حظظ

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ح-ظ-ظ3 sîga, 82 mücavir kök, 7 ayet, 5 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.ثنينسيحَظًّاأنثحَظٍّحظظنصفذكرعظموثقغرو

KökSîga 3Ayet 7Sure 5Mücavir 82

▶ Ağı aç (3B)

حظظ

ح - ظ - ظ

KÖK
  • 7 geçiş
  • 7 ayet
  • 3 sîga
  • 9 sözlük

Huzve atışlardaki hedef demektir. Vav za’ya dönüşmüş, Hazze olarak atışlardaki isabetten kinaye olarak yarışmadaki pay, ödül manasındadır.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(9)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Huzve atışlardaki hedef demektir. Vav za’ya dönüşmüş, Hazze olarak atışlardaki isabetten kinaye olarak yarışmadaki pay, ödül manasındadır.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR441 harf
باب الحاء مع الظاء ح ظ مستعمل فقط ظ ح حظ: الحَظُّ: النَّصيبُ من الفَضْل والخير، والجميع: الحُظُوظ. وفلان حَظيظ، ولم نَسْمَعْ فيه فِعلاً. ناس من أهل حِمْص يقولون: حَنْظ، فإذا جَمَعوا رَجَعوا إلى الحُظُوظ، وتلك النُونُ عندهم غُنَّةٌ ليست بأصلية. وإنّما يَجري على ألْسنتهم في المُشَدَّد نحو الرُزّ يقولون: رُنْز، ونحو أُتْرُجَّة يقولون أتْرُنْجة، ونحو اجّار يقولون انّجار فإذا جَمَعوا تركوا الغُنَّة
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR367 harf
الحَظُّ: النصيبُ والجَدُّ، وجمع القلّة أَحُظٌّ، والكثير حُظوظٌ وأَحاظٍ على غير قياس، كأنَّه جمع أَحْظٍ. قال الشاعر: وليس الغِنى والفقرُ من حيلةِ الفَتىولكنْ أَحاظٍ قُسِّـمَـتْ وجُـدودُ تقول منه: ما كنتَ ذا حَظٍّ، ولقد حَظِظْتَ تَحَظُّ فأنت حظٌّ وحظيظٌ ومَحْظوظٌ، أي جديدٌ ذو حَظٍّ من الرزق. وأنت أَحَظُّ من فلان. والحُظُظُ والحُظَظُ: لغةٌ في الحُضَضُِ، وهو دواءٌ.
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR186 harf
ح ظ ظ إنه لذو حظ عظيم من المال وذو حظ من العلم‏.‏ ولهم حظوظ وأحاظ وأصله أحاظ جمع أحظ‏.‏ قال‏:‏ ولكن أحاظ قسمت وجـدود وقد حظظت يا رجل وحظظت مثل مسست وأنت محظوظ وحظيظ وهو أحظ من غيره‏.‏
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR2.804 harf
الحَظُّ: النَّصِيبُ، زاد الأَزهري عن الليث: من الفَضْل والخيْر. وفلان ذو حَظّ وقِسْم من الفضل، قال: ولم أَسمع من الحظِّ فِعْلاً. قال ابن سيده: ويقال هو ذو حَظٍّ في كذا. وقال الجوهري وغيره: الحَظّ النصيب والجَدّ، والجمع أَحُظٌّ في القِلَّة، وحُظوظ وحِظاظٌ في الكثرة، على غير قياس؛ أَنشد ابن جني: وحُسَّدٍ أَوْشَلْتِ من حِظاظِها، على أَحاسِي الغَيْظِ واكْتِظاظِها وأَحاظٍ وحِظاء، ممدود، الأَخيرتان من
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR272 harf
* ح ظ ظ * * الحَظُّ * النصيب والجد تقول * حَظَّ * الرجل يحظ بالفتح * حَظَّا * أي صار ذا حظ من الرزق فهو * حَظٌّ * و * حَظِيظٌ * و * مَحْظوظٌ * و * حَظِّيٌّ * بوزن مكي ذكره في ج د د و * الحُظُظُ * بضم الظاء الأولى وفتحها لغة في الحضض وهو دواء والحضظ بالضاد مع الظاء لغة فيه
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR2.341 harf
الحظ: النصيب والجد، كما في الصحاح. وزاد في النهاية: والبخت أو خاص بالنصيب من الخير والفضل، كما نقله الليث. يقال: فلان ذو حظ وقسم من الفضل قال: ولم أسمع من الحظ فعلا. وقال الأزهري:للحظ فعل عن العرب وإن لم يعرفه الليث ولم يسمعه. ج في القلة أحظ، كأشد، وأحاظ، على غير قياس، كأنه جمع أحظ، نقله الجوهري، أي في الكثير، وأنشد للشاعر: وليس الغنى والفقر من حيلة الفتى ولكن
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR510 harf
حَظَّ حَظَّ A ( n. ac. حَظّ 1 ), a. Was fortunate, lucky; was well off. b. Gave pleasure, delighted. أَحْظَظَ أَحْضَضَ IV , a. see I (a) . حَظّ حَظّ 1 , ( pl. حُظّ 3 , أَحْظُظ 16 , حِظَاْظ 23 , حُظُوْظ 27 , حُظُوْظَة 27t ), a. Lot, portion. b. Chance, fortune, luck, good fortune. c. Happiness, felicity; pleasure, enjoyment. حَظِّيّ حَظِّيّ 1yi , a. Fortunate, lucky; well-off;
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR10.265 harf
حظظ حَظَّ - يَحَظُّ - حَظّ - ذو حَظّ حَظَّ - يَحَظُّ + كائن + شيئاً + من شيء: يصير ذا حظ منه: ينوبه من الخير جزء: يكون له نصيب من الخير والنفع في شيء أو أمر حَظّ: على وزن " فـَعـْل" اسم فعل بمعنى مفعول من " حَظَّ - يَحَظُّ ": الجزء من الخير والنفع الذي يحصل عليه أحد المستحقين حين قسمة شيء بينهم ذو حَظّ: ذو حصة ونصيب من الخير واللفظ ينتمي
Tamamını oku

