لحق

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ل-ح-ق4 sîga, 36 mücavir kök, 6 ayet, 6 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.ذررصلحكسبأَلْحَقْنَالحقحدثحكموَأَلْحِقْنِيألتأخرأَلْحَقْتُمْعززوفيفرحمرأ

KökSîga 4Ayet 6Sure 6Mücavir 36

▶ Ağı aç (3B)

لحق

ل - ح - ق

KÖK
  • 6 geçiş
  • 6 ayet
  • 4 sîga
  • 13 sözlük

Meyve devşirdikten sonra olgunlaşan meyveler demektir.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(13)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Meyve devşirdikten sonra olgunlaşan meyveler demektir.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR4.264 harf
باب الحاء والقاف اللام معهما ح ق ل، ق ل ح، ق ح ل، ل ق ح، ل ح ق، ح ل ق مستعملات حقل: الحَقْلُ: الزَّرْعُ إذا تَشَعَّبَ ورَقَهُ قبلَ أنْ يَغلُظَ. وأَحْقَلَتِ الأرضُ إحقالاً. والحَقيلةُ: ماءُ الرُّطْب في الأمعاء، ورُبَّما صَيَّرَه الشاعر حَقْلاً، قال: إذا الفُرُوضُ اضْطَمَّتِ الحَقائِلا والحِقْلَةُ حُسافة التَّمْر، وهو ما بَقي من نُفاياته. وحَقيل: اسم جَبَلٍِ بالبادية. والحَوْقَل: الشَّيْخ إذا
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR398 harf
لَحِقَهُ ولَحِقَ به لَحاقاً بالفتح، أي أدركه؛ وأَلْحَقَهُ به غيره. وأَلَحَقَهُ أيضاً، بمعنى لَحِقَهُ. وفي الدعاء: "إنَّ عذابكَ بالكفار مُلْحِقٌ" أي لاحِقٌ، والفتح أيضاً صواب. ولَحِقَ لُحوقاً، أي ضَمَرَ. والمُلْحَقُ: الدعِيُّ المُلْصَقُ. واسْتَلْحَقَهُ، أي ادَّعاه. وتَلاحَقَت المطايا، أي لَحِقَ بعضُها بعضاً. واللَحَقُ بالتحريك: شيء يَلْحَقُ بالأوَّل. واللَحَقُ أيضاً من التمر: الذي يأتي بعد الأول.
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR22.909 harf
باب الحاء والقاف واللام حقل ، حلق ، قلح ، قحل ، لحق ، لقح : مستعملات . حقل : قال الليث : الحَقْلُ : الزرع إذا تَشعَّب قبل أن يَغْلُظ سوقه . يقال : أَحقَلَت الأرضُ وأحقلَ الزرعُ . وقال أبو عُبيد : الْحَقْلُ : القَراحُ من الأرض . قال : ومَثَل لهم : ( لا تُنبِت البقلةَ إلا الحَقْلةُ ) قال : ومنه نَهَى النبي ( صلى الله عليه وسلم ) عن المُحَاقَلة قال : وهو بَيْعُ الزرعِ في سُنْبُله بالبُر ، مأخوذٌ من
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR5.546 harf
(باب اللام والحاء وما يثلثهما) (لحد) اللام والحاء والدال أصلٌ يدلُّ على ميلٍ عن استقامةٍ. يقال: ألْحَدَ الرّجلُ، إذ مال عن طريقةِ الحقِّ([1]) والإيمان. وسمِّي اللَّحدُ لأنّه مائلٌ في أحد جانِبَيِ الجَدَث. يقال: لحَدْت الميِّتَ وألحدت. والمُلْتَحَد: الملجأ، سمِّي بذلك لأنَّ اللاجئ يميل إليه. (لحز) اللام والحاء والزاء كلمةٌ تدلُّ على ضِيقٍ في الشَّيء. من ذلك المَلاَحِز، وهي المَضايق* ويقال:
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR492 harf
- لحقته ولحقت به: أدركته. قال تعالى: ﴿بالدين لم يلحقوا بهم من خلفهم﴾ [آل عمران/170]، ﴿وآخرين منهم لما يلحقوا بهم﴾ [الجمعة/3] ويقال: ألحقت كذا. قال بعضهم: يقال ألحقه بمعنى لحقه (وهذا قول ابن فارس. ذكره في مجمل اللغة 3/804)، وعلى هذا قوله: (إن عذابك بالكفار ملحق) (وهذا من دعاء القنوت. انظر: النهاية 4/238؛ وراجع صفحة 244. قال ابن الأثير: الرواية بكسر الحاء، أي: من نزل به عذابك ألحقه بالكفار. ويروى
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR548 harf
