جذذ

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ج-ذ-ذ2 sîga, 13 mücavir kök, 2 ayet, 2 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.أرضرببمَجْذُوذٍرجعغيرجذذسعدجعلدومسموخلدكبرشيأ

KökSîga 2Ayet 2Sure 2Mücavir 13

▶ Ağı aç (3B)

جذذ

ج - ذ - ذ

KÖK
  • 2 geçiş
  • 2 ayet
  • 2 sîga
  • 9 sözlük

Bir şeyin gelişigüzel parçası.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(9)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Bir şeyin gelişigüzel parçası.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR402 harf
باب الجيم مع الذال ج ذ مستعمل فقط جذ: الجَذُّ: القَطعُ المُستأصلُ الوَحِيُّ والجُذاذُ: قِطَعُ ما كُسِرَ، الواحدةُ جُذاذةٌ، كما جُعِلتِ الأصنامُ جُذاذاً وقُطِعَ أطرافها فتلك القِطعُ الجّذاذُ. والجُذاذُ: قِطَعُ الفِضَّةِ الصِّغارُ. والجَذيذُ: السَّويقُ، والجَذيذةُ: الجَشيشةُ لإذا اتخُذت من السَّويقِ الغليظ. وجَذَذتُ الحَبلَ فانجد أي تَقَطع فهو مجذوذٌ. وقوله تعالى: "عَطاءٌ غَير مجذوذ"ٍ، أي غير
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR373 harf
جَذَذْتُ الشيءَ: كسَّرته وقطّعته. والجُذاذُ والجِذاذُ: ما تقطّعَ منه، وضمُّه أفصح من كسره. و"عطاء غير مَجْذوذٍ"، أي غيرَ مقطوعٍ. الكسائي: يقال لحجارةِ الذهبِ جُذاذٌ، لأنها تكسَّر. والجُذاذاتُ:ا لقُراضاتُ. والانْجِذاذ: الانقطاع. قال الفراء: يقال رَحِمٌ جَذَّاءُ وحَذَّاءُ، بالجيم والحاء ممدودان، وذلك إذا لم توصَل. وما عليه جُذَّةٌ، أي شيءٌ من الثياب. والجَذيذَةُ: السَويقُ.
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR87 harf
ج ذ ذ جذ الحبل وعطاء غير مجذوذ وجعله جذاذاً وسقاهم الجذيذ والشراب اللذيذ وهو السويق‏.‏
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR2.457 harf
الجَذُّ: كسر الشيء الصُّلْب. جَذَذْتُ الشيءَ: كسرتُه وقطَعْتُه والجُذاذُ والجِذاذُ: ما كسر منه، وضمه أَفصح من كسره، والجَذُّ: القَطْع الوحِيُّ المُستأْصِلُ، وقيل: هو القطع المستأْصِل فلم يُقَيَّدْ بوحاء؛ جَذَّهُ يَجُذُّهُ جَذًّ، فهو مجذوذ وجَذيذ، وجَذَّذَه فانْجَذَّ وتَجَذَّذ. وفي التنزيل: عطاء غير مجذوذ؛ فسره أَبو عبيد غير مقطوع، والانْجذاذُ: الانقطاع. قال الفراء: رحِمٌ جَذَّاءُ وحَذَّاءُ،
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR163 harf
* ج ذ ذ * * جَذَّهُ * كسره وقطعه وبابه رد و * الجُذَاذُ * بضم الجيم وكسرها ما كسر منه والضم أفصح وعطاء غير * مَجْذُوذٍ * { أي غير مقطوع و * الجُذَاذَاتُ * القراضات
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR2.116 harf
الجذ: الإسراع، وقد جاء في أمثالهم السائرة في الذي يقدم على اليمين الكاذبة جذها جذ البعير الصليانة، أراد أنه أسرع إليها. الجذ: القطع المستأصل، ومنهم من قيده بالوحي، ومنه الحديث أنه قال يوم حنين: جذوهم جذا، جذه فانجذ وتجذذ، كالجذجذة وهذه عن الصاغاني. الجذ: الكسر، وفي المحكم: كسر الشيء الصلب. جذذت الشيء: كسرته وقطعته والاسم الجذاذ، مثلثة، وهو المقطع المكسر، وضمه أفصح من فتحه فجعلهم جذاذا أي حطاما،
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR268 harf
جَذَّ جَذَّ U ( n. ac. جَذّ 1 ), a. Cut off; broke off. b. Plucked up, uprooted, extirpated. اِنْجَذَذَ اِنْجَذَذَ VII , a. Was cut, severed. جَذّ جَذّ 1 , ( pl. أَجْذَاْذ 38 ), جُذَّة 3t , ( pl. جُذَذ 9 ), a. Piece, fragment. جُذَاْذ جُذَاْذ 24 , a. see 1 .
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR8.912 harf
جذذ جَذَّ - يَجُذُّ - مَجْذُوْذ - مَجْذُوْذُوْن - جُذاذ - جُذاذاً جَذَّ - يَجُذُّ + كائن + شيئاً: يقص و يقطع اتصال شيء طويل بأصله مَجْذُوْذ: اسم مفعول صفة مشبهة من " جَذَّ - يَجُذُّ " مَجْذُوْذُوْن: جمع " مَجْذُوْذ" جُذاذ - جُذاذاً: حال من " مَجْذوذون" واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " قطع معظم الشيء كاملاً عن أصله"، وهي: جَذ َّ - يَجُذُّ،
Maddenin bağlantısı

