وفق
و - ف - ق
جذر- الورود: ٤
- الآيات: ٤
- الصيغ: ٤
- المعاجم: ١٣
“Vefk” yatay demektir. Ufuk kelimesinden gelişmiştir. Göğün yere çakıştığı mahallin adı olan ufuk uygun, çakışık anlamlarına da gelir. Mesela somu civataya geçiyorsa muvafıktır denir.المزيد ›
ملاحظاتي
المعاجم(١٣)
★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية
“Vefk” yatay demektir. Ufuk kelimesinden gelişmiştir. Göğün yere çakıştığı mahallin adı olan ufuk uygun, çakışık anlamlarına da gelir. Mesela somu civataya geçiyorsa muvafıktır denir.
كتاب العين
الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٤٬٨٢٨القاف والفاء و"وايء" معهما
ق ف و، و ق ف، ف و ق، و ف ق، ف أ ق، ف ق أ، أ ف ق مستعملات قفو: القَفْوَةُ: رهجة تثور عند أول المطر.
والقَفْوُ: مصدر قولك: قفا يَقْفُو، وهو أن يتبع شيئاً، وقَفَوْتُه أَقْفُوه قَفْواً، وَتَقَفَّيْتُه، أي: اتبعته. قال الله جل وعز: "ولا تَقْفُ ما ليس لك به علم".
وقَفَوْتُه: قَذَفْتُه بالزنية، وفي الحديث: "من قفا مؤمناً بما ليس فيه وَقَفَهُ الله في ردغة الخبال". أي: قَذَفه.
الصحاح
الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٦٩٣الوِفاقُ: المُوافقَةُ.
والتَوافُقُ: الاتِّفاقُ والتظاهرُ. ووافَقْتُهُ، أي صادفته. ووَفَّقه الله، من التوفيق. واسْتَوْفَقْتُ الله، أي سألته التوفيق. ويقال: وَفِقْتَ أمركَ تَفِقُ، بالكسر فيهما، أي صادفتَه مُوافِقاً. وهو من التوفيق. كما يقال رَشِدْتَ أمركَ. والوَفْقُ من المُوافقةِ بين الشيئين؛ كالالتحام. يقال: حَلوبَتُهُ وَفْقُ عِياله، أي لها لبنٌ قَدْرُ كفايتهم، لا فضلَ فيه. قال الشاعر:
أمَّا
تهذيب اللغة
الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٢٤٬٨٠٣باب القاف والفاء
قفا ، قوف ، قيف ، فقأ ، وقف ، وفق ، أَفق ، فوق ، فأق .
قفا : قال الليث : القَفْوُ : مصدرُ قولِك : قَفَا يَقْفُو قَفْواً ، وهو أَن يتَّبع شيئاً .
وقال الله جل وعز : ( وَلاَ تَقْفُ مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ ) ( الإسراء : 36 ) .
قال الفراء : أكثر القراء يجعلونها مِن
قَفَوْتُ ، كما تقول : لا تَدْعُ مِنْ دعوْتُ . قال : وقرأ بعضهم : ( لا تَقُفْ ) مِثل ولا تَقُل . والعرب تقول : قُفْتُ
مقاييس اللغة
ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٢٬٣٧٢(باب الواو والفاء وما يثلثهما)
(وفق) الواو والفاء والقاف: كلمةٌ تدلُّ على ملاءمة الشيئين. منه الوَفْق: الموافَقة. واتَّفَق الشيئانِ: تقارَبَا وتَلاءَما. ووافَقْتُ فلاناً: صادقْتُه، كأنهما اجتمعا متوافِقَين.
(وفل) الواو والفاء واللام: كلمةٌ تدلُّ على شَعَر وخُشُونة. ودُبِغ السِّقاءُ حتَّى ذهَبَ وَفْلُه، أي ما عليه من شَعر وخُشُونة. والوَفْل: ما تطايرَ من الجلد من شَعَره. والله أعلم بالصواب.