ل ح ق لحقه ولحق به لحقاً ولحاقاً وهما سابق ولاحق وهو من اللحق‏:‏ من اللاحقين وألحقته به‏.‏ وقيل في قول القانت‏:‏ ‏"‏ إنّ عذابك بالكفّار ملحق ‏"‏ هو بمعنى لاحق والوجه أن يراد ملحق بهم الفسّاق فحذف المفعول‏.‏ وتلاحق القوم‏.‏ وتلاحقت الرّكاب‏:‏ تتابعوا‏.‏ وأثمر الشجر اللحق والألحاق واللاحقة واللواحق وهو الثمر بعد الثمر الأول وهذه الثمار من اللحق‏.‏ ومن المجاز‏:‏ هو ملحق‏:‏ ملصق دعيّ
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR4.061 harf
اللَّحْقُ واللُّحُوق والإلْحاقُ: الإدراك. لَحِقَ الشيءَ وأَلْحَقَهُ وكذلك لَحِقَ به وأَلْحَقَ لَحاقاً، بالفتح، أي أدركه؛ قال ابن بري: شاهده لأبي دواد: فأَلْحَقَهُ، وهو سَاطٍ بها، كما تُلْحِقُ القوسُ سَهْمَ الغَرَبْ واللَّحاقُ: مصدر لَحِقَ يَلْحَقُ لَحاقاً. وفي القنوت: إن عذابك بالكافرين مُلْحِقٌ بمعنى لاحِق، ومنهم من يقول إن عذابك بالكافرين مُلْحَقٌ؛ قال الجوهري: والفتح أَيضاً صواب؛ قال ابن
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR294 harf
* ل ح ق * * لَحِقَه * بالكسر و * لَحِقَ * به * لَحَاقا * بالفتح أي أدركه و * ألْحَقَه * به غيره وأَلْحَقَه أيضا بمعنى لَحِقه وفي الدعاء ﴿إن عذابك بالكفار * مُلْحِقٌ *﴾ بكسر الحاء أي * لاَحِقٌ * والفتح صواب و * تَلاَحَقَت * المطايا لحِق بعضها بعضا و * لاحِقٌ * اسم فرس كان لمعاوية بن أبي سفيان
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR4.865 harf
لحق به كسمع، ولحقه لحقا ولحاقا بفتحهما: أدركه. ومنه الحديث: أسرعكن لحاقا بي أطولكن يدا، وكذلك اللحوق بالضم كألحقه إلحاقا وهذا لازم متعد. يقال: ألحقه به غيره، وألحقه: أدركه. قال ابن بري: شاهد اللازم قول أبي دواد: فألحقه وهـو سـاط بـهـا كما تلحق القوس سهم الغرب وفي دعاء القنوت: إن عذابك بالكفار ملحق بكسر الحاء أي: لاحق، والفتح أحسن، أو هو الصواب كما قاله
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR2.527 harf
١ 1 لَحِقَهُ ذ and لَحِقَ بِهِ and ↓ أَلْحَقَهُ He reached him; overtook him; or came up with him. (S, Msb, K.) ― -b2- لَحِقَهُ It (grief, &c.) overtook him; or ensued to him. ― -b3- Also, and لَحِقَ بِهِ He overtook him; came up with him. ― -b4- لَحِقَ بِهِ He became, or made himself, on a par, or as though on a par, with him. See an ex. voce تَوَحَّشَ. ― -b5- It became adjoined, or annexed, to
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.157 harf
لَحِقَ لَحِقَ A ( n. ac. لَحْق 1 , لَحَاْق 22 ) a. [ acc. or Bi ], Reached, overtook; caught. b. [ Ila ], Clung to. c. ( n. ac. لُحُوْق 27 ), Was slender. لَحَّقَ لَحَّقَ II a. [ 'Ala ] [ coll. ], Gave, doled out. لَاْحَقَ لَاْحَقَ III , a. Followed, went after. أَلْحَقَ أَلْحَقَ IV , a. see I (a) . b. [ acc. & Bi ], Joined, added, annexed, affiliated to. تَلَاْحَقَ تَلَاْحَقَ VI
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR13.804 harf
لحق لَحِقَ - يَلْحَقُ - أَلْحَقَ - يُلْحِقُ لَحِقَ - يَلْحَقُ + كائن + بكائن: يتحرك باتجاه كائن آخر، فيتبعه حتى يصل إليه فيدركه ويلزمه بحركته وسيره أَلْحَقَ - يُلْحِقُ: على وزن " أفعَلَ " من " لَحِقَ - يَلْحَقُ ": جعله " يَلْحَقُ ": جعله يتحرك باتجاه كائن آخر، فيتبعه حتى يصل إليه فيدركه ثم يلزمه بحركته وسيره واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ "
Tamamını oku

