هم

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ه-مالصيغ: ١٠ · الجذور المجاورة: ٢٧٣ · الآيات: ٤٢٨ · السور: ٦٦؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».طبعمولوَهُمْصحبهموَهُمَاخلدأَفَهُمْبغتأَهُمْحزنعتبهُمُأخرهُمْ

الجذرالصيغ ١٠الآيات ٤٢٨السور ٦٦المجاورة ٢٧٣

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

هم

ه - م

جذر
  • الورود: ٤٤٤
  • الآيات: ٤٢٨
  • الصيغ: ١٠
  • المعاجم: ٣

معناه في القرآن: Onlar

هذا الجذر أداة؛ مجاوراته عامة وضعيفة الدلالة.

ملاحظاتي

المعاجم(٣)

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٧٬٥٧٩
باب الهاء والميم هم ، مه : ( مستعملان ) . هم : قال الليث : الهَمُّ : ما هممت به من أمر في نفسك . تقول : أهمَّنِي الأمر . والمُهِمَّاتُ من الأمور : الشدائِد . قال : والهَمُّ : الحُزْن . والهِمَّةُ : ما همَمْتَ به من أمر لتفعله . وتقول : إنَّه لعظيم الهِمَّة ، وإنّه لصغير الهِمّة . قال : والهُمَامُ : من أسماء الملوك لِعظَم هِمَّتِه . وتقول : لا يَكَادُ ولاَ يَهمُّ كَوْداً ولاَ هَمًّا ولا مَهَمّةً
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ١٤٬٩٠٤
المدخل: *هم(باب الهاء وما بعدها في المضاعف والمطابق([1])) (هو) الهاء والواو ليست من شرط اللغة([2])، وهي من العربية، والأصل هاء ضُمّت إليه واوٌ. من العرب من يثقِّلها فيقول: هُوَّ([3]). ومنهم مَن يقول هُوْ([4]). (هي) الهاء والياء، والهاء والهمزة يجريان مَجرى ما قبلهما. على أنَّهُم يقولون: ما أدري أيّ هَيِّ بنِ بيٍّ هو. معناه أيُّ الناس هو. وهذا عندنا مما دَرَج عِلمُه. وكذلك قولهم: "لو كان ذاك في الهَِيئ
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ١٬٠٨٦
المدخل: هم(هم) الهاءُ والميم: أصلٌ صحيح يدلُّ على ذَوْبٍ وجَرَيانٍ ودَبيبٍ وما أشبَهَ ذلك، ثم يقاس عليه. منه قول العرب: همَّني الشَّيءُ: أذَابَني. وانْهَمَّ الشَّحمُ: ذاب. والهاموم: الشَّحم الكثير الإهالة. والسَّحاب الهامُوم: الكثير الصَّوب. والهَموم: البئر الكثيرة الماء. قال: * إنَّ لها قَلَيْذَماً هَمُوما([45]) * والهَميمة: المَطْرَة الخَفيفة، والرِّيح الرَّيْدانة: اللَّيّنة الهبُوب. والهَوَامّ: حشرات
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٤٬٨٣٧
هَمَّ 1 هَمَّ ذ He purposed, or intended, a thing. هَمٌّ denotes more than اِرَادَةٌ, and less than عَزْمٌ. (Kull, p. 382.) ― -b2- لَا مَهَمَّةَ وَلَا مَكَادَةَ: see art. كود. ― -b3- هَمَّ بِالشَّىْءِ [He meditated, proposed to himself, purposed, or intended, to do the thing:] he desired to do the thing, (S, Msb,) without doing it; (Msb;) he endeavoured to do the thing. (S.) ― -b4- هَمَّ
رابط المدخل

