أرك

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: أ-ر-ك1 sîga, 23 mücavir kök, 5 ayet, 4 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.لبسنظرخضرشمسأركوكأسورزمهرعدنرفقتحتحليثوب

KökSîga 1Ayet 5Sure 4Mücavir 23

▶ Ağı aç (3B)

أرك

أ - ر - ك

KÖK
  • 5 geçiş
  • 5 ayet
  • 1 sîga
  • 12 sözlük

Misvak ağacıdır. Sedir veya koltuk yapılan ağacın adıdır. Yemişi ekşidir. Türkçedeki erik kelimesi de buradan gelir. Ereke Erik ağacıdır. “Erike” erik ağacından yapılan sedirdir.devamı ›

Bu sayfa şu yazımları da kapsar: ءرك · ارك

Notlarım

Sözlükler(12)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Misvak ağacıdır. Sedir veya koltuk yapılan ağacın adıdır. Yemişi ekşidir. Türkçedeki erik kelimesi de buradan gelir. Ereke Erik ağacıdır. “Erike” erik ağacından yapılan sedirdir.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR3.486 harf
الكاف والراء و"وايء" معهما ك ر و، ك و ر، ر ك و، و ك ر، و ر ك، ك ر ي، ك ي ر، أ ك ر، أ ر ك مستعملات كرو: الكَرا: الذكر من الكَرَوان. ويقال: الكَرَوانة الواحدة، والجميع: الكِرْوان. ومن أمثالهم: "أطرق كَرَا إن النعام بالقرى". والكُرَةُ في آخرها نقصان واو وتجمع على الكُرِين. والمكان المَكْرُوُّ: الذي يلعب فيه بالكرة. وكَرَوْتُ البئر كَرْواً، إذا طويتها. كور: الكُورُ: على أفواه العامة: كِير الحداد.
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR632 harf
أَرِكَتِ الإبل تَأْرَكُ وتَأْرُكُ أُروكاً، إذا رَعَتِ الأَراكَ. قال الأصمعي: أركت الإبل بمكان كذا، إذا لزِمَتْه فلم تَبرح، حكاه عنه ابن السكيت. قال: وقال غيره إنّما يقال: أَرَكَتْ، إذا أقامت في الأَراكِ، وهو الحَمض، فهي أَرِكَةٌ. وأرَكَ الرجل بالمكان، أي أقام به. وأرَكَ الجرح أُروكاً: سكن ورمُه وتماثَل. ويقال: ظهرت أَريكَةُ الجُرح، إذا ذهبت غَثيثته ظهر لحمُه صحيحاً أحمر ولم يَعْلُهُ الجلدُ، وليس
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR14.367 harf
ك ر ( و ا ي ء ) كري ، كرا ، كور ، كير ، ركا ، راك ، ورك ، وكر ، أرك ، أكر : ( مستعملة ) . كرا : قال الليث : كَرَوْتُ البِئرَ كرْواً إذا طَوَيْتَها . ونحو ذلك قال أبو عمرٍ و ، وأبو عبيدٍ عن الأصمعيِّ : كَرَا الغُلاَمُ يَكْرُو كَرْواً إذا لَعِبَ بالكُرَةِ . وقال ابن السكيت : كَرَوْتُ بالكُرَةِ إذا ضَرَبْتَ بها . وقال المُسَيَّبُ بن عَلَسٍ : مَرِحَتْ يَدَاهَا للنَّجَاءِ كَأَنَّمَا تَكْرُو بكَفَّيْ
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR19.246 harf
(باب الهمزة والراء وما معهما في الثلاثي) (أرز) الهمزة والراء والزاء أصل واحد لا يُخْلف قياسُه بتّةً، وهو التجمّع والتّضامّ. قال رسول الله صلى الله عليه وآله وسلم: "إنّ الإسلام ليَأْرِزُ إلى المدينة كما تَأْرِزُ الحيّة إلى جُحرها". ويقولون: أرَزَ فلانٌ، إذا تَقَبَّض من بُخْله. وكان بعضهم([1]) يقول: "إنّ فلاناً إذا سئل أَرَزَ، وإذا دُعِي انتَهَزَ". ورجلٌ أَرُوزٌ إذا لم ينبسط للمعروف. قال شاعر([2]):
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR109 harf
