ردف

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ر-د-ف3 sîga, 12 mücavir kök, 3 ayet, 3 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.تبعجوبرَدِفَردفغيثرببمُرْدِفِينَألفالرَّادِفَةُملكمددبعضقول

KökSîga 3Ayet 3Sure 3Mücavir 12

▶ Ağı aç (3B)

ردف

ر - د - ف

KÖK
  • 3 geçiş
  • 3 ayet
  • 3 sîga
  • 13 sözlük

Ridaf, binenin arkasına binilen yer, terki demektir. Artçı anlamına da gelir.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(13)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Ridaf, binenin arkasına binilen yer, terki demektir. Artçı anlamına da gelir.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR3.147 harf
باب الدال والراء والفاء معهما ر د ف، ف ر د، ر ف د، د ف ر، ف د ر مستعملات ردف: الرِّدْفُ: ما تَبِعَ شيئاً فهو رِدْفُه، إذا تتابع شيءٌ خَلْفُ شيءٍ فهو التّرادُف، والجميعُ: الرُّدافَى، قال: عُذافِرةٌ تَقَمَّصُ بالرُّدافىَ تَخَوَّنَها نُزولي وارتِحالي ويقال: جاءَ القومُ رُدافَى أي بعضهم يتبع بعضاً. ورَديفُكَ: الذي تُردِفه خَلفَك، ويَرْتَدِفُكَ، ويُردِفُه غيرُك. ونَزَلَ بالقوم أمرٌ قد رَدِفَ لهم
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR1.343 harf
الرَدْفُ: المُرْتَدَفُ، وهو الذي يركب خلف الراكب. وأَرْدَفْتُهُ أنا، إذا أركَبته معك، وذلك الموضع الذي يركبه رِدافٌ. وكلُّ شيء تبِعَ شيئاً فهو رِدْفَهُ. وهذا أمرٌ ليس له رِدْفٌ، أي ليس له تَبِعَةٌ. والرِدْفُ في الشعر: حرف ساكن من حروف المد واللين يقع قبل حرف الرويّ ليس بينهما شيء، فإن كان ألفاً لم يَجْزْ معها غيرها، وإن كان واواً جاز معها الياء. والرِدْفانِ: الليلُ والنهارُ. والردافَةُ: الاسمُ من
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR9.309 harf
د ر ف ردف ، رفد ، فدر ، فرد ، دفر : مستعملات . ردف : قال الليث : الرِّدْفُ ما تَبع شيئاً فهو رِدْفُه ، وإذا تَتابَع شيءٌ خلْفَ شيء فهو التَّرادُف ، والجميع الرُّدافَى ، وقال لبيد : عُذَافرةٌ تَقَمَّصُ بالرُّدافَى تَخَوَّنها نُزولي وارْتِحَالي ويقال : جاء القوم رُدَافَى ، أي بعضهم يَتْبعُ بعضاً . ويقال : للْحُداةِ الرُّدافَى ، وأنشد أبو عبيد قول الراعي : وَخُودٍ من اللائي يسمِّعنَ بالضُّحَى
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR8.242 harf
(باب الراء والدال وما يثلثهما) (ردس) الراء والدال والسين أُصَيلٌ يدلُّ على ضربِ شيءٍ بشيء. يقال ردَسْتُ الأرض بالصّخرةِ وغيرها، إذا ضربْتَها بها. والمِرْدَاس: صَخْرة عظيمة، مِفْعال من رَدَسْت. قال الأصمعيُّ: ما أدرِي أين رَدَس؟ أي ذَهب. والقياسُ واحدٌ، لأنَّ الذاهبَ يقال له: ذَهَب في الأرض، وضَرَب في الأرض. (ردك) الراء والدال والكاف ليس أصلاً، لكنهم يقولون: خَلْقٌ مُرَوْدَكٌ؛ أي سمين. قال:
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR1.426 harf
- الردف: التابع، وردف المرأة: عجيزتها، والترادف: التتابع، والرادف: المتأخر، والمردف: المتقدم الذي أردف غيره، قال تعالى: ﴿فاستجاب لكم أني ممدكم بألف من الملائكة مردفين﴾ [الأنفال/9]، قال أبو عبيدة: مردفين: جائين بعد (انظر: مجاز القرآن 1/241)، فجعل ردف وأردف بمعنى واحد، وأنشد: *إذا الجوزاء أردفت الثريا* (هذا شطر بيت، وعجزه: *** ظننت بآل فاطمة الظنونا وهو لخزيمة بن نهد، والبيت في العباب (ردف) ؛
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR1.207 harf
ر د ف هو رديفه وردفه وقد ردفه وأردفه وارتدفه وتردفه‏:‏ ركب خلفه‏.‏ واستردفه‏:‏ سأله أن يردفه فأردفـه‏.‏ ويقـال ارتدفـت‏:‏ فلانـاً جعلتـه رديفـاً‏.‏ وأتينـا فلانـاً فارتدفناه أي أخذناه واركبناه وراءنا‏.‏ ووطأ له على رداف دابته وهو مقعد الرديف من قطاتها‏.‏ وهذه دابة لا تردف ولا ترادف‏:‏ لا تقبل الرديف‏.‏ وجاؤوا ركباناً وردافى جمع رديف‏.‏ وجاؤا ردافى‏:‏ مترادفين ركب بعضهـم خلـف بعـض إذا لـم
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR9.872 harf
الرِّدْفُ: ما تَبِعَ الشيءَ. وكل شيء تَبِع شيئاً، فهو رِدْفُه، وإذا تَتابع شيء خلف شيء، فهو التَّرادُفُ، والجمع الرُّدافَى؛ قال لبيد:عُذافِرةٌ تَقَمَّصُ بالرُّدافَى، تَخَوَّنَها نُزولي وارْتِحالي ويقال: جاء القوم رُدافَى أَي بعضهم يتبع بعضاً. ويقال للحُداةِ الرُّدافَى؛ وأَنشد أَبو عبيد للراعي: وخُود، من اللاَّئي تَسَمَّعْنَ بالضُّحى قَرِيضَ الرُّدافَى بالغِناء المُهَوِّدِ وقيل: الرُّدافَى
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR431 harf
* ر د ف * * الرِّدْفُ المُرْتَدِفُ * وهو الذي يركب خلف الراكب و * أرْدَفَهُ * أركبه خلفه وكل شيء تبع شيئا فهو * رِدْفُهُ * و * الرِّدْفُ * أيضا الكفل والعجز و * الرَّدِيفُ * المرتدف و * رَدِفَهُ * بالكسر أي تبعه يقال نزل بهم أمر فردف لهم آخر أي أعظم منه قال الله تعالى ﴿تتبعها الرادفة﴾ و * أرْدَفَهُ * مثله نظيره تبعه وأتبعه وهذه دابة لا * تُرَادِفُ * أي لا تحمل رديفا و * اسْتَرْدَفَهُ * سأله أن
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR9.213 harf
الردف بالكسر: الراكب، خلف الراكب، كالمرتدف، نقله الجوهري، والرديف وجمعه: رداف، نقله الجوهري أيضا، والردافى، كحبارى، ومنه قول الراعي: وخود من اللائي يسمعن في الضحىقريض الردافى بالغناء المهود ويقال: الردافى هنا: جمع رديف، وبهما فسر. وكل ما تبع شيئا فهو ردفه. قال الليث: الردف: كوكب قريب من النسر الواقع. الردف أيضا: تبعة الأمر، يقال: هذا أمر ليس له ردف، أي: ليس له تبعة، نقله الجوهري، وهو
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR14.936 harf
رَدِفَهُ 1 رَدِفَهُ ذ , (T, S, O, Msb, K &c.,) aor. رَدَفَ , (K,) inf. n. رَدْفٌ, (MA, KL,) He rode behind him [on the same beast]; (AZ, Sh, Zj, T, MA, Msb;) [and] so رَدَفَهُ, [aor. رَدُفَ ;] (M;) and ↓ اردفهُ; (AZ, Sh, T, M;) said by IAar to signify the same as رَدِفَهُ: (T:) [or, in other words,] رَدِفَهُ signifies he became to him a رِدْف [meaning a رَدِيف]; and so رَدِفَ لَهُ; for the Arabs
Maddenin bağlantısı