هَمَّ 1 هَمَّ ذ He purposed, or intended, a thing. هَمٌّ denotes more than اِرَادَةٌ, and less than عَزْمٌ. (Kull, p. 382.) ― -b2- لَا مَهَمَّةَ وَلَا مَكَادَةَ: see art. كود. ― -b3- هَمَّ بِالشَّىْءِ [He meditated, proposed to himself, purposed, or intended, to do the thing:] he desired to do the thing, (S, Msb,) without doing it; (Msb;) he endeavoured to do the thing. (S.) ― -b4- هَمَّ بِالأَمْرِ He intended the affair. or purposed it; or he desired it. (Mgh.) ― -b5- هَمَّ بِهِ فِى نَفْسِهِ [aor. هَمُ٣َ ] He intended it, meant it, desired it. or determined upon it, in his mind. (TA.) See also a verse cited voce رُتَمٌ. ― -b6- هم بِالبَكَآءِ [He was about, or ready, to weep; like أَرَادَ البُكَآءَ, and تَهَيَّأَ لِلبُكَآءِ q. v.]. (A, art. جهش, &c.) ― -b7- هَمَّ بالسُّقُوط [It threatened to fall], said of a wall. (S, in art. وهى, &c.) ― -b8- هَمَّهُ and ↓ أَهَمَّهُ It disquieted him; (Msb;) caused him care, or anxiety. ― -b9- لَا يُهِمُّهُ اِلَّا بَطْنُهُ [Nothing causes him care, or anxiety, but his belly]. (S in art. بطن.)

أَهَمَّتُ 4 أَهَمَّتُ ذ It rendered him anxious; (MA;) disquieted him, and grieved him. (Mgh.) See عَنَاهُ.

اِنهمَّ 7 اِنهمَّ ذ : see a verse cited in art. ب, p. 144.

اِهْتَمَّ بِالأَمْرِ 8 اِهْتَمَّ بِالأَمْرِ ذ He was grieved, and disquieted, by the affair, or case: (TA:) you say اِهْتَمَّ لَهُ بِأَمْرِهِ he was grieved for him by his affair, or case. (S.) [He was, or became, anxious, disquieted, or grieved, by it.] ― -b2- He minded, or attended to, the affair: (MA:) undertook, or superintended, or managed, the affair. (Msb.) See عُنِىَ, in art. عنى. ― -b3- اِهْتَمَّ لَهُ He cared for, minded, or regarded, him, or it. (Har, p. 94.) ― -b4- اِهْتَمَّ بَلَدَ كَذَا i. q. اِعْتَسَّهُ. (TA in art. عس.)

هَمَ هَمَ ذ for هَمَا for أَمَا before an oath: see the last.

هَمٌّ هَمٌّ ذ and ↓ هِمَّةٌ Purpose, or intention; syn. أَوَّلُ العَزْمِ and أَوَّلُ العَزِيمَةِ. (Msb.) See Har, p. 345, and a verse cited voce طَلَّاع. ― -b2- Also the ↓ latter, Strong determination or resolution. (Msb.) ― -b3- هَمٌّ An object, or a thing intended or meant or desired or determined upon, in the mind. (K, * TA.) See an ex. voce حَمٌّ and سَمٌّ: you say, هَمُّهُ كَذَا His object is such a thing. ― -b4- هَمٌّ [Anxiety; or disquietude, or trouble, of mind; solicitude; care: or grief, or sorrow:] distress, or disquietude, affecting the heart or mind, by reason of some harm, or annoyance, that is expected to happen; differing from غَمٌّ, which signifies “ distress, or disquietude, affecting the heart or mind, by reason of what has happened: ” or both, as some say, signify the same [namely distress, or disquietude, of mind]: the difference is asserted by 'Iyلd and others. (TA in art. غم.) ― -b5- هَمُّهُ بَطْنُهُ [His object of care, or of anxiety, is his belly]. (K in art. بطن.) And لَا هَمَّ لَهُ اِلَّا بَطْنُهُ [He has no object of care, or of anxiety, but his belly]. (TA in that art.) ― -b6- هَمَّكَ مَا هَمَّكَ means هَمَّكَ مَا عَنَاكَ: and هَمَّكَ also signifies اذابك. (JK.) See also Freytag's Arab. Prov. ii. 880.

هِمٌّ هِمٌّ ذ A decrepit, old, and weak, or extremely aged. man. (S, Msb, K.)

هَمَّةٌ هَمَّةٌ ذ : see هِمَّةٌ.

