لك

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ل-كالصيغ: ١١ · الجذور المجاورة: ٣٨٤ · الآيات: ٣٧٦ · السور: ٧٤؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».نصحلَكَخيروَلَكُمُلكوَلَكَلَكِألهحللأَلَكُمُلَكُمَاعدوجعللَكُمْأكل

الجذرالصيغ ١١الآيات ٣٧٦السور ٧٤المجاورة ٣٨٤

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

لك

ل - ك

جذر
  • الورود: ٤٣٩
  • الآيات: ٣٧٦
  • الصيغ: ١١
  • المعاجم: ٣

معناه في القرآن: Size

هذا الجذر أداة؛ مجاوراته عامة وضعيفة الدلالة.

ملاحظاتي

المعاجم(٣)

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٨٬١٨٦
باب الكاف واللام كل ، لك : مستعملان . كل : أبو العباس عن ابن الأعرابي : الكَلُّ : الصَّنَم . والكَلُّ : الثقيل الروح من الناس . والكَلُّ : اليتيم . والكَلُّ : الوكيل . وكَلَّ الرجُل : إذا أُتعِبَ . وكَلَّ : إذا تَوكَّلَ . وقال الليث : الكَلّ : الرجل الذي لا وَلد له ولا والد ، وقد كلَّ يَكلُّ كلالةً . والكَلُّ : اليتيم . وأنشد : أكولٌ لمالِ الكَلِّ قبلَ شَبابه إذا كان عَظمُ الكَلِّ غيرَ شديدِ قال
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ١٤٬٦٦١
(باب اللام وما بعدها في المضاعف والمطابق([1])) (لم) اللام والميم أصلُه صحيحٌ يدلُّ على اجتماعٍ ومقارَبَة ومُضامَّة. يقال: لَمَمْتُ شَعَثه، إذا ضممتَ ما كان من حالِهِ متشعِّثاً منتشِراً. ويقال: صخرةٌ ملَمْلَمَةً، أي صُلْبة مستديرة، وملمومة أيضاً. قال: * ملمومة لَمَّاً كظهر الجُنْبُلِ([2]) * ومن الباب ألمَمْتُ بالرّجُلِ إلماماً، إذا نزلتَ به وضامَمْتَه. فأمَّا اللَّمَم فيقال: ليس بمواقَعَة
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٦٤
لكَّهُ 1 لكَّهُ ذ He pushed him, or thrust him; like دَكَّهُ and صَكَّهُ. (As, TA in art. دك.) لِكَاكٌ لِكَاكٌ ذ A pressing, or crowding: see an ex. voce عَكَّهٌ.
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(١١)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٣٨٤ (الإجمالي: ٧٦٦)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. أله

    الآيات المشتركة: ١٩٢ · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir

  2. حلل

    الآيات المشتركة: ١٨ · Helva olgunlaşmış tatlı meyve ve ya bunlardan yapılmış…

  3. نصح

    الآيات المشتركة: ٩ · Dikiş demektir

  4. جعل

    الآيات المشتركة: ٤٩ · Ceal sıcak tencerinin tutulması için kullanılan bez…

  5. خير

    الآيات المشتركة: ٣٤ · Hayr : At sürüsü demektir

  6. غير

    الآيات المشتركة: ٣٠ · Ğayr, Ğayr dışında demektir

  7. عدو

    الآيات المشتركة: ٢٣ · Mu’ted, “adeve”den iftial babından gelmektedir

  8. بين

    الآيات المشتركة: ٦٠ · Beyn topraktaki yarık demektir

  9. ليس

    الآيات المشتركة: ١٩ · Bu kelime “late”den dönüşmüştür

  10. قول

    الآيات المشتركة: ١٢٤ · Birlikte bir iş yapan kimselere, belli bir sesle kumanda…

  11. سكن

    الآيات المشتركة: ١٦ · “Sikkin” bıçak demektir

  12. أكل

    الآيات المشتركة: ٢٠ · Ekel pas demektir

الآيات التي ورد فيها(٣٧٦)

عدد الآيات التي يرد فيها هذا الجذر: ٣٧٦؛ ضيّق النطاق من شريط السور.