(وفي)
المفردات في غريب القرآن
الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٣٩٥- الوفق: المطابقة بين الشيئين. قال تعالى: ﴿جزاء وفاقا﴾ [النبأ/26] يقال: وافقت فلانا، ووافقت الأمر: صادفته، والاتفاق: مطابقة فعل الإنسان القدر، ويقال ذلك في الخير والشر، يقال: اتفق لفلان خير، واتفق له شر. والتوفيق نحوه لكنه يختص في التعارف بالخير دون الشر. قال تعالى: ﴿وما توفيقي إلا بالله﴾ [هود/88]، ويقال: أتانا لتيفاق الهلال وميفاقه (انظر المجمل 4/932، وعمدة الحفاظ: وفق). أي: حين اتفق إهلاله.
أساس البلاغة
الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٦٢٥و ف ق
وافقته على كذا.
وبينهما وفاق.
وهما متفقان ومتوافقان.
ووفّقت بينهما ووفّقت بين الأشياء المختلفة.
والله يوفّق عبده للطاعة وفي الطاعة.
وهو يستوفق ربّه للخير ويقال: لا يتوفّق عبد حتى يوفّه الله تعالى وإنه لموفّق رشيد.
وجاء القوم وفقاً: متوافقين.
قال: يهوين شتّى ويقعن وفقا متوافقة.
وحلوبته وفق عياله أي لبنها يكفيهم.
قال الراعي يشكو الساعي: أما الفقير الذي كانت
لسان العرب
ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٢٬٧٨٣الوِفاقُ: المُوافقة. والتَّوافق: الاتفاق والتظاهر. ابن سيده: وَفْقُ الشيء ما لاءَمه، وقد وَافقهُ مُوافقةً ووِفاقاً واتَّفَق معه وتَوَافقا. غيره: وتقول هذا وَفْقُ هذا وَوِفاقه وفيقه وفُوقه وسِيُّه وعِدْله واحد. الليث: الوَفْقُ كل شيء يكون مُتَّفِقاً على تَيْفاقٍ واحد فهو وَفْق كقوله:
يَهْوِين شَتَّى ويَقَعْنَ وَفْقا
ومنه المُوافقة: تقول: وافَقْت فلاناً في موضع كذا أَي صادفته، ووافَقْت فلاناً على
القاموس المحيط
الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٣٠٧* و ف ق * * الوِفَاقُ المُوَافَقَةُ * و * التَّوَافُقُ الاتِّفاقُ * والتَّظاهر و * وَافَقَهُ * أي صادفه و * وَفَّقَهُ * الله من * التَّوْفِيقِ * و * اسْتَوْفَقَ * الله سأله التوفيق و * الوَفْقُ * من * المُوَافَقَةِ * بين الشيئين كالالتحام يُقال حلُوبته * وَفْقُ * عِياله أي لها لَبَن قدر كِفايتهم لا فضل فيه
تاج العروس
الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٣٬٧٥٠الوفيق من الرجال كأمير: الرفيق. يقال: رفيق وفيق، قاله أبو زيد. ووفيق بلا لام: علم. والوفق، من الموافقة بين الشيئين، كالالتحام. يقال: حلوبته وفق عياله أي: لبنها قدر كفايتهم لا فضل فيه، كما في الصحاح. وقيل: قدر ما يقوتهم. قال الراعي:
أما الفقير الذي كانت حلوبته وفق العيال فلم يترك له سبد ويقال: أتيتك لوفق الأمر، وتوفاقه، وتيفاقه، وتيفاقه بالكسر، وكذا: لتوفيقه، كله
معجم لين
إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٢٬٣٨٨وَفِقَ أَمْرُهُ
1 وَفِقَ أَمْرُهُ ذ His affair, or case, was right, agreeable with what was wished, or desired. (A, TA.)
وَفَّقَ أَمْرَهُ
2 وَفَّقَ أَمْرَهُ ذ [He accomodated, adapted, or disposed, his affair to its object; directed it to a right issue;] prospered it. (TK.) ― -b2- وَفَّقَهُ لِأَمْرٍ He disposed him, or adapted him, to a thing; he disposed him, or made him fit, for a thing. ―
قاموس سالمون
هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٢٬٣١٦وَفِقَ
وَفِقَ
a. [ يَفِقُ ] ( n. ac. وَفْق 1 ), Found suitable.
b. Prospered; succeeded.
وَفَّقَ
وَفَّقَ II ,
a. Rendered fit; made to succeed.
b. Helped; favoured; prospered.
b. [ Bain ], Reconciled; brought into harmony.
