حرد

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ح-ر-د1 sîga, 2 mücavir kök, 1 ayet, 1 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.حردغدوحَرْدٍقدر

KökSîga 1Ayet 1Sure 1Mücavir 2

▶ Ağı aç (3B)

حرد

ح - ر - د

KÖK
  • 1 geçiş
  • 1 ayet
  • 1 sîga
  • 12 sözlük

Kur'an'daki karşılığı: Biçmek

Notlarım

Sözlükler(12)

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR2.612 harf
باب الحاء والدال والراء معهما د ح ر، ح د ر، ر د ح، ح ر د، د ر ح مستعملات دحر: دَحَرْتُه أدحَرُه دَحْراً أي بعَّدتُه ونَحَّيْتُه. ومَلُوماً مَدْحُوراً أي: مطروداً. حدر: الحَدْر: ما تحدِرُه من عُلْوٍ إلى سُفْل، والمُطاوعة مه الأنْحدار، وحَدَرْتُ السَّفينة في الماء حُدوراً. والحَدور اسم مُنحَدَر الماء في انحطاط صبَبَه، وكذلك الحَدور في سَفْح جَبَل. وحَدَرْتُ القرِاءةَ حَدْراً، وحَدَرَتْ عيَنْي
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR1.222 harf
حَرَدَ يَحْرِدُ بالكسر حَرْداً: قَصَدَ. تقول: حَرَدْتُ حَرْدَكَ، أي قصدتُ قصدك. وقوله تعالى: "وغَدَوْا على حَرْدٍ قادِرين"، أي على قَصْدٍ، وقيل: على منعٍ. من قولهم حارَدَتِ الإبلُ حِراداً، أي قَلَّت ألبانها. والحَرود من النوق: القَليلة الدَّرِّ. وحارَدَتِ السَنَة: قَلَّ مَطَرُها وحَرَدَ يَحْرِدُ حُروداً، أي تَنَحَّي عن قومه، ونزل منفرداً ولم يخالِطْهم. وقال أبو زيد: رجل حَريدٌ من قوم حُرَداء. وقد
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR12.635 harf
ح د ر حدر ، حرد ، دحر ، درح ، ردح : مستعملات . دحر : قال الليث : الدَّحْرُ : تَبْعِيدُك الشيءَ عن الشيء ، يقال : اللَّهم ادْحَرْ عنا الشيْطان أي اطرده ونَحِّه . وقال الله : ( قَالَ اخْرُجْ مِنْهَا مَذْءُومًا مَّدْحُورًا ) ( الأعراف : 18 ) قالوا : مَطروداً . وقال الفرَّاء في قول الله جلَّ وعزَّ : ( الْمَلإِ الاَعْلَى وَيُقْذَفُونَ مِن كُلِّ ) ( الصافات : 8 ، 9 ) قرأ الناسُ بضم الدال ونَصْبها ، فمن
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR17.928 harf
(باب الحاء والراء وما يثلثهما) (حرز) الحاء والراء والزاء أصلٌ واحد، وهو من الحِفْظ والتَّحفظ يقال حَرَزْتُه([1]) واحترزَ هو، أي تحفَّظَ. وناسٌ يذهبون إلى أنّ هذه الزّاءَ مبدلةٌ مِن سين، وأنَّ الأصل الحَرْس وهو وجهٌ. وفي الكتاب الذي للخليل أنّ الحَرَزَ جَوْز محكوكٌ يُلعَب به، والجمع أحْراز. قلنا: وهذا شيءٌ لا يعرَّج عليه ولا مَعْنَى له. (حرس) الحاء والراء والسين أصلان: أحدهما الحِفْظ والآخر
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR408 harf
- الحرد: المنع من حدة وغضب، قال عز وجل: ﴿وغدوا على حرد قادرين﴾ [القلم/25]، أي: على امتناع من أن يتناولوه قادرين على ذلك، ونزل فلان حريدا، أي ممتنعا من مخالطة القوم، وهو حريد المحل. وحاردت السنة: منعت قطرها، والناقة: منعت درها، وحرد: غضب، وحرده كذا، وبعير أحرد: في إحدى يديه حرد (في اللسان: وبعير أحرد: يخبط بيديه إذا مشى خلفه، وقيل: الحرد: أن ييبس عصب إحدى اليدين من العقال وهو فصيل)، والحردية:
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR561 harf
ح ر د حرد عليه‏:‏ غضب وهو حرد عليه وحارد‏.‏ وأسد حارد وأسود حوارد‏.‏ قال الفرزدق‏:‏ لعلك يوماً أن تريني كأنّما بنـي حوالي الأسود الحوارد وفلـان فريـد حريـد وحـل حريـداً‏:‏ متنحياً عن القوم وكوكب حريد‏.‏ ولأحردن حردك أي قصدك‏.‏ وبيت محرد‏:‏ مسنم كالكوخ‏.‏ وحاردت الناقة‏:‏ قل لبنها وناقة محارد وحرود‏.‏ قال قيس ابن عيزارة‏:‏ فحبسن في هزم الضريع فكلها حدباء دامية اليدين حرود ومن المجاز‏:‏
Maddenin bağlantısı

