بقل

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ب-ق-ل1 sîga, 35 mücavir kök, 1 ayet, 1 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.عصيمصرضرببقلبَقْلِهَابصلنبتعدسذللقثأبدل

KökSîga 1Ayet 1Sure 1Mücavir 35

▶ Ağı aç (3B)

بقل

ب - ق - ل

KÖK
  • 1 geçiş
  • 1 ayet
  • 1 sîga
  • 13 sözlük

Bakladevamı ›

Notlarım

Sözlükler(13)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Bakla

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR5.700 harf
القاف واللام والباء معهما ق ب ل، ل ق ب، ق ل ب، ب ق ل، ب ل ق مستعملات قبل: قال الخليل: من قَبْلُ ومن بَعْدُ غايتان بلا تنوين، وهما مثل قولك: ما رأيت مثله قط. فإذا أضفته إلى شيء نصبته إذا وقع موقع الصفة، تقول: جاء قبل عبد الله، وهو قبل زيد قادم. وإذا ألقيت عليه من صار في حد الأسماء نحو قولك: من قبل زيد، فصارت من صفة وخفض قبل ب? من فصار قبل منقاداً ب? من، وتحول من وصفيته إلى الاسمية، لأنه لا تجتمع
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR604 harf
البَقْلُ معروف، الواحدة بَقْلَةٌ. والبَقْلَةُ أيضاً: الرِجْلَةُ، وهي البَقْلَةُ الحمقاء. والمَبْقَلَةُ: موضع البَقْلِ. ويقال: كلُّ نبات اخضرّت له الأرضُ فهو بَقْلٌ. قال الشاعر: قومٌ إذا نَبَتَ الربيعُ لهمنَبَتَتْ عَداوَتُهُمْ مع البَقْلِ وبَقَلَ وجهُ الغلام يَبْقُلُ بُقولاً: خرجتْ لحيته. ولا تقل بَقَّلَ بالتشديد. قال ابن السكيت: بَقَلَ نابُ البعير، أي طلع. وأَبْقَلَ الرِمْثُ، وذلك إذا أَدْبى
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR yok21.213 harf
ق ل ب قبل ، قلب ، لقب ، لبق ، بقل ، بلق : مستعملات . قبل : قال ابن المظفر : قَبْل : عقيب بَعْد ، وإذا أفردوا قالوا هو مِن قبلُ ومِن بَعدُ . قال : وقال الخليل : قبلُ وبعدُ رُفِعا رفْعاً بلا تنوين لأنهما غايتان ، وهما مثلُ قولك : ما رأيتُ مثله قطّ فإذا أصفتَه إلى شيء نصبتَه إذا وقعَ موقعَ الصّفة ، كقولك : جاءنا قبلَ عبد الله ، وهو قبلَ زيدٍ قادمٌ . فإذا وقعتَ عليه مِنْ صار في حدّ الأسماء ، كقولك من
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR12.348 harf
(باب الباء والقاف وما يثلثهما في الثلاثي) (بقل) الباء والقاف واللام أصلٌ واحد، وهو مِن النّباتِ، وإليه ترجعُ فُروعُ الباب كلِّه. قال الخليل: البَقْل من النّبات ما ليس بشَجرٍ دِقٍّ ولا جِلٍّ. وفَرَقَ ما بين البَقْلِ ودِقِّ الشَّجر بغِلَظ العُود وجِلَّتِه، فإنَّ الأمطارَ والرِّياحَ لا تكسِرُ عِيدانَها، تراها قائمةً أُكلَ ما أُكِلَ وبَقِيَ ما بَقِيَ. قال الخليل: ابتَقَل القَومُ إذا رَعَوا البقْلَ،
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR425 harf
- قوله تعالى: ﴿بقلها وقثائها﴾ [البقرة/61]، البقل: ما لا ينبت أصله وفرعه في الشتاء، وقد اشتق من لفظه لفظ الفعل، فقيل، أي: نبت، وبقل وجه الصبي تشبيها به (انظر: الأفعال 4/76)، وكذا بقل ناب البعير، قاله ابن السكيت (وعبارته: قد بقل وجهه يبقل بقولا: إذا خرج شعر وجهه، وقد بقل ناب البعير بقولا: إذا طلع، راجع: إصلاح المنطق ص 275). وأبقل المكان: صار ذا بقل (راجع مادة (بطأ) حاشية رقم 1) فهو مبقل، وبقلت
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR623 harf
