet 2İlahi irade ve hesap nizamı önünde insanın eylemsel seyrinin kesilerek sorgu ve yüzleşme amacıyla alıkonulması
Çekirdek Özet 3Bir varlığın veya sürecin keyfi akıştan çıkarılıp ilahi/hukuki bir sınıra tabi tutulması ve denetim altına alınması
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca fiziksel olarak ayakta dikilmek veya dinlenmek şeklinde daraltıp, Kur'an'daki sorgu, yüzleşme ve zorunlu alıkonulma (tevkîf) boyutunu gözden kaçırma riski

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
وقÇevreleme, tutma, bir etkiyi sınırlandırma ve bir şeye karşı set çekme; nitekim وقي kökünde korunma ve siper alma, وقر kökünde ağırlığın sabitlenip tutulması, وقب kökünde çukurun içine girip kapanma, وقت kökünde sınırın belirli bir vade ile sınırlandırılması görülürفDudak üflemesi ve ağız açıklığı imgesi taşıyan harfin eklenmesiyle sınırlandırma ve tutma eylemi, devam eden bir hareketin birdenbire önünün kesilmesi, eşikte durdurulması ve sürecin askıya alınması biçiminde özelleşmiştir.

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
وÇengel, çadır kazığı; bağlama, ekleme, tutturmaHareketi veya nesneyi mevcut zeminine bağlama, sabitleme ve konumunu sabitleştirme kuvveti
قUfuktaki güneş, iğne deliği; dönme, toplanma, sınırOdaklanma, sınır çizgisine ulaşma ve enerjinin belirli bir noktada yoğunlaşıp toplanması
فAğız; söz, açıklık, kenarÇıkış hattı, sınır eşiği, ifadenin veya seyrin dış sınırında belirme
وقفÇengel ile sınıra bağlayıp eşikte tutma hareketiİlerleyen bir varlığın tam sınır eşiğinde kazığa bağlanır gibi hareketsiz kılınması, akışın kesilip odak noktasına raptedilmesi

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir binek hayvanının veya insanın yürüyüşünü kesip olduğu yerde hareketsiz kalması (وَقَفَتِ الدَّابَّةُ); av köpeklerinin dağ keçisini kaçamayacağı dik bir kayalıkta kıstırıp durdurması (وَقِيفَةُ الوَعِل); bileğe takılan kemik veya fildişi bilezik (وَقْف)
Cahiliye şiiri kullanımıİbn Düreyd'in naklettiği eski bir şiirde avın kıstırılıp kımıldayamaz hale getirilmesi anlamında geçer: فَلَا تَحْسَبَنِّي شَحْمَةً مِنْ وَقِيفَةٍ / مُطَرَّدَةٍ مِمَّا تَصِيدُكَ سَلْفَعُ
Erken Arapça kullanımEmevî dönemi şairi et-Tirimmāḥ divanında heva peşinde koşmayı bırakıp takvada sebat etme anlamında bu kökü kullanır: فَتَأَيَّيْتُ لِلْهَوَى ثُمَّ أَوْقَفْـ / ـتُ رِضاً بِالتُّقَى وَذُو البِرِّ رَاضِي

المصدر Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha, Kitābü’l-ʿAyn ve Jamharat al-Lugha.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça وقف kökü, merkezi ve güney Sami dillerinde bir eylemin kesilmesi, durağan hale gelmesi ve bir sınırda bekletilmesi matrisiyle karakterizedir. Kuzeybatı Sami dillerinde (İbranice ve Ârâmîce) fiziksel ayakta durma eylemi için daha ziyade *ʿ-m-d (עמד) veya *q-w-m (קום) kökleri yaygınken, Güney Arapça epigrafik metinlerde ve klasik Arapçada وقف fiili, salt dikilmekten ziyade seyir halindeki bir şeyin durdurulması, denetim veya mülkiyetin tahsisi bağlamında özelleşmiştir. Ge'ez (Klasik Habeşçe) dilinde *waqafa kökü vurma, kertik açma ve sınır belirleme gibi somut nüanslar barındırırken, Arapçada hareketin sınır çizgisine çarpıp kesilmesi anlamı kurucu hale gelmiştir. Klasik Arapça sözlüklerde bu kökün geçişli kullanımı (وَقَفْتُهُ) asıl, geçişsiz kullanımı (وَقَفَ) ise ikincil türev kabul edilmiş; yani durmanın özünde bir irade veya dış güç tarafından durdurulma olgusu yatmaktadır.