ح ر د حرد عليه‏:‏ غضب وهو حرد عليه وحارد‏.‏ وأسد حارد وأسود حوارد‏.‏ قال الفرزدق‏:‏ لعلك يوماً أن تريني كأنّما بنـي حوالي الأسود الحوارد وفلـان فريـد حريـد وحـل حريـداً‏:‏ متنحياً عن القوم وكوكب حريد‏.‏ ولأحردن حردك أي قصدك‏.‏ وبيت محرد‏:‏ مسنم كالكوخ‏.‏ وحاردت الناقة‏:‏ قل لبنها وناقة محارد وحرود‏.‏ قال قيس ابن عيزارة‏:‏ فحبسن في هزم الضريع فكلها حدباء دامية اليدين حرود ومن المجاز‏:‏ حاردت السنة‏:‏ قل مطرها‏.‏ وحاردت حالي‏:‏ تنكدت‏.‏ وحارد فلان‏:‏ كان يعطي ثم أمسك‏.‏ قال‏:‏ وأنت إذ يبس كل جامد جـارد أقـوام ولـم تحارد والبخـل فـي أيديهـم الأجاعد

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR8.771 harf
الحَرْدُ: الجِد والقصد. حَرَدَ يَحْرِد، بالكسر، حَرْداً: قصد. وفي التنزيل: وغدوا على حرد قادرين؛ والحَرْدُ: المنع، وقد فسرت الآية على هذا، وحَرَّد الشيءَ: منعه؛ قال: كأَن فِداءها، إِذا حَرَّدوُه أَطافوا حولَه. سلَكٌ يتيم ويروى: جَرَّدوه أَي نقوه من التبن. ابن الأَعرابي: الحَرْدُ: القصد، والحَرْدُ: المنع، والحَرْدُ الغيظ والغضب، قال: ويجوز أَن يكون هذا كله معنى قوله: وغدوا على حرد قادرين؛ قال:
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR348 harf
* ح ر د * * حَرَد * قصد وبابه ضرب وقوله تعالى ﴿وغدوا على حرد قادرين﴾ أي على قصد وقيل على منع و * الحَرَدُ * بالتحريك الغضب قال أبو نصر صاحب الأصمعي هو مخفف فعلى هذا بابه فهِم وقال بن السكيت وقد يُحرك فعلى هذا بابه طرِب وهو * حَارِدٌ * و * حَردَانُ * و * الحُرْدِيُّ * من القصب بوزن الكُردي نبطي معّرب والجمع * حَرَادِيُّ * بالفتح ولا يقال الهُردي
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR8.659 harf
حرده يحرده، بالكسر، حردا: قصده ومنعه، كلاهما عن ابن الأعرابي، وقد فسر بهما قوله تعالى: وغدوا على حرد قادرين : كحرده تحريدا، قال: كأن فداءها إذ حردوه أطافوا حوله سلك يتيم وقال الفراء: تقول للرجل: قد أقبلت قبلك، وقصدت قصدك، وحردت حردك. وحرده: ثقبه،ورجل حرد، كعدل، وحارد، وحرد، ككتف، وحريد، ومتحرد، وحردان من قوم حراد، بالكسر، جمع حرد ككتف، وحرداء، جمع حريد بمعتزل
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR13.114 harf
حَرَدَ 1 حَرَدَ حرد , (S, A, Msb, K,) aor. حَرِدَ , (S, K,) inf. n. حَرْدٌ, (S, Msb,) He tended, repaired, betook himself, or directed himself or his course or aim, to or towards; made for or towards; aimed at; sought, pursued, desired, or intended; (him, or it; IAar, K;) syn. قَصَدَ. (IAar, S, A, Msb, K.) Agreeably with this explanation, some render the words of the Kur [lxviii. 25], وَغَدَوْا
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR949 harf
حَرَدَ حَرَدَ I ( n. ac. حَرْد 1 ), a. Intended, purposed. b. Prevented, withheld. c. ( n. ac. حُرُوْد 27 ) [ 'An ], Withdrew, separated from. حَرِدَ حَرِدَ A ( n. ac. حَرَد 4 ) a. [ 'Ala ], Was angry with. b. Was rancorous, spiteful; sulked; pouted. حَرَّدَ حَرَّدَ II , a. Prevented, withheld. b. Plaited. حَاْرَدَ حَاْرَدَ III , a. Yielded a scanty supply. اِنْحَرَدَ اِنْحَرَدَ
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR28.893 harf
حرد حَرَدَ - يَحْرِدُ - حَرْد حَرَد َ - يَحْرِد ُ + كائن + عن أمر: يأبى تمامه ويستنكف عنه غيظاَ وغضباً أو مكارهة: يستنكف عن فعل شيء كان يريد فعله، وذلك بسبب غضب أو استفزاز من آخر أو مكارهة له حَرْد: على وزن "فـَعـْل" اسم فعل " حَرَد َ - يَحْرِد ُ": الاستنكاف عن فعل شيء بسبب غضب أو استفزاز أو مكارهة ﴿وَغَدَوْا عَلَى حَرْدٍ قَادِرِينَ﴾:
Tamamını oku