ب ق ل أبقلت الأرض إذا اخضرت بالنبات وبلد باقل وبقل‏.‏ قال عمرو بن قميئة‏:‏ يهـب المخـاض على غواربها زبـد الفحـول معانهـا بقـل وتبقلت الإبل وابتقلت‏.‏ قال أبو النجم‏:‏ تبقلـت فـي أول التبقـل بين رماحي مالك ونهشل وبقلهـا راعيهـا‏.‏ وأبقل الشجر‏:‏ خرج وقت الربيع في أعراضه شبه أعناق الجراد ويقال حينئذ‏:‏ صار الشجر بقلة واحدة‏.‏ وفلان لا يعرف البواقيـل مـن الشواقيـل فالباقـول الكـوب والشاقـول عصا
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR5.283 harf
بَقَلَ الشيءُ: ظهَر. والبَقْل: معروف؛ قال ابن سيده: البَقْل من النبات ما ليس بشجر دِقًّ ولا جِلًّ ، وحقيقة رسمه أَنه ما لم تبق له أُرومة على الشتاء بعدما يُرْعى، وقال أَبو حنيفة: ما كان منه ينبت في بَزْره ولا ينبت في أُرومة ثابتة فاسمه البقْل، وقيل: كل نابتة في أَول ما تنبت فهو البَقْل، واحدته بَقْلة، وفَرْقُ ما بين البَقْل ودِقِّ الشجر أَن البقل إِذا رُعي لم يبق له ساق والشجر تبقى له سُوق وإِن
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR694 harf
* ب ق ل * * البَقْلُ * معروف الواحدة * بَقْلةٌ * والبقلة أيضا الرجلة وهي البقلة الحمقاء و * المَبْقَلَةُ * موضع البقل وقيل كل نبات اخضرت له الأرض فهو * بَقْلٌ * و * بَقَلَ * وجه الغلام خرجت لحيته وبابه دخل ولا يقال بقَّل بالتشديد و * أَبْقَلَتِ * الأرض أخرجت بقلها و * البّاقِلاّ * إذا شددت اللام قصرت وإذا خففت مددت الواحدة * بَاقِلاةٌ * و * باقلاءةٌ * وقولهم في المثل أعيا من * بَاقِلٍ * هو اسم
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR5.455 harf
بقل الشيء: ظهر وقد اشتق لفظ فعل من لفظ البقل. بقلت الأرض: أنبتت، وبقل الرمث: اخضر، كأبقل، فيهما. قال ابن دريد: يقال: بقلت وأبقلت: إذا أنبتت البقل، لغتان فصيحتان. وأبقل الرمث: إذا أدبى وظهرت خضرة ورقه فهو باقل ولم يقولوا: مقل، كما قالوا: أورس فهو وارس، ولم قولوا: مورس، وهذا من النوادر، كما في الصحاح، قال عامر بن جوين الطائي. فلا مزنة ودقت ودقها ولا روض أبقل
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR11.843 harf
بَقَلَ 1 بَقَلَ بقل قل : see 4, in two places. ― -b2- [Hence,] said of a boy's face, (S, Mgh, K,) aor. بََُقَ , inf. n. بُقُولٌ, (S,) (tropical:) It put forth its beard, (S, TA,) or hair; (K;) as also ↓ ابقل and ↓ بقّل; (K;) or this last is not allowable: (S:) similar to اِخْضَرَّ said of a boy's mustache. (Mgh.) ― -b3- And said of a camel's tush, (tropical:) It cut, or came forth. (ISk, S, TA.)
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR465 harf
بَقَلَ بَقَلَ U ( n. ac. بَقْل 1 ), a. Germinated, put forth ( earth ). بَقَّلَ بَقَّلَ II , أَبْقَلَ IV , a. see I . بَقْل بَقْل 1 , ( pl. بُقُوْل 27 ), a. Vegetable, herb. بَقْلَة بَقْلَة 1t , a. Purslain. بَقَّاْل بَقَّاْل 28 , a. Greengrocer, herbalist. بَاْقُوْل بَاْقُوْل 40 , ( pl. بَوَاْقِيْلُ 66 ), a. Goblet. بَقْلَاوَا بَقْلَاوَا a. A kind of confectionery. بُوْقَال
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR yok20.018 harf
بقل بَقَلَ - يَبْقُلُ - بَقْل بَقَلَ - يَبْقُلُ + الشيء (النبت أو العشب أو الشعر): ينبت على شكل شعيرات وسوق ناعمة كثيرة بَقْل: على وزن " فـَعـْل": اسم فعل " بَقَلَ - يَبْقُلُ ": وهو أيضاً ما يكون بفعل " بَقَلَ - يَبْقُلُ ": النبات الذي ينبت على شكل سوق دقيقة ناعمة كثيرة: كتبات العشب أو الشعر أوالخضار الخضراء: وهو اصطلاحاً الخضار الخضراء
Tamamını oku

