يوم

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ي-و-مالصيغ: ٣٦ · الجذور المجاورة: ٢٨٤ · الآيات: ٤٣٧ · السور: ٨٠؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».صبألبثيَوْمَئِذٍيَوْمُيومقوموَيَوْمَويلوَالْيَوْمِيَوْمِجمعبعثلقييَوْمَيَوْمًا

الجذرالصيغ ٣٦الآيات ٤٣٧السور ٨٠المجاورة ٢٨٤

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

يوم

ي - و - م

جذر
  • الورود: ٤٧٥
  • الآيات: ٤٣٧
  • الصيغ: ٣٦
  • المعاجم: ١٢

“Yemm” durgun akan su demektir. Kabarıp inmesi sebebi ile periyodik çağların adı olmuştur. Sonra bir gün ve geceye isim olmuştur. Kuran da “Eyyamen madudat”da olduğu gibi 24 saat için kullanılmaktadır. Veya "tilke eyyamin nudaviluha"da olduğu gibi çağlar için kullanılmaktadır.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١٢)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

“Yemm” durgun akan su demektir. Kabarıp inmesi sebebi ile periyodik çağların adı olmuştur. Sonra bir gün ve geceye isim olmuştur. Kuran da “Eyyamen madudat”da olduğu gibi 24 saat için kullanılmaktadır. Veya "tilke eyyamin nudaviluha"da olduğu gibi çağlar için kullanılmaktadır.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ١٢٬٧٤٤
باب اللفيف من الميم م ي م، م و م، م ا ء، م أ ي، و أ م، آ م، أ م م، ي م، أ م أ، و م أ، ي و م، أ م ه، ما، أ م، أ م ا مستعملات ميم: الميم: حرف هجاء، ولو قُصِرَتْ في اضطرار الشِّعر جاز. قال الخليل: رأيت يمانيا سُئل عن هجائه فقال: بابا، مِمْ مِمْ.. وأصاب الحكاية على اللّفظ، ولكنّ الذّين مدّوا أحسنوا بالمدّ. والميمان هما بمنزلة النّونين من الجَلَمَين. والميم مطبقة، لأنّك إذا تكلمت بها أطبقت.. والميم
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٣١٧
اليَوْمُ معروفٌ، والجمع أيَّامٌ، وأصله أيْوامٌ فأُدغمَ. قال الأخفش في قوله تعالى: "أُسِّسَ على التَّقْوى من أوَّلِ يَوْمٍ". قال: من أوَّل الأيَّامِ. كما تقول: لقيت كلَّ رجلٍ، تريد كلَّ الرجال. وعاملتُهُ مُياوَمَةً، كما تقول: مُشاهَرَةً. وربَّما عبَّروا عن الشدَّة باليَوْمِ. يقال: يَوْمٌ أيْوَمُ كما يقال ليلةٌ ليلاء.
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠بلا ترجمةالحروف: ٥٦٬٥٧٧
باب اللفيف من حرف الميم ميم ، موم ، موا ، ميا ، مأَى ، ماء ، وأم ، أم ، ما ، أما ، إما ، أم ، يم ، أما ، مأ ، آم ، يوم ، ويم ، ماء . قال الليث : قال أبو عبد الرحمن : قد فنيت العربّية فلم يَبْق للميم إلا الَّلفيف . ميم : قال الليث : الميم : حرف هجاء ، لو قصرت في اضطرار شِعْر جاز . زعم الخليل أنه رأى يمانياً سُئل عن هجائه ، فقال : بابا ، مِمْ مِمْ . قال : وأصاب الحكاية على اللَّفظ ، ولكن الذين
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٦٢٧
- اليوم يعبر به عن وقت طلوع الشمس إلى غروبها. وقد يعبر به عن مدة من الزمان أي مدة كانت، قال تعالى: ﴿إن الذين تولوا منكم يوم التقى الجمعان﴾ [آل عمران/155]، ﴿وألقوا إلى الله يومئذ السلم﴾ [النحل/87]، وقال: ﴿أنفقوا مما رزقناكم من قبل أن يأتي يوم﴾ [البقرة/254]، وغير ذلك، وقوله عز وجل: ﴿وذكرهم بأيام الله﴾ [إبراهيم/5] فإضافة الأيام إلى الله تعالى تشريف لأمرها لما أفاض الله عليهم من نعمه فيها. وقوله عز
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٣٨٦