أ ر ك أفديك من مستاكه بعود أراكه‏.‏ وكأنهن ظباء أوارك‏.‏ وتقول‏:‏ هم متكئون على الأرائك مع بيض كالترائك‏.‏
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR4.062 harf
الأَراكُ: شجر معروف وهو شجر السِّواك يُستاك بفُروعه، قال أَبو حنيفة: هو أَفضل ما اسْتِيك بفرعه من الشجر وأَطيب ما رَعَتْه الماشية رائحةَ لَبَنٍ؛ قال أَبو زياد: منه تُتخذ هذه المَساوِيك من الفروع والعروق، وأَجوده عند الناس العُروق وهي تكون واسعة محلالاً، واحدته أَراكة، وفي حديث الزهري عن بني إِسرائيل: وعِنَبُهم الأَراك، قال: هو شجر معروف له حَمْل عناقيد العنب واسمه الكَباثُ، بفتح الكاف، وإِذا
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR142 harf
* أ ر ك * * الأَرَاكُ * شجر الواحدة * أرَاكَةٌ * و * الأَرِيكةُ * سرير منجد مزين في قبة أو بيت فإذا لم يكن فيه سرير فهو حجلة وجمعها * أرَائِكُ
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR7.683 harf
الأراك، كسحاب: القطعة من الأرض فيها أراك، كما يقال للقطعة من القصب الأباءة. ونعمان الأراك: بعرفة كثير الأراك، وفيه يقول خلد مولى العباس بن محمد بن علي بن عبد الله بن العباس: أما والراقصات بذات عرق وهن صلى بنعمان الأراك ويقال له أيضا: وادي الأراك، متصل بغيقة. وقال نصر: أراك: فرع من دون ثافل، قرب مكة، ويقال له أيضا: ذو أراك، كما جاء في أشعارهم، وقالت امرأة من
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR6.112 harf
Madde başı: اركأَرَكَتِ الاِبِلُ 1 أَرَكَتِ الاِبِلُ ذ , aor. اَرُكَ and اَرِكَ , inf. n. أُرُوكٌ, The camels fed upon the kind of tree called أَرَاك: (S, Msb, K:) or remained, or continued, among trees of that kind, (ISk, S, K,) i. e., what are termed حَمْض, (ISk, S,) eating them: (K:) or found, or lighted on, any trees whatever, and remained, or continued. among them: (K:) or, accord. to As, kept in a place
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR573 harf
Madde başı: ءركأَرَكَ أَرَكَ I , U ( n. ac. أُرُوْك 27 ) a. [ Bi ], Remained, stayed in. b. [ Fi ], Was slow in, over. أَرِكَ أَرِكَ A ( n. ac. أَرَك 4 ), a. Persisted, persevered. أَرَّكَ أَرَّكَ II , a. Placed in an alcove ( bride ). اِرْك اِرْك 2 , a. see 22 . أَرَاْك أَرَاْك 22 , ( pl. أُرُك 10 , أَرَاْئِكُ 46 ), a. The Arāk tree, [ the wood of which is used for cleansing the teeth ]. أَرِيْك
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR yok19.732 harf
Madde başı: ءركءرك أَرَكَ - يَأْرُكُ - أريْك- أريْكَة - أرائِك أَرَكَ - يَأْرُكُ (أَرَكَ - يَأْرِكُ) - أريْك- أريْكَة - أرائِك أَرَكَ - يَأْرُكُ (أَرَكَ - يَأْرِكُ) + المكان: يكون مريحاً وثيراً منجداً (فيه ليف ملتف) أَريْك: على وزن " فَعيْل" اسم فاعل مبالغة من " أرَكَ - يَأْرُكُ " أريْكَة: على وزن " فَعيْلَة": مؤنث " أَريْك": وهي كذلك فاعل مرة اسم آلة: الفرش
Tamamını oku

Sîgalar(1)

Mücavir kökler23 mücavir (30 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. وكأ