درجة الثقة Güçlü

المصدر David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques), HALOT, Brown-Driver-Briggs ve Lisān al-ʿArab.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönBir şeyin akışını kesip sabitleme ve alıkoymaDüşey duruştan ziyade yatay hareketin sona erdirilip kişinin/nesnenin tevkif edilmesi asıl çekirdektirKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiGüney Sami ve Arap Yarımadası epigrafik kökleriKuzeybatı Sami sahasındaki genel durma fiillerinden ayrılarak Arapça ve Güney Sami havzasında hukuki ve mekânsal sınırlandırma anlamında gelişmiştirGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik sınırlandırma ve tutma izleriVeri bulunamadıVeri bulunamadı

المصدر Dictionnaire des racines sémitiques, Maqāyīs al-Lugha.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
وقفAnlamlıDurdurmak, ayakta tutmak, alıkoymakHareketin sınırda kesilip sorgu veya sabitleme amacıyla tutulmasıHedef kök; Kur'an'da geçer
وفقAnlamlıUyuşmak, denk gelmek, uygun düşmekİki parçanın birbirine tam oturması ve aralarındaki engelin kalkmasıKur'an'da geçer; zıt yönde akışkan bir uyumu ifade eder
قوفAnlamlıİz sürmek, peşinden gitmekBir varlığın ayak izlerini takip ederek arkasından yürümeKur'an'da geçmez; hareketin durdurulmasının aksine takibini anlatır
قفوAnlamlıArdına düşmek, tabi olmakBilgisizce bir şeyin peşine takılma veya peş peşe elçi göndermeKur'an'da geçer; durmanın tersine peşisıra gitme eksenidir
فوقAnlamlıÜstte olmak, aşmak, galip gelmekMekânsal veya hiyerarşik bakımdan yukarıda bulunma, baskın olmaKur'an'da geçer; dikey eksende üstünlüğü belirtir
فقوKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
وقفMerkezDurdurulmak, alıkonulmakBir irade tarafından seyrin kesilip hesap veya teftiş için eşikte tutulmasıZorunlu bir sınırlandırma ve hesap anını içerir
حبسKomşuHapsedilmek, engellenmekMekânsal bir sınır içine kapatılarak serbestliğin tamamen yok edilmesiحبس kökünde tecrit ve kapatma esasken, وقف kökünde açıkta da olsa ilerleyişin kesilmesi esastır
لبثKomşuKalmak, beklemek, oyalanmakBir mekânda veya durumda belirli bir süre boyunca kendi akışıyla durmakلبث sürenin uzamasına ve beklemeye odaklanır; وقف ise eylemin kesilip teftiş edilmesine odaklanır
كففKomşuGeri çekilmek, menedilmekBir eyleme girişmekten el çekmek veya birinin saldırısını savuşturmakكفف eylemi yapmaktan çekilme iken, وقف yürüyen durumun durdurulmasıdır
قومKomşuAyakta durmak, kıyam etmekİradeli bir doğrulma, vazife bilinciyle harekete geçmeye hazır duruşقوم failin kendi kudretiyle dikilmesiyken, وقف mef'ul olarak durdurulmayı da derinden taşır
سيرZıtYürümek, akıp gitmekBir noktadan diğerine sürekli ve kesintisiz hareket halinde olmakوقف hareketin kesilip sabitlenmesi, سير ise hareketin kesintisiz devamıdır