Sîgalar(1)

Mücavir kökler2 mücavir (3 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. غدو

    1 ortak ayet · Ğida, Sabah yemeği, kahvaltı demektir

  2. قدر

    1 ortak ayet · Kıdr kazandır

Geçtiği ayetler(1)

  1. وَغَدَوْا عَلَى حَرْدٍ قَادِرِينَ

    BiçmekGüçleri yetermiş gibi erkenden gittiler.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökحرد
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerمنع, قصد, غضب
Zıt Kökبذل
Çekirdek Özet 1Bir şeyi kıskançlıkla tutarak başkalarından esirgeme, tecrit etme ve sert bir öfkeyle kesin yöneliş
Çekirdek Özet 2Kendi mülkünü başkalarından yalıtarak men etme ve bencil bir kararlılıkla haksız tasarrufa girişme
Çekirdek Özet 3Nimeti ve payı toplumdan tecrit edip tekelleştirme iradesinin ontolojik iflası
Kritik Hata RiskiKelimeyi yalnızca sıradan bir niyet veya salt öfke sayarak, içinde barındırdığı bilinçli dışlama ve men etme boyutunu gözden kaçırmak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
حرIsınma, daralma, tutuşma, keskinleşme ve hareket kabiliyetinde kısıtlanma; bu çekirdek حرب kökünde şiddetli çatışmaya, حرث kökünde toprağı yarıp sürmeye, حرج kökünde daralma ve sıkışmaya, حرص kökünde şiddetli hırs ve tutkuya işaret ederدKapı, sınır, kesme ve durdurma niteliği taşıyan ses unsuru eklenerek; içteki hararet ve öfkenin dışa dönük kesin bir engelleme, tecrit etme, sınırlama ve başkasını men etme fiiline kilitlenmesini sağlamıştır

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
حÇit, duvarBir alanı dışarıya kapatma, etrafını kuşatma, engelleme ve ayırma
رİnsan başıBilinç, yöneliş, öncelik, kararlılık ve zihinsel odaklanma
دKapıGeçişi engelleme, sınırı kapatma, kilitleme veya durdurma
حردÇit çekerek başı kapıya dikmeZihinsel bir odaklanma ve öfkeyle sınırları kapatıp başkalarının geçişini ve pay almasını kesin olarak engelleme hareketi