Sîgalar(3)

Mücavir kökler82 mücavir (102 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. نصف

    2 ortak ayet · Yarısı

  2. ذكر

    4 ortak ayet · Zikr : Yay görevi gören ağaç dal parçasıdır

  3. ثني

    2 ortak ayet · Sena yaka demektir

  4. عظم

    3 ortak ayet · Büyük

  5. أنث

    2 ortak ayet · Eğildiği zaman tekrar eski yerine gelen demir gibi şeylere…

  6. ثلث

    2 ortak ayet · Sülle çokluk demektir

  7. وثق

    2 ortak ayet · Anlaşma

  8. مثل

    3 ortak ayet · Çamurdan yapılan ve bir şeye benzetilen nesne, heykeldir

  9. ورث

    2 ortak ayet · “İrs”, ateş söndükten sonra kalan kül ve kömür atıklarına…

  10. ترك

    2 ortak ayet · Terke civciv çıkmış yumurta kabuğu demektir

  11. نسي

    2 ortak ayet · Çadırın kurulduğu yer demektir

  12. غرو

    1 ortak ayet · Bulaştırdık

Geçtiği ayetler(7)

  1. وَلَا يَحْزُنْكَ الَّذِينَ يُسَارِعُونَ فِي الْكُفْرِ إِنَّهُمْ لَنْ يَضُرُّوا اللَّهَ شَيْئًا يُرِيدُ اللَّهُ أَلَّا يَجْعَلَ لَهُمْ حَظًّا فِي الْآخِرَةِ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ

    HisseKüfre koşanlar, seni üzmesin. Şüphesiz onlar, Allah’a zarar veremezler. Allah, onlara ahirette hiç bir nasib vermemek istiyor. Onlar için büyük bir azab vardır.