Sîgalar(4)

Mücavir kökler36 mücavir (54 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. حكم

    3 ortak ayet · Gem demektir

  2. ألت

    1 ortak ayet · Elus az yiyecek, bir kaç hurma şeklindedir

  3. رهن

    1 ortak ayet · “Rihl” güneşli havada gökyüzünde beliren parçalı bulut…

  4. عزز

    2 ortak ayet · Yağmur suyu ile doymuş topraktır

  5. صلح

    2 ortak ayet · Sarh köşk, serh (sinle) silah demektir

  6. فطر

    1 ortak ayet · Fıtr ; “Futr” mantar demektir

  7. فرح

    1 ortak ayet · Ferh (ha) “Felah” çatlak toprak demektir, sonra toprağı…

  8. وهب

    1 ortak ayet · Ve hibe ettik

  9. أخر

    2 ortak ayet · Uhur ense demektir

  10. حدث

    1 ortak ayet · Hadis : Kirlenmiş veya kapanmış şeyi parlattıktan sonra…

  11. ذرر

    1 ortak ayet · Zerre toz demektir

  12. مرأ

    1 ortak ayet · Mer’, “merve”den dönüşmüştür

Geçtiği ayetler(6)

Sîga sayfası: وَأَلْحِقْنِي
  1. … وَالْأَرْضِ أَنْتَ وَلِيِّي فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ تَوَفَّنِي مُسْلِمًا وَأَلْحِقْنِي بِالصَّالِحِينَ

    Ve beni katRabbım; bana Sen mülk verdin ve sözlerin te’vilini öğrettin. Ey göklerin ve yerin yaratanı; Sen, dünyada da, ahirette de benim velimsin. Müslüman olarak canımı al. Ve beni salihlere kat.

  2. رَبِّ هَبْ لِي حُكْمًا وَأَلْحِقْنِي بِالصَّالِحِينَ

    Ve beni katRabbım, bana hüküm ver. Ve beni salihlere kat.

Sîga sayfası: أَلْحَقْتُمْ

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökلحق
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerدرك, تبع, وصل
Zıt Kökسبق
Çekirdek Özet 1Geriden gelip öndekine yetişmek, sonradan yetişip öncekine eklenmek
Çekirdek Özet 2Geride kalan müminlerin veya zürriyetin öncekilerin safına ve makamına katılması
Çekirdek Özet 3Zaman ve derece farkına rağmen halefin selefe organik ve manevi intibakı
Kritik Hata RiskiKavramı yalnızca fiziksel bir kavuşma sayıp manevi rütbe ve liyakatle eklemlenme boyutunu dışarıda bırakmak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
لحYapışma, birbirine kenetlenme, sıkıca örtüşme ve ayrılmaz biçimde bağlanmaقلحم kökündeki dokusal kaynaşma ve لحف kökündeki bütünüyle örtme hareketine kıyasla, ق harfinin sağladığı sınır ve toplanma niteliğiyle, geriden gelen bir hareketin nihai hedefe ulaşıp onunla aynı hizaya gelmesi ve bünyeye sonradan eklemlenmesi anlamı belirginleşmiştir.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
لçoban değneği, üvendire; yöneltme, öğretme, bağlamaBir menzile veya hedefe doğru sevk edilme, yönelme ve sürüklenme eğilimi
حçit, duvar; çevirme, koruma, ayırmaSınırları belirli, korunaklı ve derli toplu bir alanın içine dâhil olma
قufuktaki güneş, iğne deliği; dönme, toplanma, sınırBelirli bir sınıra, odak noktasına ve nihaî toplanma çizgisine tam varış
لحقBir hedefe doğru yönelen veya yönlendirilen hareketin, belirlenmiş bir bünyenin ve korunaklı zümrenin sınırlarına tam varıp ona eklemlenmesi