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamDevenin ön ayağındaki sinirin çekilip büzülmesi sebebiyle ayağını yere sertçe vurarak kasıntılı yürümesi; sütün veya yağmurun kesilip çekilmesi; kamıştan örülen çitle bir alanın dışarıya kapatılması
Cahiliye şiiri kullanımıTırımmâh bir beytinde غضب ve hınç manasını şu şekilde kaydeder: وابن سَلْمى على حَرْدٍ / Şair Ebû Züeyb el-Hüzelî veya muhadram şair Ferazdak ise yırtıcı hayvanların öfkesini ve hıncını betimlerken şu ifadeyi kullanır: كأنّما بَنِيَّ حوالَيَّ الليُوثُ الحوارِدُ
Erken Arapça kullanımİbnü'l-A'râbî ve Zeccâc gibi erken dönem dilcileri kökün engelleme ve yönelme boyutunu aktarır. Bir hedefe kararlılıkla yönelmeyi ifade etmek üzere şu kadim söz nakledilir: يَحْرُدُ حَرْدَ الجَنَّةِ المُغِلّهْ / Cerîr ise kabilesinin kimseden himaye dilenmeksizin tek başına ayrı konaklamasını şu mısra ile dile getirir: لا نستجير ولا نحلُّ حَرِيدا

Kaynak Kitābü'l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāgha.

Sami etimolojik katman

Arapça حرد kökü, merkezi Sami dillerinde öfke, daralma, tecrit olma ve engelleme ekseninde gelişen fonosemantik bir yapıya sahiptir. İbranicede h-r-d kökü titreme, şiddetli kaygı, dehşet duyma ve panikle geri çekilme anlam alanını kurar (İbranice hārad חָרַד fiili titremek, dehşete kapılmak demektir). Süryanicede h-r-d kökü benzer şekilde gerilme, öfkelenme veya dehşetle sarsılma çağrışımları taşır. Arapçada ise kök, içsel gerilim ve öfke boyutunu korumakla birlikte bedensel/fiziksel bir kısıtlanmaya (sinir büzüşmesi, devenin kaskatı kesilmesi), sosyal bir tecride (topluluktan ayrılıp tek başına konaklama) ve nihayetinde başkalarını mülkten/gelirden mahrum bırakma kastına (men etme) doğru özelleşmiştir. Dolayısıyla Sami dillerindeki ortak duygusal gerilim ve çekilme matrisi, Arapçada aktif bir dışlama, engelleme ve katı bir kasıt halini almıştır.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques, Lisān al-ʿArab.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönحرد kökünün قصد (yöneliş), غضب (hınç/öfke) ve منع/تنحي (engelleme/tecrit) sacayağıDevenin adalesindeki gerilme ve sütün çekilmesi gibi bedensel/tabii hadiselerden hareketle niyetin katılaşması ve yoksulu dışlama eylemine evrilmiştirKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice hārad (titremek, dehşete kapılmak, gerilmek), Süryanice gerilim ve hiddet kökleriDuygusal bir sarsıntı ve kasılma durumunun Arapçada nesnel bir engelleme ve kastetme davranışına genişlemesiGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik katmanda kökün düzenli ve spekülasyondan uzak bir soydaşı tespit edilememiştirVeri bulunamadı

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Maqāyīs al-Lugha, Gesenius Hebrew and Chaldee Lexicon.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
حردAnlamlıMen etme, yönelme, öfkeHedef kök; başkasını dışlayarak kesin bir kararla mülküne yönelmeKur'an'da geçer
حدرAnlamlıAşağı indirme, yuvarlamaBir şeyi yukarıdan aşağıya akıtma, gözyaşının dökülmesi veya süratle inişKur'an'da geçmez
رحدAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştirKur'an'da geçmez
ردحAnlamlıGenişleme, yayılma, ağırlıkBir nesnenin tabanının geniş ve ağır olması, ağır yük veya geniş çadırKur'an'da geçmez
دحرAnlamlıKovma, uzaklaştırma, hor görmeBirini güç kullanarak bulunduğu yerden şiddetle sürüp defetmeKur'an'da geçer
درحAnlamlıİhtiyarlık sebebiyle güçsüz adımlarla yürümeYaşlılık veya zayıflıktan dolayı kısıtlı ve kısa adımlarla ilerlemeKur'an'da geçmez

