هنا

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ه-ن-االصيغ: ٢ · الجذور المجاورة: ٨٣ · الآيات: ١٣ · السور: ١١؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».سلفضجعهنابلوحققثبرنعسهُنَالِكَهمم

الجذرالصيغ ٢الآيات ١٣السور ١١المجاورة ٨٣

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

هنا

ه - ن - ا

جذر
  • الورود: ١٣
  • الآيات: ١٣
  • الصيغ: ٢
  • المعاجم: ٥

معناه في القرآن: Orada

هذا الجذر أداة؛ مجاوراته عامة وضعيفة الدلالة.

ملاحظاتي

المعاجم(٥)

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٦٤٥
هُنا وهَهُنا للتقريب إذا أشرت إلى مكانٍ. وهُناكَ وهُنالِكَ للتبعيد، واللام زائدةٌ، والكاف للخطاب وفيها دليلٌ على التبعيد. تفتح للمذكّر وتكسر للمؤنث. قال الفراء: يقال: اجلسْ هَهُنا قريباً، وتَنَحَّ هَهُنا أي تباعدْ. وهَهُنا أيضاً: اللهو واللعب. وأنشد الأصمعيّ لامرئ القيس: وحديثُ الرَكْبِ يومَ هُناوحديثٌ مَّا على قِصَرِ وهَنَّا بالفتح والتشديد معناه هَهُنا. وهُنَّاكَ، أي هُناكَ. ومنه قولهم:
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠بلا ترجمةالحروف: ١٦٬٦٩٦
باب الهاء والنون هنأ ، نهى ، ناه ، وهن ، نهأ ، هان ، هنا ، أنه ، أهن . هنأ : قال أبو زيد يقال في الهمزة : هَنَأتُ البعيرَ أهنَؤُه هَنْأً ، إذا طَلَيْتَه بالهِنَاء ، وهو القَطِران . قال : وتقول هَنأَني الطَّعامُ ، وهو يَهْنَؤُني هِنْأً وهَنْأً ويَهْنِئُني . الحرانيّ عن ابن السكيت : يقال : هَنَأَكَ الله ومَرأَك ، وقد هَنأَني الطَّعامُ ومَرَأَني بغير ألف ، إذا أَتْبعوه هنَأَني ، فإِذا أفردُوه قالوا
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٣٢٥
- هنا يقع إشارة إلى الزمان، والمكان القريب، والمكان أملك به، يقال: هنا، وهناك، وهنالك، كقولك: ذا، وذاك، وذلك. قال الله تعالى: ﴿جند ما هنالك﴾ [ص/11]، ﴿إنا ههنا قاعدون﴾ [المائدة/24]، ﴿هنالك تبلوا كل نفس ما أسلفت﴾ [يونس/30]، ﴿هنالك ابتلي المؤمنون﴾ [الأحزاب/11]، ﴿هنالك الولاية لله الحق﴾ [الكهف/44]، ﴿فغلبوا هنالك﴾ [الأعراف/119].
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ١٦٬٧٠٤
مَضَى هِنْوٌ من الليل أَي وقت. والهِنْوُ: أَبو قَبِيلةٍ أَو قَبائلَ، وهو ابن الأَزْدِ. وهَنُ المرأَةِ: فَرْجُها، والتَّثنية هَنانِ على القياس، وحكى سيبويه هَنانانِ، ذكره مستشهداً على أَنَّ كِلا ليس من لفظ كُلٍّ، وشرحُ ذلك أَنّ هَنانانِ ليس تثنية هَنٍ، وهو في معناه، كسِبَطْرٍ ليس من لفظ سَبِط ، وهو في معناه. وأَبو الهيثم: كل اسم على حرفين فقد حذف منه حرف . والهَنُ: اسم على حرفين مثل الحِرِ على
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٤٬٦١٨
: ( *!هُنَا ) ، بالضِّمِّ وتَخْفيفِ النونِ ، ( *!وهَهُنا : إذا أَرَدْتَ القُرْبَ ) . وفي الصِّحاح : للتَّقْريبِ إذا أَشَرْتَ إلى مَكانٍ ؛ وقال الفرَّاء : يقالُ اجْلِسْ هَهُنا ، أَي قرِيباً ، وتَنَحَّ هَهُنا أَي تباعَدْ أَو أبعد قَليلاً . وفي المُحْكم : هُنا ظَرْفُ مَكانٍ ، تقولُ : جَعَلته هُنا ، أَي في هذا المَوْضِعِ . وفي حديثِ عليَ : ( إنَّ *!هَهُنا عِلْماً ) ، وأَوْمَأَ بيدِهِ إلى صدْرِهِ .
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٢)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٨٣ (الإجمالي: ١١٠)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. بلو