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaوقفDurdurmak, alıkoymakHareketin harici veya dahili iradeyle kesilip teftiş veya koruma amacıyla sabitlenmesiKesin
Latincesistere, consistere, retinereDurdurmak, ayakta tutmak, alıkoymaksistere kökü durdurma eylemini tam karşılarken, retinere alıkoyma boyutunu vurgularGüçlü
İngilizceto halt, to detain, to pauseDurdurmak, alıkoymak, duraksatmakto halt eylemsel durmayı, to detain ise Kur'an'daki hesap için alıkonulma nüansını verirGüçlü
Almancaanhalten, festnehmen, stillstehenDurdurmak, tevkif etmek, hareketsiz durmakanhalten hareketin kesilmesini, festnehmen sorgu için tutulmayı karşılarGüçlü
Fransızcaarrêter, immobiliser, consignerDurdurmak, hareketsiz kılmak, alıkoymakarrêter fiili seyrin aniden kesilmesini ve hukuki tevkifi doğrudan içerirGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Lewis & Short, Grimm Deutsches Wörterbuch.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
وُقِفُوا عَلَى النَّارِAteşin eşiğinde yüzleştirilmek ve hapsedilmekİnkârcıların kıyamet günü kaçış imkânı kalmaksızın cehennemin karşısında durdurulup hakikatle yüzleştirilmesi (En'âm 6:27)
وُقِفُوا عَلَىٰ رَبِّهِمْRabbin huzurunda hesaba çekilmek üzere divana durdurulmakÖldükten sonra dirilişi inkâr edenlerin ilahi adalet terazisi önünde hesap için alıkonulması (En'âm 6:30)
مَوْقُوفُونَ عِندَ رَبِّهِمْİlahi huzurda tutulup karşılıklı suçlamaya mahkûm edilmekDünyada birbirini saptıran güç sahipleri ile zayıf bırakılanların hesap divanında çaresizce tutulmaları (Sebe' 34:31)
وَقِفُوهُمْ إِنَّهُم مَّسْئُولُونَYargılanma ve sorgu için sevkten alıkonulmakCehenneme doğru sürüklenen suçluların nihai infazdan önce durdurulup teker teker sorgulanması (Sâffât 37:24)

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamTevakkuf ilkesi ve mevkıf nazariyesiDelilin kesinleşmediği meselelerde hüküm vermeyip durma (tevakkuf); ahiretteki hesap durakları (mevâkıf)Zihni ve itikadi kesinlik oluşana dek yargıyı askıya alma; ahiretteki kaçınılmaz muhasebe istasyonu
FıkıhVakıf müessesesi ve Arafat vakfesiMenfaati kamuya tahsis edilip mülkiyeti satılmaktan ebediyen alıkonulan mal (vakf); hacda Arafat sınırında belirli süre durma zorunluluğuMalın mülkiyet akışından çekilip hapsedilmesi; hac ibadetinde zaman ve mekân sınırında durup bekleme
TefsirVakıf ve ibtidâ kuralları ile tevkîfîlikTilavet esnasında anlamın bozulmaması için durulacak yerler; Kur'an'ın tertibinin vahye dayalı oluşu (tevkîfî)Anlam bütünlüğünü korumak için nefesi ve sesi sınırlandırma; beşeri müdahaleye kapatılmış vahiy nizamı
HadisMevkûf hadis ve sünnette vakf haliSenedi sahabe düzeyinde durup Hz. Peygamber'e ulaşmayan rivayet; müminin şüpheli şeylerdeki temkiniMetnin aidiyet zincirinin bir kişide durması; "Mümin şüphe karşısında durur/duraksar" prensibindeki ihtiyat

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
Diniİlahi muhasebe ve hesap divanıAhiretteki tevkif ve sorgu eşiğiBaşıboş gidişatı sonlandırıp adaleti tesis etmeİnsan dünyadaki eylemlerinin nihai sonucunda ilahi huzurda durdurulur ve mutlak teftişe tabi tutulurKesin
İlmiMetodolojik epistemolojiTevakkuf (yargıyı askıya alma)Yetersiz veri durumunda peşin hükümden kaçınmaBilgi kaynağı sübut ve delalet bakımından kesinleşmedikçe zihnin durup beklemesi ilmidirGüçlü
SiyasiYargı erki ve kamu denetimiTevkif ve adli alıkoyma mekanizmasıKeyfi kaçışı önleyip hesaba çekilebilirliği sağlamaSuç isnadı altındaki failin kamusal adalet adına geçici olarak durdurulması ve hareket serbestisinin kısıtlanmasıGüçlü
İktisadiMülkiyet hukuku ve sosyal adaletVakıf sistemi (malın hapsedilmesi)Kapitalin tekelleşmesini ve piyasada tüketilmesini önlemeMülkün alınıp satılmasını durdurarak (habsü'l-asl) gelirini sürekli biçimde kamu yararına akıtmaKesin