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamAğaçta ilk mahsul devşirildikten sonra gecikerek yetişen ve öncekilere sonradan eklenen turfanda meyve; ayrıca kervana veya öndeki hayvana arkadan süratle yetişen binek.
Cahiliye şiiri kullanımıEbû Duâd el-İyâdî'nin süratli atın avına yetişmesini yayın oku fırlatıp hedefine eriştirmesine benzettiği beytinde geçer: فأَلْحَقَهُ، وهو سَاطٍ بها، / كما تُلْحِقُ القوسُ سَهْمَ الغَرَبْ
Erken Arapça kullanımRu'be b. el-Accâc'ın süratli deveyi nitelerken kullandığı فهي ضَروحُ الرَّكْضِ مِلحاقُ اللَّحَقْ ifadesi ve erken dönem kunut duasında geçen إن عذابك بالكفار ملحق rivayeti.

Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Lisānü’l-Arab, Asāsü’l-Belâga.

Sami etimolojik katman

Sami dilleri ailesinde لحق kökü, ikili لح kök tabanının yapışma, temas etme ve bitiştirme semantiği üzerinde şekillenmiştir. İbranice ve Aramicede doğrudan l-ḥ-q dizilimi sınırlı olmakla birlikte, kökün fonetik varyantları ve soydaş matrisleri l-ḥ-k (yalamak, değmek, bitişmek) ve d-b-q (yapışmak, yetişmek) kökleriyle semantik kesişim gösterir. Süryanicede leḥeq veya benzeri temas ve bitiştirme çağrışımları izlense de Arapça, kökü geriden gelip öndekine kavuşma, mesafe kapatma ve sonradan gelenin asıl bünyeye katılması anlamında son derece gelişkin ve bağımsız bir semantik odağa kavuşturmuştur. Arapçadaki kullanım ziraat hayatındaki gecikmiş meyveden süvarinin öndekine yetişmesine kadar somut bir hareket ekseninde yetkinleşmiştir.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Cohen Dictionnaire des racines sémitiques, Lisānü’l-Arab.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönGeriden gelip erişmek, hasattan sonra yetişen meyve (el-lahak), nesebi sonradan eklenen kimse (mülhak)Somut hareketten soyut intisap ve aidiyet anlamına doğru düzenli bir semantik genişleme mevcuttur.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiKuzeybatı Sami dillerindeki temas, yapışma ve kenetlenme kökleriyle çekirdek düzeyinde akrabalıkBitişme ve aradaki mesafeyi kapatma anlam alanı Sami dillerinin ortak hareket tabanına dayanır.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıBelirgin ve güvenilir veri tespit edilmedi.Veri bulunamadı

Kaynak Lisānü’l-Arab, Lane's Lexicon, David Cohen.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
لحقAnlamlıYetişmek, katılmakGeriden gelip öndekine erişme, bünyeye sonradan eklemlenme.Hedef kök; Kur'an'da geçer.
لقحAnlamlıAşılamak, gebe kalmakDişinin döl tutması, rüzgârın bulutları ve bitkileri aşılayıp canlandırması.Kur'an'da geçer; iki unsurun birleşerek verim üretmesi.
حلقAnlamlıTıraş etmek, boğazlamak, kuşatmakKılları kökünden kesmek, boğaz/halkum; dairesel bir hatla çevreleme.Kur'an'da geçer; sınırlandırma ve çevreleme bağı.
حقلAnlamlıEkin tarlasıTohum ekilip ürün beklenen arazi, mahsul zemini.Kur'an'da geçmez; nebat ve yetişme bağı.
قلحAnlamlıDiş kiri ve sarılığıDiş üzerinde biriken tortu ve tabaka.Kur'an'da geçmez; yüzeye tutunup yapışma bağı.
قحلAnlamlıKurumak, sertleşmekDerinin veya toprağın nemini kaybedip sertleşmesi.Kur'an'da geçmez; büzülüp katılaşma bağı.

