لحق

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ل-ح-ق4 sîga, 36 mücavir kök, 6 ayet, 6 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.ذررصلحكسبأَلْحَقْنَالحقحدثحكموَأَلْحِقْنِيألتأخرأَلْحَقْتُمْعززوفيفرحمرأ

KökSîga 4Ayet 6Sure 6Mücavir 36

▶ Ağı aç (3B)

لحق

ل - ح - ق

KÖK
  • 6 geçiş
  • 6 ayet
  • 4 sîga
  • 13 sözlük

Meyve devşirdikten sonra olgunlaşan meyveler demektir.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(13)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Meyve devşirdikten sonra olgunlaşan meyveler demektir.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR4.264 harf
باب الحاء والقاف اللام معهما ح ق ل، ق ل ح، ق ح ل، ل ق ح، ل ح ق، ح ل ق مستعملات حقل: الحَقْلُ: الزَّرْعُ إذا تَشَعَّبَ ورَقَهُ قبلَ أنْ يَغلُظَ. وأَحْقَلَتِ الأرضُ إحقالاً. والحَقيلةُ: ماءُ الرُّطْب في الأمعاء، ورُبَّما صَيَّرَه الشاعر حَقْلاً، قال: إذا الفُرُوضُ اضْطَمَّتِ الحَقائِلا والحِقْلَةُ حُسافة التَّمْر، وهو ما بَقي من نُفاياته. وحَقيل: اسم جَبَلٍِ بالبادية. والحَوْقَل: الشَّيْخ إذا
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR398 harf
لَحِقَهُ ولَحِقَ به لَحاقاً بالفتح، أي أدركه؛ وأَلْحَقَهُ به غيره. وأَلَحَقَهُ أيضاً، بمعنى لَحِقَهُ. وفي الدعاء: "إنَّ عذابكَ بالكفار مُلْحِقٌ" أي لاحِقٌ، والفتح أيضاً صواب. ولَحِقَ لُحوقاً، أي ضَمَرَ. والمُلْحَقُ: الدعِيُّ المُلْصَقُ. واسْتَلْحَقَهُ، أي ادَّعاه. وتَلاحَقَت المطايا، أي لَحِقَ بعضُها بعضاً. واللَحَقُ بالتحريك: شيء يَلْحَقُ بالأوَّل. واللَحَقُ أيضاً من التمر: الذي يأتي بعد الأول.
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR22.909 harf
باب الحاء والقاف واللام حقل ، حلق ، قلح ، قحل ، لحق ، لقح : مستعملات . حقل : قال الليث : الحَقْلُ : الزرع إذا تَشعَّب قبل أن يَغْلُظ سوقه . يقال : أَحقَلَت الأرضُ وأحقلَ الزرعُ . وقال أبو عُبيد : الْحَقْلُ : القَراحُ من الأرض . قال : ومَثَل لهم : ( لا تُنبِت البقلةَ إلا الحَقْلةُ ) قال : ومنه نَهَى النبي ( صلى الله عليه وسلم ) عن المُحَاقَلة قال : وهو بَيْعُ الزرعِ في سُنْبُله بالبُر ، مأخوذٌ من
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR5.546 harf
(باب اللام والحاء وما يثلثهما) (لحد) اللام والحاء والدال أصلٌ يدلُّ على ميلٍ عن استقامةٍ. يقال: ألْحَدَ الرّجلُ، إذ مال عن طريقةِ الحقِّ([1]) والإيمان. وسمِّي اللَّحدُ لأنّه مائلٌ في أحد جانِبَيِ الجَدَث. يقال: لحَدْت الميِّتَ وألحدت. والمُلْتَحَد: الملجأ، سمِّي بذلك لأنَّ اللاجئ يميل إليه. (لحز) اللام والحاء والزاء كلمةٌ تدلُّ على ضِيقٍ في الشَّيء. من ذلك المَلاَحِز، وهي المَضايق* ويقال:
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR492 harf
- لحقته ولحقت به: أدركته. قال تعالى: ﴿بالدين لم يلحقوا بهم من خلفهم﴾ [آل عمران/170]، ﴿وآخرين منهم لما يلحقوا بهم﴾ [الجمعة/3] ويقال: ألحقت كذا. قال بعضهم: يقال ألحقه بمعنى لحقه (وهذا قول ابن فارس. ذكره في مجمل اللغة 3/804)، وعلى هذا قوله: (إن عذابك بالكفار ملحق) (وهذا من دعاء القنوت. انظر: النهاية 4/238؛ وراجع صفحة 244. قال ابن الأثير: الرواية بكسر الحاء، أي: من نزل به عذابك ألحقه بالكفار. ويروى
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR548 harf
ل ح ق لحقه ولحق به لحقاً ولحاقاً وهما سابق ولاحق وهو من اللحق‏:‏ من اللاحقين وألحقته به‏.‏ وقيل في قول القانت‏:‏ ‏"‏ إنّ عذابك بالكفّار ملحق ‏"‏ هو بمعنى لاحق والوجه أن يراد ملحق بهم الفسّاق فحذف المفعول‏.‏ وتلاحق القوم‏.‏ وتلاحقت الرّكاب‏:‏ تتابعوا‏.‏ وأثمر الشجر اللحق والألحاق واللاحقة واللواحق وهو الثمر بعد الثمر الأول وهذه الثمار من اللحق‏.‏ ومن المجاز‏:‏ هو ملحق‏:‏ ملصق دعيّ
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR4.061 harf
اللَّحْقُ واللُّحُوق والإلْحاقُ: الإدراك. لَحِقَ الشيءَ وأَلْحَقَهُ وكذلك لَحِقَ به وأَلْحَقَ لَحاقاً، بالفتح، أي أدركه؛ قال ابن بري: شاهده لأبي دواد: فأَلْحَقَهُ، وهو سَاطٍ بها، كما تُلْحِقُ القوسُ سَهْمَ الغَرَبْ واللَّحاقُ: مصدر لَحِقَ يَلْحَقُ لَحاقاً. وفي القنوت: إن عذابك بالكافرين مُلْحِقٌ بمعنى لاحِق، ومنهم من يقول إن عذابك بالكافرين مُلْحَقٌ؛ قال الجوهري: والفتح أَيضاً صواب؛ قال ابن
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR294 harf
* ل ح ق * * لَحِقَه * بالكسر و * لَحِقَ * به * لَحَاقا * بالفتح أي أدركه و * ألْحَقَه * به غيره وأَلْحَقَه أيضا بمعنى لَحِقه وفي الدعاء ﴿إن عذابك بالكفار * مُلْحِقٌ *﴾ بكسر الحاء أي * لاَحِقٌ * والفتح صواب و * تَلاَحَقَت * المطايا لحِق بعضها بعضا و * لاحِقٌ * اسم فرس كان لمعاوية بن أبي سفيان
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR4.865 harf
لحق به كسمع، ولحقه لحقا ولحاقا بفتحهما: أدركه. ومنه الحديث: أسرعكن لحاقا بي أطولكن يدا، وكذلك اللحوق بالضم كألحقه إلحاقا وهذا لازم متعد. يقال: ألحقه به غيره، وألحقه: أدركه. قال ابن بري: شاهد اللازم قول أبي دواد: فألحقه وهـو سـاط بـهـا كما تلحق القوس سهم الغرب وفي دعاء القنوت: إن عذابك بالكفار ملحق بكسر الحاء أي: لاحق، والفتح أحسن، أو هو الصواب كما قاله
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR2.527 harf
١ 1 لَحِقَهُ ذ and لَحِقَ بِهِ and ↓ أَلْحَقَهُ He reached him; overtook him; or came up with him. (S, Msb, K.) ― -b2- لَحِقَهُ It (grief, &c.) overtook him; or ensued to him. ― -b3- Also, and لَحِقَ بِهِ He overtook him; came up with him. ― -b4- لَحِقَ بِهِ He became, or made himself, on a par, or as though on a par, with him. See an ex. voce تَوَحَّشَ. ― -b5- It became adjoined, or annexed, to
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.157 harf
لَحِقَ لَحِقَ A ( n. ac. لَحْق 1 , لَحَاْق 22 ) a. [ acc. or Bi ], Reached, overtook; caught. b. [ Ila ], Clung to. c. ( n. ac. لُحُوْق 27 ), Was slender. لَحَّقَ لَحَّقَ II a. [ 'Ala ] [ coll. ], Gave, doled out. لَاْحَقَ لَاْحَقَ III , a. Followed, went after. أَلْحَقَ أَلْحَقَ IV , a. see I (a) . b. [ acc. & Bi ], Joined, added, annexed, affiliated to. تَلَاْحَقَ تَلَاْحَقَ VI
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR13.804 harf
لحق لَحِقَ - يَلْحَقُ - أَلْحَقَ - يُلْحِقُ لَحِقَ - يَلْحَقُ + كائن + بكائن: يتحرك باتجاه كائن آخر، فيتبعه حتى يصل إليه فيدركه ويلزمه بحركته وسيره أَلْحَقَ - يُلْحِقُ: على وزن " أفعَلَ " من " لَحِقَ - يَلْحَقُ ": جعله " يَلْحَقُ ": جعله يتحرك باتجاه كائن آخر، فيتبعه حتى يصل إليه فيدركه ثم يلزمه بحركته وسيره واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ "
Maddenin bağlantısı