رَدِفَهُ 1 رَدِفَهُ ذ , (T, S, O, Msb, K &c.,) aor. رَدَفَ , (K,) inf. n. رَدْفٌ, (MA, KL,) He rode behind him [on the same beast]; (AZ, Sh, Zj, T, MA, Msb;) [and] so رَدَفَهُ, [aor. رَدُفَ ;] (M;) and ↓ اردفهُ; (AZ, Sh, T, M;) said by IAar to signify the same as رَدِفَهُ: (T:) [or, in other words,] رَدِفَهُ signifies he became to him a رِدْف [meaning a رَدِيف]; and so رَدِفَ لَهُ; for the Arabs often add the ل with a trans. v. that governs an accus. noun; so that they say, سَمِعَ لَهُ and شَكَرَ لَهُ and نَصَحَ لَهُ, meaning سَمِعَهُ and شَكَرَهُ and نَصَحَهُ: (Fr, T:) [and also] he, or it, followed, or came after, him, or it; (S, O, K, and Ham p. 148;) and so رَدِفَ لَهُ; (Ham ibid.;) and رَدَفَهُ, aor. رَدُفَ ; (K;) and ↓ اردفهُ; (S, K, and Ham ubi suprà;) and ↓ ارتدفهُ also signifies the same as رَدِفَهُ; (K;) رَدِفَهُ and ↓ اردفهُ being like تَبِعَهُ and أَتْبَعَهُ in [form and] meaning: (S:) [↓ رَدَّفَهُ, likewise, appears to be syn. with رَدِفَهُ; or, probably, رُدِّفَهُ, which seems to signify lit. he was made to ride behind him; &c.; for it is said that] the inf. n. تَرْدِيفٌ signifies the coming, or going, behind; as also تَرْدَافٌ: (KL:) and رَدِفْتُهُ also signifies I overtook him and outwent him. (Msb: [explained in my copy by لحقته وسبقته: but I think that سبقته is a mistranscription for تَبِعْتُهُ; and that the meaning therefore is, I overtook him and followed him.]) One says, كَانَ نَزَلَ بِهِمْ أَمْرٌ فَرَدِفَ لَهُمْ آخَرُ أَعْظَمُ مِنْهُ [An event had befallen them, and another, of greater magnitude than it, happened afterwards to them]. (Lth, * T, * S, O.) And أَمْرٌ ↓ اردفهُ is a dial. var. of رَدِفَهُ, meaning An event happened to him afterwards: (S, O:) or رَدِفَهُمُ الأَمْرُ and ↓ أَرْدَفَهُم signify the event came upon them suddenly, or unexpectedly; or came upon them so as to overwhelm them. (M.) It is said in the Kur [xxvii. 74], عَسَى أَنْ يَكُونَ رَدِفَ لَكُمْ بَعْضُ الَّذِى تَسْتَعْجِلُونَ, meaning [Perhaps a portion of that which ye desire to hasten] may have drawn near to you; (Yoo, Fr, T, O,) as though the ل were introduced because the meaning is دَنَا لَكُمْ: or it may mean يَكُونَ رَدِفَكُمْ [may have become close behind you]; (Fr, T, O;) the ل being introduced for a reason mentioned above, as in سَمِعَ لَهُ &c. for سَمِعَهُ &c.: (Fr, T:) El-Aaraj read رَدَفَ لكم. (O.) And Khuzeymeh Ibn-Mلlik Ibn-Nahd says, الثُّرَيَّا ↓ اـِذَا الجَوْزَآءُ أَرْدَفَتِ ظَنَنْتُ بِآلِ فَاطِمَةَ الظُّنُونَا [When Orion, or Gemini, shall ride behind, or closely follow, the Pleiades, (an event which will never occur,) I will form in my mind, respecting the family (meaning the father) of Fلtimeh, opinions]: (S, O:) cited by Fr [and by J] as an ex. of اردفت in the sense of رَدِفَت: (T:) he means Fلtimeh the daughter of Yedhkur Ibn-'Anazeh, who [i. e. Yedhkur] was one of the قَارِظَان. (S, O. [Respecting the قارظان, see art. قَرظ.])