ي و م ما رأيته اليوم وما رأيته مذ يوم يوم‏.‏ قال‏:‏ ولولا يوم يوم لما أردنا جزاءك والقروض لها جزاء واللهم ارزقني قوت يوم بيوم‏.‏ وياومت الأجير مياومةً ويوم ذو أيّامٍ ويوم كأيّامٍ‏.‏ قال النابغة‏:‏ إني لأخشى عليكم أن يكون لكم من أجل بغضائهم يومٌ كأيّام تبدو كواكبه والشمس طالعة نور بنور وإظلام بإظلام ويوم أيوم‏:‏ شديد‏.‏ قال رؤبة‏:‏ شيّب أصداغي الهموم الهمّم وليلة ليلاً ويومٌ أيوم
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٣٬٣٦٣
اليَوْمُ: معروفٌ مِقدارُه من طلوع الشمس إِلى غروبها، والجمع أَيّامٌ، لا يكسَّر إِلا على ذلك، وأَصله أَيْوامٌ فأُدْغم ولم يستعملوا فيه جمعَ الكثرة. وقوله عز وجل: وذكِّرْهم بأَيامِ الله؛ المعنى ذكِّرْهم بِنِعَمِ الله التي أَنْعَمَ فيها عليهم وبِنِقَمِ الله التي انْتَقَم فيها من نوحٍ وعادٍ وثمودَ. وقال الفراء: معناه خَوِّفْهم بما نزلَ بعادٍ وثمود وغيرِهم من العذاب وبالعفو عن آخرين، وهو في المعنى
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٣١٠
* ي و م * * اليَوْمُ * معروف وجمعه * أَيَّامٌ * قال الأخفش في قوله تعالى ﴿من أَول يوم﴾ أي من أَول الأَيَّامِ كما تقول لقِيت كُلَّ رجل تريد كل الرجال وعامَلَه * مُيَاوَمَةً * كما تقول مُشاهرة وربما عَبَّروا عن الشدَّة باليوم يُقال يوم * أَيْوَمُ * كما يُقال ليلة ليْلاء و * يامٌ * بن نوح الذي غرق في الطُّوفان
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٤٬٥٩٠
| ( *!اليَوْمُ : م ) مَعْرُوفٌ ، مِقْدَارُهُ مِنْ طُلُوعِ الشَّمْسِ إِلَى غُرُوبِهَا ، أوْ مِنْ طُلُوعِ الفَجْرِ الصَّادِقِ إِلَى غُرُوبِ الشَّمْسِ ، ذَكَرَهُ ابنُ هِشَامٍ في شَرْحِ الكَعْبِيَّةِ ، والأخِيرُ : تَعْرِيفٌ شَرْعِيٌّ عند الأكْثَرِ ، وشَاعَ عِنْدَ المُنَجِّمِينَ أنَّ اليَوْمَ مِنْ الطُّلُوعِ إِلَى الطُّلُوعِ ، أوْ مِنَ الغُرُوبِ إلى الغُرُوب ، نَقَلَهُ شَيْخُنَا ، ويُسْتَعْمِلُ
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬٦٥٦
يَوْمٌ ذ A time, whether night or day; (Msb;) time absolutely, whether night or not, little or not: this is the proper signification: (Kull, p. 390:) and day, meaning the period from the rising of the sun to its setting; (Lth, TA:) the time when the sun is above the earth: this is the common conventional acceptation: (Kull, ubi suprà:) and the period from the second [or true] dawn to sunset:
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬١٦٤
يَامَ يَامَ ( w ) A , a. Lasted a day. يَاْوَمَ يَاْوَمَ III , a. Hired, engaged by the day. يَوْم يَوْم 1 , ( pl. أَيَّام [ 38I ] , أَيَاوِيْم [ 69 ] ), a. Day ( 24 hours ). b. Battle. c. [ art. ], To-day. يَوْمِيّ يَوْمِيّ 1yi , a. Daily, diurnal; quotidian. يَوْمِيَّة يَوْمِيَّة 1yit a. [ coll. ], Daily wages; daily bread; rations; allowance. b. [ coll. ], Diary, journal. c.
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٥٤٬٨٠٣
يوم يَامَ - يَيُومُ - يَوْم - اليَوْم - يَوْماً - يَوْمَئِذ ٍ- أَيَّام يَامَ - يَيُومُ + الفعل أو الأمر : يستغرق ويدوم يوماً يَوْم: ضد " ليلة ": أمد أو مقدار من الوقت مدته منذ بدء شروق الشمس إلى انتهاء غروبها يوم + إضافة: يوم خاص يعرف بالإضافة التي تأتي بعده: على شكل صفة معرفة أو نكرة، مفردة أو جملة: بمعنى يوم محدد مقصود لذاته ومميز عن
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٣٦)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٢٨٤ (الإجمالي: ٧٣٥)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. قوم

    الآيات المشتركة: ١٠٤ · Hayvanların ön ayaklarına denir

  2. ويل

    الآيات المشتركة: ١٦ · “Beyn” kelimesinden dönüşen bir kelimedir

  3. حشر

    الآيات المشتركة: ١٦ · Haşr : Bir araya toplanıp hareketli halde bulunan küçük…

  4. جمع

    الآيات المشتركة: ٢٨ · Yumruk demektir

  5. عذب

    الآيات المشتركة: ٥١ · Su yosunudur

  6. سدس

    الآيات المشتركة: ٨ · سندس Hint kumaşıdır

  7. بعث

    الآيات المشتركة: ١٨ · Baas içtima etmiş askeri birlik demektir

  8. لبث

    الآيات المشتركة: ١١ · Kaldınız

  9. أخر

    الآيات المشتركة: ٣٩ · Uhur ense demektir

  10. دين

    الآيات المشتركة: ٢٢ · Dane, inek yavrusuna denir

  11. فدي

    الآيات المشتركة: ٧ · Fidye

  12. لقي

    الآيات المشتركة: ٢٥ · “Lekat” iki yerleşik bölge arasındaki buluşma yerinin adıdır

الآيات التي ورد فيها(٤٣٧)

عدد الآيات التي يرد فيها هذا الجذر: ٤٣٧؛ ضيّق النطاق من شريط السور.

  1. … الَّذِينَ لَا يَعْلَمُونَ مِثْلَ قَوْلِهِمْ فَاللَّهُ يَحْكُمُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فِيمَا كَانُوا فِيهِ يَخْتَلِفُونَ

    Gün

  2. … يَأْكُلُونَ فِي بُطُونِهِمْ إِلَّا النَّارَ وَلَا يُكَلِّمُهُمُ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا يُزَكِّيهِمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ

    Gün

  3. زُيِّنَ لِلَّذِينَ كَفَرُوا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا وَيَسْخَرُونَ مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا وَالَّذِينَ اتَّقَوْا فَوْقَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَاللَّهُ يَرْزُقُ مَنْ يَشَاءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ

    Gün

  4. يَوْمَ تَجِدُ كُلُّ نَفْسٍ مَا عَمِلَتْ مِنْ خَيْرٍ مُحْضَرًا …

    Gün

  5. … فِي الْآخِرَةِ وَلَا يُكَلِّمُهُمُ اللَّهُ وَلَا يَنْظُرُ إِلَيْهِمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا يُزَكِّيهِمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ

    Gün

  6. يَوْمَ تَبْيَضُّ وُجُوهٌ وَتَسْوَدُّ وُجُوهٌ فَأَمَّا الَّذِينَ اسْوَدَّتْ وُجُوهُهُمْ أَكَفَرْتُمْ بَعْدَ إِيمَانِكُمْ فَذُوقُوا الْعَذَابَ بِمَا كُنْتُمْ تَكْفُرُونَ