    3 ortak ayet · “Vika” arkalık, sırtın yaslandığı şeydir

  2. زمهر

    1 ortak ayet · Zehre çiçek demektir

  3. سندس

    1 ortak ayet · İpek kumaş

  4. رفق

    1 ortak ayet · Rifak hayvanı ayağından bağlamak için kullanılan ip demektir

  5. نظر

    2 ortak ayet · Korkuluk demektir

  6. خضر

    1 ortak ayet · Hudr : Sebzedir

  7. حلي

    1 ortak ayet · Hilye takı demektir

  8. برق

    1 ortak ayet · Berg parlak taş demektir

  9. عدن

    1 ortak ayet · “Firdevs“ özel mülkiyetli bahçedir, “aden“ ise yaz ve kış…

  10. سور

    1 ortak ayet · “Sare” inişli çıkışlı dağ silsilesidir

  11. لبس

    1 ortak ayet · “Lebas” kurulup gerilmiş ser yay, eğilmiş sert ağaç…

  12. ثوب

    1 ortak ayet · Sevb dış elbise demektir

Geçtiği ayetler(5)

Sîga sayfası: الْأَرَائِكِ
  1. … ثِيَابًا خُضْرًا مِنْ سُنْدُسٍ وَإِسْتَبْرَقٍ مُتَّكِئِينَ فِيهَا عَلَى الْأَرَائِكِ نِعْمَ الثَّوَابُ وَحَسُنَتْ مُرْتَفَقًا

    Sedirlerİşte onlara; altlarından ırmaklar akan Adn cennetleri vardır. Orada altın bilezikler takınırlar, ince ve kalın ipekliden yeşil elbiseler giyerek tahtları üzerine otururlar. O ne güzel mükafat ve ne güzel duraktır.

  2. هُمْ وَأَزْوَاجُهُمْ فِي ظِلَالٍ عَلَى الْأَرَائِكِ مُتَّكِئُونَ

    SedirlerOnlar ve eşleri gölgeliklerde, tahtlar üzerinde yaslanmışlardır.

  3. مُتَّكِئِينَ فِيهَا عَلَى الْأَرَائِكِ لَا يَرَوْنَ فِيهَا شَمْسًا وَلَا زَمْهَرِيرًا

    SedirlerOrada tahtlara yaslanırlar, ne yakıcı sıcak ne de dondurucu soğuk görmezler.

  4. عَلَى الْأَرَائِكِ يَنْظُرُونَ

    SedirlerTahtlar üzerinde temaşa ederler.

  5. عَلَى الْأَرَائِكِ يَنْظُرُونَ

    SedirlerTahtlar üzerinde, bakarak,

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökأرك
YapıÜçlü
Özel DurumHemzeli
Bağlamsal Yakın Köklerثوى, تكأ, فرش
Zıt Kökظعن
Çekirdek Özet 1Bir yere tam olarak yerleşip kalmak, misvak ağacı ve onunla korunaklı alanda sabitlenmek
Çekirdek Özet 2Cennet ehlinin gölgelikler ve çardaklar altında tahtlara, sedirlere güven ve istikrarla kurulması
Çekirdek Özet 3Mekânsal sabitlenme, sükûnet, himaye edilmiş vakar ve nimet içinde kalıcı egemenlik konumu
Kritik Hata RiskiKelimeyi sadece sıradan bir mobilya veya kanepeye indirgeyerek taşıdığı kalıcılık, himaye ve vakar boyutunu gözden kaçırmak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
أرToprağa, köke, zemine bağlanma, sürtünme ve bir dip noktada sabitlenip tutunma hareketi; nitekim أرض yeryüzünü ve zemini, أرب uzuvların birbirine sımsıkı bağlanıp sağlamlaşmasını ve mahareti, أرم ise taş yığınlarıyla sınırlanıp işaretlenmiş sabit yapıyı ifade eder.كAvuçlama, kavrama ve bastırma işlevi gören harfin eklenmesiyle zemine tutunma hareketi belirli bir mekânda ayrılmaksızın kalma, mekânı bütünüyle sarıp istikrar bulma ve himayeli bir sedire yaslanarak yerleşme anlamına daralmıştır.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
اÖküz başı; güç, öncülük, başlangıçBir yapının veya durumun ana dayanağını, ilk ve güçlü başlangıç noktasını kurar.
رİnsan başı; baş, ilk, üstYüksekliği, önderliği, bilinçli yönelişi ve başın vakarla dik durmasını temsil eder.
كAvuç içi; kavrama, eğme, kaplamaZemini kavramayı, bir nesneyi sararak içinde tutmayı ve sıkıca kuşatmayı simgeler.
أركÖküz başı, insan başı ve avuç içiGüçlü bir zemin üzerinde (ا) başın vakarla yükselmesi (ر) ve mekânın güvenle kavranıp sahiplenilerek (ك) yerleşik düzene geçilmesidir.