هِمَّةٌ هِمَّةٌ ذ A thing that one meditates, purposes, or intends to do; or that one desires to do; or endeavours to do; a purpose; an intention; or an object of desire, or of endeavour; as also ↓ هَمَّةٌ. (JK, K.) ― -b2- هِمَّةٌ [Ambition; particularly of a high kind;] a faculty firmly rooted in the soul, seeking high things, and fleeing from base things. (Ibn-Kemلl, in TA.) See بَعِيدُ, and هَمٌّ. ― -b3- هِمَّةٌ [Mind; purpose; aspiration; desire; ambition; enterprise; emprise.] ― -b4- هِمَّةٌ عَالِيَةٌ High purpose; ambition.

هُمَامٌ هُمَامٌ ذ An aspiring king: (S, K:) a magnanimous, i. e. courageous and liberal, chief. (K.)

هَمْهَامٌ هَمْهَامٌ ذ A wild bird of the crow kind: see صُرَدٌ.

هَامَةٌ هَامَةٌ ذ , pl. هَوَامُّ, Any venomous creeping thing or reptile or the like, that may be killed; such as the scorpion, and the serpent: and (tropical:) a louse; (Mgh:) what has deadly venom; as the scorpion: (Az, Msb:) and sometimes, what is noxious: (Msb:) any reptile or the like, from the louse to the serpent; (AHلt, Msb:) but its application to the louse is tropical: (Msb:) any venomous or noxious reptile or the like; such as the scorpion, and the serpent: the like of serpents and scorpions; because they creep (تَهِمُّ, i. e. تَدِبّ). (JK.)

مُهِمٌّ مُهِمٌّ ذ A difficult, an arduous, a distressing, or an afflictive affair, or business: syn. أَمْرٌ شَدِيدٌ: (S:) and مُهِمَّاتٌ signifies أُمُورُ شِدَادٌ, (JK,) affairs of difficulty: and, of importance.

بَرَدٌ مُنْهَمٌّ بَرَدٌ مُنْهَمٌّ ذ [app. Dissolving hail-stones]. (Mughnee and K, in explanations of كَ.) See a verse in explanation of بِ used redundantly, p. 144.

الصيغ(١٠)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٢٧٣ (الإجمالي: ٧١٥)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. خلد

    الآيات المشتركة: ٢٥ · Huld : Parçalanmayan sert kaya demektir

  2. بغت

    الآيات المشتركة: ٨ · Baas aniden ortaya çıkıp saldıran hayvan demektir

  3. أمن

    الآيات المشتركة: ٨٥ · Mena kapıları karşı karşıya olan evlerin ara yeridir

  4. حزن

    الآيات المشتركة: ١٤ · “Huzal (he, ze)” zayıf hayvan, semizin zıddı demektir

  5. صحب

    الآيات المشتركة: ٢١ · Sahafe sahifa üzerine yazı yazılmış veya şekil çizilmiş…

  6. خسر

    الآيات المشتركة: ١٦ · Husrin : “Hasre" harap olmuş yer demektir

  7. عتب

    الآيات المشتركة: ٤ · “A’tebe” kapı eşiği demektir

  8. شعر

    الآيات المشتركة: ١٢ · Şuurunda olurlar

  9. فلح

    الآيات المشتركة: ١٢ · Felah “Felh” toprağın yarılmışı, çatlak toprak demektir

  10. كفر

    الآيات المشتركة: ٥٦ · Hufre, çukur demektir

  11. مول

    الآيات المشتركة: ١٦ · Onların malları

  12. أخر

    الآيات المشتركة: ٣٣ · Uhur ense demektir

الآيات التي ورد فيها(٤٢٨)

عدد الآيات التي يرد فيها هذا الجذر: ٤٢٨؛ ضيّق النطاق من شريط السور.

  1. وَالَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ وَمَا أُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ وَبِالْآخِرَةِ هُمْ يُوقِنُونَ

    Onlar

  2. وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَقُولُ آمَنَّا بِاللَّهِ وَبِالْيَوْمِ الْآخِرِ وَمَا هُمْ بِمُؤْمِنِينَ

    Onlar

  3. قُلْنَا اهْبِطُوا مِنْهَا جَمِيعًا فَإِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ مِنِّي هُدًى فَمَنْ تَبِعَ هُدَايَ فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ

    Onlar

  4. وَالَّذِينَ كَفَرُوا وَكَذَّبُوا بِآيَاتِنَا أُولَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ

    Onlar

  5. وَاتَّقُوا يَوْمًا لَا تَجْزِي نَفْسٌ عَنْ نَفْسٍ شَيْئًا وَلَا يُقْبَلُ مِنْهَا شَفَاعَةٌ وَلَا يُؤْخَذُ مِنْهَا عَدْلٌ وَلَا هُمْ يُنْصَرُونَ

    Onlar

  6. … فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ

    Onlar

  7. وَمِنْهُمْ أُمِّيُّونَ لَا يَعْلَمُونَ الْكِتَابَ إِلَّا أَمَانِيَّ وَإِنْ هُمْ إِلَّا يَظُنُّونَ

    Onlar

  8. بَلَى مَنْ كَسَبَ سَيِّئَةً وَأَحَاطَتْ بِهِ خَطِيئَتُهُ فَأُولَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ

    Onlar

  9. وَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أُولَئِكَ أَصْحَابُ الْجَنَّةِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ

    Onlar

  10. أُولَئِكَ الَّذِينَ اشْتَرَوُا الْحَيَاةَ الدُّنْيَا بِالْآخِرَةِ فَلَا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذَابُ وَلَا هُمْ يُنْصَرُونَ

    Onlar

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökهم
YapıZamir ve işlev sözü
Özel Durumİki harfli bağımsız zamir kökü
Bağlamsal Yakın Köklerهو, هي, هن
Zıt Kökأنتم
Çekirdek Özet 1Üçüncü şahıs eril çoğul varlık kümesini gıyap halinde işaretleme ve belirleme
Çekirdek Özet 2Kur'an'da muhatap dışı toplulukların inanç, amel ve akıbet kimliğini müstakil veya bitişik özne olarak sabitleme
Çekirdek Özet 3Şahıs ve aidiyet sisteminde çoğul failiyetin, sorumluluğun ve kolektif hükmün temsil edilmesi
Kritik Hata RiskiZamirin işaret ettiği topluluğu belirsiz bırakıp kolektif hükmü tekil şahsa veya yanlış zümreye hamletme riski

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
همÜçüncü şahıs eril çoğulluğunu gösteren zamirsel çekirdek olup gıyap halindeki topluluğu doğrudan gösterirاİkili harfinin eklenmesiyle anlam iki eril veya iki dişil şahsı işaret eden tesniye formuna daralmıştır

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
هKollarını kaldırmış insanDikkat çekme, işaret etme, gıyapta olanı görünür kılma ve varlığı ortaya çıkarma
مSuÇoğalma, akış, toplanma, kitle ve çokluk bildiren kapsayıcılık
همKollarını kaldırmış insan ve suGıyaptaki bir topluluğa işaret ederek dikkatleri onların üzerine çekme ve kolektif varlığı belirleme

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamHitap meclisinde hazır bulunmayan eril topluluğu işaretle ve seslenişle ayırt eden zamirsel gösterge
Cahiliye şiiri kullanımıErken dönem bedevi şiirinde kabile mensuplarını, savaşçı birlikleri veya gıyaptaki toplulukları üçüncü şahıs çoğulu olarak anmada temel munfasıl ve muttasıl zamir olarak kullanılmıştır
Erken Arapça kullanımKlasik Arap dilinde hem ref durumundaki munfasıl zamir hem de cer ve nasb durumundaki muttasıl zamir olarak üçüncü şahıs eril çoğul için yaygın biçimde kullanılmıştır

المصدر Kitâbü Sîbeveyhi, el-Mufassal ve Lisânü’l-Arab.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Sami dillerinde üçüncü şahıs zamir sistemi köklü ve ortak bir morfolojik mirasa dayanır. Arapçadaki هم zamiri, Proto-Samice üçüncü şahıs eril çoğul zamiri olan biçimle doğrudan soydaştır. İbranicede bu yapı hem ve hemmah biçimlerinde, Aramicede ve Süryanicede hinnōn veya hemmōn formlarında korunmuştur; bu dillerde de üçüncü şahıs eril çoğulu işaret eder. Ge'ez dilinde ise ünsüz yapısı korunarak humū biçiminde görülür. Batı Sami dillerindeki kök yapısında nefes ve işaret bildiren h sesi ile çoğulluk bildiren m sesi birleşerek gıyap halindeki çoğul şahısları gösteren evrensel bir zamir işlevi üretmiştir.