    Gün

  7. إِنَّ الَّذِينَ تَوَلَّوْا مِنْكُمْ يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعَانِ إِنَّمَا اسْتَزَلَّهُمُ الشَّيْطَانُ بِبَعْضِ مَا كَسَبُوا وَلَقَدْ عَفَا اللَّهُ عَنْهُمْ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ حَلِيمٌ

    Gün

  8. وَمَا كَانَ لِنَبِيٍّ أَنْ يَغُلَّ وَمَنْ يَغْلُلْ يَأْتِ بِمَا غَلَّ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ثُمَّ تُوَفَّى كُلُّ نَفْسٍ مَا كَسَبَتْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ

    Gün

  9. وَمَا أَصَابَكُمْ يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعَانِ فَبِإِذْنِ اللَّهِ وَلِيَعْلَمَ الْمُؤْمِنِينَ

    Gün

  10. … بَلْ هُوَ شَرٌّ لَهُمْ سَيُطَوَّقُونَ مَا بَخِلُوا بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلِلَّهِ مِيرَاثُ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ …

    Gün

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökيوم
YapıÜçlü kök
Özel Durumİlletli (misâl ve ecvef birleşimi yarı ünlü yapı)
Bağlamsal Yakın Köklerدهر, حين, وقت, ساعة
Zıt Kökليل
Çekirdek Özet 1Güneşin doğuşundan batışına kadar geçen aydınlık zaman dilimi ve bir hadisenin gerçekleştiği sınırları belirli vakit aralığı
Çekirdek Özet 2İlahi yaratılışın evreleri, kavimlerin helak ve lütuf dönemleri ile ahiretteki nihai hesaplaşma çağını bildiren varoluşsal merhale
Çekirdek Özet 3Zamanın kesintisiz akışı içindeki her bir tecelli, kriz, nöbet değişimi ve tarihsel safhanın ilahi takdirle sınırlandırılmış bütünü
Kritik Hata RiskiKökü sadece 24 saatlik güneş gününe indirgeyerek kozmik yaratılış safhalarını, tarihsel döngüleri ve ahiret süreçlerini dar bir takvim algısına hapsetmek

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
يوAçığa çıkma, yönelme ve zamansal akışın başlangıç basamağı; Arapçada müstakil bir üçlü fiil tabanı oluşturmayıp يوسف ve يونس gibi kadim isimlerde görülen ses tabakasıdır.مSona eklenen harf akışa bir sınır, kuşatıcı bir hacim ve toplanma boyutu kazandırarak aydınlığın zuhur ettiği somut bir zaman dilimini meydana getirmiştir.

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
يEl ve kol; iş, yapma, uzanmaİnsan eyleminin, tecellinin ve fiillerin açığa çıkması hareketini temsil eder.
وÇengel, çadır kazığı; bağlama, ekleme, tutturmaAyrı durumları birbirine bağlama, hadiseleri ardışık olarak bitiştirme vasfı taşır.
مSu; akış, çokluk, derinlikSüreklilik arz eden akışı, kuşatıcı derinliği ve kabaran bir dalga gibi toplanıp bitişi simgeler.
يومİş ve eylemlerin birbirine eklemlenerek sınırları belirli bir akış ve bütünlük içinde zuhur etmesiFiillerin ve tecellilerin birikerek aydınlık bir zaman dilimi, somut bir vaka ve tamamlanmış bir evre halinde ortaya çıkması hareketini ifade eder.

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamGüneşin ufuktan doğuşundan batışına kadar süren ışıklı zaman aralığı; sonrasında geceyi de içine alan bir tam döngü ve kabilenin başına gelen büyük hadise vakti.
Cahiliye şiiri kullanımıNâbiga ez-Zübyânî beytinde bu kök, kabilenin maruz kaldığı şiddetli savaş ve felaket gününü nitelemek üzere kullanılmıştır: إني لأخشى عليكم أن يكون لكم / من أجل بغضائهم يومٌ كأيّام
Erken Arapça kullanımİslâm öncesi kabile savaşlarını ifade eden Eyyâmü'l-Arab terkibi ve çöl hayatında ağır krizleri niteleyen يوم ذو أيام tabiri yaygın kullanımdır.

المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Lisānü’l-ʿArab ve Asāsü’l-Belāġa.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Proto-Sami dilinde *yawm- kök biçimiyle aydınlık vakit, güneşin gökte bulunduğu süre ve zaman dilimi anlamlarını taşır. İbranicede יוֹם (yōm) biçimi hem güneş ışığıyla aydınlanan gündüzü hem yirmi dört saatlik süreyi hem de tarihin belirli bir devrini ifade eder. Süryanice ve Aramicede ܝܘܡܐ (yawmā / yūmā) kelimesi gün, vakit ve dönem anlamlarında merkezi bir konuma sahiptir. Akadcada başlangıçtaki yarı ünlü değişimiyle ūmu(m) şekline dönüşerek gün, gündüz vakti ve bazen de fırtınalı yıkım ânı manasında kullanılmıştır. Güney Arapçasında (Sabaice) ywm imlasıyla gün ve tayin edilmiş zamanı gösterir. Dil ailesi genelinde kök, ışığın parlamasıyla başlayan ve karanlıkla sonlanan doğal çevrimi anlatmakla birlikte erken dönemden itibaren önemli hadiselerin meydana geldiği tarihsel ve kozmik dönemleri adlandıran birincil isim niteliğindedir.

درجة الثقة Kesin

المصدر Brown-Driver-Briggs, HALOT ve David Cohen, Dictionnaire des racines sémitiques.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönيومAsıl tekili olan kelimenin çoğulu kuralsız biçimde أيام olarak gelir; aslı kaynaşma ile bu hali almıştır ve hem gündüzü hem hadise vaktini anlatır.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice יוֹם (yōm), Süryanice ܝܘܡܐ (yawmā), Akadca ūmu(m)Bütün ana Sami kollarında aydınlık zaman dilimini, hadise anını ve tarihsel çağı anlatan ortak miras bir isimdir.Kesin
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik katmanEski Mısır dilinde güneş ve gün kavramlarıyla tematik paralellikler taşımakla birlikte doğrudan kökteşlik sınırları belirgin değildir.Muhtemel

المصدر Brown-Driver-Briggs ve Lisānü’l-ʿArab.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
يومAnlamlıGün ve zaman dilimiGüneşin doğuşu ile batışı arasındaki aydınlık veya hadisenin vuku bulduğu evreHedef köktür, Kur'an'da çokça geçer
يموKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez
ويمKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez
وميKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez
ميوKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez
مويAnlamlıSu ve sıvılaşmaSu kelimesinin asıl bünyesini oluşturan kök yapısıdırKur'an'da geçmez; hedef kökle ses benzerliği taşır

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
يومMerkezSınırları belirli zaman ve evreİçinde bir hadisenin, aydınlığın veya ilahi tecellinin zuhur ettiği somut merhaleGündüzden kozmik çağlara kadar uzanan değişken hacimli zaman parçası
دهرKomşuMutlak ve kesintisiz zamanBaşlangıcı ve sonu insan idrakini aşan, hadiseleri aşındıran sürekli akışHadiselerin tek tek evrelerine değil bütününe bakan zamansal kuşatıcılık
حينKomşuBelirsiz ve göreli vakitAz veya çok olabilen, bir işin gerçekleşmesine elverişli süre aralığıBelirli bir aydınlık döngüsü veya hesaplaşma vurgusu taşımaz
وقتKomşuTayin edilmiş sınırBir iş için takdir ve tespit edilen kesin başlangıç veya bitiş noktasıSürenin kendisinden ziyade belirlenmiş termin ve randevu niteliği öne çıkar
ساعةKomşuAni ve keskin anZamanın kıyamet gibi ansızın kopan, son derece dar ve şiddetli parçasıKapsayıcı bir süreçten ziyade anlık değişim ve sarsıntıyı ifade eder
ليلZıtKaranlık zaman dilimiGüneş ışığının çekildiği, sükûnet ve örtünmenin hâkim olduğu süreيوم kökünün fiziksel düzlemdeki ilk anlamı olan aydınlığın tam karşıtıdır