    الآيات المشتركة: ٣ · Biley taşı

  2. حقق

    الآيات المشتركة: ٤ · Hokka, devlere yemin dağıtıldığı kaptır

  3. محص

    الآيات المشتركة: ١ · Parlatılmış demirdir

  4. نعس

    الآيات المشتركة: ١ · Uyuklamak

  5. ضجع

    الآيات المشتركة: ١ · Yataktır

  6. هزم

    الآيات المشتركة: ١ · Kırılmış kısalmış sopa demektir

  7. ثبر

    الآيات المشتركة: ١ · Sebere irin demektir

  8. زلزل

    الآيات المشتركة: ١ · Zülal yumurtanın akına denir

  9. خسر

    الآيات المشتركة: ٢ · Husrin : “Hasre" harap olmuş yer demektir

  10. زكريا

    الآيات المشتركة: ١ · Zekeriya

  11. سلف

    الآيات المشتركة: ١ · Boynun üst tarafıdır

  12. همم

    الآيات المشتركة: ١ · Erimekte olan kar, zayıflamakta olan kişi, çaba göstermek…

الآيات التي ورد فيها(١٣)

  1. هُنَالِكَ دَعَا زَكَرِيَّا رَبَّهُ قَالَ رَبِّ هَبْ لِي مِنْ لَدُنْكَ ذُرِّيَّةً طَيِّبَةً إِنَّكَ سَمِيعُ الدُّعَاءِ

    Orada

  2. فَغُلِبُوا هُنَالِكَ وَانْقَلَبُوا صَاغِرِينَ

    Orada

  3. هُنَالِكَ تَبْلُو كُلُّ نَفْسٍ مَا أَسْلَفَتْ وَرُدُّوا إِلَى اللَّهِ مَوْلَاهُمُ الْحَقِّ وَضَلَّ عَنْهُمْ مَا كَانُوا يَفْتَرُونَ

    Orada

  4. هُنَالِكَ الْوَلَايَةُ لِلَّهِ الْحَقِّ هُوَ خَيْرٌ ثَوَابًا وَخَيْرٌ عُقْبًا

    Orada

  5. وَإِذَا أُلْقُوا مِنْهَا مَكَانًا ضَيِّقًا مُقَرَّنِينَ دَعَوْا هُنَالِكَ ثُبُورًا

    Orada

  6. هُنَالِكَ ابْتُلِيَ الْمُؤْمِنُونَ وَزُلْزِلُوا زِلْزَالًا شَدِيدًا

    Orada

  7. جُنْدٌ مَا هُنَالِكَ مَهْزُومٌ مِنَ الْأَحْزَابِ

    Orada

  8. … اللَّهِ فَإِذَا جَاءَ أَمْرُ اللَّهِ قُضِيَ بِالْحَقِّ وَخَسِرَ هُنَالِكَ الْمُبْطِلُونَ

    Orada

  9. فَلَمْ يَكُ يَنْفَعُهُمْ إِيمَانُهُمْ لَمَّا رَأَوْا بَأْسَنَا سُنَّةَ اللَّهِ الَّتِي قَدْ خَلَتْ فِي عِبَادِهِ وَخَسِرَ هُنَالِكَ الْكَافِرُونَ