درجة الثقة Kesin

المصدر Brown-Driver-Briggs, Brockelmann ve Lipiński.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönهمÜçüncü şahıs eril çoğul zamiri olup munfasıl ve muttasıl formlarda kullanılırKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice hem, Aramice hinnōn, Ge'ez humūProto-Samice üçüncü şahıs eril çoğul zamirinin düzenli devamıdırKesin
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik zamir tabakasıÇoğul m eki ve işaret he sesi Afro-Asyatik dil ailesinin çekirdek zamir sisteminde yer alırGüçlü

المصدر Moscati ve Semitik Karşılaştırmalı Gramer kaynakları.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
همAnlamlıÜçüncü şahıs eril çoğul zamiriGıyaptaki eril çoğul topluluğu gösteren zamirHedef kök olup Kur'an'da 444 kez geçer
مهAnlamlıDurdurma ve menetme nidasıKarşıdakini bir işten vazgeçirmek için kullanılan azarlama ve durdurma edatıKur'an'da geçmez; Arapçada isim fiil olarak kullanılır

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
همMerkezZamir ve işaretÜçüncü şahıs eril çoğul varlıkları gıyapta temsil ederBelirli veya belirsiz eril topluluğu doğrudan gösterir
هوKomşuZamir ve işaretÜçüncü şahıs tekil eril varlığı gıyapta gösterirTekil şahsı işaret etmesi bakımından ayrılır
هيKomşuZamir ve işaretÜçüncü şahıs tekil dişil varlığı gıyapta gösterirCinsiyet ve teklik bakımından ayrılır
هنKomşuZamir ve işaretÜçüncü şahıs dişil çoğul varlıkları gıyapta temsil ederCinsiyet ayrımı bakımından ayrılır
أنتمZıtZamir ve muhatapİkinci şahıs eril çoğul varlıkları hitap meclisinde doğrudan temsil ederGıyap yerine doğrudan muhataplığı içermesiyle zıttır

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaهمOnlarÜçüncü şahıs eril çoğul munfasıl veya muttasıl zamiriKesin
Latinceilli, eiOnlarÜçüncü şahıs eril çoğul işaret ve şahıs zamirlerini karşılarKesin
İngilizcethey, themOnlar, onları, onlaraŞahıs ve nesne durumundaki üçüncü çoğul zamirleri karşılar ancak cinsiyet ayrımı içermezKesin
Almancasie, ihnenOnlar, onlaraÜçüncü çoğul zamiri karşılar ancak tekil dişil ile eş seslidirKesin
Fransızcails, euxOnlarEril üçüncü çoğul şahıs zamirini tam olarak karşılarKesin

المصدر Oxford Latin Dictionary ve Karşılaştırmalı Dilbilim Sözlükleri.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
Munfasıl mübteda zamiriHükmün veya niteliğin doğrudan kendilerine ait olduğunu vurgulamaMüminlerin, inkarcıların veya münafıkların temel vasıflarının sayıldığı bağlamlar; örnek Bakara 2:4
Hasr ve tahsis zamiri (fasl zamiri)Yalnızca onların o durumda olduğunu pekiştirmeKurtuluşa erenlerin veya hüsrana uğrayanların tek adres olduğunu bildiren bağlamlar; örnek Bakara 2:5
İnkârî istifham ile kullanımSoru yoluyla onların yetkisizliğini veya acziyetini açığa vurmaMüşriklerin iddialarını çürüten ve hesap soran bağlamlar; örnek Sâffât 37:11
Hâl cümlesi başı (vav ile)Eylemin gerçekleştiği andaki kolektif durumu bildirmeİnkarcıların veya müminlerin gaflet, keder ya da amel halindeyken durumlarını niteleyen bağlamlar; örnek Enbiyâ 21:1
Tesniye (ikil) kullanımıİki şahsın gıyap halindeki ortak eylemini veya durumunu bildirmeMağaradaki iki şahıs veya anne-baba bağlamları; örnek Tevbe 9:40 ve Ahkāf 46:17