لحق لَحِقَ - يَلْحَقُ - أَلْحَقَ - يُلْحِقُ لَحِقَ - يَلْحَقُ + كائن + بكائن: يتحرك باتجاه كائن آخر، فيتبعه حتى يصل إليه فيدركه ويلزمه بحركته وسيره أَلْحَقَ - يُلْحِقُ: على وزن " أفعَلَ " من " لَحِقَ - يَلْحَقُ ": جعله " يَلْحَقُ ": جعله يتحرك باتجاه كائن آخر، فيتبعه حتى يصل إليه فيدركه ثم يلزمه بحركته وسيره واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " اللحاق بمتحرك أو فار أو هارب، وحصره وإدراكه"، وهي: دَرَكَ - يَدْرَكُ، غَزَا - يَغْزُوْ، لَحِقَ - يَلْحَقُ، طَلَبَ - يَطْلُبُ، ذَنَبَ - يَذْنِبُ (ذَنَبَ - يَذْنُبُ)، ذَأََبَ - يَذْأَُبُ لحق - يلحق ﴿وآخرين منهم لما يلحقوا بهم وهو العزيز الحكيم(3)﴾ الجمعة ﴿فرحين بما آتاهم الله من فضله ويستبشرون بالذين لم يلحقوا بهم من خلفهم ألا خوف عليهم ولا هم يحزنون(170)﴾ آل عمران ألحق - يُلحِق ﴿رب قد آتيتني من الملك وعلمتني من تأويل الأحاديث فاطر السماوات والأرض أنت ولي في الدنيا والآخرة توفني مسلماوألحقني بالصالحين(101)﴾ يوسف ﴿رب هب لي حكما وألحقني بالصالحين(83)﴾ الشعراء ﴿والذين آمنوا واتبعتهم ذريتهم بإيمان ألحقنا بهم ذريتهم وما ألتناهم من عملهم من شيء كل امرئ بما كسب رهين(21)﴾ الطور ﴿قل أروني الذين ألحقتم به شركاء كلا بل هو الله العزيز الحكيم(27)﴾ سبأ مختار الصحاح ● [لحق] ل ح ق: لَحِقَه بالكسر و لَحِقَ به لَحَاقا بالفتح أي أدركه و ألْحَقَه به غيره وأَلْحَقَه أيضا بمعنى لَحِقه وفي الدعاء ﴿إن عذابك بالكفار مُلْحِقٌ﴾ بكسر الحاء أي لاَحِقٌ والفتح صواب و تَلاَحَقَت المطايا لحِق بعضها بعضا و لاحِقٌ اسم فرس كان لمعاوية بن أبي سفيان الراغب لحق - لحقته ولحقت به: أدركته. قال تعالى: }بالدين لم يلحقوا بهم من خلفهم﴿[آل عمران/170]،﴾وآخرين منهم لما يلحقوا بهم{ [الجمعة/3] ويقال: ألحقت كذا. قال بعضهم: يقال ألحقه بمعنى لحقه (وهذا قول ابن فارس. ذكره في مجمل اللغة 3/804)، وعلى هذا قوله: (إن عذابك بالكفار ملحق) (وهذا من دعاء القنوت. انظر: النهاية 4/238؛راجع صفحة 244. قال ابن الأثير: الرواية بكسر الحاء، أي: من نزل به عذابك ألحقه بالكفار. ويروى بفتح الحاء) وقيل: هو من: ألحقت به كذا، فنسب الفعل إلى العذاب تعظيما له، وكني عن الدعي بالملحق. ملخص اللسان: 1. واللُّحُوق والإلْحاقُ: الإدراك. لَحِقَ الشيءَ وأَلْحَقَهُ،لَحِقَ يَلْحَقُ لَحاقاً.وأَلْحَقَ لَحاقاً، بالفتح، أي أدركه 2. لَحِقْتُه وأَلْحَقْته بمعنىً كتَبعتْه وأَتْبَعْته، 3. واللَّحَقُ ما يُلْحَقُ بالكتاب بعد الفراغ منه فتُلْحِق به ما سقط عنه ويجمع أَلْحاقاً 4. واللَّحَق أَيضاً من الثمر: الذي يأْتي بعد الأَول، وكل ثمرة تجيء بعد ثمرة، فهي لَحَقٌ، والجمع أَلْحاق؛ حكاه أَبو حنيفة. 5. وقد أَلْحَقَ الشجر؛ واللَّحَقُ أَيضاً من الناس كذلك: قوم يَلْحَقُون بقوم بعد مضيهم 6. والمُلْحَقُ: الدَّعِيّ المُلْصَق. واسْتَلْحَقَه أَي ادعاه. لسان العرب ● - لحق: اللَّحْقُ واللُّحُوق والإلْحاقُ: الإدراك. لَحِقَ الشيءَ وأَلْحَقَهُ وكذلك لَحِقَ به وأَلْحَقَ لَحاقاً، بالفتح، أي أدركه؛ قال ابن بري: شاهده لأبي دواد: فأَلْحَقَهُ، وهو سَاطٍ بها، كما تُلْحِقُ القوسُ سَهْمَ الغَرَبْ واللَّحاقُ: مصدر لَحِقَ يَلْحَقُ لَحاقاً. وفي القنوت: إن عذابك بالكافرين مُلْحِقٌ بمعنى لاحِق، ومنهم من يقول إن عذابك بالكافرين مُلْحَقٌ؛ قال الجوهري: والفتح أَيضاً صواب؛ قال ابن الأَثير: الرواية بكسر الحاء، أَي من نزل به عذابُك أَلْحَقَهُ بالكفار، وقيل: هو بمعنى لاحق لغة في لَحِقَ. يقال: لَحِقْتُه وأَلْحَقْته بمعنىً كتَبعتْه وأَتْبَعْته، ويروي بفتح الحاء على المفعول أي إن عذابك مُلْحَقٌ بالكفار ويصابون به، وفي دعاء زيارة القبور: وإنا إن شاء الله بكم لاحِقُونَ؛ قيل: معناه إذا شاء الله، وقيل: إن شرطية والمعنى لاحقُونَ بكم في الموافاة على الإيمان، وقيل: هو على التَّبَرّي والتفويض كقوله تعالى: لتدْخُلُنَّ المسجد الحرام إن شاء الله آمنين، وقيل: هو على التأَدب كقوله تعالى: ولا تقولَنَّ لشي إني فاعل