جذذ جَذَّ - يَجُذُّ - مَجْذُوْذ - مَجْذُوْذُوْن - جُذاذ - جُذاذاً

جَذَّ - يَجُذُّ + كائن + شيئاً: يقص و يقطع اتصال شيء طويل بأصله مَجْذُوْذ: اسم مفعول صفة مشبهة من " جَذَّ - يَجُذُّ " مَجْذُوْذُوْن: جمع " مَجْذُوْذ" جُذاذ - جُذاذاً: حال من " مَجْذوذون" واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " قطع معظم الشيء كاملاً عن أصله"، وهي: جَذ َّ - يَجُذُّ، جَثَّ - يَجُثُّ، بَتَرَ - يَبْتُرُ، حَسَمَ - يَحْسِمُ، قَطَعَ - يَقْطَعُ، قَطَّ - يَقُطُّ

مجذوذ ﴿وأما الذين سعدوا ففي الجنة خالدين فيها ما دامت السماوات والأرض إلا ما شاء ربك عطاء غير مجذوذ(108)﴾ هود جذاذا ﴿فجعلهم جذاذا إلا كبيرا لهم لعلهم إليه يرجعون(58)﴾ الأنبياء مختار الصحاح ● [جذذ] ج ذ ذ: جَذَّهُ كسره وقطعه وبابه رد و الجُذَاذُ بضم الجيم وكسرها ما كسر منه والضم أفصح وعطاء غير مَجْذُوذٍ {أي غير مقطوع و الجُذَاذَاتُ القراضات الراغب جذ الجذ: كسر الشيء وتفتيته، ويقال لحجارة الذهب المكسورة ولفتات الذهب: جذاذ، ومنه قوله تعالى: }فجعلهم جذاذا﴿[الأنبياء/58]،﴾عطاء غير مجذوذ{ [هود/108]، أي: غير مقطوع عنهم ولا محترم وقيل: ما عليه جذة، أي: متقطع من الثياب. ملخص اللسان 1. جَذَّهُ يَجُذُّهُ جَذًّ، الجَذُّ: كسر الشيء الصُّلْب. 2. جَذَذْتُ الشيءَ: كسرتُه وقطَعْتُه 3. والجُذاذُ والجِذاذُ: ما كسر منه، 4. والجَذُّ: القَطْع الوحِيُّ المُستأْصِلُ، 5. والجَذُّ: هو القطع المستأْصِل فلم يُقَيَّدْ بوحاء؛ 6. والانْجذاذُ: الانقطاع. 7. والجِذاذُ: القطع المكسرة، منه. 8. فجعلهم جُذاذاً أَي حُطاماً، 9. فجعلهم جُذاذاً، فهو مثل الحُطام والرُّفات، 10. جُذاذ :قطع الفضة الصغار . 11. والجُذاذات: القراضات. 12. والجُذاذُ: الفِرق. 13. والجَذيذة: السويق. 14. والجَذِيذَة: جَشيشَةٌ تعمل من السويق الغليظ لأَنها تُجَذّ أَي تقطع قطعاً وتُجش. 15. جُذاذ: حجارة الذهب ، لأَنها تكسر وتسحل؛ 16. وجَذَّ النخلَ يَجُذُّه جَذّاً وجَذاذاً وجِذاذاً: صرمه؛ 17. وما عليه جُذّة وما عليه قِزاع أَي ما عليه ثوب يستره؛ 18. الجَذَّان والكذَّان الحجارة الرخوة، 19. المِجَذُّ طرق المِرْوَدِ، وهو الميل؛ لسان العرب ● - جذذ: الجَذُّ: كسر الشيء الصُّلْب. جَذَذْتُ الشيءَ: كسرتُه وقطَعْتُه والجُذاذُ والجِذاذُ: ما كسر منه، وضمه أَفصح من كسره، والجَذُّ: القَطْع الوحِيُّ المُستأْصِلُ، وقيل: هو القطع المستأْصِل فلم يُقَيَّدْ بوحاء؛ جَذَّهُ يَجُذُّهُ جَذًّ، فهو مجذوذ وجَذيذ، وجَذَّذَه فانْجَذَّ وتَجَذَّذ. وفي التنزيل: عطاء غير مجذوذ؛ فسره أَبو عبيد غير مقطوع، والانْجذاذُ: الانقطاع. قال الفراء: رحِمٌ جَذَّاءُ وحَذَّاءُ، بالجيم والحاء، ممدودان وذلك إِذا لم توصَل. وفي الحديث أَنه قال يوم حنين: جُذّوهُم جَذّاً؛ الجَذُّ: القطع، أَي استأْصلوهم قتلاً. والجُذاذ: المُقَطَّع (* قوله «والجذاذ المقطع» جيمه مثلثه كما في القاموس.) والجِذاذُ: القطع المكسرة، منه. فجعلهم جُذاذاً أَي حُطاماً، وقيل: هو جمع جَذيذ، وهو من الجمع العزيز. وقال الفراء في قوله: فجعلهم جُذاذاً، فهو مثل الحُطام والرُّفات، ومن قرأَها جِذاذاً، فهو جمعَ جَذيذ مثل خفيف وخفاف. وفي حديث مازن: فثُرتُ إِلى الضم فكسرته أَجذاذاً أَي قطعاً وكسراً، واحدها جَذ. وفي حديث علي، كرم الله وجهه: أَصولُ بيدٍ جَذَّاءَ أَي مقطوعة، كنى به عن قصور أَصحابه وتقاعدهم عن الغزو، فإِن الجند للأَمير كاليد، ويروى بالحاء المهملة. الليث: الجُذاذُ قِطَع ما كسر، الواحدةُ جُذاذَةٌ. قال: وقطع الفضة الصغار جُذاذ. ويقال لحجارة الذهب: جُذاذ لأَنها تُكسر. والجُذاذات: القراضات. وجُذاذات الفضة: قِطَعها. والجُذاذُ: الفِرق. وسويق جَذيذ: مَجْذوذ. والسويق الجَذيذُ: الكثير الجُذاذ. والجَذيذة: السويق. والجَذِيذَة: جَشيشَةٌ تعمل من السويق الغليظ لأَنها تُجَذّ أَي تقطع قطعاً وتُجش. وروي عن أَنس أَنه كان يأْكلُ جَذيذَة قبل أَن يغدو في حاجته؛ أَراد شربة من سويق أَو نحو ذلك، سميت جَذيذة لأَنها تُجُذُّ أَي تُكَسَّر وتدق وتطحن وتُجشش إِذا طحنت. ومنه حديث علي: أَنه أمر نوفاً البكاليّ أَن يأْخذ من مِزْوده جَذيذاً؛ وحديثه الآخر: رأَيت عليّاً يشرب جَذيذاً حين أَفطر. ويقال للحجارة الذهب: جُذاذ، لأَنها تكسر وتسحل؛ وأَنشد:كما انْصَرفت فوق الجُذاذ المَساحِن وجَذَذْت الحبل جَذّاً أَي قطعته فانجذ. وجَذَّ الأَمرَ عني يَجُذُّه جَذّاً: قطعه. وجَذَّ النخلَ يَجُذُّه جَذّاً وجَذاذاً وجِذاذاً: صرمه؛ عن اللحياني. وما عليه جُذّة وما عليه قِزاع أَي ما عليه ثوب يستره؛ وفي الصحاح: أَي ما عليه شيء من الثياب. الأَصمعي: الجَذَّان والكذَّان الحجارة الرخوة، الواحدة جَذَّانة وكَذَّانة. ومن أَمثالهم السائرة في الذي يقدم على اليمين الكاذبة: جَذَّها جَذَّ البعير الصِّلِّيانَةَ، أَراد أَنه أَسرع إِليها. ابن الأَعرابي: المِجَذُّ طرق المِرْوَدِ، وهو الميل؛ وأَنشد: قالت وقد ساف مِجَذَّ المِرْود قال: ومعناه أَن الحسناء إِذا اكتحلت مسحت بطرف الميل شفتيها ليذدادَ حُمَّة؛ وقال الجَعدي يذكر نساء: تَرَكْن بَطالة وأَخَذْن جذًّا، وأَلقين المكاحِلَ للنبِيج