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaيومGün, evre, çağDoğal ışık döngüsünü ve içinde vuku bulan büyük hadiseleri kapsayan zamanKesin
Latincedies, aevumGün; çağ veya devirİlk kelime yirmi dört saatlik gün ve gündüzü, ikinci kelime geniş çağları karşılarGüçlü
İngilizceday, epoch, periodGün; dönem veya çağİlk kelime takvim gününü, diğerleri kriz ve dönüşüm evrelerini karşılarKesin
AlmancaTag, ZeitalterGün; devir veya çağİlk kelime ışıklı günü, ikinci kelime tarihsel evre ve dönemleri anlatırKesin
Fransızcajour, époqueGün; çağ veya dönemİlk kelime fiziksel zamanı, ikinci kelime karakteristik olaylar devresini karşılarKesin

المصدر Oxford Latin Dictionary ve Grimm Deutsches Wörterbuch.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
أَيَّامًا مَّعْدُودَاتٍYirmi dört saatlik oruç günleriŞer'î mükellefiyet ve takvim günleri bağlamında kullanılır (Bakara 2:184).
يَوْمِ الدِّينِNihai hesaplaşma ve ceza/mükâfat vaktiAhiret, diriliş, adalet ve ilahi hâkimiyet bağlamında kullanılır (Fâtiha 1:4).
فِي سِتَّةِ أَيَّامٍKozmik yaratılış safhaları veya çağlarEvrenin ve yerin yaratılışındaki ilahi derecelenme bağlamında kullanılır (A'râf 7:54).
أَيَّامِ اللَّهِİlahi ibret, nimet ve helak vakalarıTarihte geçmiş toplulukların tecrübeleri ve uyarılar bağlamında kullanılır (İbrâhîm 14:5).
نُدَاوِلُهَا بَيْنَ النَّاسِTarihsel iktidar ve medeniyet nöbetleriToplumsal yükseliş, çöküş ve güç devirleri bağlamında kullanılır (Âl-i İmrân 3:140).
كَأَلْفِ سَنَةٍİzafi ilahi zaman aralığıDünya zamanı ile ilahi emirlerin iniş ve yükseliş süreleri bağlamında kullanılır (Hac 22:47).

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamAhiret ve yaratılış teorisiAltı gün ifadesinin hudûs delili ve kozmik evreler açısından mahiyeti ile Yevmü'l-Kıyâme'nin dehşetiZamanın mahluk oluşu ve varoluşun bir hesap ânına doğru ilerlediği fikri
Fıkıhİbadet vakitleri ve muamelatOruç, sefer, hayız, bayram günleri ve günlük akitlerde günün fıkhî tanımıİmsaktan güneşin batışına veya güneşin doğuşundan ertesi güne kadar süren şer'î sınır
TefsirMecaz ve lafız tahliliأيام الله terkibinin nimetler ve cezalar olarak yorumu ile ahiret günlerinin izafi uzunluğuTarihsel hafızanın canlı tutulması ve zamanın tecelliler toplamı olarak okunması
HadisFaziletli vakitler ve fitne devirleriCuma gününün üstünlüğü, kıyamet alametleri ve zamanın daralması tartışmalarıİbadet için tahsis edilmiş özel merhale ve ahir zamandaki kriz evreleri