ذلك غداً إلا أَن يشاء الله. وأَلْحَقَ فلانٌ فلاناً وألْحَقَهُ به، كلاهما: جعله مُلْحَقَهُ. وتَلاحَقَ القوم: أَدرك بعضهم بعضاً. وتلاحَقَت الرِّكاب والمَطايا أَي لَحِقَ بعضُها بعضاً؛ وأَنشد: أقولُ، وقد تَلاحَقَت المَطايا: كَفاك القَوْل إن عَلَيكَ عَيْنا كفاك القول أَي ارْفُقْ وأَمسك عن القول. ولَحِقْتُه وأَلْحَقْتُه بمعنى واحد. الأَزهري: واللَّحَقُ ما يُلْحَقُ بالكتاب بعد الفراغ منه فتُلْحِق به ما سقط عنه ويجمع أَلْحاقاً، وإن خْقّف فقيل لَحْق كان جائزاً. الجوهري: اللّحَقُ، بالتحريك، شيء يُلْحَقُ بالأول. وقوس لُحُقٌ ومِلْحاق: سريعة السهم لا تريد شيئاً إلا لَحِقتْه. وناقة مِلْحَاق: تَلْحَقُ الإبل فلا تكاد الإبل تفوتها في السير؛ قال رؤبة: فهي ضَروُحُ الرَّكْض مِلْحاق اللَّحق واللَّحَقُ: كل شيء لَحِقَ شيئاً أَو لُحِقَ به من الحيوان والنبات وحمل النخل، وقيل: اللَّحَقُ في النَّخل أَن تُرْطب وتُتَمّر ثم يخرج في بطنه شيء يكون أَخضر قلما يُرْطب حتى يدركه الشتاء فيُسْقطه المطر، وقد يكون نحو ذلك في الكَرْم يسمى لَحَقَاً؛ وقد قال الطرماح في مثل ذلك يصف نخلة أَثْلَعت بعد يَنْع ما كان خرج منها في وقته فقال: أَلْحَقَتْ ما اسْتَلْعَبَتْ بالذي قد أَنى، إذْ حانَ حينُ الصِّرام أَي أَلحقت طَلْعاً غَريضاً كأَنها لعبت به إذ أَطلعته في غير حينه، وذلك أن النخلة إنما تُطْلِعُ في الربيع فإذا أَخرجت في آخر الصيف ما لا يكون له يَنْعٌ فكأَنها غير جادّة فيما أَطْلَعَتْ. واللَّحَق أَيضاً من الثمر: الذي يأْتي بعد الأَول، وكل ثمرة تجيء بعد ثمرة، فهي لَحَقٌ، والجمع أَلْحاق؛ حكاه أَبو حنيفة. وقد أَلْحَقَ الشجر؛ واللَّحَقُ أَيضاً من الناس كذلك: قوم يَلْحَقُون بقوم بعد مضيهم؛ قال: يُغْنِيكَ عن بُصْرى وعن أَبوابها، وعن حِصارِ الرّومِ واغْتِرابها ولَحَقٍ يَلْحَق من أَعرابها، تحت لِواء الموت أَو عُقَابِها قال الأَزهري: يجوز أَن يكون اللَّحَقُ مصدراً لِلَحِقَ، ويجوز أَن يكون جمعاً للاحِقٍ كما يقال خادم وخَدَم وعاش وعسَسَ. ولَحَقُ الغنم: أَولادها التي كادت تَلْحَقُ بها. واللَّحَقُ: الشيء الزائد؛ قال ابن عيينة:كأَنَّهُ بين أَسْطُرٍ لَحَقُ والجمع كالجمع: واللَّحقُ: الزرع العِذْي وهو ما سقته السماء، وجمعه الأَلحاقُ. الكسائي: يقال زرعوا الأَلْحاقَ، والواحد لَحَقٌ، وذلك أَن الوادي يَنْضُب فيُلْقي البَذْر في كل موضع نضَبَ عنه الماء فيقال: اسْتَلْحَقُوا إذا زرعوا. وقال ابن الأَعرابي: اللَّحَقُ أَن يزرع القوم في جانب الوادي؛ يقال: قد زرعوا الأَلْحاقَ. ولَحِق لُحُوقاً أَي ضَمُر. الأَزهري: فرس لاحقُ الأَيْطَلِ من خيل لُحْق الأَياطل إذا ضُمّرت؛ وفي قصيد كعب: تَخْدي على يَسَراتٍ، وهي لاحقةٌ، ذوابلٌ وقْعُهُنَّ الأَرْضَ تَحليلُ اللاحِقةُ: الضامرة.والمُلْحَقُ: الدَّعِيّ المُلْصَق. واسْتَلْحَقَه أَي ادعاه. الأَزهري عن الليث: اللَّحَقُ الدعيّ المُوصَل بغير أَبيه؛ قال الأَزهري: سمعت بعضهم يقول له المُلْحَق. وفي حديث عمرو بن شعيب: أن النبي، صلى الله عليه وسلم، قضى أَن كل مُسْتَلْحَق اسْتُلْحِقَ بعد أَبيه الذي يُدْعى له فقد لَحِق بمن اسْتَلْحَقه؛ قال ابن الأَثير: قال الخطابي هذه أحكام وقعت في أَول زمان الشريعة، وذلك أَنه كان لأَهل الجاهلية إماء بغايا، وكان سادتهن يُلِمُّونَ بهن، فإذا جاءت إحداهن بولد ربما ادّعاه السيد والزاني، فأَلحقه النبي، صلى الله عليه وسلم، بالسيد لأن الأَمة فراش كالحرَّة، فإن مات السيد ولم يَسْتَلْحِقُهُ ثم اسْتَلْحَقَهُ ورثته بعده لَحِق بأَبيه، وفي ميراثه خلاف. ولاحِقٌ: اسم فرس معروف من خيل العرب؛ قال النابغة: فيهم بنات الأَعْوَجِيّ ولاحِقٍ، وُرْقاً مَراكِلُها من المِضْمارِ وفي الصحاح: ولاحِق اسم فرس كان لمعاوية بن أَبي سفيان. مقاييس اللغة: (لحق) اللام والحاء والقاف أصلٌ يدلُّ على إدراكِ شيءٍ وبُلوغه إلى غيره. يقال: لَحِقَ فلانٌ فلاناً فهو لاحق. وألْحَقَ بمعناه. وفي الدعاء: "إن عَذَابك بالكُفَّار مُلْحِقٌ([7])"، قالوا: معناه لاحق. وربما قالوا: لَحِقْتُه: اتَّبَعْتُه، وألحقتُه: وصلت إليه. والمُلْحَق: الدعيُّ المُلصَق. واللَّحَق في التَّمرِ: [داءٌ يُصِيبهُ([8])]. القاموس المحيط: لَحِقَ به، كسَمِعَ، ولَحِقَهُ لَحْقاً ولَحاقاً، بفتحِهِما أدرَكَهُ، كأَلْحَقَهُ، وهذا لازِمٌ مُتَعَدٍّ. و " إنَّ عَذَابَكَ بالكُفَّارِ مُلْحِقٌ " ، أي لاحِقٌ، والفتحُ أحْسَنُ، أو الصَّوابُ. ولَحِقَ، كَسمِعَ، لُحوقاً ضَمُرَ. ولاحِقٌ: أفْراسٌ لمُعاوِيَةَ ابن أبي سُفْيانَ، ولغَنِيِّ بنِ أعْصُرَ، وللحازوقِ الخارِجِيِّ، ولعُيَيْنَةَ بنِ الحَارِثِ. ولاحِقٌ الأَصْغَرُ: لِبنِي أسَدٍ. وأبو لاحِقٍ: البازي. واللُّوَيْحِقُ: طائِرٌ يصيدُ اليَعَاقيبَ. والمِلْحاقُ: الناقَةُ لا تَكادُ الإِبِلُ تَفوقُها. والمُلْحَقُ: الدَّعِيُّ المُلْصَقُ. وككتابٍ: غِلافُ القَوْسِ. والأَلْحاقُ: مَواضِعُ من الوادي يَنْضُبُ عنها الماءُ، فَيُلْقَى فيها البَذْرُ، الواحِدُ: لَحَقٌ، مُحرَّكةً. واسْتَلْحَقَ: زَرَعَها، و فلاناً: ادَّعاهُ. واللَّحَقُ مُحرَّكةً: شيءٌ يُلْحَقُ بالأوّلِ، و من التَّمْرِ: الذي يُلْحَقُ بعدَ الأوّلِ. وتَلاَحَقَتِ المَطايا: لَحِقَ بعضُها بعضاً. تاج العروس: ل ح ق لحِق به كسَمِع ولَحِقه لَحْقاً ولَحاقاً بفَتْحِهما : أدرَكَه . ومنه الحَديث : أسرعُكُنّ لَحاقاً بي أطْوَلُكنّ يَداً وكذلك اللُّحوق بالضمِّ كألْحَقَه إلحاقاً وهذا لازِمٌ متَعدٍّ . يُقال : ألحقَه به غيرُه وألحَقَه : أدْرَكَه . قال ابنُ برّي : شاهِدُ اللازِم قولُ أبي دُواد : فألحَقَه وهْوَ سَاطٍ بها ... كما تُلْحِقُ القَوسُ سَهْمَ الغَرَبْ وفي دُعاءِ القُنوتِ : إنّ عذابَكَ بالكُفّار مُلْحِق بكَسْر الحاءِ أي : لاحِقٌ والفَتْح أحسَنُ أو هو الصّواب كما قاله الجوهريّ والصاغانيّ . وقال ابنُ دُرَيْد : مُلحَق ومُلحِق جَميعاً . وقال اللّيثُ : بالكَسْر أحبُّ إلينا قال : ويُقال : إنّها من القُرآن لم يَجدُوا عليها إلا شاهِداً واحداً فوضِعَتْ في القُنوت . قال : وهذه اللّغَة موافقةٌ لقولِ الله تعالى : ( سُبحان الذي أسْرى بعَبْدِه ) . وقال ابنُ الأثير : الرِوايةُ بكسْرِ الحاءِ أي : مَنْ نَزَل به عذابُك ألحَقَه بالكُفّار وقيل : هو بمعنَى لاحِق لغةٌ في لَحِقٍ يُقال : لحِقْته وألحَقْته بمعنى كتَبِعْتُه وأتْبَعْته ويُروى بفَتْح الحاءِ على المَفْعول أي : إنّ عذابَك مُلْحَقٌ بالكُفّارِ ويُصابون به . ولَحِقَ كسَمِع لُحوقاً بالضّمِّ أي : ضَمُر نقله الجوهريّ . زاد الزمخشريُّ : ولَصِق بطنُه وهو مَجازٌ . وقال الأزهريّ : فرسٌ لاحِقُ الأيْطَلِ من خيْلٍ لُحْقِ الأياطِل : إذا ضُمِّرَتْ . وفي قَصيدة كعْبٍ رضي الله عنه : تَخدِي على يَسَراتٍ وهي لاحِقَةٌ ... ذوابِلٌ وقعُهُنّ الأرضَ تحليلُ وأنشد الصاغانيّ لرؤبَة : " لواحِقُ الأقْرابِ فيها كالمَقَقْ ولاحِق : اسم أفْراس كانت لمُعاوِية بنِ أبي سُفْيان رضي الله عنه كما في الصّحاح . ولاحِق الأكْبر لغَنيّ بنِ أعْصُر . ولاحِق : فرَس للحازُوقِ الخارِجيّ . قالت أختُه تَرثيه : ومن يَغْنمِ العامَ الوشيلَ ولاحِقاً ... وقَتْل حِزاق لم يَزل عاليَ الذِّكْرِ ولاحِق : فرس لعُيَيْنة بنِ الحارِث بنِ شهاب . وقال أبو النّدى : لاحِقٌ الأصغَرُ لبَني أسَد . قال النابغة الذُبْيانيّ : فيهم بناتُ العَسْجَديِّ ولاحِقٍ ... وُرْقاً مراكِلُها من المِضْمارِ وقال ابنُ الكَلْبي - في أنساب الخيل - ما نصّه : ولاحِق الأصْغَرُ : من بَناتِ اللاّحق الأكْبرِ ولها يَقول الكُمَيْت : نجائِبُ من آلِ الوَجيه ولاحقٍ ... تُذكِّرنا أحقادَنا حين تصْهَلُ وأبو لاحِق : كُنْية البازي نقله الصاغانيّ . وقال أبو حاتم : اللُّوَيْحِقُ : طائِر أغْبَر يَصيدُ الوَبْر واليَعاقِيبَ . وقال اللّيثُ : المِلْحاقُ : النّاقَة لا تكادُ الإبِلُ تَفوقُها في السّيْر . قال رؤبَة : " فهي ضَروحُ الرّكْضِ مِلْحاقُ اللَّحَق والمُلْحَقُ : الدَّعِيُّ المُلصَقُ كما في الصّحاح وهو مجاز . ومنه باب الإلْحاق في كُتُب التّصْريف . واللِّحاق ككِتاب : غِلافُ القَوْس كما في العُباب ولم يضْبطُه بالكسْر فاحْتَمل أن يكونَ بالفَتْح أيضاً . والألْحاقُ : مَواضِعُ من الوادِي ينضُبُ عنها الماءُ فيُلْقَى فيها البَذْر يُقال : قد زَرَعوا الألحاقَ الواحِدُ لَحَقٌ مُحرّكة قاله الكِسائيُّ . وقال ابنُ الأعرابيّ : اللَّحَقُ : أن يزْرعَ القومُ في جانبِ الوادي . ويُقال : استَلْحَق الرجلُ أي : زَرَعها أي : الألْحاق . واستَلْحَقَ فُلانٌ فُلاناً : ادّعاه . وفي حديث عَمْرو بنِ شُعَيْب : أنّ النبيّ صلّى الله عليه وسلم قَضَى أنّ كُلَّ مُسْتَلْحَق استُلحِق بعدَ أبيه الذي يُدْعى له فقد لحِق بمَنْ استَلْحَقَه قال ابنُ الأثير : قال الخَطّابيّ : هذه أحكامٌ وقَعت في أوّل زَمانِ الشّريعةِ ؛ وذلك أنّه كان لأهْلِ الجاهليّةِ إماءٌ بغايا وكان سادَتُهنّ يُلِمّون بهِنّ فإذا جاءَت إحداهُنّ بولَد رُبّما ادّعاه السّيّد والزاني فألْحَقَه النبيُّ صلّى الله عليه وسلم بالسَّيِّد ؛ لأنّ الأمةَ فِراشٌ كالحُرّة فإن مات السّيِّدُ ولم يسْتَلْحِقْه ثم استَلْحَقَه ورثَتُه بعده لحِقَ بأبيه وفي مِيراثِه خِلافٌ . واللَّحَقُ مُحرّكةً : شيءٌ يُلحَق بالأوّل كما في الصحاح . واللَّحَق من التّمْر : الذي يُلْحَقُ . وفي الصِّحاح : يأتي بعْدَ الأوّل زادَ أبو حَنيفَةَ : وكُلُّ ثَمَرة تجيءُ بعدَ ثَمَرةٍ فهي لَحَقٌ والجمْع ألْحاقٌ . وقال الليْثُ : اللَّحَقُ : كُلّ شيءٍ لحِقَ شيئاً أو لُحِّقَ به من الحَيَوان والنّبات وحَمْلِ النخلِ . وقيل : اللَّحَق في النّخْل أن يُرطِبَ ويُتَمِّرَ ثم يَخْرُج في بطْنِه شيءٌ يكون أخْضَر قلّما يُرطِب حتى يُدرِكَه الشّتاءُ فيُسقِطَه المَطَرُ وقد يكون نحْو ذلك في الكَرْم يُسمّى لَحَقاً . وقد قال الطِّرِمّاحُ في مثل ذلك يصِفُ نخْلةً أطْلَعَتْ بعدَ ينْعِ ما كان خرجَ منها في وقْتِه فقال : ألحَقَتْ ما استَلْعَبَت بالّذي ... قد أنَى إذْ حانَ حينُ الصِّرامْ أيْ ألحَقت طَلْعاً غَريضاً كأنّها لعِبت به إذْ أطْلَعَتْه في غيرِ حِينِه وذلك أنّ النّخلَة إنّما تُطلِعُ في الرّبيع فإذا أخرَجَت في آخرِ الصّيف ما لا يكون له يَنْع فكأنّها غيرُ جادَّةٍ فيما أطْلَعَت . وتَلاحَقَت الرِّكابُ والمَطايا أي : لحِقَ بعضُها بعْضاً قال الشاعر : أقولُ وقد تلاحَقَتِ المَطايا ... كَفاكَ القَوْلُ إنّ عليكَ عيْنا أي : ارفُق وأمْسِكْ عن القوْلِ . ومما يُسْتَدْرَكُ عليه : اللُّحُوق بالضّمِّ : اللّزوم واللّصوق . وألحقَ فُلانٌ فلاناً وألحقَه : كلاهما جعله مُلحقَه . وتَلاحقَ القومُ : أدركَ بعضُهم بعضاً . واللَّحَق مُحرّكة : ما يُلْحَقُ بالكِتاب بعد الفَراغِ منه فيُلْحَق به ما سَقَط عنه ويُجمعُ ألْحاقاً وإن خُفِّفَ فقيل : لَحْقٌ كان جائِزاً نقله الأزهريّ . قلت : وقولُهم : لِحاقٌ لذلك بالكسرِ غلَط ويُسَمُّون ما لحق به مُلْحَقه . واللَّحَقُ أيضاً : الشيءُ الزائِدُ . قال ابنُ عُيَيْنة : " كأنّه بيْنَ أسْطُرٍ لَحَقُ واللّحَق من النّاسِ : قوْم يَلْحَقون بقَومٍ بعدَ مُضيِّهم قال الراجِزُ : " ولَحَقٍ يَلْحَق من أعْرابِها قال الأزهريّ : يجوزُ أن يكون مصدراً لِلَحِقَ ويجوزُ أن يكون جَمْعاً للاحِق كما يُقال : خادِمٌ وخَدَمٌ وعاسٌّ وعَسَسٌ . ولَحَقُ الغَنَمِ : أولادُها التي كادَت تلْحَق بها . واللَّحَق : الزّرعُ العِذْي وهو ما سَقَتْه السّماءُ والجمعُ ألْحاقٌ . وقوسٌ لُحُقٌ - بضمّتَيْن - ومِلْحاق : سَريعة السّهمِ لا تُريدُ شيئاً إلا لَحِقَته . وألحَقَ الشّجَرُ : طلَع له اللَّحَق عن أبي حَنيفة . واللَّحَق : رأسُ الجَبَل . والدّعيُّ المُلصقَ بغيرِ أبيه عن اللّيث وهو المُلْحَق أيضاً عن الأزهريّ . وألْحَقْتُهم : إذا تقدّمْتهُم قال ابنُ دُريْد : وليس بثَبت . وقولُهم : التحقَ به أي : لحِق مُولَّدة . قال الصّاغاني : لم أجِدْه فيما دُوِّن من كُتُب اللّغة فليُجْتَنَب ذلك وكذلك المَلاحق واللِّحاق ككِتاب . وقولُهم : اللُّحوقِيّ - بالضّم - لشَبْه القارُورة . وتَلاحَقَت الأخْبارُ : تتابَعَت وكذا أحوالُ القَوْم وهو مَجازٌ . واللاحِقَةُ : الثّمَرُ بعدَ الثّمر الأول والجمع لَواحِق . وأبو مِجْلَز لاحِقُ بنُ حُمَيد السّدوسيّ : تابِعيّ