2 رَدَّفَ see 1, in the former half of the paragraph.

رادفت الدَّابَّةُ 3 رادفت الدَّابَّةُ ذ The beast allowed a رَدِيف [to ride it], and was strong enough to bear him; as also ↓ اردفت [accord. to some]. (Msb.) You say, هَذِهِ دَابَّةٌ لَا تُرَادِفُ (T, S, M, O, K) and ↓ لَا تُرْدِفُ, (Lth, M, O, K,) but the latter is rare, (K,) or post-classical, of the language of the people of towns and villages, (T, O,) and not allowable, (T,) This beast will not allow a رَدِيف (Lth, T, M) to ride it; (Lth, T;) will not bear a رديف. (S, O, K.) ― -b2- مُرَادَفَةُ الجَرَادِ signifies The mounting of [locusts one behind, or upon, another;] the male locust upon the female, and the third upon those two. (S, O, K.) ― -b3- And مُرَادَفَةُ المُلُوكِ is [a phrase meaning The acting as a رِدْف, or as أَرْدَاف, to the kings,] from الرِّدَافَةُ [q. v.]. (O, K.) Jereer, who was of the Benoo-Yarbooa, to whom pertained the رِدَافَة in the Time of Ignorance, says, رَبَعْنَا وَرَادَفْنَا المُلُوكَ فَظَلِّلُوا وطَابَ الأَحَالِيبِ الثُّمَامَ المُنَزَّعَا [We have taken the fourth part of the spoils, and we have acted as أَرْدَاف to the kings; therefore shade ye the skins of the camel-loads of milk collected from the camels in the pasture with panic grass plucked up, and so make it cool for us]: (S, * O:) وِطَاب is the pl. of the وَطْب of milk. (S.) ― -b4- [In the conventional language of lexicology, رادفهُ, inf. n. مُرَادَفَةٌ, signifies It was synonymous with it; i. e. a word with another word: as though the former supplied the place of the latter, like as the رِدْف supplied the place of the king. See also 6.]

أَرْدَفْتُهُ 4 أَرْدَفْتُهُ ذ , (T, S, Msb,) inf. n. اـِرْدَافٌ, (Msb,) I made him to ride (Sh, Zj, T, S, Msb) behind me, (Sh, * Zj, T, Msb,) or with me, (S,) on the back of the [same] beast; and so ↓ اِرْتَدَفْتُهُ: (Msb:) or ↓ ارتدفهُ signifies he placed him behind him on the beast: (M:) and أَرْدَفْتُهُ مَعَهُ I made him to ride with him [or behind him, on the same beast]. (O, K.) ― -b2- And اردف الشَّىْءَ بِالشَّىْءِ and اردفهُ عَلَيْهِ He made the thing to follow the thing. (M.) ― -b3- See also 1, in six places. ― -b4- اردفت النُّجُومُ, [بَعْضُهَا بَعْضًا being app. understood,] The stars followed one another. (S, O, K.) [See also 6.] ― -b5- See also 3, in two places.

تَرَادُفٌ 6 تَرَادُفٌ ذ is syn. with تَتَابُعٌ. (T, S, O.) You say, تَرَادَفَا They followed each other. (K.) And ترادف القَوْمُ The people, or party, followed one another: and in like manner one says of anything following another thing. (Msb.) [See also 4.] And ترادف الشَّىْءُ The thing was, or became, consecutive in its parts; one part of the thing followed another. (M.) ― -b2- It is also a word alluding to a certain foul act: (M, O:) from الرِّدْفُ signifying العَجُزُ. (M.) You say, (of two boys, or young men, TK,) تَرَادَفَا meaning تَنَاكَحَا. (K.) ― -b3- And تَرَادَفُوا عَلَيْهِ They aided, helped, or assisted, one another against him. (As, S.) And تَرَادَفَا They aided, helped, or assisted, each other; (O, K;) as also ترافدا. (O.) ― -b4- As a conventional term in lexicology, تَرَادُفٌ signifies Synonymousness; or the being synonymous. (Mz, 27th نوع; and Kull p. 130.) [You say, of two words, يَتَرَادَفَانِ They are synonymous. See also 3: and see مُتَرَادِفٌ.]