    Orada

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökهنا
Yapıİsm-i işaret, mekân ve zaman zarfı
Özel DurumÂhirinde elif bulunan gayrimütekemmil işlev sözü
Bağlamsal Yakın Köklerثمم, حيث, أين
Zıt Kökثمم
Çekirdek Özet 1Yakın mekân ve hâlihazırdaki konumu işaret etme
Çekirdek Özet 2Zamansal ve mekânsal kırılma anı ile ilahi tezahür noktasını belirleme
Çekirdek Özet 3Bir olayın, hükmün veya dönüşümün gerçekleştiği kesin ontolojik ve tarihsel koordinat
Kritik Hata RiskiKelimenin yalnızca basit bir fiziksel yer zarfı sayılarak Kur'an'daki kritik zaman ve durum işaretlerinin göz ardı edilmesi

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
هنBelirsiz bir şeyi, yakın bir nesneyi veya zaman dilimini ima etme; dikkat çekmeاİşaret anlamını uzatarak belirli bir mekânsal veya zamansal konuma yöneltme

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
هKollarını kaldırmış insan; dikkat çekme, ortaya çıkma, nefesVarlığa veya yöne dikkat çekerek muhatabın algısını uyarma
نFiliz, yılan, balık; süreklilik, çoğalma, canlılıkBelirlenen noktanın veya anın sınırını çizme ve tayin etme
اÖküz başı; güç, öncülük, başlangıçİşaret edilen yön veya zamanın kesin bir başlangıç ve referans noktası kılınması
هناKollarını kaldırarak bir noktaya dikkat kesilme ve o odağı süreklilikle sabitlemeMuhatabın dikkatini mevcut mekâna veya yaşanmakta olan özel ana odaklama hareketi

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamKonuşanın bulunduğu yere veya hemen yanı başındaki yakın mekâna işaret etme
Cahiliye şiiri kullanımıErken dönem şiirinde mekan veya durum işaretinde yer almıştır; Ru'be ve Acâc gibi recez şairleri tarafından belirsiz şeyleri veya mekân parçalarını ifade eden kullanımlarda anılmıştır
Erken Arapça kullanımİsm-i işaret olarak yakın mekân için هُنَا, uzak mekân için هُنَاكَ ve هُنَالِكَ şeklinde tenbih ve hitap harfleriyle genişletilerek kullanılmıştır

المصدر Lisânü'l-Arab, el-Müfredât, el-Kitâb (Sîbeveyhi).

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça هنا biçimi, Sami dillerinde yaygın olarak bulunan tenbih ve işaret tabanlarıyla (Proto-Samice deiktik unsurlar) doğrudan bağlantılıdır. İbranicede dikkat çekme ve işaret işlevi gören הִנֵּה (hinneh: işte, bak, burada) ve Akkadcadaki işaret/zaman bağlaçları (inanna: şimdi) ile akrabadır. Sami dil ailesinin temelinde yer alan *h-n morfolojik unsuru, konuşucunun algı alanındaki bir varlığa dikkat çekmeyi (presentatif / deiktik işlev) sağlar. Arapçada bu çekirdek, sonuna uzatma elifi alarak yakın mekân zarfı olmuş; hitap kâfı ve uzaklık lâmı eklenerek hem uzak mekâna hem de olayların düğümlendiği kritik anlara (zamansal deiksis) işaret eden bir yapıya dönüşmüştür.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques).