  2. … وَجَعَلْنَا قُلُوبَهُمْ قَاسِيَةً يُحَرِّفُونَ الْكَلِمَ عَنْ مَوَاضِعِهِ وَنَسُوا حَظًّا مِمَّا ذُكِّرُوا بِهِ وَلَا تَزَالُ تَطَّلِعُ عَلَى خَائِنَةٍ …

    HisseAhidlerini bozmalarından ötürü onlara la’net ettik, kalblerini de katılaştırdık. Onlar, kelimeleri yerlerinden değiştiriyorlar. Kendilerine öğretilenlerin bir kısmını unuttular. İçlerinden pek azı müstesna daima hainliklerini görürsün. Sen; onları affet ve geç. Muhakkak Allah; ihsan edenleri sever.

  3. وَمِنَ الَّذِينَ قَالُوا إِنَّا نَصَارَى أَخَذْنَا مِيثَاقَهُمْ فَنَسُوا حَظًّا مِمَّا ذُكِّرُوا بِهِ فَأَغْرَيْنَا بَيْنَهُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاءَ إِلَى …

    HisseBiz, hristiyanız diyenlerden de söz aldık. Onlar da kendilerine öğretilenlerin bir kısmını unuttular. Bu yüzden kıyamete kadar aralarına kin ve düşmanlık saldık. Allah; yapmakta olduklarını kendilerine haber verecektir.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökحظظ
YapıÜçlü
Özel DurumMükerrer
Bağlamsal Yakın Köklerنصب, قسم, سهم
Zıt Kökحرم
Çekirdek Özet 1Bir bütünden ayrılan, tahsis edilen ve korunan hayır, lütuf ve nasip payı
Çekirdek Özet 2İlahi taksimat sonucu bireye düşen dünyevi hisse, fıtri kabiliyet veya ahiret nasibi
Çekirdek Özet 3Adalet ve lütuf dengesiyle belirlenen hak ediş, paylaşım ve sorumluluk kotası
Kritik Hata RiskiKökün salt kör bir tesadüf ve şans olarak algılanıp ilahi takdir ve ahlaki gayret boyutunun göz ardı edilmesi

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
حظBir şeyi sınırlandırma, koruma altına alma, çevirme ve kendine ayırma hareketini ifade eder; حظر kökünde bu çekirdek koruma amacıyla bir yerin etrafını çevirme ve başkasına yasaklama anlamına dönüşürظÇekirdekteki sınırlama ve tahsis fikri ikizleşme yoluyla pekişerek bir varlığa lütuf, hayır veya mülkten ayrılan dokunulmaz ve tayin edilmiş payı, nasibi ve talihi ifade eder hale gelmiştir

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
حÇit, duvar; çevirme, koruma, ayırmaBelirli bir alanı veya varlığı dış dünyadan ayırıp muhafaza altına alma, sınır koyma hareketini başlatır
ظSepet, çark; sarma, kuşatma, içine alma (ikiz harf ط türetmesi)Korunan ve sınırlanan şeyin yoğunlaşıp belirgin bir kap veya ölçü içinde toplanmasını ve biçim kazanmasını sağlar
ظSepet, çark; sarma, kuşatma, içine alma (ikiz harf ط türetmesi)Kuşatma ve toplama hareketini yineleyerek tahsis edilen payın kalıcı, sabit ve ayrılmaz bir nitelik kazanmasını pekiştirir
حظظBir sınırla çevrilerek korunan ve özel bir kaba konularak ayrılan payın sürekliliğiİlahi irade veya adil taksimatla belirlenmiş sınırların içine alınan, korunan ve bir özneye nasip olarak bırakılan sabit hayır ve hisseyi somutlaştırır