قال: الجذ والمجذ طرف المرود. مقاييس اللغة: (جذ) الجيم والذال أصلٌ واحدٌ، إمَّا كَسْرٌ وإمَّا قَطْع. يقال جذَذْت الشيءَ كسرتُه. قال الله تعالى: ﴿فَجَعَلَهُمْ جُذَاذاً إلاّ كَبِيراً لَهُمْ﴾ [الأنبياء 58]، أي كَسَّرهم. وجذَذْتُه قطَعْته، [ومنه] قوله تعالى: ﴿عَطَاءً غَيْرَ مَجْذُوذٍ﴾ [هود 108]، أي غير مقطوع. ويقال ما عليه جُذّةٌ([18])، أي شيءٌ يستُره من ثيابٍ، كأنّه أراد خِرقةً وما أشبهها. [و] من الباب الجَذِيذة، وهي الحبُّ يُجَدُّ وَيُجعَل سَوِيقاً. ويقال لِحجارة الذّهب جُذَاذٌ، لأنّها تكَسّر وتحلّ. قال الهذليّ([19]): * كما صَرَفَتْ فَوْقَ الجُذاذِ المَسَاحِنُ([20]) * المساحِن: آلات يدقُّ بها حِجارة الذَّهب([21])، واحدتها مِسْحَنَةٌ. فأمَّا المُجْذَوْذِي فليس يبعُد أن يكون من هذا، وهو اللازمُ الرّحْل لا يفارقُه منتصِباً عليه. يقال اجْذَوْذَى؛ لأنّه إذا كان كذا فكأنّه انقطَعَ عن كلِّ شيءٍ وانتصب لسفَره على رَحْله. قال: ألَسْتَ بمُجْذَوْذٍ [على] الرحْلِ دائباً *** فمالك إلاّ ما رُزِقتَ* نصيبُ([22]) القاموس المحيط: الجَذُّ الإِسْراعُ، والقَطْعُ المُسْتَأصِلُ، كالجَذْجَذَةِ، والكسرُ، والاسمُ الجُذاذُ، مُثَلَّثَةً. والجَذاذُ، بالفتح فَصْلُ الشيءِ عن الشيءِ، كالجَذاذَةِ، وبالضم حِجارَةُ الذَّهَبِ. والجُذاذاتُ القُراضاتُ. والجَذَّانُ: حِجارَةٌ رِخْوَةٌ، الواحدَةُ بهاءٍ. وجَذَّاءُ: ع. ورحِمٌ جَذَّاءُ: لم تُوْصَلْ. وسِنٌّ جَذَّاءُ: مُتَهَتِّمَةٌ. وما عليه جُذَّةٌ، بالضم، أي: شيءٌ. والجَذيذُ: السَّويقُ، كالجذيذَةِ، وبِلا لامٍ: ع قُرْبَ مَكَّةَ. والتَّجْذيذُ: أن تَسْتَتْبِعَ القومَ فلا يَتَّبِعَكَ أحدٌ. وانْجَذَّ: انْقَطَعَ. تاج العروس: ج ذ ذ الجَذُّ : الإِسْرَاعُ وقد جاءَ فِي أَمثالِهم السائرة في الذي يُقْدِم على اليَمينِ الكاذِبَة جَذَّهَا جَذَّ البَعِيرِ الصِّلِّيَانَة أَراد أَنه أَسْرعَ إِليها . الجَذُّ : القَطْعُ المُستَأْصِل ومنهم من قيَّدَه بالوَحِيِّ ومنه الحديث أَنه قال يوم حُنَيْنٍ : جُذُّوهم جَذًّا جَذَّه فانْجَذَّ وتَجَذَّذَ كالجَذْجَذَةِ وهذه عن الصاغانيّ . الجَذُّ : الكَسْرُ وفي المحكم : كسرُ الشيْءِ الصُّلْبِ . جَذَذْتُ الشيْءَ : كسَرْتُه وقَطعْتُه والاسمُ الجَذَاذُ مُثَلَّثَةً وهو المَقْطَّع المُكَسَّر وضمّه أَفصحُ مِن فتْحِه " فجَعَلَهُمْ جُذَاذاً " أَي حُطاماً وقيل : هو جَمْعُ جَذِيذ وهو من الجَمْعِ العَزِيزِ وقال الفرَّاءُ : هو مثْلُ الحُطامِ والرُّفَاتِ ومن قرأَها : جِذَاذاً فهو جمَع جَذِيذٍ مثْل