Sîgalar(1)

Mücavir kökler35 mücavir (46 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. بصل

    1 ortak ayet · Soğan demektir

  2. عدس

    1 ortak ayet · Ve onun mercimeği

  3. فوم

    1 ortak ayet · Ve onun sarmısağı

  4. قثأ

    1 ortak ayet · Ve onun salatalığı

  5. مصر

    1 ortak ayet · Büyük şehir demektir

  6. هبط

    1 ortak ayet · İnin

  7. بوأ

    1 ortak ayet · Bve bye’den dönüşmüştür

  8. غضب

    1 ortak ayet · Kızgınlık

  9. ذلل

    1 ortak ayet · Zeyl etek denektir

  10. نبت

    1 ortak ayet · Bitki

  11. عصي

    1 ortak ayet · İsyan eder

  12. بدل

    1 ortak ayet · Bedr dolunay demektir

Geçtiği ayetler(1)

  1. … لَنَا رَبَّكَ يُخْرِجْ لَنَا مِمَّا تُنْبِتُ الْأَرْضُ مِنْ بَقْلِهَا وَقِثَّائِهَا وَفُومِهَا وَعَدَسِهَا وَبَصَلِهَا قَالَ أَتَسْتَبْدِلُونَ الَّذِي هُوَ …

    Onun bakliyatıHani; siz, Ey Musa, biz bir çeşit yemeğe elbette dayanamayız. Rabbına dua et de bizim için yerde yetişen samısak, sebze, acur, mercimek ve soğan bitirsin, demiştiniz, Musa da; siz bayağı olan şeyle hayırlı olanı değiştirmek mi istiyorsunuz? Öyleyse bir şehre inin, istediğiniz şeyler vardır, demişti. Onların üstüne horluk ve yoksulluk vuruldu. Allah’ın gazabına uğradılar, şüphesiz ki bu; Allah’ın âyetlerini inkâr ettiklerinden, peygamberlerini de haksız yere öldürdüklerindendi. Bu, isyan ettiklerinden, aşırı gider olduklarındandı.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökبقل
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerنبت, عشب, زرع, قضب
Zıt Kökشجر
Çekirdek Özet 1Topraktan gövdesiz ve yumuşak sürgün olarak fışkıran, yenilip biçildikten sonra kalıcı gövde bırakmayan otsu yeşillik
Çekirdek Özet 2İnsanın çabuk tüketilen, kalıcı güvence sağlamayan ve tabiatı gereği geçici olan en alt düzey dünyevi rızık talebi
Çekirdek Özet 3Yüksek gayeli ve kalıcı nimetin terk edilerek kısa ömürlü, zahmetli ve süreksiz gündelik tüketime razı olunması
Kritik Hata RiskiKelimeyi yalnızca modern mutfak sebzesi veya bakliyat sayarak ayetteki ontolojik ve ahlaki seviye düşüşünü gözden kaçırmak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
بقYarma, içinden dışarı fışkırma, yararak açığa çıkma ve arkasında iz bırakma; nitekim بقر toprağı veya karnı yarmayı, بقع zeminde farklı renkte iz açmayı, بقي ise yarılıp tükenen şeyden geriye bir izin kalmasını ifade ederلDeğnek, uzanma ve hafifçe boy atma işlevi katan harf sayesinde çekirdekteki yarılma hareketi toprağın yumuşakça delinip otsu, narin bir sürgünün dikey olarak yüzeye çıkması anlamına daralmıştır