Sîgalar(4)

Mücavir kökler36 mücavir (54 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. حكم

    3 ortak ayet · Gem demektir

  2. ألت

    1 ortak ayet · Elus az yiyecek, bir kaç hurma şeklindedir

  3. رهن

    1 ortak ayet · “Rihl” güneşli havada gökyüzünde beliren parçalı bulut…

  4. عزز

    2 ortak ayet · Yağmur suyu ile doymuş topraktır

  5. صلح

    2 ortak ayet · Sarh köşk, serh (sinle) silah demektir

  6. فطر

    1 ortak ayet · Fıtr ; “Futr” mantar demektir

  7. فرح

    1 ortak ayet · Ferh (ha) “Felah” çatlak toprak demektir, sonra toprağı…

  8. وهب

    1 ortak ayet · Ve hibe ettik

  9. أخر

    2 ortak ayet · Uhur ense demektir

  10. حدث

    1 ortak ayet · Hadis : Kirlenmiş veya kapanmış şeyi parlattıktan sonra…

  11. ذرر

    1 ortak ayet · Zerre toz demektir

  12. مرأ

    1 ortak ayet · Mer’, “merve”den dönüşmüştür

Geçtiği ayetler(6)

Sîga sayfası: وَأَلْحِقْنِي
  1. … وَالْأَرْضِ أَنْتَ وَلِيِّي فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ تَوَفَّنِي مُسْلِمًا وَأَلْحِقْنِي بِالصَّالِحِينَ

    Ve beni katRabbım; bana Sen mülk verdin ve sözlerin te’vilini öğrettin. Ey göklerin ve yerin yaratanı; Sen, dünyada da, ahirette de benim velimsin. Müslüman olarak canımı al. Ve beni salihlere kat.

  2. رَبِّ هَبْ لِي حُكْمًا وَأَلْحِقْنِي بِالصَّالِحِينَ

    Ve beni katRabbım, bana hüküm ver. Ve beni salihlere kat.

Sîga sayfası: أَلْحَقْتُمْ

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökلحق
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerدرك, تبع, وصل
Zıt Kökسبق
Çekirdek Özet 1Geriden gelip öndekine yetişmek, sonradan yetişip öncekine eklenmek
Çekirdek Özet 2Geride kalan müminlerin veya zürriyetin öncekilerin safına ve makamına katılması
Çekirdek Özet 3Zaman ve derece farkına rağmen halefin selefe organik ve manevi intibakı
Kritik Hata RiskiKavramı yalnızca fiziksel bir kavuşma sayıp manevi rütbe ve liyakatle eklemlenme boyutunu dışarıda bırakmak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
لحYapışma, birbirine kenetlenme, sıkıca örtüşme ve ayrılmaz biçimde bağlanmaقلحم kökündeki dokusal kaynaşma ve لحف kökündeki bütünüyle örtme hareketine kıyasla, ق harfinin sağladığı sınır ve toplanma niteliğiyle, geriden gelen bir hareketin nihai hedefe ulaşıp onunla aynı hizaya gelmesi ve bünyeye sonradan eklemlenmesi anlamı belirginleşmiştir.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
لçoban değneği, üvendire; yöneltme, öğretme, bağlamaBir menzile veya hedefe doğru sevk edilme, yönelme ve sürüklenme eğilimi
حçit, duvar; çevirme, koruma, ayırmaSınırları belirli, korunaklı ve derli toplu bir alanın içine dâhil olma
قufuktaki güneş, iğne deliği; dönme, toplanma, sınırBelirli bir sınıra, odak noktasına ve nihaî toplanma çizgisine tam varış
لحقBir hedefe doğru yönelen veya yönlendirilen hareketin, belirlenmiş bir bünyenin ve korunaklı zümrenin sınırlarına tam varıp ona eklemlenmesi

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamAğaçta ilk mahsul devşirildikten sonra gecikerek yetişen ve öncekilere sonradan eklenen turfanda meyve; ayrıca kervana veya öndeki hayvana arkadan süratle yetişen binek.
Cahiliye şiiri kullanımıEbû Duâd el-İyâdî'nin süratli atın avına yetişmesini yayın oku fırlatıp hedefine eriştirmesine benzettiği beytinde geçer: فأَلْحَقَهُ، وهو سَاطٍ بها، / كما تُلْحِقُ القوسُ سَهْمَ الغَرَبْ
Erken Arapça kullanımRu'be b. el-Accâc'ın süratli deveyi nitelerken kullandığı فهي ضَروحُ الرَّكْضِ مِلحاقُ اللَّحَقْ ifadesi ve erken dönem kunut duasında geçen إن عذابك بالكفار ملحق rivayeti.

Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Lisānü’l-Arab, Asāsü’l-Belâga.

Sami etimolojik katman

Sami dilleri ailesinde لحق kökü, ikili لح kök tabanının yapışma, temas etme ve bitiştirme semantiği üzerinde şekillenmiştir. İbranice ve Aramicede doğrudan l-ḥ-q dizilimi sınırlı olmakla birlikte, kökün fonetik varyantları ve soydaş matrisleri l-ḥ-k (yalamak, değmek, bitişmek) ve d-b-q (yapışmak, yetişmek) kökleriyle semantik kesişim gösterir. Süryanicede leḥeq veya benzeri temas ve bitiştirme çağrışımları izlense de Arapça, kökü geriden gelip öndekine kavuşma, mesafe kapatma ve sonradan gelenin asıl bünyeye katılması anlamında son derece gelişkin ve bağımsız bir semantik odağa kavuşturmuştur. Arapçadaki kullanım ziraat hayatındaki gecikmiş meyveden süvarinin öndekine yetişmesine kadar somut bir hareket ekseninde yetkinleşmiştir.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Cohen Dictionnaire des racines sémitiques, Lisānü’l-Arab.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönGeriden gelip erişmek, hasattan sonra yetişen meyve (el-lahak), nesebi sonradan eklenen kimse (mülhak)Somut hareketten soyut intisap ve aidiyet anlamına doğru düzenli bir semantik genişleme mevcuttur.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiKuzeybatı Sami dillerindeki temas, yapışma ve kenetlenme kökleriyle çekirdek düzeyinde akrabalıkBitişme ve aradaki mesafeyi kapatma anlam alanı Sami dillerinin ortak hareket tabanına dayanır.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıBelirgin ve güvenilir veri tespit edilmedi.Veri bulunamadı

Kaynak Lisānü’l-Arab, Lane's Lexicon, David Cohen.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
لحقAnlamlıYetişmek, katılmakGeriden gelip öndekine erişme, bünyeye sonradan eklemlenme.Hedef kök; Kur'an'da geçer.
لقحAnlamlıAşılamak, gebe kalmakDişinin döl tutması, rüzgârın bulutları ve bitkileri aşılayıp canlandırması.Kur'an'da geçer; iki unsurun birleşerek verim üretmesi.
حلقAnlamlıTıraş etmek, boğazlamak, kuşatmakKılları kökünden kesmek, boğaz/halkum; dairesel bir hatla çevreleme.Kur'an'da geçer; sınırlandırma ve çevreleme bağı.
حقلAnlamlıEkin tarlasıTohum ekilip ürün beklenen arazi, mahsul zemini.Kur'an'da geçmez; nebat ve yetişme bağı.
قلحAnlamlıDiş kiri ve sarılığıDiş üzerinde biriken tortu ve tabaka.Kur'an'da geçmez; yüzeye tutunup yapışma bağı.
قحلAnlamlıKurumak, sertleşmekDerinin veya toprağın nemini kaybedip sertleşmesi.Kur'an'da geçmez; büzülüp katılaşma bağı.

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
لحقMerkezGeriden gelip yetişmeZaman veya mesafe farkına rağmen öndekine ulaşıp bünyesine dâhil olmaGeridekinin öndekine eklemlenmesi
دركKomşuErişme, yakalamaKaçmakta veya uzaklaşmakta olana tam sınırında ulaşıp onu bütünüyle kuşatmaلحق intibak ve katılımı, درك ise ihata ve yakalamayı vurgular
تبعKomşuPeşinden gitme, uymaBir başkasının izini sürerek ardı sıra gitme, tabi olmaلحق aradaki mesafeyi sıfırlayıp birleşmeyi, تبع iz sürmeyi belirtir
وصلKomşuUlaşma, bitiştirmeAyrık iki nesne veya durum arasında bağ kurarak kavuşmaلحق gecikmeli bir yetişmeyi, وصل doğrudan rabıta kurmayı anlatır
سبقZıtÖne geçme, geride bırakmaHarekette öne fırlayıp diğerini arkada bırakarak mesafe açmaلحق arkadan gelip arayı kapatmak iken سبق öne geçip fark oluşturmaktır

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaلحقGeriden gelip yetişmek, dâhil olmakÖndekine erişip onun safına, derecesine veya kafilesine sonradan eklemlenme hareketini tam karşılar.Kesin
Latinceassequi, adiungereYetişmek, eklenmek, dâhil olmakassequi geriden gelip hedefe erişmeyi, adiungere ise bünyeye katılmayı karşılar; lahak kelimesindeki ikincil meyve nüansını vermez.Güçlü
İngilizceto catch up with, to joinYetişmek, arayı kapatıp katılmakcatch up mesafeyi kapatıp aynı hizaya gelmeyi, join ise bünyeye katılmayı verir; ontolojik yükselme boyutunu tek başına taşımaz.Güçlü
Almancaeinholen, sich anschließenYetişmek, intibak edip katılmakeinholen geriden gelip öndekine yetişmeyi, sich anschließen ise bir topluluğa sonradan eklemlenmeyi ifade eder.Güçlü
Fransızcarattraper, rejoindreYetişip yakalamak, aralarına katılmakrejoindre hem aradaki mesafeyi kapatıp kavuşmayı hem de bir safa veya heyete sonradan dâhil olmayı yansıtır.Güçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Le Grand Robert.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
أَلْحِقْنِيSalihlerin makamına ve zümresine dâhil edilme talebiPeygamberlerin tevazu içinde akıbetlerini hayırla tamamlama ve öncekilerin safına katılma duası (Yûsuf 12:101, Şuarâ 26:83).
لَمْ يَلْحَقُواHenüz şehitlere ve onların ulaştığı nimete erişememiş olmaDünyada geride kalan ve henüz şehadet rütbesine veya ahiret yurduna intikal etmemiş müminler (Âl-i İmrân 3:170).
لَمَّا يَلْحَقُواZaman bakımından sonra gelip peygamberin tebliğ ve hidayet dairesine katılmaHz. Peygamber devrinden sonra gelecek olan ve ashabın ufkuna dâhil edilecek evrensel ümmet nesilleri (Cum'a 62:3).
أَلْحَقْنَاNeslin fazilet ve cennet derecesi bakımından atalarına yükseltilmesiİman eden zürriyetin, amelleri eksik kalsa dahi lütuf olarak salih ebeveynlerinin makamına eriştirilmesi (Tûr 52:21).
أَلْحَقْتُمْHakikatte yeri olmayan varlıkları Allah'a ortak saymaMüşriklerin uydurma ilahları Allah'ın zatına ve yetkisine isnat edip katmaları (Sebe' 34:27).