خِفَافٍ وخَفِيف قلْت : وهو قِراءَة يَحيى بن وَثَّاب وقال الليث : الجُذَاذُ : قِطَعُ ما كُسِرَ الواحِدَةُ جُذاذَةٌ . والجَذَاذُ بالفتْحِ : فَصْلُ الشيْءِ عن الشَّيْءِ كالجَذَاذَةِ بالهاءِ . الجُذَاذ بالضمِّ : حِجَارَةُ الذَّهَبِ لأَنها تُكَسَّر وتُسْحَل وقِطَعُ الفِضَّةِ الصِّغَارُ . والجُذَاذَاتُ : القُرَاضَاتُ وجُذَاذاتُ الفِضَّة : قِطَعُها . عن الأَصمعيّ : الجَذَّانُ بالفتح : حِجارَةٌ رِخْوَةٌ وهي الكَذَّان الواحدةُ جَذَّانَة وكَذَّانَة بِهَاءٍ . وجَذَّاءُ : ع ببلاد تِهَامةَ ويقال فيه بإِهمال الدال أَيضاً . قال الفرَّاءُ : رَحِمٌ جَذَّاءُ وحَذَّاءُ بالجيم والحاءِ ممدودانِ وذلك إِذا لَمْ تُوصَلْ . وفي حديث عَلِيٍّ رضي الله عنه : أَصُولُ بِيَدٍ جَذَّاءَ أَي مَقطوعة كَنَى به عن قُصُورِ أَصحابِه وتَقَاعُدِهم عن الغَزْوِ فإِن الجُنْدَ للأَمِيرِ كاليَدِ ويروَى بالحاءِ المهملة . وسِنٌّ جَذَّاءُ : مُتَمهَتِّمَةٌ أَي مُتَكسِّرة . يقال : مَا عَلَيْهِ جُذَّةٌ بالضمّ وكذا ما عليهِ قِزاعٌ أَي ما عليه ثَوْبٌ يستُره . وفي الصحاح : أَي ما عليه شَيْءٌ من الثِّيَابِ . والجَذِيذُ : السَّوِيق الغَلِيظ لأَنها تُجَذُّ أَي تُقطَّع قِطَعاً وتُجَشُّ ورُوِيَ عن أَنَسٍ أَنه كان يَأْكُل جَذِيذةً قبل أَن يَغْدُوَ في حاجته . أَراد شَرْبَةً من سَوِيق أَو نحو ذلك سُمِّيَت لأَنها تُجَذُّ أَي تُكَسَّر وتُدَقُّ وتُطْحَن وتُجَشّ إِذا طُحِنَتْ وفي حديث نَوْفٍ البِكَالِيِّك رأَيْتُ عَليًّا يَشرَب جَذِيذاً حين أَفْطَرَ . جَذِيذُ بلا لامٍ : ع قُرْبَ مَكَّةَ ومثْله في معجم أَبي عُبَيْدٍ البكْرِيّ . والتَّجْذِيذُ : أَن تَسْتَتْبِعَ القَوْمَ فلاَ يَتَّبِعَكَ أَحَدٌ نَقَلَهُ الصاغانيُّ . وانْجَذَّ : انْقَطَعَ يقال : جَذَذْتُ الحَبْلَ جَذًّا أَي قَطعتُه فانْجَذَّ ومما يستدرك عليه : " عطاءً غيرَ مَجْذُوذٍ " فَسره أَبو عبيد : غيرَ مقطوعٍ . وكَسْرتُه أَجْذَاذاً : قِطَعاً وكِسَراً وجَمْعُ جَذٍّ . والجُذَادُ : الفِرَقُ . وجَذَّ النَّخْلَ يَجُذُّه جَذًّا وجَذَاذاً جِذَاذاً : صَرَمَه عن اللِّحْيَانِّي . وعن ابنِ الأَعرابيّ : المَجَذُّ طَرَفُ المِرْوَدِ وهو المِيلُ وأَنشد : وعَقَدَ الكَفَّيْنِ بِالمُقَلَّدِ ... أَهكَذَا تَخْرُجُ لَمْ تُزَوَّدِ معناه أَنّ الحَسناءَ إِذا أكْتَحَلَتْ مَسَحَتْ بطَرَفِ المِيلِ شَفتَيْهَا لِتَزدَادَ حُمَّةً كالجِذّ بالكسر قال الجَعدِيُّ يذكر نساءً : تَرَكْنَ بِطَالَةً وأَخَذْنَ جِذًّا ... وأَلْقَيْنَ المَكَاحِلَ للنَّبِيجِ