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİman ve küfür zümrelerinin belirlenmesiZamirin işaret ettiği topluluğun vaîd ve vaad kapsamına mutlak girip girmediğiAhirette azap veya mükâfat görecek kolektif öznelerin tespiti
FıkıhUmûm ve husûs hükümleriZamirin çoğul formuyla kadınları da kapsayıp kapsamadığı (tağlîb kuralı)Şer'i hitaplarda eril çoğul zamirin tüm mükellefleri bağlayıcılığı
TefsirFasl zamiri ve merci tayiniAyetteki zamirin en yakın isme mi yoksa cümlenin ana öznesine mi döndüğüAnlamın hasr bildirmesi ve hükmün muhatap dairesinin kesinleşmesi
HadisRivayet tariklerinde topluluk isnadıZamirlerin hangi sahabe veya muhatap grubuna raci olduğunun tayiniMetin tahlilinde cemaat ve grup fiillerinin aidiyetinin belirlenmesi

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
Diniİnanç ve itaat zümreleriKolektif failSorumluluk ve akıbeti zümreye yüklemeKurtuluş veya hüsran hükmünü topluluk kimliğiyle birleştirirKesin
İlmiMantıksal önermelerÖzne kümesiYüklemin konusunu teşkil eden çoğul referansÖnermede hükmün yüklendiği hariçteki fertler bütününü belirlerKesin
SiyasiToplum ve taraf tanımlarıSosyal blokSiyasi veya fikri kutupları ayırt etmeDost, düşman veya tarafsız toplulukları net birer blok olarak ayırırKesin
İktisadiHak sahipleri ve borçlularKolektif mülkiyet veya borç grubuMali mükellefiyeti zümreye tahsis etmeZekât, ganimet veya infak bağlamında hak sahibi zümreleri tanımlarKesin

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerElemanları ayrık tanımlı kümeEvrensel küme içindeki belirli bir alt kümenin tüm elemanlarını tek bir etiketle çağırma işleviKesin
Beşeri bilimlerKolektif aktör (sosyolojik grup)Bireysel iradelerin ortak bir vasıf veya eylem etrafında birleşerek tek bir toplumsal fail oluşturmasıKesin

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiZamiri yalnızca belirli bir tarihsel topluluğa hasrederek Kur'an'ın tümel tipolojilerini göz ardı etmek
Kur'an içi daha geniş anlamZamirin aynı zihniyeti ve ameli paylaşan çağlar üstü bütün insan kümelerini kapsayan evrensel bir fail göstergesi olması
Yanlış anlamanın doğuracağı hataZamirin işaret ettiği merciyi yanlış tayin ederek ayetteki övgü veya yerginin muhatabını tamamen değiştirmek

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın insanları bireysel tekliklerinin yanı sıra inanç ve amellerine göre zümreler halinde tasnif ettiğini ve kolektif kimliklerin akıbetini ilan ettiğini gösteren ana zamir yapısıdır.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Mümin, kâfir ve münafık tiplemelerinin zıtlıklar halinde karşılaştırıldığı giriş ayetlerinde ve ahiretteki toplu hesap sahnelerinde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Kur'an'daki ahlaki ve teolojik hükümlerin soyut kavramlar değil, somut ve yaşayan insan toplulukları üzerinden inşa edildiğini fark ettirir.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamGıyaptaki eril çokluğu işaret ederek belirli bir meclis veya uzamda zümre olarak gösterme.
  • Soyut anlamKolektif failiyetin, zümre kimliğinin ve toplu sorumluluğun zamirsel düzeyde temsili.
  • Sistematik karşılıkMantıksal ve ontolojik önermelerde hükmün yüklendiği ayrık özne kümesi.
  • LaTeX modeliS={x∈U∣P(x)}  ⟹  S≠∅∧∀x(x∉M)
  • LaTeX açıklamasıModelde U evrensel insan kümesini, P topluluğu niteleyen ortak vasıf veya inanç şartını, S bu vasfa sahip bireylerin oluşturduğu üçüncü çoğul şahıs kümesini temsil eder. M hitap meclisinde doğrudan bulunan muhataplar kümesini gösterir; x elemanının M kümesinde yer almaması zamirin gıyap niteliğini ifade eder.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ه