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönه tenbih ve هن kinaye kökünden türeyen işaret zarfıMekân ve zamanı konuşucunun referans eksenine göre konumlandırırKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice hinneh ve Aramice hā / hēn yapılarıSami dillerinde deiktik dikkat çekme ve mevcudiyet bildirme işleviGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik işaret öğeleriKonuşucu merkezli mekân tayini yapan temel ses grubuMuhtemel

المصدر Brown-Driver-Briggs, Lisânü'l-Arab.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
هنأAnlamlıAfiyet, kolaylık, sıkıntısız elde edilen şeyZahmetsiz ve hoşa giden rızık ve durumHedef kökle fonetik ve harf varyantı bağı vardır
هانAnlamlıKolaylaşma, hafifleme, değersizleşmeBir şeyin ağırlığını veya itibarını kaybetmesiKur'an'da geçmez
نهاAnlamlıMenetmek, engellemek, son bulmakBir eylemin sınırına ulaşıp durdurulmasıKur'an'da geçmez
ناهAnlamlıYükselmek, olgunlaşmak, boy atmakBir şeyin kemale veya sınıra ermesiKur'an'da geçmez
اهنAnlamlıEğrilmiş veya boyanmış yünDağılmaya hazır lifli dokuKur'an'da geçmez
انهAnlamlıİnlemek, nefes çekmekAcı veya yorgunluktan ötürü ses çıkarmaKur'an'da geçmez

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
هناMerkezMekân ve an işaretiKonuşucunun bizzat bulunduğu veya zihninde merkez kıldığı noktaYakınlık ve kritik an odağı
ثممKomşuUzak mekân işaretiKonuşucudan uzak veya genel bir yönü işaret ederArapçadaki ثَمَّ kelimesiyle karşılanır
حيثKomşuMekân zarfıBelirli bir noktanın işaretinden ziyade olayın geçtiği şartlı mekânŞart ve fiil cümlesine bağlanır
أينKomşuMekân sorusu ve zarfıYerin belirlenmesini arayan veya sınırını soran konumSoru ve şart bildirme
ثممZıtKarşıt mesafe / uzaklıkYakın olan هَاهُنَا durumunun zıddı olarak uzaktaki ثَمَّ konumunu temsil ederYakın-uzak karşıtlığı

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaهناBurada, o andaYakın mekân ve zamansal kırılma noktasıKesin
Latincehic, illicBurada, oradahic yakın mekânı, illic uzaktaki noktayı tam olarak karşılarKesin
İngilizcehere, there, at that pointBurada, orada, o esnadaHem mekânsal hem de dramatik zamansal dönüşümleri ifade ederKesin
Almancahier, da, damalsBurada, orada, o andaZamansal dönüm noktası vurgusunu taşırKesin
Fransızcaici, là, à ce moment-làBurada, orada, o noktadaYer zarfı ve zamansal eşik anlamını yansıtırKesin

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
هَاهُنَاFiziksel yakın mekânİnsanların içinde bulundukları dünyevi ve somut yere bağlanıp kalmaları (Âl-i İmrân 3:154, Mâide 5:24, Şuarâ 26:146)
هُنَالِكَZamansal eşik ve dönüm noktasıBir duanın kabul edildiği veya derin bir kavrayışın doğduğu özel zaman dilimi (Âl-i İmrân 3:38)
هُنَالِكَİlahi imtihan ve arınma anıMüminlerin şiddetle sarsıldığı ve safların ayrıştığı kriz ânı (Ahzâb 33:11)
هُنَالِكَNihai velayet ve mutlak hakikat tesciliBütün sahte güçlerin silindiği ve egemenliğin yalnızca Allah'a ait olduğunun anlaşıldığı an (Kehf 18:44)
هُنَالِكَHakikatin inkar edilemez biçimde tescili ve hüsranAzabın veya yenilginin gelip çattığı telafisiz son nokta (A'râf 7:119, Mü'min 40:85)

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİlahi velayet ve tecelli ânıKehf 18:44 ve Mü'min 40:85 bağlamında imanın makbuliyet sınırı ve mutlak hâkimiyetHükmün kesinleştiği ontolojik eşik
FıkıhMekân ve niyet tayiniİbadetlerin ve akitlerin ifa edildiği yerin meclis zarfı olarak tespitiHukuki tasarrufun gerçekleştiği mahal
Tefsirİsm-i işaretin zaman zarfına dönüşümüهُنَالِكَ lafzının sadece yer değil, o anda ve o şartlar altında manasına gelişiOlay örgüsündeki dramatik kırılma
HadisDua ve tefekkür anlarıBelirli ibadet veya kriz vakitlerinde hâlin tespit edilmesiHadisenin vuku bulduğu koordinat