8 اـِرْتَدَفَ see 1, in the former half of the paragraph: ― -b2- and see also 4, in two places. ― -b3- You say also, ارتدفهُ meaning He came behind him; syn. اِسْتَدْبَرَهُ. (S, O.) And ارتدف العَدُوَّ He took the enemy, or seized him, or took him captive, or gained the mastery over him and slew him, coming from behind him; syn. أَخَذَهُ مِنْ وَرَائِهِ أَخْذًا. (K.) أَتَيْنَا فُلَانًا فَارْتَدَ فْنَاهُ is explained by Ks as meaning أَخَذْنَاهُ &c. as above [i. e. We came to such a one, and took him, &c.]. (T, S, M, * O.)

استردفهُ 10 استردفهُ ذ He asked him to make him [or to let him] ride behind him on the back of the beast. (S, * O, Msb, K. *)

رِدْفٌ رِدْفٌ ذ : see رَدِيفٌ, in two places. ― -b2- Also A sequent of a thing; (T, S, M, O, Msb, K;) whatever that sequent be: (S, O, Msb, K:) pl. أَرْدَافٌ, which is its pl. in all its senses; (M;) and is particularly applied to the [stars that are] followers of [other] stars; (T, M, O;) [and] its pl. is [also] رُدَافَى; (T;) which is particularly applied to drivers of camels; or drivers who urge camels, or excite them, by singing to them: (T, S, K:) and to aids, assistants, or auxiliaries; (S, K;) [as being a man's followers; or] because, when any one of them is fatigued, another takes his place: (S:) or, as some say, رُدَافَى is syn. with رَدِيفٌ: (T:) or it is also syn. with رَدِيفٌ, and (O, K) some say, (O,) a pl. thereof. (O, K.) ― -b3- The night: and the day: (K:) الرِّدْفَانِ signifying the night and the day, (T, S, O, K,) because each of them is a رِدْف to the other: (T:) and the morning, between daybreak and sunrise, and the evening, between sunset and nightfall; as also الأَبْرَدَانِ and البَرْدَانِ. (T in art. برد.) ― -b4- The consequence of an event, or affair; (S, O, K;) as also ↓ رَدَفٌ. (O, K.) So the former in the saying, هٰذَا أَمْرٌ لَيْسَ لَهُ رِدْفُ [This is an event, or affair, that has not, or will not have, any consequence, or result]. (S, O.) [So too ↓ رَدِيفٌ; the phrase ↓ الرَّدِيفُ وَالمَرْدُوفُ meaning The consequence and that of which it is the consequence.] ― -b5- The hinder part of anything. (M.) ― -b6- The posteriors, or buttocks, (S, M, O, Msb,) or peculiarly, accord. to some, (M,) of a woman: pl. أَرْدَافٌ; (M, Msb;) with which رَوَادِفُ is syn., but [ISd says,] I know not whether it be an extr. pl. of رِدْفٌ, or pl. of ↓ رَادِفَةٌ. (M.) ― -b7- رِدْفُ المَلِكِ He who, in the Time of Ignorance, supplied the place of the king, (T, M,) in the management of the affairs of the realm, like the وَزِير in the time of El-Islلm, (T,) or like the صَاحِبُ الشُّرْطَة in this our age: (M:) in the Time of Ignorance, (S,) he who sat on the right hand of the king, and, when the king drank, drank after him, before others, and, when the king went to war, sat in his place, (S, O, K, *) and was his vicegerent over the people until he returned, and, on the return of the king's army, took the fourth of the spoil: (S, O:) he also rode behind the king upon his horse: (Har p. 321:) pl. أَرْدَافٌ. (T, S, M.) [See also الرِّدَافَةُ.] ― -b8- الرِّدْفُ [is also a name of] The bright star [a] on the tail of the constellation الدَّجَاجَة [i. e. Cygnus; which star is also called الذَّنَبُ, and ذَنَبُ الدَّجَاجَةِ]; (Kzw;) a certain star near to النَّسْرُ الوَاقِعُ [or a of Lyra]; (Lth, M, O, K;) and (M) so ↓ الرَّدِيفُ; (S, M, O;) or this is another star near to النسر الواقع. (K.) And رِدْفُ الثُّرَيَّا i. q. الجَوْزَآءُ [i. e. either Orion or Gemini]. (O.) ― -b9- Lebeed applies the dual رِدْفَانِ to Two sailors in the hinder part of a ship. (O, K.)

رَدَفٌ رَدَفٌ ذ : see رِدْفٌ, in the former half of the paragraph.

بَهْمٌ رَدْفَى بَهْمٌ رَدْفَى ذ Lambs, or kids, brought forth in the خرِيف [or autumn], and in the صَيْف [meaning spring], in the last part of the period in which sheep, or goats, bring forth. (Ibn-'Abbلd, O, K.)

رِدَافٌ رِدَافٌ ذ The place upon which the رَدِيف, or رِدْف rides. (S, M, O, K.) ― -b2- See also the next paragraph.

رَدِيفٌ رَدِيفٌ ذ One who rides behind another (S, M, O, Msb, K) on the back of the [same] beast; (Msb;) as also ↓ رِدْفٌ (S, M, O, Msb, K) and ↓ مُرْتَدِفٌ: (S, K:) the pl. (M, K) of the first (M) is رُدَافَى, (M, K, [in my copy of the Msb ردفى, which is app. a mistranscription, and there said to be irreg.,]) or the pl. of رَدِيفٌ is رِدَافٌ, (S, [so in both of my copies,]) and رُدَفَآءُ: (M:) and ↓ رُدَافَى is used as a sing., syn. with رَدِيفٌ, (T, K,) accord. to some, (T,) as well as pl. [thereof]: (K:) or it is pl. of رِدْفٌ [q. v.]. (T.) [Hence,] one says, جَاؤُوا رُدَافَى They came following one another. (K.) [Hence,] also, A حَقِيبَة, and the like, that is [conveyed] behind a man; [i. e. a bag, or receptacle, in which a man puts his travellingprovisions; and any other thing that is conveyed behind a man on his beast;] and so ↓ رِدْفٌ. (M.) ― -b2- See also رِدْفٌ, in two places. ― -b3- Also A star rising in the east, when its opposite star is setting in the west. (S, O, K.) And (K) A star facing a rising star: (Lth, M, O, * K:) used in this sense by Ru-beh; who terms the rising star رَاكِبُ المِقْدَارِ. (Lth, M.) ― -b4- Also One who brings his arrow after the winning of one of the players at the game called المَيْسِر, or of two of them, and asks them to insert his arrow among theirs: (O, K:) or ↓ رِدَافٌ [so in the M accord. to the TT, but app. a mistranscription,] signifies one who brings his arrow after they have divided among themselves the slaughtered camel, and who is not turned back by them disappointed, but is assigned by them a portion of what has become their shares. (M.)