  1. … مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَخْرَجَ بِهِ مِنَ الثَّمَرَاتِ رِزْقًا لَكُمْ فَلَا تَجْعَلُوا لِلَّهِ أَنْدَادًا وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ

    Size

  2. هُوَ الَّذِي خَلَقَ لَكُمْ مَا فِي الْأَرْضِ جَمِيعًا ثُمَّ اسْتَوَى إِلَى السَّمَاءِ فَسَوَّاهُنَّ سَبْعَ سَمَوَاتٍ وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ

    Size

  3. … أَنْبِئْهُمْ بِأَسْمَائِهِمْ فَلَمَّا أَنْبَأَهُمْ بِأَسْمَائِهِمْ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ لَكُمْ إِنِّي أَعْلَمُ غَيْبَ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ وَأَعْلَمُ مَا تُبْدُونَ …

    Size

  4. … الْعِجْلَ فَتُوبُوا إِلَى بَارِئِكُمْ فَاقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ ذَلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ عِنْدَ بَارِئِكُمْ فَتَابَ عَلَيْكُمْ إِنَّهُ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ

    Size

  5. وَإِذْ قُلْنَا ادْخُلُوا هَذِهِ الْقَرْيَةَ فَكُلُوا مِنْهَا حَيْثُ شِئْتُمْ رَغَدًا وَادْخُلُوا الْبَابَ سُجَّدًا وَقُولُوا حِطَّةٌ نَغْفِرْ لَكُمْ خَطَايَاكُمْ وَسَنَزِيدُ الْمُحْسِنِينَ

    Size

  6. … هُوَ أَدْنَى بِالَّذِي هُوَ خَيْرٌ اهْبِطُوا مِصْرًا فَإِنَّ لَكُمْ مَا سَأَلْتُمْ وَضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الذِّلَّةُ وَالْمَسْكَنَةُ وَبَاءُوا بِغَضَبٍ …

    Size

  7. أَفَتَطْمَعُونَ أَنْ يُؤْمِنُوا لَكُمْ وَقَدْ كَانَ فَرِيقٌ مِنْهُمْ يَسْمَعُونَ كَلَامَ اللَّهِ ثُمَّ يُحَرِّفُونَهُ مِنْ بَعْدِ مَا عَقَلُوهُ وَهُمْ يَعْلَمُونَ

    Size

  8. أَلَمْ تَعْلَمْ أَنَّ اللَّهَ لَهُ مُلْكُ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا لَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ مِنْ وَلِيٍّ وَلَا نَصِيرٍ

    Size

  9. يَاأَيُّهَا النَّاسُ كُلُوا مِمَّا فِي الْأَرْضِ حَلَالًا طَيِّبًا وَلَا تَتَّبِعُوا خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ

    Size

  10. … تَطَوَّعَ خَيْرًا فَهُوَ خَيْرٌ لَهُ وَأَنْ تَصُومُوا خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ

    Size

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökلك
YapıEdat veya işlev sözü
Özel DurumKur'an'da tahsis ve istihkak bildiren edat ile muhatap zamirinin kaynaşması; sözlükte ikili/katlamalı asıl
Bağlamsal Yakın Köklerعلي, عند, مع
Zıt Kökعلي
Çekirdek Özet 1Fiziksel düzeyde bir nesnenin diğerine kenetlenmesi, etin kemiğe yapışması ve iç içe geçmesi
Çekirdek Özet 2Kur'an'da hitap edilen özneye doğrudan yönelmiş lehte mülkiyet, yetki, hak ediş ve tahsis
Çekirdek Özet 3Bir yükümlülük, lütuf veya sorumluluğun doğrudan muhatabın zimmetine ve varlık alanına bağlanması
Kritik Hata RiskiFormun birleşik işlev yapısını gözden kaçırıp muhataba sağlanan imkânı mutlak bir keyfiyet veya hesapsız mülkiyet zannetmek

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
لكNesnelerin birbirine kenetlenmesi, yapışması ve bir varlığın bir alana sıkıca dahil olmasıلKök Kur'an'da bağımsız türemiş fiil olarak değil, yönelme ve tahsis edatı ل ile muhatap zamiri ك birleşimi olarak işlev görür; lehte aidiyet ve tahsis anlamını kurar

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
لÇoban değneği, üvendire; yöneltme, öğretme, bağlamaHareketi belirli bir hedefe yöneltme, raptetme, otorite kurma ve tahsis etme eğilimi
كAvuç içi; kavrama, eğme, kaplamaDoğrudan yüz yüze bulunulan nesneyi kavrama, sınırlandırma ve muhatap alma hareketi
لكYönlendirici değneğin kavrayıcı avuca erişmesiYöneltilen hakkın, hükmün veya faydanın doğrudan muhatabın tasarruf alanına kenetlenmesi ve teslim edilmesi