Sîgalar(2)

Mücavir kökler13 mücavir (21 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. سعد

    1 ortak ayet · Saad dirsekten ele kadar olan kısımdır (ön kol)

  2. دوم

    1 ortak ayet · Devam : Kışın yaprak dökmeyen ağaç, katran ağacı demektir

  3. عطو

    1 ortak ayet · Bölüşmede birisine düşen pay demektir

  4. خلد

    1 ortak ayet · Huld : Parçalanmayan sert kaya demektir

  5. رجع

    1 ortak ayet · Rac’, ırmakta akan suyun ters istikamette aktığı yerdir

  6. غير

    1 ortak ayet · Ğayr, Ğayr dışında demektir

  7. كبر

    1 ortak ayet · Yaşlı adamdır

  8. جنن

    1 ortak ayet · Bahçe demektir

  9. سمو

    1 ortak ayet · “Sem” hayvanın sırtı, “ard” da hayvanın karnıdır

  10. جعل

    1 ortak ayet · Ceal sıcak tencerinin tutulması için kullanılan bez…

  11. أرض

    1 ortak ayet · Hayvanların sırtına sema, alt tarafına ard denir

  12. شيأ

    1 ortak ayet · Şey

Geçtiği ayetler(2)

  1. فَجَعَلَهُمْ جُذَاذًا إِلَّا كَبِيرًا لَهُمْ لَعَلَّهُمْ إِلَيْهِ يَرْجِعُونَ

    Parça parçaDerken hepsini paramparça edip içlerinden büyüğünü, ona başvursunlar diye sağlam bıraktı.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökجذذ
YapıÜçlü
Özel DurumMükerrer
Bağlamsal Yakın Köklerقطع, حطم, فصل
Zıt Kökوصل
Çekirdek Özet 1Sert bir nesneyi kökünden, hızla ve ufalanacak derecede kesip parçalamak
Çekirdek Özet 2Batıl nesnelerin kökten parçalanıp ufalanması ve ilahi nimetin kesintisizliği
Çekirdek Özet 3Varlığın radikal bir müdahaleyle parçalara ayrılması ya da kopuşun nefyedilerek ihsanın sürekli kılınması
Kritik Hata RiskiKökü alelade bir kesme sayıp kökten kazıma ve ufalanma boyutunu gözden kaçırmak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
جذBir şeyi tabanından veya gövdesinden ayırma, sert bir kütleyi tutma veya kesme hareketi; bu anlam جذع kökünde ağaç gövdesi, جذو kökünde ise kökünden tutulan ateş koru şeklinde somutlaşırذİkizleşen harfin getirdiği keskinlik ve süreklilik etkisiyle kök, nesneyi sadece gövdesinden ayırmayı değil; hızla, kökünden koparıp kırıntı ve döküntülere ayıracak derecede ufalamayı ifade eder

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
جDeğnek, deve; taşıma, yol alma, toplamaDirençli, sert bir kütleyi ve üzerinde işlem yapılacak somut gövdeyi temsil eder
ذKapı imgesinin ikizi olarak geçişin ve keskinliğin yoğunlaşması (türetme imge)Nesnenin sınırını yaran, ilk keskin ayrılmayı ve kökten kopuş darbesini başlatan harekettir
ذKapı imgesinin ikizi olarak geçişin ve keskinliğin yoğunlaşması (türetme imge)Keskin ayırma eyleminin yinelenmesiyle parçalanmanın kırıntılara kadar derinleşmesini sağlar
جذذSert kütlenin art arda gelen keskin darbelerle yarılmasıDayanıklı ve somut bir varlığın keskin vuruşlarla kökünden koparılıp ufak parçalara ayrılması hareketidir

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamSert bir ipi hızla ve tamamen kesip koparmak veya katı bir nesneyi vurup kaba öğütülmüş un gibi kırıntılara ayırmak
Cahiliye şiiri kullanımıVeri bulunamadı
Erken Arapça kullanımHuneyn günü düşmanın kökünün kazınması ve savaşta kesin biçimde kesilip atılması için جُذُّوهُمْ جَذًّا ifadesi kullanılmıştır

Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Lisānü’l-ʿArab.