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniAhiret ve sorumlulukHesap ve tecelli evresiBilinci nihai muhakemeye odaklamaVarlık sürecinin başıboş olmadığını, her amelin tartılacağı bir son durak bulunduğunu hatırlatır.Kesin
İlmiKozmoloji ve jeolojiSafha, evre ve periyotYaratılışı süreçlere ayırarak anlamaDoğanın ve kozmosun bir anda değil basamaklı bir tekamül ve yasalar bütünüyle inşa edildiğini gösterir.Güçlü
SiyasiTarih felsefesi ve iktidarTedavül ve egemenlik devresiGücün tekelleşmesini kırmaZafer ve hâkimiyetin toplumlar arasında el değiştirdiğini, kriz ve yükseliş nöbetlerini bildirir.Güçlü
İktisadiEmek ve çalışma döngüsüYevmiye ve üretim periyoduEmeğin zaman birimiyle ölçülmesiİktisadi faaliyetlerin, taahhütlerin ve geçim planlamasının periyodik bir döngüye bağlanmasını sağlar.Güçlü

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerDalga periyodu, faz aralığı ve çevrimBelirli bir dalga boyunun tamamlanması veya bir sistemin başlangıç durumundan bitiş durumuna kadar geçirdiği kapalı zaman evresidir.Güçlü
Beşeri bilimlerTarihsel konjonktür, kriz ve dönüşüm çağıToplumların yapısını derinden sarsan, köklü kurumsal ve zihinsel değişimlerin yaşandığı kırılma dönemidir.Güçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKelimeyi yalnızca 24 saatlik Güneş-Dünya takvim gününe veya salt bürokratik mesai gününe indirgemek.
Kur'an içi daha geniş anlamKozmik yaratılış evrelerini, ilahi azap veya zafer devirlerini, toplumsal nöbet değişimlerini ve ahiret aleminin sınırsız aşamalarını kuşatan geniş zaman çerçevesi.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataEvrenin altı günde yaratılışını 144 saat sanarak tabiat bilimleriyle mesnetsiz çatışmalara girmek ve ahiret günlerini dünyevi takvim mantığıyla daraltmak.

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın zaman tasavvurunu, varoluş gayesini, tarihin döngüsel mantığını ve insanın varacağı nihai adalet merhalesini tek bir anahtar kavram altında toplaması bakımından belirleyicidir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Kozmik yaratılış ayetlerinde, peygamber kıssalarındaki kavimlerin yıkılış sahnelerinde, toplumsal nöbet değişimini anlatan tarih ayetlerinde ve eskatolojik hesap sahnelerinde tayin edicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Zamanı içi boş, homojen ve amaçsız bir akış sayan dehrî anlayışı yıkar; her dönemin bir tecelli, her devrin bir imtihan ve bütün sürecin tek bir hesaba bağlı olduğunu ortaya koyar.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamGüneşin doğuşu ile batışı arasındaki aydınlık süre ve içinde önemli bir hadisenin tamamlandığı zamansal dilim.
  • Soyut anlamİlahi kudretin, adalet tecellilerinin, kozmik yaratılış safhalarının ve tarihsel nöbetlerin gerçekleştiği sınırlandırılmış ontolojik merhale.
  • Sistematik karşılıkZamansal akışı başıboşluktan kurtaran, hadiseleri periyotlara bağlayan ve varlığı mutlak bir hesap gününe sevk eden çevrimsel çerçeve.
  • LaTeX modeliY=[tα,tω]∩E  ⟹  ΔY=∫tαtωΦ(t) dt
  • LaTeX açıklamasıModelde Y, sınırları belirlenmiş günü veya zaman evresini temsil eder. [tα,tω] kapalı aralığı, sürecin başlangıç ve bitiş noktalarını gösterir. E simgesi, bu zaman aralığı içinde vuku bulan hadiseler ve tecelliler uzayıdır. ΔY ifadesi zaman diliminin toplam ontolojik veya tarihsel yükünü; Φ(t) ise zaman boyunca akan ilahi tecelli, ameli fiil veya kozmik oluş fonksiyonunu simgeler. Formül, gün kavramının içi boş bir süreden ibaret olmadığını, belirlenmiş iki sınır arasında somut tecellilerin birikimiyle oluşan bir hacim ifade ettiğini gösterir.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ي