وَاْفَقَ
وَاْفَقَ III ,
a. Suited; agreed with; seconded.
b. [ acc. & Fī or 'Ala ], Agreed with... about.
c. Met.
d. see I (b) .
أَوْفَقَ
أَوْفَقَ IV
a. [
كتاب الله
مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ١٢٬٧٧٠وفق
وَفِقَ - يَفِقُ - وِفاق - وَفَّقَ - يُوَفِّقُ - تَوْفِيْق
وَفِقَ - يَفِقُ + كائن أو شيء + كائناً أو شيئاً: يناسبه ويصلح له وينسجم معه: يكون متوافقاً معه بصفاته وأفعاله: يكون خلقهما وأفعالهما ذات تأثير مقو كل منهما للآخر
وِفَاق: على وزن " فِعال " اسم فعل مبالغة لبيان التبادل من " وَفِقَ - يَفِقُ ": الوفق المتبادل: كون الكائنين أو الأمرين
الجذور المجاورةالمجاورة: ٢٩ (الإجمالي: ٣٨)
- رود
الآيات المشتركة: ٣ · “Raid”, bir şeyi çevirmek için kullanılan koldur
- صلح
الآيات المشتركة: ٢ · Sarh köşk, serh (sinle) silah demektir
- حسن
الآيات المشتركة: ٢ · Hüsn : Sıra dağların yan yana olan iki büyük dağın en…
- حلف
الآيات المشتركة: ١ · Hilye süs demektir
- نوب
الآيات المشتركة: ١ · Nöbet kelimesinden gelmiştir
- شقق
الآيات المشتركة: ١ · Şıkk, kopmuş parça demektir
- قدم
الآيات المشتركة: ١ · “Kudüm” ön demektir
- بين
الآيات المشتركة: ٢ · Beyn topraktaki yarık demektir
- خبر
الآيات المشتركة: ١ · Haber : Doğurmadan evvel devenin memesinde görülen süttür
- نهي
الآيات المشتركة: ١ · Nihayet, son demektir
- صوب
الآيات المشتركة: ١ · Sağanak yağmur demektir
- وكل
الآيات المشتركة: ١ · Kuşların yumurta bıraktığı yerdir
الآيات التي ورد فيها(٤)
… عَنْهُ إِنْ أُرِيدُ إِلَّا الْإِصْلَاحَ مَا اسْتَطَعْتُ وَمَا تَوْفِيقِي إِلَّا بِاللَّهِ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَإِلَيْهِ أُنِيبُ
Uzlaşmam
تحليل الجذر
تعريف الجذر والخلاصة
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | وفق |
| Yapı | Üçlü kök |
| Özel Durum | Misal vavi |
| Bağlamsal Yakın Kökler | طبق, صلح, سدد |
| Zıt Kök | خلف |
| Çekirdek Özet 1 | İki şeyin girinti ve çıkıntılarıyla birbirine tam uyması, çakışması ve denk gelmesi |
| Çekirdek Özet 2 | İlahi irade ile kulun amelinin, tarafların niyetlerinin veya amelin karşılığıyla tam örtüşmesi |
| Çekirdek Özet 3 | Çatışan unsurların ortak bir düzlemde bütünleşerek amaca uygun işlerlik kazanması |
| Kritik Hata Riski | Kavramı yalnızca dünyevi bir tesadüf veya şans gibi algılayarak ontolojik ve ameli denklik boyutunu göz ardı etmek |
التحليل الثنائي
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| وف | Bir sınıra ulaşma, tamamlama, erişme ve denklik oluşturma hareketidir; وفد kökünde öne doğru varma, وفر kökünde bütünüyle dolma, وفي kökünde ise söz ve borcun tam ödenmesi anlamları bu çekirdekten türer | ق | Hareketin sonuna kesin bir sınır ve tutunma ekleyerek iki nesnenin ölçü, şekil veya amelde birbirine kilitlenmesini, tam intibak ve çakışma sağlamasını ifade eder |
التحليل التصويري للحروف
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| و | Çengel, çadır kazığı | İki ayrı unsuru birbirine raptetme, bağlama ve ilişkilendirme |
| ف | Ağız | Açıklık, kenar, sınır hattı veya ifade noktası |
| ق | Ufuktaki güneş, iğne deliği | Toplanma noktası, merkez, hassas sınır ve odak |
| وفق | İki ayrı kenarın veya unsurun birbirine raptedilerek tek bir sınır ve odak noktasında tamı tamına birleşmesi |
الاستعمال التاريخي والمبكر
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Okun arkasındaki kertik boşluğunun yay kirişine boşluksuz oturması, kapağın kaba tam uyması veya sütün hane halkının ihtiyacına kıl payı yetmesi |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Erken dönem şiir şahidinde okun veya mızrakların farklı yönlerden fırlatılmasına rağmen aynı hedefe tam bir uyum ve çakışma ile düşmesini tasvir eden beyitte geçer: يَهْوِينَ شَتَّى وَيَقَعْنَ وَفْقَا |
| Erken Arapça kullanım | Muhadram şair Uveyf el-Kavâfî'nin Hz. Ömer hakkındaki beytinde hak ile bâtılı tam bir çakışma ve isabetle ayırmasını ifade eden kullanımında geçer: يَا عُمَرَ الخَيْرِ المُلَقَّى وَفْقَه / سُمِّيتَ بالفَارُوقِ فَافْرُقْ فَرْقَه |
المصدر Lisān al-ʿArab, Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha.