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir paylaştırmada bir kimseye ayrılan, onun sınırları içine konulan hayır, lütuf ve mülk hissesi; kişinin sahip olduğu fıtri veya maddi zenginlik payı
Cahiliye şiiri kullanımıSüveyd b. Hızâk el-Abdî (veya el-Ma‘lût b. Bedel el-Kurey‘î) servet ve yoksulluğun insan hilesiyle değil taksim edilmiş nasiplerle olduğunu anlatırken kökü çoğul kalıbıyla kullanır: وَلَيْسَ الغِنَى وَالفَقْرُ مِنْ حِيلَةِ الفَتَى / وَلَكِنْ أَحَاظٍ قُسِّمَتْ وَجُدُودُ
Erken Arapça kullanımİbn Cinnî’nin aktardığı erken şiir şahidinde hasetçilerin öfkeleri ve ellerindeki nasipleri anlatılırken kök çoğul formda geçer: وَحُسَّدٍ أَوْشَلْتِ مِنْ حِظَاظِهَا / عَلَى أَحَاسِي الغَيْظِ وَاكْتِظَاظِهَا

Kaynak Lisān al-ʿArab, Kitābü’l-ʿAyn, Asās al-Balāgha.

Sami etimolojik katman

Arapça حظظ kökü, geniş Sami dil ailesi içinde dar ve özelleşmiş bir semantik hatta yer alır. Kökün asli yapısı, bir şeyi çevreleme, ayırma ve kendine has kılma fikrini taşıyan ön-Sami kök katmanlarıyla ilişkilidir. İbranicede doğrudan ses denkliği gösteren yaygın bir üçlü kök biçimi bulunmamakla birlikte, pay, çevreleme ve koruma altına alma sahasında yer alan bazı köklerle kavramsal temas mevcuttur; nitekim Arapça حظر ile İbranice חצר (çevrelemek, avlu, hisar) arasındaki fonetik ve semantik akrabalık, حظ çekirdeğinin erken dönemde sınırlı ve korunaklı bir alanı belirleme işlevi gördüğünü kanıtlar. Arapçada bu çekirdek, mükerrerleşme yoluyla somut bir mekânı çitle çevirmekten ziyade, metafizik ve iktisadi bir paylaştırmada kişinin sınırlarına düşen hayır, rızık, üstünlük ve lütuf hissesini ifade eden müstakil bir isme dönüşmüştür. Erken Arap dilcileri kökün türemiş mazi fiilinin kullanımını nadir bulmuş, kelimenin daha çok isim formunda (hazz) yerleştiğini ve kaderi bir tahsisi imlediğini vurgulamışlardır.

Güven Güçlü

Kaynak Lisān al-ʿArab, Brown-Driver-Briggs, David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques).

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönحظ çekirdeğinden türeyen mükerrer yapıSınırlama ve çevirme anlamından paylaştırmada birine düşen korunaklı hisseye geçişKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiGüney ve Batı Sami sınır/pay matrisiÇevrilmiş alan ve belirlenmiş hak kavramlarıyla morfolojik ve anlamsal örtüşmeGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik koruma/sınır kökleriPay, sınır ve ayrılmış mülk tasavvurunu yansıtan arkaik dil katmanıMuhtemel

Kaynak David Cohen, Lisān al-ʿArab, Kitābü’l-ʿAyn.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
حظظAnlamlıPay, nasip, lütufBir kimseye takdir ve taksim edilen hayır ve iyilik payıHedef kök; Kur'an'da geçer
ظحظKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıArap dil fonetiğinde bu dizilimde bir kök teşekkül etmemiştirKur'an'da geçmez; sözlüklerde mühmeldir
ظظحKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıİkiz sert diş-damak sesinin başta birleştiği bir kök yapısı oluşmamıştırKur'an'da geçmez; sözlüklerde mühmeldir

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
حظظMerkezLütuf ve nasip payıTahsis edilen payın bereketi, hayır yönü ve ilahi takdir boyutuBir bütünden ayrılan hayırlı ve verimli hisse
نصبKomşuBelirlenmiş hak ve payنصب somut ve kesin olarak dikilen, tayin edilen resmi hisseyi belirtirken, حظظ daha çok hayır ve baht boyutunu içerirÖlçüsü konulmuş nasip
قسمKomşuTaksimat ve bölüşümقسم bölme ve paylaştırma eyleminin kendisine odaklanırken, حظظ bu eylem sonucunda kişiye kalan hayırlı paydırBölünerek dağıtılan hisse
سهمKomşuOrtaklık ve kura payıسهم ortak bir mülkteki hisseyi veya kurayla belirlenen payı anlatır; حظظ ise doğrudan elde edilen lütufturRisk ve ortaklık hissesi
حرمZıtMahrumiyet ve engellenmeBir şeyden pay alamama, nasipten ve hayırdan büsbütün yoksun bırakılma halidirPayın sıfırlanması