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerHareketsizlik noktası ve sınır şartı (momentumun sıfırlanması / statik denge)Dinamik bir sistemin hareket denklemlerinde hız vektörünün sıfır olduğu duraklama anı (v=0); sürecin bir sınır değerine çarparak durum değiştirmeden önce sabitlenmesiGüçlü
Beşeri bilimlerYargısal tevkif ve prosedürel duraklama (adli denetim)Hukukta bir eylemin veya şahsın yargılama netleşene kadar statüsünün askıya alınması; sosyolojide toplumsal kriz anlarında rutin pratiklerin kesintiye uğramasıKesin

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü yalnızca bir yerde dikilip beklemek veya salt bir taşınmazı hayır kurumuna bağışlamak biçiminde dar bir pratikle sınırlandırmak
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an'da kök bütünüyle ahiret sahnesinde, kaçışı imkânsız kılınan bir kuşatılmışlık içinde, ilahi adalet adına yapılan mutlak "tevkif ve hesap yüzleşmesi" bağlamında kullanılır
Yanlış anlamanın doğuracağı hataKök pasif bir dinlenme gibi algılandığında, ayetlerdeki dehşetli yargılama mekanizması, insanın seyrinin zorla kesilerek hesaba çekileceği gerçeği ve sorumluluk bilinci zayıflar

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an ontolojisinde insanın yeryüzündeki eylemleri başıboş ve kesintisiz değildir; her gidişatın zorunlu olarak durdurulacağı bir ilahi sınır ve hesap eşiği (mevkıf) bulunmaktadır.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Kıyamet sahnelerini, cehennem ehlinin sevkini, inkârcıların diriliş sonrası yüzleşmelerini ve liderler ile tebaa arasındaki hesaplaşmaları anlatan eskatolojik ayetlerde (En'âm 6:27, 6:30; Sebe' 34:31; Sâffât 37:24) belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?İnsanın yaptıklarının yanına kâr kalacağı veya dünyadaki akışın sonsuza dek denetimsiz süreceği zannını yıkar; hiçbir varlığın ilahi yargı mekanizmasından kaçamayacağını, mutlaka durdurulup teker teker sorgulanacağını gösterir.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamİlerleyen veya akan bir şeyin sınır eşiğinde durdurulması, hareketinin kesilerek belirli bir noktada alıkonulması ve sabitlenmesi.
  • Soyut anlamAmel ve süreçlerin ilahi yasa ve adalet terazisi önünde durdurulup teftiş edilmesi; bilginin veya mülkiyetin keyfi kullanımdan çekilerek hakikate bağlanması.
  • Sistematik karşılıkVaroluşsal hareketin mutlak hesap eşiğinde tevkif edilerek sorguya, yüzleşmeye ve sorumluluk tahkikine tabi tutulduğu denetim istasyonu.
  • LaTeX modelilim⁡t→t0dxdt=0  ⟹  J(x)≠∅
  • LaTeX açıklamasıFormülde x konumu ve eylemsel gidişatı, t zamanı, dxdt ise hareket hızını temsil eder. t→t0 anında hızın sıfıra inmesi hareketin tamamen durdurulmasını (vakf halini) gösterir. Hızın sıfırlandığı bu eşikte ortaya çıkan J(x) kümesi ise boş olmayan sorgulama, hesap ve yargılama fonksiyonunu ifade eder; yani durdurulmanın bizatihi bir hesap ve teftiş neticesi doğurduğunu modeller.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: و