الطبقة الاشتقاقية السامية
Arapça وفق kökü, merkezi ve güneybatı Sami dillerinde intibak, denklik, kavuşma ve tamamlanma semantiğini temsil eden bir gövdedir. Kökün ilk iki konsonantı olan w-p çekirdeği, Batı Sami dillerinde yetme, tamamlama ve dengini bulma süreçleriyle akrabadır. Nitekim Klasik Arapçada kökün somut kullanım alanlarından biri olan «حلوبته وفق عياله» (sağılan süt ailesinin ihtiyacına tam denk geldi) ifadesi, bu kökün arkaik katmanda iki büyüklük arasındaki ölçüsel mutabakatı bildirdiğini gösterir. Okun kertiği ile yay kirişinin birleşmesi metaforu (el-fûk ve el-vefk), kökün hem Arap yarımadasındaki teknik avcılık dilinde hem de soyut uyuşma ifadelerinde erken bir tarihte istikrar kazandığını kanıtlar. Kök, Süryanice ve İbranicede doğrudan üçlü bir türev olarak aynı yaygınlıkta korunmamış, Arapçada ise iki nesnenin veya iradenin çakışması anlamıyla en yetkin semantik formuna ulaşmıştır.
درجة الثقة Güçlü
المصدر Brown-Driver-Briggs, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.
التحليل الاشتقاقي
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | Örtüşme ve denklik | Ok kertiğinin kirişe oturması ve kapağın kaba uyması gibi mekanik çakışmadan sosyal ve ahlaki uzlaşmaya geçiş | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | Batı Sami çekirdeği (w-p) | Tamamlama, yeterli gelme ve dengi olma anlamındaki arkaik çekirdeğin intibak ekiyle genişlemesi | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Veri bulunamadı | Afro-Asyatik dışındaki ailelerle güvenilir bir kök akrabalığı tespit edilmemiştir | Veri bulunamadı |
المصدر Maqāyīs al-Lugha, Tahdhīb al-Lugha, David Cohen.