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
بEv, çadır; iç, barınma, içinde olmaTohumun ve özün toprağın iç haznesinde, karanlık ve korunaklı bir mahfazada saklanması
قUfuktaki güneş, iğne deliği; dönme, toplanma, sınırToprak tabakasının sınırını zorlayarak dar bir yarıktan toplanıp yukarıya doğru odaklanması
لÇoban değneği, üvendire; yöneltme, öğretme, bağlamaSınırı aşan sürgünün gövdesiz ve esnek bir çizgi halinde boy atarak yukarıya yönelmesi
بقلİçeride saklı olanın sınırı yararak ince ve esnek bir sürgün halinde yüzeye fışkırmasıToprağın bağrından çatlayıp çıkan, sert gövdesi bulunmayan, taze ve narin bitkisel hareket

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamSert odunsu gövdesi ve kışa dayanan kök sapı olmayan, yağmurla hızla yeşerip hayvanlarca otlandığında geriye gövde bırakmayan yeşil otsu nebat; ayrıca yüzde beliren ilk bıyık tüyü ve devenin yeni patlayan dişi
Cahiliye şiiri kullanımıCâhiliye şairi Âmir b. Cüveyn et-Tâî bir kuraklık ve kıtlık tasvirinde yerin bitki bitirmeyişini kökün türeviyle anar: فلا مزنة ودقت ودقها / ولا أرض أبقل إبقالها
Erken Arapça kullanımİslâm öncesi ve erken dönem bedevî dilinde develerin ilkbahar otlağına çıkarılmasına تبقل denir; Râciz Ebü'n-Necm el-İclî erken bahar otlamasını şu mısra ile zikreder: تبقلت في أول التبقل

Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāgha.

Sami etimolojik katman

Sami dil ailesinde بقل kökü, tarımsal ve otsu bitki örtüsünü tanımlayan ortak bir leksikal tabakaya aittir. Kökün asli çekirdeği olan بق, Semitik kök matrisinde yarmak, çatlatmak, filiz verip fışkırmak anlamlarını taşır. İbranicede yer alan בָּקָל biçimi doğrudan sebze ve bakliyat türlerini karşılamakta; Batı ve Doğu Aramice/Süryanice katmanında da b-q-l kökü yeşillik, taze ot ve bahçe nebatı manasında kullanılmaktadır. Arapçada bu kök, ağaç niteliği taşımayan, kışın kökü ve sapı kalıcı olmayan mevsimlik bitkileri (ما ليس بشجر) nitelemek üzere fonetik ve semantik bir özelleşmeye uğramış; gövdesiz oluş ve hızla tükeniş kökün ayrılmaz vasfı kılınmıştır.

Güven Kesin

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, Maqāyīs al-Lugha, David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques).

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönبقل fiilinden türeyen isim ve mastarlarToprağın yarılıp yeşillik vermesi, tüyün ciltten belirmesi veya dişin diş etini yararak çıkması somut hareketidirKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice בָּקָל ve Süryanice b-q-lOrtak Sami mirasında taze ot, sebze, bahçe yeşilliği ve bakliyat anlamlarında birebir örtüşürKesin
Daha geniş dilsel ilişkiGüney Arap Yarımadası ve çevre Afro-Asyatik dillerErken tarım ve toplayıcılık terimi olarak taze sürgünleri ifade eden bölgesel müşterek kelimedirGüçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Lisān al-ʿArab, Gesenius Hebrew and Chaldee Lexicon.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
بقلAnlamlıOtsu yeşillik ve filizlenmeYerin taze ot bitirmesi, gövdesiz bitkilerin çıkışıHedef kök; Kur'an'da geçer
بلقAnlamlıAlacalık, açıklık ve kapıyı ardına kadar açmaSiyah ile beyazın karışması, kapının sonuna kadar açılıp aralanmasıKur'an'da geçmez; çekirdekteki açılma ve yarılma hareketi renk zıtlığına ve mekan açıklığına kaymıştır
قبلAnlamlıÖn, yönelme ve kabul etmeBir şeyin ön yüzü, karşılama, zamansal veya mekânsal öncelikKur'an'da geçer; yöneliş ve karşılama ilişkisi
قلبAnlamlıÇevirme, altüst etme ve içini dışına getirmeBir nesneyi tersyüz etme, bir halden diğerine dönüştürmeKur'an'da geçer; çekirdek harflerin ters çevrilmesiyle hareketin yönü değişmiştir
لبقAnlamlıYumuşaklık, uyumluluk ve yatkınlıkBir şeyin kıvamında ve yumuşak olması, ahlak veya elbisenin uyuşmasıKur'an'da geçmez; yumuşaklık boyutu otsu doku ile dolaylı bağ taşır
لقبAnlamlıİsim takma ve lakap vermeBir kimseyi övücü veya yerici özel bir adla nitelemeKur'an'da geçer; kimliğe sonradan eklenen belirti