الرِّدَافَةُ الرِّدَافَةُ ذ The function of the رِدْف of a king, (S, O, K,) in the Time of Ignorance: (S: [see رِدْفٌ:]) a term similar to الخِلَافَةُ: (K:) it pertained to the Benoo-Yarbooa, in that time; because there were not among the Arabs any who waged war more than they did against the kings of El- Heereh, who therefore made peace with them on the condition that the ردافة should be assigned to them and that they should abstain from waging war against the people of El-'Irلk: (S, O:) it was of two kinds; one being the riding behind the king upon his horse; and the other, what has been explained above, as from the S, voce رِدْفٌ. (Har p. 321.)

رُدَافَى رُدَافَى ذ : see رَدِيفٌ [of which it is said to be a syn. and also a pl., or pl. of رِدْفٌ, q. v.].

الرَّادِفَةُ الرَّادِفَةُ ذ , in the Kur lxxix. 7, means The second blast [of the horn on the day of resurrection]: (S, O, Bd, Jel, and K in art. رجف:) or the heaven, and the stars, which shall be cleft and scattered. (Bd.) [See also الرَّاجِفَةُ.] ― -b2- See also رِدْفٌ. ― -b3- رَوَادِفُ is pl. of رَادِفَةٌ and of ↓ رَادُوفٌ. (K.) It signifies The [shoots that are termed] رَوَاكِيب [pl. of رَاكُوبٌ q. v. voce. رَاكِبٌ] of the palm-tree. (S, O, K.) And Streaks [or layers] of fat, overlying one another, in the hinder part of a camel's hump: those in the fore part are called رَوَاكِبُ. (O * and K * in the present art., and A and K and TA in art. ركب.)

رَادُوفٌ رَادُوفٌ ذ : see the next preceding paragraph.

المَرْدُوفُ [ المَرْدُوفُ ذ as opposed to الرَّدِيفُ: see رِدْفٌ.]

مُرَادِفُ لَفْظٍ مُرَادِفُ لَفْظٍ ذ , in the conventional language of lexicology, A synonym of a word or expression. (Mz, 27th نوع.) [See 3, last signification: and see also مُتَرَادِفُ.]

مُرْتَدِفٌ مُرْتَدِفٌ ذ : see رَدِيفٌ, first sentence.

مُتَرَادِفٌ مُتَرَادِفٌ ذ , as a conventional term in lexicology, Synonymous: you say أَلْفَاظٌ مُتَرَادِفَةٌ synonymous words or expressions. (Mz, 27th نوع.) [Loosely explained in the K by the words أَنْ يَكُونَ اسْمًا لِشّىْءٍ وَاحِدٍ, meaning significant of one thing; which is the contr. of مُشْتَرَكٌ, i. e. “ homonymous: ” and in like manner, المُتَرَادِفَةُ is expl. in the O, ان تكون أَسْمَآءً لشىءٍ واحدٍ; and is said to be post-classical.] مُتَرَادِفَاتٌ [its pl. when used as a subst.] signifies Synonyms; i. e. single, or simple, words denoting the same thing considered in one and the same respect or light: thus the مُتَرَادِفَانِ differ from the noun and the definition [thereof], because these [generally] are not both single words; and from the مُتَبَايِنَانِ [or “ two disparates ”] such as السَّيْفُ and الصَّارِمُ, because these denote the same thing considered in two different respects, the one in respect of the substance, and the other in respect of the quality: (Fakhred-Deen [Er-Rلzee] in the Mz, 27th نوع:) or they may be two simple words, as اللَّيْثُ and الأَسَدُ; and two compound expressions, as, جُلُوسُ اللَّيْثِ and قُعُودُ الأَسَدِ; and a single word and a compound expression, as المُزُّ and الحُلْوُ الحَامِضُ. (Kull p. 130.) [See also مُرَادِفُ لَفْظٍ.] [This art. is wanting in the copies of the L and TA to which I have had access.]