الجذور الشقيقة (التقاليب)
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| وفق | Anlamlı | Uyum ve denklik | İki şeyin birbirine tam intibak etmesi | Hedef kök |
| وقف | Anlamlı | Durma ve tutma | Bir hareketin sona erdirilerek sabitlenmesi | Kur'an'da geçer; hareketin sınırda kesilmesi ilişkisi |
| فوق | Anlamlı | Üstünlük ve aşma | Bir şeyin diğerinden konum veya kudret olarak yukarıda olması | Kur'an'da geçer; dikey sınır üstünlüğü |
| فقو | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Sözlüklerde müstakil bir kök hüviyeti kazanmamıştır | Kur'an'da geçmez |
| قوف | Anlamlı | İz sürme | Bir kimsenin ayak izlerini takip ederek peşinden gitme | Kur'an'da geçmez; Arapçada kāif (iz sürücü) türeviyle anlamlıdır |
| قفو | Anlamlı | Arkasından gitme | Birinin peşi sıra yürüme, bir şeyi izleme | Kur'an'da geçer; izleme ve örtüşme bağıntısı |
الجذور المجاورة والجذر المضاد
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| وفق | Merkez | İntibak ve uzlaşma | İki unsurun birbirine tam çakışması ve denkleşmesi | İki tarafın niyet, amel veya ölçülerinin tam örtüşmesidir |
| طبق | Komşu | Katman ve örtüşme | İki şeyin birbirini bütünüyle kapatacak şekilde üst üste gelmesi | وفق fonksiyonel intibak iken, طبق daha çok hacimsel ve geometrik örtüşmedir |
| صلح | Komşu | Bozulmayı giderme | Fesadın zıddı olarak işlerin yoluna girmesi | صلح zararı ve ayrılığı bertaraf etmeye, وفق ise ayrık parçaları birbirine kilitlemeye odaklanır |
| سدد | Komşu | Doğruluk ve isabet | Hedefe tam yönelme ve boşluğu kapatma | سدد hedefe tam isabet etmeyi, وفق karşılıklı iki unsurun birleşmesini ifade eder |
| خلف | Zıt | Ayrışma ve muhalefet | Birbirinin aksi yönde hareket etme ve uyumsuzluk | Birlik ve çakışmanın dağılması, tarafların birbiriyle çatışmasıdır |
مقابلات المعنى في لغات أخرى
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | وفق | Tam intibak ve uzlaşma | İki şeyin girinti ve çıkıntısıyla birbirine denk gelmesi | Kesin |
| Latince | Concordare, congruere | Uyuşmak, denk gelmek | Concordare kalplerin ve niyetlerin, congruere ise geometrik şekillerin çakışmasını karşılar | Güçlü |
| İngilizce | Reconciliation, concordance, alignment | Uzlaşma, uyum, hizada olma | Birebir çakışmayı ve karşıt tarafların müşterek hedefe yönelmesini ifade eder | Güçlü |
| Almanca | Übereinstimmung, Fügung | Mutabakat, uygun gelme | İki iradenin veya parçanın birbiriyle tam örtüşmesini ve ilahi takdirin tecellisini anlatır | Güçlü |
| Fransızca | Concordance, conciliation | Uyum, barıştırma | İki fikir, ölçü veya taraf arasındaki uyuşmazlığın giderilip denkleştirilmesidir | Güçlü |
المصدر Oxford Latin Dictionary, Lewis & Short, Wahrig Deutsches Wörterbuch.
الوجوه والنظائر
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| تَوْفِيقِي | İlahi yardım, doğruya sevk ve başarı | Kulun gayreti ile Allah'ın takdir ve yardımının kesişmesi bağlamı (Hûd 11:88) |
| وَتَوْفِيقًا | İki tarafın arasını bulma, uzlaştırma | Çatışan niyetlerin veya ihtilaflı grupların bir araya getirilmesi bağlamı (Nisâ 4:62) |
| يُوَفِّقِ | Karı koca arasında intibak ve uyuşma sağlama | Aile içi ayrılığı gidermek üzere hakemlerin müdahalesi bağlamı (Nisâ 4:35) |
| وِفَاقًا | Amel ile cezanın kusursuz ve tam denkliği | Ahirette suç ile verilen azabın kıl payı örtüşmesi ve adalet bağlamı (Nebe 78:26) |
سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Hidayet ve irade meselesi | Tevfik ile hızlân zıtlığı; Allah'ın kulu itaate muvaffak kılması ile kulu kendi haline bırakması | İnsanın iradesi ile ilahi yardımın itaatte tam örtüşmesi |
| Fıkıh | Sulh ve aile hukuku | Şikak halinde hakemlerin tarafları uzlaştırma çabası ve sözleşmelerde irade beyanlarının uyuşması | İki iradenin hukuki ve ahlaki bir zeminde mutabakata varması |
| Tefsir | Adalet ve ceza ilkeleri | Nebe Suresi 26. ayette geçen cezanın amel ile tam ve eksiksiz bir denklik içinde olması | İlahi adalette suç ile ceza arasında hiçbir fazlalık veya eksiklik bulunmaması |