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
بقلMerkezOtsu ve gövdesiz bitkiTopraktan mevsimlik çıkan, gövdesiz, biçilince geriye sapı kalmayan yeşilliklerdirYalnızca gövdesi ve kışa kalıcı kökü olmayan taze sürgün ve sebzeleri kapsar
نبتKomşuGenel bitme ve büyümeTopraktan canlı olarak çıkan her türlü ağaç, ekin ve otun ortak türeyişidirKökün bitki türüne değil topraktan fışkırma sürecine odaklanır
عشبKomşuTaze ve yaş çayır otuKendiliğinden biten, hayvanların otladığı yabani ve yaş yeşil çayırlardırİnsan besininden çok hayvan otlağına özgüdür ve tarımsal ekimi içermez
زرعKomşuEkilen tohum ve hububatİnsan eliyle ekilen, tohum veren ve tanesi için yetiştirilen tahıllardırTane ve başak üretimine dönük insan emeğini ve tarla ziraatini bildirir
قضبKomşuKesilip biçilen taze yonca ve yeşillikHayvanlara verilmek üzere tekrar tekrar biçilen taze otsu nebatattırSürekli biçilme ve kesilme eylemine odaklanan yeşillik türüdür
شجرZıtSert ve kalıcı gövdeli ağaçKışın da ayakta duran, sert gövdesi ve dalları bulunan kalıcı bitkilerdirبقل biçildiğinde geriye hiçbir gövde kalmazken شجر gövdesiyle kalıcıdır

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaبقلGövdesiz otsu yeşillikSert gövdesi olmayan, kışa kalmayan, hayvan ve insanın tükettiği taze yeşillikKesin
LatinceHerba, holusOt, yeşillik, sebzeHerba genel otsu bitkileri, holus ise mutfakta pişirilen bahçe sebzelerini karşılar; gövdesizlik vurgusu taşırGüçlü
İngilizceHerb, greens, potherbOtsu bitki, taze yeşillikAğaçsı olmayan yıllık bitkiyi ve taze sebzeyi karşılar; kökün ilk sürgün dinamizmini kısmen dışarıda bırakırGüçlü
AlmancaKraut, GemüseOtsu nebat, sebzeKraut odunsu olmayan gövdeyi, Gemüse ise yenilebilir bahçe mahsulünü verirGüçlü
FransızcaHerbe, légumeOt, taze sebzeOdunsu dokudan yoksun, hızlı tüketilen yeşillik anlamını taşırGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Littré Dictionnaire de la langue française.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
بَقْلِهَاYerin bitirdiği gövdesiz sebze, taze yeşillik ve otsu gıdalarİsrailoğullarının ilahi bir lütuf olan kudret helvası ve bıldırcın etinden bıkıp topraktan çıkan basit, zahmetli ve gündelik tüketim maddelerini talep etmesi bağlamı (Bakara 2:61)

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamRızık ve şükür bahsiİsrailoğullarının yüce ve zahmetsiz olanı bayağı ve zahmetli olanla değişmesi üzerinden insanın fıtri nankörlüğü ve heva tartışmasıYüksek ilahi lütuf ile düşük dünyevi arzu arasındaki zıtlaşma
FıkıhZekât ve öşür hukukuToprak ürünlerinin zekâtında (öşür) sebze ve bakliyatın (bakar ve bakl türlerinin) zekâta tabi olup olmadığı, dayanıklı gıda (iddihar) şartıDayanıklı ve saklanabilir olmayan, çabuk bozulan yaş sebze kategorisi
TefsirTahlil ve kıssa tahliliBakara 2:61'de geçen ürünlerin tabiatı; insanın manevi doyumu terk edip bedensel ve alışılageldik tatlara yönelişinin analiziZahmetli, geçici ve aşağı derecedeki dünyalık talebi
HadisMescid adabı ve nebevi tıpSarımsak, soğan ve pırasa gibi kokulu sebzeler için kullanılan البقلة الخبيثة tamlaması ve taze yeşilliklerin tüketim adabıKokusu rahatsızlık veren veya pişirilmeden yendiğinde eza veren yaş nebat