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.528 harf
رَدَفَ رَدَفَ I , U ( n. ac. رَدْف 1 ), a. Followed; succeeded. b. Rode behind. رَدِفَ رَدِفَ A ( n. ac. رَدَف 4 ), a. see supra (a) . رَاْدَفَ رَاْدَفَ III , a. Represented, was the representative, the deputy of; was a vicegerent, viceroy, regent. b. Rode behind; carried another behind; carried two riders ( animal ); mounted upon each other, hung together ( locusts ). c. Was
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR31.624 harf
ردف رَدِفَ - يَرْدَفُ - رَادِف - رَادِفَة - أَرْدَفَ - يُرْدِفُ - مُرْدِف - مُرْدِفِيْن رَدِفَ - يَرْدَفُ + كائن أو شيء أو أمر + كائناً أو شيئاً أو أمراً: يليه: يكون بعده وخلفه مباشرة في المكان أو في الفعل فيتبعه ويأتي بعده: يأخذ دوره ويصطف متهيأ للفعل والتأثير بعد آخر وخلفه مباشرة، مكاناً أو زماناً رَدِفَ - يَرْدَفُ + كائن أو شيء أو أمر +
Tamamını oku

Sîgalar(3)

Mücavir kökler12 mücavir (17 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. غيث

    1 ortak ayet · Ğays (p.se), Yağmur suyu ile yetişen bitki demektir

  2. ألف

    1 ortak ayet · Lif ip yapılan ipliklerden herbirine denir

  3. عسى

    1 ortak ayet · Umulur

  4. مدد

    1 ortak ayet · Kiriş demektir

  5. جوب

    1 ortak ayet · Cevbe içi su dolu çukur, kova demektir

  6. عجل

    1 ortak ayet · Buzağı demektir

  7. بعض

    1 ortak ayet · Bu’sus kalça kemiği, buud kalça, türkçedeki but buradan…

  8. تبع

    1 ortak ayet · İnek yavrusu, dana demektir

  9. ملك

    1 ortak ayet · Melekut, tüm kainatı mülk olarak varlığını ifade eder

  10. ربب

    1 ortak ayet · Ribve, tümsek demektir

  11. كون

    1 ortak ayet · Kevn, tepe demektir

  12. قول

    1 ortak ayet · Birlikte bir iş yapan kimselere, belli bir sesle kumanda…

Geçtiği ayetler(3)

Sîga sayfası: الرَّادِفَةُ
  1. تَتْبَعُهَا الرَّادِفَةُ

    Peşinden gelenVe peşinden bie başkası gelir.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökردف
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerتبع, تلو, خلف, لحق
Zıt Kökسبق
Çekirdek Özet 1Bir binek üzerinde veya bir doğrultuda öndekinin hemen arkasına, terkisine yerleşerek onu kesintisiz izleme
Çekirdek Özet 2Bir olgunun, hükmün veya varlığın öncekini aralıksız takip ederek onun peşi sıra ve ona bitişik biçimde gelmesi
Çekirdek Özet 3Öncelik-sonralık dizgesinde kopukluk olmaksızın birbirini ikmal eden ve birbirine eklemlenen ardışıklık nizamı
Kritik Hata RiskiKökün salt soyut bir «sonradan gelme» veya basit bir «eş anlamlılık» sanılarak, öndekine doğrudan temas eden ve onu yüklenen bitişik ardışıklık dinamizminin gözden kaçırılması

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
ردGeri çevirme, geri döndürme, bir sınır veya dayanağa çarparak geri gelme; ردد, ردأ, ردم, ردي köklerinde görüldüğü üzere bir direnç noktasıyla irtibatlı olma veya arka planda destek/engel teşkil etmeفÇekirdeğin arka plan ve geri çevirme hareketine ağız, kenar ve dış çeper teması ekleyerek, bir şeyin arka eteğine veya terkisine doğrudan tutunup onu takip eden kesintisiz bir ardışıklık anlamı kazandırmıştır

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
رİnsan başıÖnde olanı, başlangıç noktasını, yönlendirici ve kılavuz ilkeyi temsil eder
دKapıGeçişi, eşikten içeri girmeyi, bir konuma adım atmayı ve hareketi simgeler
فAğızAçıklık, kenar, temas noktası ve peşi sıra eklemlenme dinamizmini ifade eder
ردفBaşı takip eden kapıdan kenara eklemlenmeÖndeki başı veya kılavuzu esas alarak açılan yoldan hemen onun arkasına, terkisine yerleşip ona temas halinde kesintisizce dahil olma eylemidir

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir binek hayvanına binen asıl binicinin hemen arkasına, semerin arka kısmına (krup/terki) oturmak; bu yere oturan kişiye «redîf», oturulan yere «ridâf» denir
Cahiliye şiiri kullanımıLebîd b. Rebîa divanında binek devesinin yürüyüşünü ve terki yolcularını taşırken sergilediği gücü tasvir ederken şöyle der: عُذافِرةٌ تَقَمَّصُ بالرُّدافَى / تَخَوَّنَها نُزولي وارْتِحالي
Erken Arapça kullanımHîre meliklerinin yönetiminde hükümdardan hemen sonra gelen, onun sağında oturan ve onun yokluğunda yerine geçen ikinci derecedeki vezir ve naip konumundaki yöneticilere Cahiliye ve erken dönemde «erdâfü’l-mülûk» denilirdi

Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Dîvânu Lebîd.

Sami etimolojik katman

Sami dilleri ailesinde ردف kökü arkaik bir ardışıklık, kovalama ve arkadan yetişme semantiği taşır. Kuzeybatı Sami dillerinde, bilhassa İbranice ve Aramice/Süryanice katmanında kök doğrudan «kovalamak, peşine düşmek, ısrarla ardı sıra gitmek» anlamında (İbranice רָדַף [rādap], Süryanice ܪܕܰܦ [rdap]) karşılık bulur. Bu dillerde eylem daha ziyade düşmanı veya avı arkasından şiddetle takip etme ve kovalamayı ifade ederken; Güney Sami / Arapça kolunda kök, şiddetli kovalamadan ziyade «hemen arkasına binme, terkisine yerleşme, aralıksız ardışıklık ve birbirini tamamlama» yönünde bir semantik odaklanma yaşamıştır. Akadca katmanında ise benzer fonetik ve semantik yapı radāpu biçiminde düşmanı kovalamak ve peşi sıra gitmek anlamıyla mevcuttur. Böylece kök, Proto-Sami düzeyindeki dinamik «arkadan yetişip yapışma» matrisinden Arapçada «terkide yer alma ve boşluksuz ardıllık» formuna evrilmiştir.