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamLügat düzeyinde etin kemiğe sıkıca kenetlenmesi ve dolgunlaşması; insanların birbirine geçecek derecede izdiham oluşturması
Cahiliye şiiri kullanımıİmruü’l-Kays, etin kemiğe kenetlenmiş sıkı ve dolgun halini nitelemek üzere bu kökü kullanmıştır: فظل صحابي يشتوون بنعمة / يصفون غارا باللكيك الموشق
Erken Arapça kullanımYöneltme ve aidiyet bildiren edat ile ikinci şahıs zamirinin kaynaşarak muhatabın lehine olan hak ve yetkileri ifade eden en temel hitap yapısına dönüşmesi

المصدر Maqāyīs al-Lugha, Kitābü'l-ʿAyn ve Dîvân-ı İmriü'l-Kays.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça bünyede لك yapısı çift katmanlı bir tabiat sergiler. Saf sözlük katmanında katlamalı biçimlerle (لكك) akraba olup fiziki sıkılık, kenetlenme ve et dolgunluğu anlamı taşırken, Kur'an'daki yaygın ve fiili kullanımında yönelme, mülkiyet ve tahsis edatı olan lām harfi ile ikinci şahıs hitap zamiri olan kāf harfinin morfosentaktik bileşimidir. Bu iki harfli işlevsel yapı, Batı ve Doğu Sami dillerinde de harfiyen korunmuştur; İbranice ve Aramice/Süryanice yapılarda da yönelme edatı (l-) ile ikinci şahıs erillik eki (-ḵā) birleşerek muhataba ait kılma, fayda veya mülkiyet aktarma işlevini aynı sentaktik mantıkla yerine getirir. Erken Sami katmanında l- tabanı hedef gösterme ve tahsis, -k- tabanı ise muhatabın işaretlenmesi işlevine dayanır.

درجة الثقة Kesin

المصدر Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, HALOT ve Lane’s Lexicon.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönل edatı ve ك zamirinin birleşimi; sözlükte لكك ile fiziki kenetlenmeTahsis edatının doğrudan muhataba bağlanmasıyla lehine hüküm tesis eden işlevsel formKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice ve Aramice l- ve -k morfofonolojik dizilimiSami dillerinde hedef gösterme ve ikinci şahsa yönelik mülkiyet/aidiyet bildiren ortak morfosentaktik yapıKesin
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik yönelme ve işaret kökleriBirinci yönelim edatının işaret zamiriyle kaynaşarak zamirsel nesne kurmasıGüçlü

المصدر David Cohen, Dictionnaire des racines sémitiques.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
لكAnlamlıBirbirine geçme, kenetlenme; muhataba tahsisSözlükte sıkı doku ve izdiham; kullanımda muhatap lehine aidiyetHedef kök
كلAnlamlıKuşatma, tamamlama, bütünleme, yorulmaParçaları içine alıp birleştiren bütünlük; zayıflık ve başkasına bağımlılıkKur'an'da geçer

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
لكMerkezLehte tahsis ve mülkiyetHakkın veya faydanın doğrudan muhataba tanındığını bildirirMuhatabın zimmetine tahsis
عليKomşuYükümlülük ve baskınlıkMuhatabın aleyhine olan borç, mecburiyet ve üstten kuşatmayı bildirirSorumluluk ve aleyhtelik
عندKomşuYanında bulunma ve nezdiyetHükmün veya nesnenin muhatabın yanında, katında olduğunu bildirirMekânsal veya itibarî yakınlık
معKomşuBeraberlik ve eşlikHükmün muhatapla birlikte gerçekleştiğini bildirirBirliktelik ve maiyyet
عليZıtAleyhte olma ve borç yüklemeلك muhatabın lehine fayda ve yetki tanımlarken, علي muhatabın aleyhine sorumluluk ve borç yüklerLehte ve aleyhte olma karşıtlığı

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaلكSana, size, sizin içinMuhataba tahsis edilmiş hak, fayda veya mülkiyetKesin
Latincetibi, vobis / pro te, pro vobisSana, size / senin için, sizin içinYönelme ve yararlanma hali; muhatabın lehine olanı karşılarKesin
İngilizceto you, for youSana, sizin içinYönelme ve tahsis bildirir; aidiyet ve fayda bağlamını aktarırKesin
Almancadir, euch / für dich, für euchSana, size / senin için, sizin içinDativ yönelme ve lehine olma işlevini eksiksiz ifade ederKesin
Fransızcaà toi, à vous / pour toi, pour vousSana, size / senin için, sizin içinMuhatabın zimmetine aktarılan yetki ve kazanımı karşılarKesin