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamÇöl şartlarında kökleriyle toprağa sımsıkı tutunan, yeşil kalan, hoş kokulu ve diş temizliğinde kullanılan misvak ağacı (أراك); aynı zamanda develerin bir otlağa iyice alışıp oradan ayrılmaması ve bir mekânda sabit ikamet etmektir.
Cahiliye şiiri kullanımıNâbiğa ez-Zübyânî bir beytinde bu kökten türeyen yer adını şöyle zikreder: عفا حسم من فرتنى فالفوارع / فجنبا أَرِيكٍ فالتلاع الدوافـع
Erken Arapça kullanımHadis-i şerifte Arafat'ta misvak ağacı otlağında beslenip orada kalan develerin sütünden bahsedilir: أن النبي صلى الله عليه وسلم أُتِيَ بعرَفَةَ بلبَنِ إبلٍ أَوَارِكَ

Kaynak Lisânü'l-Arab, Mekâyîsü'l-Luğa, Kitâbü'l-ʿAyn ve Nâbiğa Dîvânı.

Sami etimolojik katman

Sami dillerinde أرك kökü temel olarak uzama, yayılma, süreklilik arz etme ve bir yerde uzun süre kalarak gecikme/yerleşme semantik ekseninde yer alır. Doğu Sami dil grubunda Akadca arāku fiili zaman veya mekân bakımından uzamak, uzun sürmek, kalıcı olmak anlamlarını taşır. Batı Sami dillerinden İbranicede אָרַךְ (ʾārak) kökü sürenin uzaması, gecikme, devamlılık ve yerinde kalma durumunu ifade eder; benzer şekilde Süryanicede ʾarkā biçimi erteleme, süre verme ve durağanlaşma çağrışımına sahiptir. Arapçada bu arka plan iki somut alanda billurlaşmıştır: Birincisi, kökleri derinlere uzanarak kurak iklimde kalıcı olan ve hayvanların uzun süre başından ayrılmadığı misvak ağacı (erâk); ikincisi ise insanın bir mekânda kök salarcasına uzun boylu kalıp kurulması (urûk) ve bu yerleşikliğin sembolü olan gölgelikli taht/sedir (erîke) kavramıdır. Dolayısıyla kök, geçici bir duraklamayı değil, kökleşmiş bir sürekliliği ve himayeli bir durağanlığı temsil eder.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs Hebrew and English Lexicon, David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques, The Assyrian Dictionary of the Oriental Institute of the University of Chicago (CAD).

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönBitki adı ve mekânda kalışAğacın kök salma özelliği ile devenin otlağa ve insanın sedire bağlanarak ikamet etmesi arasındaki kavramsal birleşmedir.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiUzamak, gecikmek ve devam etmekAkadca arāku ve İbranice ʾārak formlarındaki zamansal ve mekânsal süreklilik anlamının Arapçada yerleşme ve tahta kurulma anlamına özelleşmesidir.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıSami ailesi dışında güvenilir ve doğrulanabilir doğrudan bir kök akrabalığı tespit edilmemiştir.Veri bulunamadı

Kaynak Brown-Driver-Briggs, CAD, David Cohen, Mekâyîsü'l-Luğa.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
أركAnlamlıBir yerde kalmak, sedir, erâk ağacıHedef kök; mekânda istikrar ve süslü divan üzerine yerleşme.Kur'an'da geçer
أكرAnlamlıToprağı kazmak, sürmek, çiftçilikÇiftçi ve ziraatle uğraşan kimse (ekker); zemini derinlemesine işleme hareketi.Kur'an'da geçmez
رأكKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu diziliş altında müstakil bir kök kullanımı kaydedilmemiştir.Kur'an'da geçmez
ركأAnlamlıBorcu veya yükü geciktirmek, dayanak bulmakBir yere dayanıp güvenmek veya borcu ötelemek; dayanma semantiğiyle hedef köke yakındır.Kur'an'da geçmez
كأرKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıBu harf dizilişi Arap dilinde mühmel kabul edilmiş, kullanılmamıştır.Kur'an'da geçmez
كرأKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıBu sıralanışta kök türetimi tespit edilmemiştir.Kur'an'da geçmez