Güven Kesin

Kaynak Brown-Driver-Briggs Hebrew and English Lexicon, Payne Smith Syriac Dictionary, The Assyrian Dictionary of the Oriental Institute of the University of Chicago (CAD).

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönرد çekirdeğinden türeyişArka tarafta bulunma, dayanak teşkil etme ve öndekinin hareketine doğrudan eklemlenme üzerinden binek terkisine ve hemen ardından gelen olgulara ad olmuşturKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice rādap, Süryanice rdap, Akadca radāpuBatı ve Doğu Sami kollarında arkasından koşmak, kovalamak ve izlemek manasındayken, Arapçada bitişik ardıllık ve terki manasına evrilmiştirKesin
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik hipotezlerBazı Berberice köklerdeki ardıllık ve takip bildiren unsurlarla muhtemel paralellikler ileri sürülmüşse de doğrulanmış kesin veri sınırlıdırMuhtemel

Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Gesenius Hebrew Grammar, David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
ردفAnlamlıTerkide olma, ardışıklıkBirinin arkasına binmek, peşi sıra boşluksuz gelmekHedef kök; Kur'an'da geçer
رفدAnlamlıDestekleme, bağış, dayanakBirine yardım etmek, ihsanda bulunmak, arka çıkmakHedef kökle ortak çekirdek; arkadan destek olma yönüyle akrabadır; Kur'an'da geçer
درفKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu diziliş mühmel kabul edilmiştirKur'an'da geçmez
دفرAnlamlıİtme, defetme, kokuşmaBirini sertçe arkasından itmek, defetmek; kötü kokuİtme hareketiyle arkadan uygulanan güç ilişkisi taşır; Kur'an'da geçmez
فردAnlamlıTeklik, yalnızlık, ayrışmaAkranlarından ve benzerlerinden ayrılarak tek başına kalmakArdışık birlikteliğin zıddı olarak yalnızlaşmayı bildirir; Kur'an'da geçer
فدرAnlamlıGevşeme, doyum, kaya parçasıDağdan kopan büyük kaya; erkeğin çiftleşmeden gevşeyip kesilmesiKatılık ve hareketin ardıllığının kesintiye uğraması; Kur'an'da geçmez

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
ردفMerkezBitişik ardışıklıkÖndekine doğrudan temas ederek veya onun hemen arkasındaki boşluğu doldurarak gelmeBir binek üzerindeki iki süvari gibi aralarında fasıla bulunmayan ardıllık
تبعKomşuTabi olma, izlemeBir kimsenin veya fikrin izinden gitme, buyruğuna uymaFiziksel temas veya mutlak bitişiklik şartı olmaksızın iz sürme ve itaati ifade eder
تلوKomşuSıralı takip, okumaBir metni veya diziyi sırasıyla, harfi harfine takip etmeZamansal veya metinsel dizilimde birbiri ardınca intizamla gelme
خلفKomşuArkada kalma, halefiyetBirinin ardından gelip onun bıraktığı boşluğa veya makama yerleşmeÖncekinin ayrılması veya yokluğunda onun yerine geçme ön plandadır
لحق / لحقKomşuYetişme, kavuşmaGeride olanın hızlanarak öndekine ulaşması ve ona dahil olmasıMesafe farkının kapanarak sonradan temasın kurulmasını anlatır
سبقZıtÖne geçme, kılavuzlukBaşkalarından önce davranıp ileri fırlama, geride bırakmaZaman, mekan veya fazilet bakımından en önde bulunup ardındakileri geride bırakma

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaردفTerkide gelme, ardışıklıkÖndekinin hemen peşine, terkisine bitişik biçimde dahil olma ve onu takip etmeKesin
Latincesuccedere, sequiArdından gelme, izlemeÖncekinin yerini alma ve peşinden gelme anlamını verir; terkideki doğrudan fiziksel temas nüansını tam taşımazGüçlü
İngilizcesucceed, follow closely, ride pillionYakından takip etme, terkide gitmeBir binek üzerinde arkada oturma (pillion) ve yakından aralıksız takip etme hallerini karşılarGüçlü
Almancanachfolgen, hintensitzenPeşinden gelme, arkada oturmaKronolojik veya mekânsal olarak hemen ardında yer almayı ifade ederGüçlü
Fransızcasuccéder, chevaucher en croupeArdılı olma, krupta/terkide binmeFransızca krupta binme tabiri kökün somut binek anlamını birebir yansıtırGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Lewis & Short, Grimm Deutsches Wörterbuch, Littré Dictionnaire de la langue française.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
رَدِفَYaklaşan ve enseye binen azapİnkarcıların aceleyle istedikleri azabın bir kısmının hemen enselerine bindiğini, arkalarından yetiştiğini bildiren bağlam (Neml 27:72)
مُرْدِفِينَBirbiri ardınca eklemlenen melek saflarıBedir Savaşı'nda müminlere gönderilen meleklerin kesintisiz dalgalar halinde birbirini takip etmesi veya müminlerin arkasında artçı destek olması (Enfâl 8:9)
الرَّادِفَةُİlk sarsıntının hemen ardındaki ikinci kozmik vuruşKıyamet gününde yeri ve göğü sarsan ilk sur üflemesini (râcife) gecikmeksizin ve bitişik olarak takip eden ikinci sarsıntı (Nâziât 79:7)