Sami etimolojik katman

Arapça جذذ kökü, Batı ve Doğu Sami dillerinde sert maddeleri budama, kesip ayırma ve kırkma semantik alanıyla örtüşen arkaik bir tabana dayanır. İbranice gāzaz (kırkmak, kesip ayırmak), Aramice ve Süryanice gəzaz (kesmek, budamak) ve Akadca gazāzu (kesmek, kırkmak) biçimleriyle fonetik ve anlamsal açıdan akrabadır. Arapçada ikizleşen ve muda'af biçim alan kök, yalın bir kesmenin ötesine geçerek nesnenin ufalanıp kırıntılara (جُذَاذ) dönüşmesini ve kökten sökülüp atılmasını merkeze alan özgün bir semantik derinlik kazanmıştır.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, David Cohen.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönİpi kökünden koparma ve sert cismi ufalamaİpin hızla kesilmesi ve tahılın kaba öğütülmesi pratiklerinden somutlaşmıştırKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice gāzaz, Süryanice gəzaz, Akadca gazāzuKırpma, kesme ve parçalama eylemlerinde düzenli fonetik ve anlamsal denklik mevcutturGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıBelirgin ve güvenilir bir dil ailesi dışı bağ tespit edilmemiştirVeri bulunamadı

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Lisānü’l-ʿArab.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
جذذAnlamlıSert bir nesneyi kökünden kesip parçalamakİpi veya cismi koparıp ufalanmış kırıntı haline getirmekHedef kök; Kur'an'da geçer
ذجذKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKitābü’l-ʿAyn kaydına göre mühmeldir; Kur'an'da geçmez
ذذجKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKitābü’l-ʿAyn kaydına göre mühmeldir; Kur'an'da geçmez

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
جذذMerkezKökten kesip ufalayarak ayırmaSert cismi kökünden koparıp kırıntı haline getirmektirBir şeyi hem kesip hem de geri döndürülemez biçimde ufalar
قطعKomşuGenel kesme ve ayırmaBir bütünü ikiye veya parçalara ayırmaktırKökten kazıma veya ufalanma şartı aranmaksızın genel kesişi bildirir
حطمKomşuKırma ve ezmeSert ve kuru bir şeyi çiğneyip ezerek parçalamaktırKesme eyleminden ziyade kuruluk ve baskıyla kırılıp ezilmeyi vurgular
فصلKomşuBirbirinden ayırmaBitişik iki nesnenin arasını açarak ayırt etmektirNesneyi yok edip ufalamak değil, sınırlarını belirleyip ayırmaktır
وصلZıtBağlama ve bitiştirmeParçaları veya uçları birbirine ekleyip akışı sürdürmektirKesinti ve kopuşun tam tersine irtibatı ve devamlılığı kurar

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaجذذKökten kesip ufalamaParçalama, kökünü kazıma ve akışı nihai olarak sonlandırma anlamını taşırKesin
Latinceamputare, comminuereKökten kesmek, ufalamakAmputare kökten kesmeyi, comminuere ise kırıntılara ayırmayı karşılarGüçlü
İngilizceto sever completely, to shatter into piecesKökten kesmek, parçalamakSever kökten kopuşu, shatter ise ufalanarak dağılmayı ifade ederGüçlü
Almancazertrümmern, abschneidenParamparça etmek, kesip koparmakKesip ayırma eyleminin yıkıcı ve ufaltıcı boyutunu aktarırGüçlü
Fransızcafracasser, retrancherParçalamak, kesip çıkarmakSomut cismin kırılıp dağılmasını ve akışın kesilmesini ifade ederGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Lewis & Short, Grimm Wörterbuch.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
جُذَاذًاUfalanmış put parçaları, kırıntılarİbrahim aleyhisselamın kavminin putlarını kırıp parça pinçik etmesi bağlamı; Enbiyâ 21:58
مَجْذُوذٍKesilmiş, sonlandırılmış, inkıtaya uğramışCennet ehlinin mazhar olduğu ilahi ihsanın asla kesilmeyeceğini bildiren bağlam; Hûd 11:108