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
أركMerkezİstikrar ve vakarlı oturumSüslü ve sayvanlı bir sedir üzerinde, tam bir emniyet ve hükümranlık içinde kalıcı olarak kurulmak.Hedef köktür; salt oturmayı değil, korunaklı taht üzerinde keyif ve vakarla yerleşmeyi belirtir.
ثوىKomşuBir yerde sürekli ikametBir mekânda devamlı kalmayı, mesken edinmeyi bildirir; ancak taht, vakar veya özel sedir imgesi barındırmaz.Mekânsal sürekliliğe odaklanır.
تكأKomşuBir yere yaslanmak ve dayanmakBedenin bir mindere veya desteğe dayanmasını anlatır; oturulan nesnenin taht veya sayvanlı olması şart değildir.Fiziksel rahatlama ve dayanma hareketidir.
فرشKomşuDöşemek ve sergi üzerinde bulunmakYere serilen yaygı, yatak veya döşek anlamını öne çıkarır; yüksek taht ve çardak niteliği taşımaz.Tabanın hazırlanması ve yayılmasıdır.
ظعنZıtGöç etmek ve yerinden ayrılmakÇadırı toplayıp bir yerden başka bir yere göç etmeyi, hareket halinde olmayı ifade eder.Yerleşiklik ve sedirde kalmanın tam karşıtı olan göçebelik hareketidir.

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaأركAğaç, yerleşmek ve süslü sedirHem dayanıklı bitkiyi hem de sayvan altındaki vakarlı oturma sedirini kapsar.Kesin
LatinceLectus, ThronusSedir, kerevet, tahtLectus dinlenme ve ziyafet sedirini karşılarken, Thronus hükümranlık boyutunu içerir; ağaç kökenini dışarıda bırakır.Güçlü
İngilizceCouch, Canopy bed, ThroneGölgelikli divan, tahtRahat ve örtülü oturma yerini karşılar; bedevi kültüründeki gölgelikli çadır-sedir bütünlüğünü tam vermez.Güçlü
AlmancaRuhebett, Polsterbett, ThronSayvanlı sedir, tahtİstirahat edilen döşekli sediri ve yüksek oturma yerini aktarır; etimolojik bitki bağlantısı eksiktir.Güçlü
FransızcaDivan, Baldaquin, TrôneSayvanlı divan, tahtGölgelikli ve gösterişli oturma alanını karşılar; salt mobilya anlamı ağır basar.Güçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Dictionnaire Littré.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
الأرائك (çoğul isim)Cennet ehlinin gölgelikler ve süslü sayvanlar altındaki tahtları ve divanlarıAhirette müminlerin mükâfatını, derin huzurunu, egemenliğini ve dünyadaki yorgunluklardan sonra ulaştıkları güvenli saltanatı anlatan ayetler: Kehf 18:31, Yâsîn 36:56, İnsân 76:13, Mutaffifîn 83:23, Mutaffifîn 83:35.

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamAhiret ahvali ve cennet nimetlerinin mahiyetiCennetteki أرائك (sedirler/tahtlar) kavramının cismani bir nimet mi yoksa manevi huzur ve manevi saltanatın bir temsili mi olduğu tartışması; Ehl-i Sünnet hem hakiki hem de keyfiyeti meçhul bir nimet olarak ele almıştır.Ahiretteki ebedi sükûn, güvenlik ve nimetin cismani/ruhani gerçekleşme dengesi.
FıkıhMisvak kullanımı ve temizlik hükümleriAğaç olan أراك kökünün diş temizliğinde kullanılması; misvak kullanmanın abdest ve namaz öncesindeki sünnet veya müstehap oluş hükmü.Fıkıhta temizlik aracı olan bitki türü ve beden nezaheti.
TefsirDilbilimsel tasvir ve cennet tasvirleriMüfessirlerin أرائك kelimesini sadece serir (taht) olarak değil, سرير في حجلة yani gölgelik, perde veya tül ile çevrelenmiş özel köşk-sedir olarak tanımlamaları.Hükümranlık, mahremiyet, himaye ve rahatlığın birleştiği makam.
HadisPeygamberî tavsiyeler ve cennet tasviri rivayetleriHz. Peygamber'in misvak konusundaki ısrarlı tavsiyeleri ve cennet ehlinin tahtları üzerine kurularak Rablerine nazar edeceklerini bildiren hadisler.Hem dünyevi sünnet olan arınma aracı hem de uhrevi mükâfat sediri.