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamEsrâr-ı kıyamet ve nüzûl-i melâikeNâziât suresindeki râcife ve râdife kavramları üzerinden kıyametin iki evreli kozmik infilakı ve meleklerin müminlere imdadı tartışılmıştırİki kozmik evre arasındaki kaçınılmaz ve aralıksız nedensel ardışıklık
FıkıhBineğe binme ve hac ahkamıBir hayvana iki kişinin aynı anda binmesi (terkîf/irtidâf) konusunun hayvan hakkı ve yolculuk fıkhı bağlamında incelenmesiHayvanın gücüne göre terkide insan veya yük taşıma meşruiyeti
TefsirEnfâl 8:9 ve Nâziât 79:7 tahliliMürdifîn kelimesinin kıraat vecihleri (mürdifîn/mürdefîn) üzerinden meleklerin bizzat birbiri ardınca mı geldiği yoksa müminleri arkalarına mı aldıkları tartışmasıSürekli takviye gücü ve kesintisiz arka plan desteği
HadisPeygamber’in terkisine binen sahâbîlerHz. Peygamber’in Muâz b. Cebel veya İbn Abbâs gibi sahâbîleri devesinin veya merkebinin terkisine (redîf) alarak tevhid ve ahlak ilkelerini öğretmesiBirlikte seyahat, yakınlık, tevazu ve doğrudan aktarım ortamı

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniKozmolojik ve eskatolojik nizamİntizamlı ardıllıkHükmün tamamlanmasıKıyamet felaketinde ve ilahi yardımda olayların rastlantısal değil, birbirini tetikleyen bir ardışıklıkla vuku bulmasıKesin
İlmiDilbilim ve mantıkTerâdüb ve terâdüfAnlamın aktarımı ve korunmasıBir kavramın diğerinin hemen ardı sıra gelerek aynı manayı yüklenmesi veya mantıksal önermelerin zincirleme irtibatıGüçlü
SiyasiDevlet teşkilatı ve verasetHilafet naibi ve artçı güçİstikrar ve devralmaCahiliyeden itibaren bilinen «erdâf» kurumu, liderin hemen arkasında duran ve boşluğu kapatan güvenilir ikincil otoriteGüçlü
İktisadiÜretim ve tedarik zinciriArka plan ikmaliKesintisiz akış sağlamaÖncü piyasa hareketini hemen arkasından destekleyen rezerv gücü ve birbirine eklemlenen lojistik akışMuhtemel

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerArdışık dalga dizilimi ve iteratif fonksiyonlarBir dalga cephesinin (wavefront) hemen arkasından gelen ikinci dalga fazı veya xn+1=f(xn) biçiminde bir önceki çıktının doğrudan ardılı olarak üretilen dinamik sistem adımlarıGüçlü
Beşeri bilimlerArtçı destek ve kurumsal halefiyetKriz anlarında ön saftaki aktörlerin hemen arkasında yer alan lojistik destek katmanı ve lidersiz kalmayı önleyen bitişik vekalet mekanizmasıGüçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökün yalnızca belagat ve sözlük ilminde «terâdüf» (eş anlamlılık) terimine veya salt bir binek üzerinde arkada oturma durumuna hapsedilmesi
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an'da kök, hem kozmik altüst oluşta (Nâziât 79:7) hem askeri-ilahi yardımda (Enfâl 8:9) hem de azabın insana hızla yaklaşmasında (Neml 27:72) gecikmesiz, aralıksız ve kaçınılmaz eklemlenmeyi ifade eder
Yanlış anlamanın doğuracağı hataRâdife'nin basit bir «ikinci olay», mürdifîn'in sıradan bir «sayısal çokluk» sanılması; olaylar arasındaki organik nedenselliğin ve kaçınılmaz fiziksel/metafiziksel bitişikliğin kavranamaması

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın varlık ve olaylar arasındaki nedensel bağı ve ilahi müdahalenin ritmini nasıl kurduğunu gösterir; hiçbir ilahi vaadin veya tehdidin boşlukta kalmayıp öncekine bitişik bir kesinlikle gerçekleştiğini belgeler
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Kıyamet sahnelerini anlatan eskatolojik surelerde (Nâziât), ilahi yardım ve meleklerin savaşa müdahalesini bildiren cihat ayetlerinde (Enfâl) ve azabın yakınlığını vurgulayan peygamberi uyarılarda (Neml)
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Kıyamet sarsıntılarının birbirinden bağımsız tesadüfler olduğu veya meleklerin yardımı ile tehdit edilen cezanın belirsiz bir geleceğe ertelendiği zannını bertaraf eder; ardışıklığın kaçınılmazlığını ortaya koyar

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamBir binek hayvanının terkisine, öndeki süvarinin hemen arkasına oturup ona yapışarak birlikte yol almak.
  • Soyut anlamBir olgunun, varlığın veya hükmün öncekini aralıksız, gecikmeksizin ve doğrudan temas halinde takip ederek onu ikmal etmesi.
  • Sistematik karşılıkÖncü kuvvetin tükendiği veya ilk hareketin başladığı noktada gecikme payı bırakmaksızın devreye giren ardışık ikmal, takip ve tamamlanma nizamı.
  • LaTeX modeliS={xn∣xn+1=T(xn), d(xn,xn+1)→0}
  • LaTeX açıklamasıModelde S kesintisiz ardışıklık sistemini, xn önde giden birincil durumu veya varlığı temsil eder. T dönüşüm operatörü olup bir sonraki elemanı (xn+1) doğrudan öncekine bağlı olarak üretir. d(xn,xn+1)→0 ifadesi ise iki ardışık durum arasındaki zaman veya mekan mesafesinin sıfıra yaklaşarak aralıksız bir bitişiklik ve terki temasını meydana getirdiğini simgeler.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ر