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
لحقMerkezGeriden gelip yetişmeZaman veya mesafe farkına rağmen öndekine ulaşıp bünyesine dâhil olmaGeridekinin öndekine eklemlenmesi
دركKomşuErişme, yakalamaKaçmakta veya uzaklaşmakta olana tam sınırında ulaşıp onu bütünüyle kuşatmaلحق intibak ve katılımı, درك ise ihata ve yakalamayı vurgular
تبعKomşuPeşinden gitme, uymaBir başkasının izini sürerek ardı sıra gitme, tabi olmaلحق aradaki mesafeyi sıfırlayıp birleşmeyi, تبع iz sürmeyi belirtir
وصلKomşuUlaşma, bitiştirmeAyrık iki nesne veya durum arasında bağ kurarak kavuşmaلحق gecikmeli bir yetişmeyi, وصل doğrudan rabıta kurmayı anlatır
سبقZıtÖne geçme, geride bırakmaHarekette öne fırlayıp diğerini arkada bırakarak mesafe açmaلحق arkadan gelip arayı kapatmak iken سبق öne geçip fark oluşturmaktır

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaلحقGeriden gelip yetişmek, dâhil olmakÖndekine erişip onun safına, derecesine veya kafilesine sonradan eklemlenme hareketini tam karşılar.Kesin
Latinceassequi, adiungereYetişmek, eklenmek, dâhil olmakassequi geriden gelip hedefe erişmeyi, adiungere ise bünyeye katılmayı karşılar; lahak kelimesindeki ikincil meyve nüansını vermez.Güçlü
İngilizceto catch up with, to joinYetişmek, arayı kapatıp katılmakcatch up mesafeyi kapatıp aynı hizaya gelmeyi, join ise bünyeye katılmayı verir; ontolojik yükselme boyutunu tek başına taşımaz.Güçlü
Almancaeinholen, sich anschließenYetişmek, intibak edip katılmakeinholen geriden gelip öndekine yetişmeyi, sich anschließen ise bir topluluğa sonradan eklemlenmeyi ifade eder.Güçlü
Fransızcarattraper, rejoindreYetişip yakalamak, aralarına katılmakrejoindre hem aradaki mesafeyi kapatıp kavuşmayı hem de bir safa veya heyete sonradan dâhil olmayı yansıtır.Güçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Le Grand Robert.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
أَلْحِقْنِيSalihlerin makamına ve zümresine dâhil edilme talebiPeygamberlerin tevazu içinde akıbetlerini hayırla tamamlama ve öncekilerin safına katılma duası (Yûsuf 12:101, Şuarâ 26:83).
لَمْ يَلْحَقُواHenüz şehitlere ve onların ulaştığı nimete erişememiş olmaDünyada geride kalan ve henüz şehadet rütbesine veya ahiret yurduna intikal etmemiş müminler (Âl-i İmrân 3:170).
لَمَّا يَلْحَقُواZaman bakımından sonra gelip peygamberin tebliğ ve hidayet dairesine katılmaHz. Peygamber devrinden sonra gelecek olan ve ashabın ufkuna dâhil edilecek evrensel ümmet nesilleri (Cum'a 62:3).
أَلْحَقْنَاNeslin fazilet ve cennet derecesi bakımından atalarına yükseltilmesiİman eden zürriyetin, amelleri eksik kalsa dahi lütuf olarak salih ebeveynlerinin makamına eriştirilmesi (Tûr 52:21).
أَلْحَقْتُمْHakikatte yeri olmayan varlıkları Allah'a ortak saymaMüşriklerin uydurma ilahları Allah'ın zatına ve yetkisine isnat edip katmaları (Sebe' 34:27).

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamŞirkin mahiyeti ve şefaat adaletiMüşriklerin Allah'a şerikler ilhak etmesinin ontolojik imkânsızlığı; cennette ameli eksik zürriyetin atalarına ilhak edilmesinin ilahi adalet ve lütuf dengesiyle izahı.İlahi yetki ve makamlara batıl veya lütfi eklemlenme
FıkıhNesep hukuku ve cemaatle namazÇocuğun nesebinin babaya bağlanması (istilhâk) usulü; namaza imamla başlayıp sonradan bir engelle ayrılan veya imama sonradan yetişen kimsenin (lâhik) ibadet tertibi.Hukuki bağın sübutu ve gecikmeli ifa intibakı
TefsirPeygamber duaları ve evrensel nübüvvetYusuf ve İbrahim peygamberlerin salihlere katılma taleplerindeki tecelli; Cum'a suresinde henüz gelmemiş ümmetlerin ashabın şerefine ve hidayetine ortak kılınması.Tarih-üstü hidayet kafilesine manevi intikal
HadisKabir ziyareti ve kunut dualarıKabir ehline hitaptaki "ve innâ inşâallāhu bikum lâhikûn" ifadesiyle ölümün kesin kavuşma oluşu; kunuttaki "mülhık/mülhak" lafzıyla ilahi azabın inkârcılara erişmesi.Kaçınılmaz akıbete ve zümreye yetişme