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
Mülkiyet ve istifade hakkıVarlıkların insanın hizmetine sunulmasıİnsana bağışlanan nimetlerin ve yeryüzü imkânlarının tahsisi; Bakara 2:22
Yetki ve teşrîî izinMeşru kılma ve serbest bırakmaHelal kılınan fiiller ve hukuki muafiyetlerin bildirilmesi; Bakara 2:187
Hüccet ve ilzamMuhatabın aleyhine delil ikamesiSorumluluktan kaçamayacak şekilde açık delillerin muhataba yöneltilmesi; Âl-i İmrân 3:183
Sorumluluğun muhataba bırakılmasıKarşılığın ayrışması ve bağımsızlıkİnanç ve amelde herkesin kendi sonucuna sahip olması; Kâfirûn 109:6

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİlahi hitap ve teklifİnsana yöneltilen emirlerin onun menfaatine mi yoksa sırf ilahi iradeye mi dayandığı meselesiMaslahat ve hak ediş
Fıkıhİbaha ve mülkiyet hükümleriHitaptaki lām harfinin mülkiyet, intifa veya salt ibaha ifade edip etmediği tartışmasıHukuki yetki ve tasarruf hakkı
TefsirHitap kipleri ve muhatap tayiniGenel hitapların müşriklere mi yoksa müminlere mi tahsis edildiğinin tespitiTahsis ve delalet alanı
HadisNebevi irşad ve ruhsatlarÜmmet lehine getirilen kolaylıkların ve bağışlanan hakların sınırlarıRuhsat ve kolaylık

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
Diniİlahi hitabın muhatabıTeklif ve emanet ehliyetiİnsanı doğrudan sorumlu ve alıcı kılmaİlahi mesajın genel değil doğrudan muhatabın benliğine tevdi edilmesiKesin
İlmiBilgi aktarımıİdrak ve kavrayış yetkisiDelilin muhatapta karşılık bulmasıBilginin nesnel olmaktan çıkıp öznenin zihnine mal edilmesiGüçlü
SiyasiHukuki muhataplıkVatandaşlık hakkı ve meşruiyetBireye kamusal alan ve hak tanımaYönetilenlerin siyasi iradeye ve hak talebine muhatap kılınmasıGüçlü
İktisadiHak sahipliğiMülkiyet ve kullanım hakkıİktisadi değerin zimmete tahsisiKaynakların atıl kalmayıp doğrudan bireyin istifadesine açılmasıKesin

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerVektörel yönelim ve hedef atamasıBir büyüklüğün belirli bir koordinat noktasına yönlendirilip o noktaya değer olarak atanması (x→y)Güçlü
Beşeri bilimlerHak ve yetki devriHukuk düzeninde bir ehliyetin veya mülkiyetin doğrudan muhatap şahsın zimmetine tescil edilmesiKesin

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiİfadeyi yalnızca sıradan bir hitap veya dolgu sözcüğü sayıp taşıdığı lehte tahsis ve mülkiyet gücünü göz ardı etmek
Kur'an içi daha geniş anlamMuhataba tanınan hakkın aynı zamanda ona ilahi bir emanet ve hesap sorumluluğu yüklediğini içeren kapsamlı teklif yapısı
Yanlış anlamanın doğuracağı hataNimeti karşılıksız ve sorumsuz bir mülkiyet sanarak, علي ile dengelenen mükellefiyet boyutunu iptal etmek

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın insanı pasif bir seyirci değil, doğrudan teklifin, nimetin ve hukukun muhatabı kıldığını gösteren anahtar sentaktik merkezdir
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Yaratılış nimetlerinin sayıldığı ayetlerde, teşri ve ibaha bildiren hüküm ayetlerinde ve inanç ayrışmasını ilan eden hitaplarda
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Dinin insana sadece yük bindiren bir emirler manzumesi olduğu zannını yıkar; hükümlerin insanın lehine tesis edildiğini kanıtlar

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamİki unsurun birbirine sıkıca kenetlenmesi ve bir hedefin kavranarak tutulması.
  • Soyut anlamBir hükmün, mülkiyetin veya faydanın doğrudan muhatap öznenin lehine tahsis edilmesi.
  • Sistematik karşılıkHukuki ve ahlaki düzende hakkın ve yetkinin muhatabın zimmetine bağlanması.
  • LaTeX modeliF ⁣:S→λM+
  • LaTeX açıklamasıFormülde S kaynağı veya lütuf/teklif alanını, λ yönelme ve tahsis işlecini, M+ ise hükmün veya faydanın lehine bağlandığı pozitif muhatap zimmetini temsil eder; F bağıntısı kaynağın doğrudan muhatabın yararına tahsis edilmesini simgeler.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ل