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaحظظHayır ve lütuftan ayrılan nasipİlahi veya beşeri dağıtımda bir kişiye düşen talih, pay ve bereketKesin
LatincePortio, sors, fortunaPay, kurayla düşen nasip, talihMaddi hisseyi ve kaderi bahtı karşılar; ancak ilahi hayır vurgusu zayıftırGüçlü
İngilizcePortion, lot, share, fortuneHisse, kader payı, bahtMaddi pay veya şans anlamı öne çıkar; feyz ve fazilet boyutu tam karşılanmazGüçlü
AlmancaAnteil, Los, SchicksalsteilPay, hisse, kader hissesiHukuki ve kaderi payı içerir; manevi bereket nüansı dışarıda kalırGüçlü
FransızcaLot, part, part de grâceNasip, pay, talih payıBir bütünden düşen hisseyi ifade eder; lütuf nüansı ek tanımla verilirGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Littré.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
Hukuki miras payıTerekenin şer‘i taksiminde hak sahiplerine düşen kesin oranMiras ayetlerinde erkeğe iki kadının payı kadar hisse verileceğini bildiren bağlam; Nisâ 4:11, Nisâ 4:176
Ahiret nasibi ve mükâfatıAhiret yurdunda ilahi rahmetten ve cennetten elde edilecek manevi karşılıkKüfürde yarışanların ahirette hiçbir nasip bulamayacaklarını bildiren uyarı; Âl-i İmrân 3:176
Vahiyden ve dinden alınan feyizKendilerine verilen kutsal kitaptan, ilahi ahit ve ahlaktan nasiplenmeEhl-i kitabın kendilerine hatırlatılan hakikat payını unuttuklarını belirten bağlam; Mâide 5:13, Mâide 5:14
Dünyevi servet ve itibar payıDünyada sahip olunan büyük mülk, iktidar ve debdebeKarun’un debdebesini görenlerin dünyalık imrenmelerini ifade eden bağlam; Kasas 28:79
Yüksek ahlak ve sabır derecesiKötülüğe iyilikle karşılık verebilen olgun nefislerin manevi mertebesiSabreden ve büyük fazilete eren kamil müminlerin vasfı; Fussilet 41:35

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamKaza, kader ve rızık meselesiNasiplerin ezelde taksim edilmiş olması ile insanın irade ve kesbi arasındaki nedensellik ilişkisiİlahi meşietle kula tahsis edilen değişmez lütuf veya mahrumiyet payı
FıkıhMiras ve feraiz hukukuAshab-ı feraiz ve asabe arasında terekenin paylaştırılmasında oranların belirlenmesiTereke üzerinde meşru biçimde hak kazanılan kanuni ve matematiksel hisse
TefsirAhlaki ve manevi mertebelerFussilet 41:35 ayetindeki büyük pay ifadesinin sabır, cennet veya olgun ahlak olarak izahıDünyevi menfaatten arınmış en üstün manevi kemalat ve ahiret derecesi
HadisTakdir ve dua ilişkisiNasiplerin ve bahtın ancak Allah'tan geldiğini, hiçbir çabanın O'nun takdirini aşamayacağını bildiren rivayetlerZenginlik ve mevki sahibinin bu imkanları kendi hilesiyle değil ilahi nasiple elde ettiği bilinci