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniEvrensel hidayet kafilesiManevi intisapBütünleşmeBireyin tekil varlığını, peygamberlerin ve salihlerin oluşturduğu tarih-üstü nurlu silsileye raptetmesi.Kesin
İlmiEpistemik birikim ve mirasKümülatif süreklilikEklemlenmeYeni üretilen bilginin, selefin kurduğu sağlam zemin ve usule entegre edilerek ilmi zincirin korunması.Güçlü
SiyasiToplumsal sözleşme ve tebaaEntegrasyonKatılımSonradan katılan farklı unsurların veya yeni nesillerin, adalet temelinde ana siyasi gövdeye tam üye yapılması.Güçlü
İktisadiİkincil verim ve gecikmiş sermayeTelafi edici hasılatTamamlamaHasat sonrasında yetişen ürünler (lahak) gibi, gecikmiş değerlerin heba edilmeyip ekonomik dolaşıma katılması.Muhtemel

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerAsimptotik yakınsama ve gecikmeli diferansiyel sistemlerBaşlangıçta geride veya farklı fazda olan bir değişkenin, zaman parametresi ilerledikçe referans yörüngeye yaklaşarak onunla tam çakışması ve aynı sınır değerine ulaşması.Güçlü
Beşeri bilimlerSosyolojik intibak ve kurumsal entegrasyonTopluma veya bir kuruma sonradan dâhil olan bireylerin, mevcut normatif yapıyı benimseyerek ayrışma yaşamaksızın ana gövdeyle aynı statü ve hakları kazanması süreci.Kesin

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü yalnızca fiziksel bir yetişme, bir araca binme veya kronolojik olarak sonradan gelme düzeyinde mekanik bir kavuşmaya indirgemek.
Kur'an içi daha geniş anlamİnanç, liyakat ve ahlak bağıyla, zaman ve mekân farkını aşarak önceki salihlerin derecesine, bereketine ve nihai cennet saadetine ilahi lütufla eriştirilmek.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataPeygamberlerin "beni salihlere kat" duasını basit bir ölüm temennisi sanmak; cennette zürriyetin atalarına ilhakını ise amelsiz bir kayırma zannedip ilahi adaletin lütufla olan ahengini kavrayamamak.

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın fertleri yalıtılmış tekiller olarak değil, Âdem'den kıyamete uzanan tek bir salihler kafilesinin mensupları olarak gördüğünü; eksiklerin bu organik bağ ve ilahi lütufla tamamlandığını gösterir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Peygamberlerin akıbet ve tevazu dualarında, şehitlerin geride kalanlara dair müjdelerinde, risaletin kıyamete kadar gelecek toplumlara şümulünde ve cennetteki ailevi derecelerde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Sonradan gelenlerin öncekilerin manevi makamlarına asla yetişemeyeceği yönündeki ümitsizliği ve tarihin kopuk dönemlerden ibaret olduğu yanılgısını düzeltir.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamHasat devşirildikten sonra dalda gecikmeli olgunlaşan meyvenin öncekilere yetişmesi ve arkadan gelen yolcunun öndeki kafileye ulaşıp aralarına katılması.
  • Soyut anlamZaman, mesafe veya amel derecesi bakımından geride kalmış bir varlığın, önceden teşekkül etmiş hakikat ve kemal dairesine ilahi lütufla eklemlenmesi.
  • Sistematik karşılıkHalef ile selef arasındaki tarihsel ve manevi mesafeyi kapatıp geç gelen unsuru ana zümreye organik olarak bağlayan entegrasyon ilkesi.
  • LaTeX modelilim⁡t→t∗d(x(t),S)=0  ⟹  x(t∗)∈S
  • LaTeX açıklamasıModelde x(t) zaman içinde geriden gelen unsuru veya ferdi, S önceden oluşmuş salihler zümresini veya ana bünyeyi temsil eder. d(x(t),S) fonksiyonu geride kalan ile hedef küme arasındaki zamansal, mekânsal ve manevi mesafeyi ifade eder. Süreç nihayete erdiğinde (t→t∗) mesafenin sıfırlanmasıyla gerideki fert ana zümrenin bir parçası hâline gelir (x∈S), yani ilhak tam olarak gerçekleşir.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ل