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
حردMerkezMen etme ve öfkeyle yönelmeBaşkasına pay vermemek kastıyla, hınç ve tecrit iradesiyle kesin bir eyleme girişmeKararlılık, dışlama ve cimriliğin birleşik halidir
منعKomşuEngellemeBir şeyin gerçekleşmesine veya birinin bir şeye ulaşmasına fiilen engel olmaحرد kökündeki içsel öfke ve zihinsel kilitlenme şart değildir
قصدKomşuYönelme ve hedeflemeBir hedefe doğru orta yolu bularak veya doğrudan ilerlemeحرد kökünde mevcut olan haksız esirgeme ve dışlama olumsuzluğunu içermez
غضبKomşuÖfkelenmeİntikam ve tepki duygusunun kabarmasıحرد gibi mülkiyet sınırlarını kapatıp başkalarını menetme projesine dönüşmesi zorunlu değildir
بذلZıtKarşılıksız verme ve açmaElindekini esirgemeden başkalarına sunma, paylaştırma ve sınırları kaldırmaحرد kökünün içerdiği kapatma ve men etme tavrının tam zıddıdır

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaحردMen etme, hınçla yönelmeNiyeti başkalarını mahrum bırakacak şekilde katılaştırma ve sınır çekme eylemiKesin
LatinceInterdictio, obstinatioYasaklama, inatçı kararlılıkInterdictio hukuki men ve yoksun bırakmayı, obstinatio ise körü körüne kararlılığı karşılar; ancak hınç boyutunu tam vermezGüçlü
İngilizceSpiteful withholding, sullen resolveHınçla mahrum bırakma, inatçı azimBaşkasına yarar sağlamama gayesiyle sergilenen öfkeli ve bencil kararlılığı ifade ederGüçlü
AlmancaMissgünstiges Vorenthalten, verbitterter EntschlussHasetle esirgeme, öfkeli kararlılıkBir hakkı veya nimeti başkasından kıskançlıkla esirgeme kastını karşılarGüçlü
FransızcaPrivation malveillante, résolution rancunièreKötü niyetli mahrum etme, kinle azmetmeKin ve öfkeyle birleşen dışlayıcı iradeyi karşılarGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Lisān al-ʿArab.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
حَرْدٍ (İsim / Mastar)Yoksulları bahçe ürününden menetme, haksız bir tecrit ve öfkeli bir kararlılıkBahçe sahiplerinin (ashâb-ı cenne) sabah erkenden yoksullara hiçbir şey bırakmama kastıyla ve kendilerini buna muktedir görerek yola çıkışlarını anlatan bağlam (Kalem 68:25)

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİlahi takdir ve insan iradesi (kader ve istitaat)İnsanın kendi gücüne güvenerek ilahi iradeyi (inşâallah demeyi) ve ahlaki sorumluluğu dışlayan kesin kastının ontolojik geçersizliğiİnsanın kendini mutlak muktedir sanarak bencil bir azme kilitlenmesi
FıkıhZekât, infak ve mülkiyet hukukuYoksulun ürün üzerindeki hakkını (hasat günü hakkı) gasp etme kastıyla yapılan erken hasat hilesinin fıkhi ve ahlaki hükmüMülkü toplumun zayıflarından kaçırma ve men etme hilesi
TefsirKalem Suresi 25. ayetin tefsiriAyetteki حَرْد lafzının منع (men etme), غضب (öfke), قصد (kararlılık) veya köy/bölge adı olup olmadığı tartışmasıMüfessirlerin ekseriyetine göre yoksulları mahrum bırakma kastı ve katı bir kararlılık
HadisBahçe sahipleri kıssası ve cimrilik ahlakıNimetin şükrünü eda etmeyip zayıfları dışlayanların akıbetine dair rivayetler ve cimrilikten sakındırmaHırs ve hasetle mülkü tecrit etmenin bereketi yok edeceği uyarısı