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniUhrevi mükâfat ve teslimiyetEbedi güven durağıSıkıntı ve imtihanın sona erdiğini tescil etmekKulluğun dünyadaki meşakkatinden sonra ilahi himaye altında sarsılmaz bir sükûnete erişmesi.Kesin
İlmiTasnif ve yerleşik bilgiKararlı ilmi zeminŞüphe ve tereddüdü bertaraf edip hükümde sabitlenmekBir meselenin tahkik edilip ilmi bir temele ve değişmez esasa bağlanması hali.Muhtemel
SiyasiHükümranlık ve meşruiyetTaht ve sayvanlı divanOtoriteyi, vakarı ve güvenliği temsil etmekKarar vericinin sarsıntıdan uzak, hâkim ve himaye edilmiş bir konumda bulunması.Güçlü
İktisadiRefah ve artı değerZenginlik ve dingin tüketimÜretim telaşından azade olup nimetten istifade etmekTemel ihtiyaç baskısının aşıldığı, yüksek refah ve istikrarın sergilendiği yaşam düzeyi.Güçlü

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerDenge durumu ve potansiyel kuyusuBir sistemin dinamik dalgalanmalardan sonra minimum enerji seviyesine inerek kararlı bir dengede (potansiyel kuyusunda) sabitlenmesi; tıpkı kökün mekânda ayrılmaksızın durması gibi.Güçlü
Beşeri bilimlerKurumsallaşmış statü ve meşru egemenlik makamıBireyin veya topluluğun çatışma ve tedirginlik evresini aşarak hukuki, sosyal ve mekânsal dokunulmazlığa sahip, tescilli bir statüde istikrar bulması.Güçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKelimeyi sadece sıradan bir oturma mobilyası, modern bir kanepe veya süssüz bir koltuk seviyesine indirgeyerek anlamak.
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an'da bu ifade, örtüsü ve gölgeliği bulunan, yüksekte yer alan, bakanın etrafı temaşa ettiği, mutlak bir dokunulmazlık ve nimet emniyetini simgeleyen saltanat sediridir.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataCennet tasvirlerindeki ilahi adaletin, müminlere bahşedilen manevi vakar ve egemenlik boyutunun sıradan bir salon konforuna indirgenerek basitleştirilmesi tehlikesi doğar.

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Dünyanın çetin imtihanlarına göğüs geren insanın nihai olarak nasıl bir sükûnet, himaye ve vakar zeminine ulaşacağını tek bir kavramla (erâik) billurlaştırdığı için hayati öneme sahiptir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Müminlerin cennetteki nihai hallerini, güven ortamlarını ve inkârcıların aşağılanmasına karşılık onların ulaştığı üstün izzet ve temaşa konumunu tasvir eden ayetlerde (Kehf 18:31, Yâsîn 36:56, İnsân 76:13, Mutaffifîn 83:23, Mutaffifîn 83:35) belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Uhrevi mükâfatın sadece soyut bir boşluktan ibaret olduğu veya tersine alelade dünyevi eşyaların kaba bir tekrarı olduğu şeklindeki sığ yaklaşımları düzeltir; mekân, vakar ve himayenin dengeli terkibini kurar.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamKökleri zemine sağlam tutunan ve hayvanların başından ayrılmadığı misvak ağacı ile çadır içinde gölgeliği bulunan süslü taht üzerine ayrılmamacasına yerleşmek.
  • Soyut anlamDış tehditlerden bütünüyle yalıtılmış bir himaye örtüsü altında, sarsılmaz bir güven, vakar ve ebedi hâkimiyet konumu elde etmek.
  • Sistematik karşılıkBütün çalkantıların ve değişken dinamiklerin son bulduğu, sistemin en yüksek tatmin ve sükûn seviyesinde kararlı hale gelmesi.
  • LaTeX modeliS=(M∩H)×lim⁡Δt→∞P(E)
  • LaTeX açıklamasıFormülde S kararlı sedir ve vakar halini (erîke durumunu); M mekânsal yerleşimi ve tahtı; H gölgelik ve sayvan ile sağlanan himaye örtüsünü; P emniyet ve huzur potansiyelini; Δt→∞ ise bu durumun zamansal olarak ebediyete doğru kararlılıkla uzayıp kalıcılaşmasını temsil eder.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ا