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniVahiy ve ahlak payıHidayet ve ahiret nasibiİnsanın vahiyle kurduğu bağ oranında manevi rızık elde etmesini temin ederKişinin ahiretteki konumunu dünyada vahiyden aldığı nasip belirlerKesin
İlmiFıtri istidat ve kabiliyetİdrak ve liyakat kotasıBilgi üretiminde her zihne ayrılmış anlama ve kavrama kapasitesini sınırlandırırHer fert ilim deryasından kendi fıtri payı ve çabası nispetinde yararlanırGüçlü
SiyasiToplumsal adalet ve temsilAdil dağıtım dengesiKamusal imkanların ve makamların adil biçimde zümreler arasında paylaşılmasını sağlarGüç ve salahiyetin tek elde toplanmayıp meşru hisselere dağıtılması esastırGüçlü
İktisadiRefah ve gelir bölüşümüMülkiyet ve miras hissesiServetin belirli ellerde birikmesini önleyerek hak sahiplerine pay edilmesini sağlarÜretilen hasılanın ve mirasın oranlı bir taksimatla tabana yayılmasıKesin

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerOlasılık dağılımı ve normalize edilmiş pay (Probability distribution and partition)Bir bütünün belirli değişkenlere göre toplamı bire eşit parçalara ayrılması ve her bir duruma ait özgül ağırlıkGüçlü
Beşeri bilimlerDağıtıcı adalet ve hakkaniyet teorisi (Distributive justice and entitlement)Sosyal ve iktisadi kaynakların bireylerin liyakat, ihtiyaç veya kanuni haklarına göre dengeli tahsisiKesin

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökün yalnızca piyango, rastlantısal şans veya kör talih seviyesine indirgenerek ilahi nizamdan koparılması
Kur'an içi daha geniş anlamHem maddi miras payını, hem dünyevi serveti, hem de vahiyle gelen ahlaki olgunluk ve ahiret mükafatını kapsayan ilahi taksimat bütünü
Yanlış anlamanın doğuracağı hataBaşarı ve zenginliğin bütünüyle kör tesadüfe veya sadece bireysel hileye bağlanması; başarısızlıkta ise gayretin ve sorumluluğun terk edilmesi

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın hem hukuki bölüşüm nizamını (miras) hem de ahlaki ve teolojik adalet anlayışını (ilahi lütuf ve ahiret karşılığı) ortak bir pay kavramı üzerinden birbirine bağladığını gösterir
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Miras oranlarını belirleyen feraiz ayetlerinde, Karun kıssası üzerinden servet eleştirisi yapan pasajlarda ve kötülüğe karşı sabrı emreden ahlak ayetlerinde belirleyicidir
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Zenginliğin bireyin mutlak zekasıyla elde edildiği kibrini ve insanın kader karşısındaki tembelliğini düzeltir; her nasibin bir imtihan ve sorumluluk olduğunu ortaya koyar

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamBir bütünden sınırları belirlenerek ayrılan, korunan ve bir şahsa tahsis edilen hayırlı hisse ve pay.
  • Soyut anlamİlahi iradenin ve adil taksimatın varlıklara tevzi ettiği lütuf, ahlaki olgunluk, rızık ve ahiret mükâfatı.
  • Sistematik karşılıkDağıtıcı adaletin hukuki, iktisadi ve manevi sahalarda fertlerin hak ve yükümlülüklerini tayin eden ölçülü hisse nizamı.
  • LaTeX modeliHi=f(Q,Ai)⋅Ci∑k=1nCk
  • LaTeX açıklamasıFormülde Hi, i bireyine takdir edilen veya ulaşan nihai nasip ve payı temsil eder. Q ilahi takdir ve toplam lütuf havuzunu, Ai bireyin ahlaki gayret ve liyakat değişkenini, Ci ise ilgili bağlamdaki (fıkhi miras, fıtri kabiliyet veya toplumsal taksimat) meşru talep veya hisse katsayısını simgeler. Toplam payda yer alan ∑k=1nCk ifadesi dağıtımın kapalı ve dengeli bir sistemde gerçekleştiğini, payın hem aşkın irade hem de meşru oranlar çerçevesinde belirdiğini sembolize eder.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ح