| Hadis | İstihare ve amel | Kulun niyetlendiği işin hayırla neticelenmesi ve amelin meşru maksada denk getirilmesi | İnsanın gayreti ile hayrın aynı zaman ve zeminde buluşturulması |
تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Kul ile Rab ilişkisi | İlahi lütuf ve yardım | Kulun çabasını rızaya uygun sonuca ulaştırma | Amel ile ilahi rıza arasındaki engeller kalkar ve niyet hedefine ulaşır | Kesin |
| İlmi | Yöntem ve mantık | Veri ve teori intibakı | Gözlem ile model arasındaki tutarlılığı sağlama | Hipotezin dış dünyadaki olgularla tam çakışması halidir | Güçlü |
| Siyasi | Toplum ve devlet yönetimi | İcma ve toplumsal mutabakat | Çatışan hizipleri asgari müşterekte birleştirme | Farklı güç odaklarının ortak bir anayasal zeminde uzlaşmasıdır | Güçlü |
| İktisadi | Ticaret ve piyasa | Arz-talep ve adil fiyat dengesi | Alıcı ile satıcının menfaatini kilit noktada dengeleme | Değer ile bedelin tam örtüşmesi, haksız kazanç ve eksikliğin önlenmesidir | Kesin |
التماثل في العلوم العددية والإنسانية
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Geometrik çakışma ve rezonans | İki geometrik şeklin tüm kenar ve açılarının birbiri üzerine oturması ya da iki frekansın aynı dalga boyunda birleşerek rezonansa girmesi | Kesin |
| Beşeri bilimler | Sözleşmesel konsensüs ve koordinasyon | Hukukta karşılıklı icap ve kabulün örtüşmesi, sosyolojide ise farklı grupların ortak normlar etrafında çatışmasız bütünleşmesi | Kesin |
التضييق الخاطئ وخطر الخطأ
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kökü yalnızca bireysel şans, tesadüfi başarı veya dünyevi kariyer basamaklarını tırmanmak olarak görmek |
| Kur'an içi daha geniş anlam | İnsanın iradi çabası ile ilahi takdirin, suç ile cezanın, yahut iki muhatabın niyetlerinin mutlak bir adalet ve intibak ile birleşmesi |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Tevfik kavramını salt pasif bir temenni veya rastlantı sanarak adaletin ölçülebilir denkliğini (cezâen vifâkâ) ve hakemlerin aktif arabuluculuk gayretini kavram dışına itmek |
خلاصة موجَّهة لفهم القرآن
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'da başarının bir tesadüf değil, kulun niyet ve ıslah gayreti ile ilahi inayetin tam bir koordinasyonu olduğunu, adaletin ise amelle cezanın birebir intibakı olduğunu gösterdiği için temel bir kavramdır. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Aile içi geçimsizliği çözmeyi hedefleyen hakem ayetinde (Nisâ 4:35), münafıkların samimiyetsiz barış iddialarında (Nisâ 4:62), peygamberlerin tebliğ ve ıslah mücadelesinde (Hûd 11:88) ve cehennem azabının suçla mutlak denkliğini anlatan ayette (Nebe 78:26) belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Başarının salt insan zekasına veya kör tesadüfe bağlı olduğu yanılgısını giderir; cezanın zulüm veya keyfiyet değil, yapılan kötülüğün kalıbına tam oturan bir karşılık olduğunu ortaya koyar. |
التركيب النهائي والنموذج الرياضي
- Somut anlamİki katı parçanın, okun kertiği ile kirişin yahut kapak ile kabın aralarında hiçbir boşluk kalmayacak biçimde birbirine tam oturması ve kilitlenmesidir.
- Soyut anlamİki iradenin, niyetin, amel ile cezanın yahut kulun ameli ile ilahi rızanın tek bir müşterek noktada tamı tamına örtüşmesi ve uzlaşmasıdır.
- Sistematik karşılıkBir sistem içindeki farklı bileşenlerin aralarındaki açı ve mesafe farkını sıfırlayarak tek bir ortak işleyiş ve adalet düzleminde kenetlenmesidir.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıModelde yer alan ve sembolleri karşı karşıya gelen iki tarafı, iki iradeyi veya amel ile onun karşılığını temsil eder. ifadesi tarafların ortak bir temas zemininde buluştuğunu gösterir. bileşeni taraflar veya kavramlar arasındaki mesafenin, uyuşmazlığın ve açı farkının sıfırlandığını bildirir. Bu iki şartın sağlanmasıyla ulaşılan sonucu ise iki tarafın birbiriyle tam bir intibak, denklik ve uzlaşma (tevfik ve vifak) haline ulaştığını ifade eder.