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniKul-Rab ve kul-toplum ilişkisiNimetin emanet oluşunu inkârSorumluluğu reddetmeNimeti vereni ve nimet üzerindeki muhtaç haklarını dışlayarak mutlak mülkiyet iddiasına girişmeKesin
İlmiİrade ve nedensellik kurgusuKör teleoloji ve tek taraflı planlamaYanılsama üretmeSistemin dış etkenlerini ve ilahi müdahaleyi yok sayarak kendi planını mutlaklaştırma yanılgısıGüçlü
SiyasiToplumsal tabakalaşma ve iktidarSeçkinci dışlama ve tecritSosyal bağı koparmaİktidar ve kaynak sahiplerinin toplumun alt katmanlarını kamusal paylaşımdan bütünüyle tasfiye etme tavrıGüçlü
İktisadiKaynak dağılımı ve hasat ekonomisiTekelcilik ve haksız esirgemePaylaşımı engellemeZenginliği dar bir zümrede tutup yoksulun meşru payını gasp ederek serbest dolaşımı tıkamaKesin

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerYalıtılmış kapalı sistem (entropik kilitlenme)Dış çevreyle madde ve enerji alışverişini tamamen kesen bir sistemin kendi içinde kaçınılmaz olarak düzensizliğe ve yıkıma sürüklenmesi gibi, mülkün dışa kapatılması da bereketi sıfırlarGüçlü
Beşeri bilimlerSosyal dışlama ve sınıfsal gettolaşmaEgemen sınıfın zenginliği kendi tekelinde tutarak alt sınıflarla olan ahlaki ve hukuki bağı koparması; bu tecridin toplumsal sözleşmeyi feshedip krize yol açmasıKesin

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKelimeyi yalnızca sıradan bir niyet veya basit bir öfke patlaması gibi görerek, ekonomik ve ahlaki bir gasbı ifade eden çok katmanlı tecrit boyutunu atlamak
Kur'an içi daha geniş anlamحرد lafzı; bilinçli bir cimrilik, zayıflara karşı duyulan hınç, kendi sınırlarını dış dünyaya kapatma arzusu ve ilahi denetimi hiçe sayan kibirli bir kararlılığın bileşimidir
Yanlış anlamanın doğuracağı hataBahçe sahiplerinin suçunu salt erkenden yola çıkmak veya alelade bir öfke sanmak; mülkiyetin toplumsal ve ilahi boyutunu reddeden yapısal zulmü kavrayamamak

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın infak ahlakını ve mülkiyet felsefesini zıddı üzerinden en berrak şekilde somutlaştıran kavramlardan biridir; cimriliğin yalnızca malı tutmak değil, başkasına karşı öfke dolu bir dışlama eylemi olduğunu gösterir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Kalem Suresi'ndeki bahçe sahipleri kıssasında (Kalem 68:17-33) ve Kur'an'ın mülkte yoksulun hakkı olduğunu bildiren zekât ve infak bağlamlarındaki ilahi uyarılarda belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?İnsanın kendi emeği veya mülkü üzerinde dilediği gibi mutlak tasarruf hakkına sahip olduğu, zayıflara pay vermemenin rasyonel bir iktisadi tedbir sayılabileceği yönündeki bencil yanılgıyı tashih eder.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamCanlının adalesini kasarak dış dünyaya kapanması, sütün/yağmurun kesilmesi, bir arazinin çitle çevrilip başkalarına kapatılması.
  • Soyut anlamNimeti toplumdan ve muhtaçlardan esirgemek amacıyla öfke ve inatla bilenmiş dışlayıcı bir kararlılık gütmek.
  • Sistematik karşılıkMülkü dolaşımdan çekerek yalıtılmış bir tekel haline getirme iradesinin ahlaki, fıkhi ve ontolojik çöküşü.
  • LaTeX modeliR={x∈M∣Φ(x)∧¬P(x,Y)}  ⟹  lim⁡t→TR=∅
  • LaTeX açıklaması

Modelde M mevcut mülk ve nimetler kümesini, x bu mülkten elde edilen ürünü temsil eder. Φ mülk sahiplerinin öfke ve katı kararlılıkla şekillenen niyet fonksiyonunu, P(x,Y) ise ürünün muhtaç ve yoksullar kümesi Y ile paylaşılma durumunu simgeler. Mülk sahipleri paylaşımı dışlayarak (¬P) mülkü bencil bir kararla tecrit ettiklerinde elde tutulmak istenen sonuç kümesi R, ilahi müdahale anı olan T zamanına ulaşıldığında sıfırlanmakta (∅) ve bahçe kül haline gelmektedir. Formül, dışlayıcı tecrit iradesinin mutlak yok oluşla neticelendiğini sembolize eder.

Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ح