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
Diniİbadet ve imtihan dönüm noktasıTecelli koordinatıSınanmanın ve ilahi yardımın kesiştiği anı sabitlemeKriz anında kulun yönelişinin kabul gördüğü eşikKesin
İlmiGözlem ve deney mahalliReferans noktasıVerinin kaydedildiği kesin uzay-zaman çerçevesiOlayın gerçekleştiği yer ve zaman parametresiGüçlü
SiyasiMücadele ve hâkimiyet alanıOtorite tesciliİktidarın sahteliğinin ortaya çıktığı kriz merkeziHak ile batılın çatışıp nihai karara bağlandığı odakGüçlü
İktisadiMülkiyet ve güven sarhoşluğuKonfor alanıİnsanın içinde bulunduğu refah zeminine çakılıp kalmasıDünyevi güvenliğin mutlaklaştırıldığı yerGüçlü

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerUzay-zaman tekilliği ve başlangıç koordinatıBir olayın meydana geldiği dört boyutlu uzay-zaman sürekliliğindeki kesin kesişim noktası (x,y,z,t)Güçlü
Beşeri bilimlerTarihsel kırılma ve paradigma değişimi ânıToplumların veya bireylerin geri dönüşü olmayan bir evreye girdikleri sosyolojik eşik noktasıGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKelimenin sadece sıradan bir işaret zamiri veya alelade bir yer zarfı sayılarak orada veya burada şeklinde mekanikleştirilmesi
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an'da özellikle هُنَالِكَ formunun derin zamansal kırılmaları, duaların miracını ve hakikatin kaçınılmaz zafer anlarını bildiren ilahi bir eşik zarfı olması
Yanlış anlamanın doğuracağı hataZekeriya aleyhisselamın duasındaki veya Hendek savaşındaki gibi kritik varoluşsal anların vahametinin ve ilahi müdahale ânının sıradan bir mekân tasvirine indirgenmesi

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Vahyin olayları sadece bir kronoloji olarak değil, anlamın ve ilahi iradenin yoğunlaştığı kritik dönüm noktaları üzerinden anlattığını gösterir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?İmtihanların zirveye ulaştığı sahnelerde (Ahzâb 33:11), duaların derinleştiği anlarda (Âl-i İmrân 3:38) ve dünyevi aldanışın sorgulandığı uyarılarda (Mâide 5:24, Şuarâ 26:146).
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Kur'an'daki yer ve zaman ifadelerinin nötr birer dekor olmadığını; aksine her işaretin tevhidi bir tescil ve ahlaki bir seçim ânı kurduğunu fark ettirir.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamKonuşanın yakınında bulunan belirli bir fiziksel mekâna elle veya bakışla işaret etme.
  • Soyut anlamTarihsel ve varoluşsal bir sürecin en kritik noktasına, dönüm anına ve ilahi hükmün belirdiği eşiğe dikkat çekme.
  • Sistematik karşılıkOlay örgüsünde şartların olgunlaştığı, imtihanın şiddetlendiği veya duanın kabulle mühürlendiği kesin uzay-zaman düğümü.
  • LaTeX modeliP0=(S0,T0)  ⟹  ΔΨ(P0)≠0
  • LaTeX açıklamasıFormülde P0 sembolü işaret edilen kesin uzay-zaman koordinatını temsil eder; S0 mekânsal konumu, T0 ise olayın düğümlendiği kritik anı gösterir. Ψ sistemin veya bilincin durum fonksiyonudur; ΔΨ(P0) ise bu referans noktasında meydana gelen niteliksel dönüşümü ve ilahi müdahaleyle oluşan kırılmayı ifade eder.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ه