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamNimetin ebediyetiCennet nimetlerinin fani olmayıp kesintisiz devam edeceği meselesiKök, yok oluş ve kesinti şüphesini nefyetmek üzere yoğunlaşır
FıkıhVeri bulunamadıVeri bulunamadıYerleşik bir fıkıh ıstılahı olarak karşılık tespit edilmedi
TefsirŞirkin tasfiyesi ve uhrevi vaatPutların ufalanması ve ilahi lütfun tükenmezliğinin izahıPutların acziyetini hissettirecek somut bir ufalanma ile cennet nimetindeki sonsuz akışın tespiti
HadisSavaş ve akrabalık bağı mecazlarıDüşmanın kökünün kazınması ve kesilmiş akrabalık bağı tasviriKesin, geri dönülmez ve radikal kopuş anlamında yoğunlaşma

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniTevhid ve uhrevi mükafatPutların imhası ve kesintisiz ihsanŞirki kökten tasfiye etmek ve nimetin sürekliliğini teminat altına almakSahte ilahlar parçalanırken gerçek ilahi lütfun ebediyeti vurgulanırKesin
İlmiEpistemolojik tasfiyeYanlış öncüllerin çürütülmesiSahte argüman ve kabulleri kökünden parçalamakGerçeğe perde olan yapay otoritelerin zihnen ufalanmasıdırGüçlü
SiyasiOtorite ve güç dengesiTiranlığın sembolik yıkımıDespotik tahakküm araçlarını etkisiz kılmakToplumu baskılayan sahte kutsallıkların dağıtılmasıdırMuhtemel
İktisadiKaynak akışıAkışın kesilmemesiÜretim ve dolaşımda kopuşu engellemekSistematik iflas veya tedarik krizine yol açacak mutlak duruşları nefyetmektirMuhtemel

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerAyrık parçalanma ve süreksizlik noktasıBir fonksiyonun tanım aralığında aniden kesintiye uğraması veya katı bir cismin darbeyle ufalanması olgusudurGüçlü
Beşeri bilimlerKurumsal desakralizasyon ve yapı sökümToplumsal hiyerarşiyi meşrulaştıran mitlerin ve sembolik yapıların radikal biçimde yıkılıp anlamsızlaştırılmasıdırGüçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökün sadece basit bir kırma veya sıradan bir kesinti düzeyine indirgenmesi
Kur'an içi daha geniş anlamKökün hem batılı kırıntılara ayıracak köklü bir tasfiyeyi hem de ilahi ihsandaki mutlak kopuşsuzluğu kuşatması
Yanlış anlamanın doğuracağı hataİbrahim'in eylemini alelade bir tahribat saymak ve cennet nimetinin sürekliliğindeki ontolojik güvenceyi kavrayamamak

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın batılın imhasını en radikal fiziksel somutlukla, hakkın ihsanını ise en kesin kesintisizlikle sunduğunu gösterir
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?İbrahim kıssasında putların parçalandığı sahnede ve ahiret yurdundaki ebedi nimetlerin nitelendiği ayetlerde belirleyicidir
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Tevhidin sahte otoritelerle uzlaşmayıp onları kökten tasfiye ettiğini ve ilahi lütfun dışsal bir darbeyle kesilemeyeceğini ortaya koyar

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamSert bir nesneyi kökünden kesip koparmak ve kırıntı haline gelecek derecede ufalamak.
  • Soyut anlamBir yapının varlığını radikal biçimde sonlandırmak veya bir lütfun kesintiye uğramasını kesin olarak olumsuzlamak.
  • Sistematik karşılıkSürekliliğin güvence altına alınması veya batıl formun mutlak dekonstrüksiyonu.
  • LaTeX modeliF(x)={0x∈BCx∈A
  • LaTeX açıklamasıModelde B kümesi batıl ve sahte nesneleri simgeler; bu kümedeki elemanlar kökün yıkıcı ve ufaltıcı etkisiyle sıfır noktasına (0), yani mutlak işlevsizliğe ve kırıntı haline indirgenir. A kümesi ise ilahi ihsanı temsil eder; buradaki akış hiçbir kesintiye uğramaksızın sabit ve ebedi bir süreklilikle (C) devam eder.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ج