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamŞirkin mahiyeti ve şefaat adaletiMüşriklerin Allah'a şerikler ilhak etmesinin ontolojik imkânsızlığı; cennette ameli eksik zürriyetin atalarına ilhak edilmesinin ilahi adalet ve lütuf dengesiyle izahı.İlahi yetki ve makamlara batıl veya lütfi eklemlenme
FıkıhNesep hukuku ve cemaatle namazÇocuğun nesebinin babaya bağlanması (istilhâk) usulü; namaza imamla başlayıp sonradan bir engelle ayrılan veya imama sonradan yetişen kimsenin (lâhik) ibadet tertibi.Hukuki bağın sübutu ve gecikmeli ifa intibakı
TefsirPeygamber duaları ve evrensel nübüvvetYusuf ve İbrahim peygamberlerin salihlere katılma taleplerindeki tecelli; Cum'a suresinde henüz gelmemiş ümmetlerin ashabın şerefine ve hidayetine ortak kılınması.Tarih-üstü hidayet kafilesine manevi intikal
HadisKabir ziyareti ve kunut dualarıKabir ehline hitaptaki "ve innâ inşâallāhu bikum lâhikûn" ifadesiyle ölümün kesin kavuşma oluşu; kunuttaki "mülhık/mülhak" lafzıyla ilahi azabın inkârcılara erişmesi.Kaçınılmaz akıbete ve zümreye yetişme

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniEvrensel hidayet kafilesiManevi intisapBütünleşmeBireyin tekil varlığını, peygamberlerin ve salihlerin oluşturduğu tarih-üstü nurlu silsileye raptetmesi.Kesin
İlmiEpistemik birikim ve mirasKümülatif süreklilikEklemlenmeYeni üretilen bilginin, selefin kurduğu sağlam zemin ve usule entegre edilerek ilmi zincirin korunması.Güçlü
SiyasiToplumsal sözleşme ve tebaaEntegrasyonKatılımSonradan katılan farklı unsurların veya yeni nesillerin, adalet temelinde ana siyasi gövdeye tam üye yapılması.Güçlü
İktisadiİkincil verim ve gecikmiş sermayeTelafi edici hasılatTamamlamaHasat sonrasında yetişen ürünler (lahak) gibi, gecikmiş değerlerin heba edilmeyip ekonomik dolaşıma katılması.Muhtemel

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerAsimptotik yakınsama ve gecikmeli diferansiyel sistemlerBaşlangıçta geride veya farklı fazda olan bir değişkenin, zaman parametresi ilerledikçe referans yörüngeye yaklaşarak onunla tam çakışması ve aynı sınır değerine ulaşması.Güçlü
Beşeri bilimlerSosyolojik intibak ve kurumsal entegrasyonTopluma veya bir kuruma sonradan dâhil olan bireylerin, mevcut normatif yapıyı benimseyerek ayrışma yaşamaksızın ana gövdeyle aynı statü ve hakları kazanması süreci.Kesin

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü yalnızca fiziksel bir yetişme, bir araca binme veya kronolojik olarak sonradan gelme düzeyinde mekanik bir kavuşmaya indirgemek.
Kur'an içi daha geniş anlamİnanç, liyakat ve ahlak bağıyla, zaman ve mekân farkını aşarak önceki salihlerin derecesine, bereketine ve nihai cennet saadetine ilahi lütufla eriştirilmek.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataPeygamberlerin "beni salihlere kat" duasını basit bir ölüm temennisi sanmak; cennette zürriyetin atalarına ilhakını ise amelsiz bir kayırma zannedip ilahi adaletin lütufla olan ahengini kavrayamamak.

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın fertleri yalıtılmış tekiller olarak değil, Âdem'den kıyamete uzanan tek bir salihler kafilesinin mensupları olarak gördüğünü; eksiklerin bu organik bağ ve ilahi lütufla tamamlandığını gösterir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Peygamberlerin akıbet ve tevazu dualarında, şehitlerin geride kalanlara dair müjdelerinde, risaletin kıyamete kadar gelecek toplumlara şümulünde ve cennetteki ailevi derecelerde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Sonradan gelenlerin öncekilerin manevi makamlarına asla yetişemeyeceği yönündeki ümitsizliği ve tarihin kopuk dönemlerden ibaret olduğu yanılgısını düzeltir.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamHasat devşirildikten sonra dalda gecikmeli olgunlaşan meyvenin öncekilere yetişmesi ve arkadan gelen yolcunun öndeki kafileye ulaşıp aralarına katılması.
  • Soyut anlamZaman, mesafe veya amel derecesi bakımından geride kalmış bir varlığın, önceden teşekkül etmiş hakikat ve kemal dairesine ilahi lütufla eklemlenmesi.
  • Sistematik karşılıkHalef ile selef arasındaki tarihsel ve manevi mesafeyi kapatıp geç gelen unsuru ana zümreye organik olarak bağlayan entegrasyon ilkesi.
  • LaTeX modelilim⁡t→t∗d(x(t),S)=0  ⟹  x(t∗)∈S
  • LaTeX açıklamasıModelde x(t) zaman içinde geriden gelen unsuru veya ferdi, S önceden oluşmuş salihler zümresini veya ana bünyeyi temsil eder. d(x(t),S) fonksiyonu geride kalan ile hedef küme arasındaki zamansal, mekânsal ve manevi mesafeyi ifade eder. Süreç nihayete erdiğinde (t→t∗) mesafenin sıfırlanmasıyla gerideki fert ana zümrenin bir parçası hâline gelir (x∈S), yani ilhak tam olarak gerçekleşir.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ل