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniNimet hiyerarşisiAşağı düzey dünyevi talepİmtihan unsuruKalıcı ve manevi güvence sağlayan nimeti bırakıp geçici bedensel lezzetlere meyledişi simgelerKesin
İlmiBotanik sınıflandırmaGövdesiz yıllık bitki örtüsüTaksonomik tabanAğaç (شجر) ve hububat (زرع) dışında kalan yumuşak dokulu florayı belirlerKesin
SiyasiToplum psikolojisi ve kölelik refleksiAlışılmış konfor arayışıİradesizlik ve gerilemeÖzgürlüğün getirdiği yüksek sorumluluğu terk edip Mısır'daki kölelik mutfağının yeşilliğine dönme arzusuGüçlü
İktisadiZirai üretim ve tüketimDayanıksız ve çabuk tüketim malıGündelik iaşeStoklanamayan, anında pazarlanması ve tüketilmesi gereken düşük katma değerli ürünGüçlü

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerDüşük sönümleme ve kısa ömürlü salınım periyodu (geçici durum dinamiği)Sisteme dışarıdan verilen enerjiyle hızla tavan yapan ancak kalıcı yapı (odunsu doku) kuramadığı için ilk dış etkide sıfıra inen geçici rejim dalgasıdırGüçlü
Beşeri bilimlerAnlık tatmin arayışı (kısa vadeli hedonizm ve miyopik tercih)Bireyin uzun vadeli stratejik hedefleri ve yüksek idealleri terk ederek anlık, geçici ve düşük maliyetli fizyolojik doyumları tercih etmesi davranışıdırKesin

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKelimeyi sadece kuru baklagiller (fasulye, nohut, mercimek) veya pazar sebzesi olarak dar bir mutfak kategorisine hapsetmek
Kur'an içi daha geniş anlamKök, insanın toprağa bağımlı, stoklanamayan, zahmetle elde edilen ve kölelik psikolojisini yansıtan her türlü düşük nitelikli gündelik tüketim arzusunu kapsar
Yanlış anlamanın doğuracağı hataİsrailoğullarının kınanma sebebini sadece basit bir beslenme tercihi sanmak; oysa ayetteki kınama, özgürlük ve ilahi koruma yerine Mısır'daki kölece beslenme alışkanlığına dönme iradesizliğinedir

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın nimet anlayışında dikey hiyerarşiyi gösterir; bedenin alt düzey, geçici ve zahmetli arzuları ile ruhun yüce, kalıcı ve ilahi bağışları arasındaki ahlaki ayrımı tek bir kelimeyle billurlaştırır.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?İsrailoğullarının çöldeki dönüşümünü, özgürlük imtihanını ve fıtrata aykırı isteklerini konu edinen kıssa ayetlerinde (Bakara 2:61) belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Sebze ve bitkisel gıdaların bizatihi haram veya değersiz olduğu zannını düzeltir; yerginin nesneye değil, daha hayırlı olanı (الذي هو خير) daha aşağı olanla (الذي هو أدنى) değişme ahlakına yönelik olduğunu gösterir.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamTopraktan ince bir yarılmayla fışkıran, odunsu ve kalıcı gövdesi bulunmayan, biçildiğinde kökü ve sapı devam etmeyen narin, geçici yeşillik ve sebze.
  • Soyut anlamKısa ömürlü, birikim sağlamayan, anlık bedensel hazlara dayalı, yüksek gayeleri unutturan düşük düzeyli dünyevi arzu ve tüketim davranışı.
  • Sistematik karşılıkİlahi teklifin ve manevi tekamülün sunduğu kalıcı değerler düzeninden kopup gündelik, zahmetli ve süreksiz fiziksel ihtiyaçların esiri olma durumu.
  • LaTeX modeliΔU=Uh−Ul  ⟹  ψ(x):Uh→Ul  ⟺  τ(x)→0
  • LaTeX açıklamasıModelde Uh yüksek mertebeli, kalıcı ve zahmetsiz ilahi nimeti; Ul ise düşük mertebeli, geçici ve zahmetli dünyevi metaı temsil eder. ψ(x) operatörü bireyin tercihini yüce olandan bayağı olana doğru kıran ahlaki seviye düşüşünü ifade eder. Bu durum ancak sistemin kalıcılık ve zamansal direnç katsayısının (τ(x)) sıfıra yaklaşması, yani tüketilen nesnenin ardında hiçbir kalıcı yapı bırakmayan bir otsu nebat gibi hızla sönümlenmesiyle gerçekleşir.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ب