رمح

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ر-م-ح1 sîga, 15 mücavir kök, 1 ayet, 1 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.شيأألمعلمرمحوَرِمَاحُكُمْصيدعذبنيلبعدغيبخوفألهأيي

KökSîga 1Ayet 1Sure 1Mücavir 15

▶ Ağı aç (3B)

رمح

ر - م - ح

KÖK
  • 1 geçiş
  • 1 ayet
  • 1 sîga
  • 13 sözlük

Remh mızrak demektir.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(13)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Remh mızrak demektir.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR6.602 harf
باب الحاء والراء والميم معهما ح ر م، ح م ر، م ح ر، م ر ح، ر ح م، ر م ح كلهن مستعملات حرم: الحَرَمُ: حَرَمُ مَكّةَ وما أحاط بها إلى قريبٍ من المَواقيت التي يُحْرِمُون منها، مَفصول بين الحِلِّ والحَرَم بمِنىً. والمُحَرَّم في شعر الأعشى هو الحَرَم حيث يقول: بأجْيادَ غربيَّ الصَّفا والمُحَرَّمِ وقال النبيُّ- صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: مَكَّةُ حَرَمُ إبراهيم، والمدينةُ حَرَمي. والمُحَرَّم هو
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR657 harf
الرُمْحُ جمعه رماح وأَرْماح. ورمَحَه فهو رامِحٌ: طعنه بالرُمْحِ. ورجُلٌ رامِحٌ، أي ذو رُمْح؛ ولا فِعل له. وثورٌ رامِحٌ: له قَرْنان. قال ذو الرمَّة: وكائنْ ذَعَرْنا من مَهاةٍ ورامِحِبلادُ العِدى لَيْسَتْ له بِبِـلادِ والسِماكُ الرامِحُ: نَجْمٌ قُدّام الفَكَّةِ، وهو أَحَدُ السِماكَيْن، سمِّي بذلك لكوكب يُقْدُمُه يقولون هو رُمْحُه، وليس من منازل القمر. ورَمَحَهُ الفَرَسُ والبَغْلُ والحمار، إذا
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR yok26.476 harf
باب الحاء والراء مع الميم حرم ، حمر ، رحم ، رمح ، مرح ، محر : مستعملة . حرم : قال شَمِر قال يحيى بنُ ميسرةَ الكلابيُّ : الحُرْمَةُ : المَهَابةُ . قال : وإذا كان للإنسان رَحِمٌ وكنَّ نستحي منه قلنا : له حُرْمَةٌ . قال : وللمسلم على المسلم حُرْمَةٌ ومهابَةٌ . وقال أبو زيد : يقال : هو حُرْمَتُك ، وهما حُرْمَتُك ، وهم حُرْمَتُك ، وهي حُرْمَتُك ، وهُنَّ حُرْمَتُك ؛ وهم ذوو رَحِمه وجارُه ومن يَنْصرُه
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR9.849 harf
(باب الراء والميم وما يثلثهما) (رمن) الراء والميم والنون كلمة واحدة، وهي الرُّمَّان. والرُّمَّانتان: هَضْبتان في بلادِ عَبْسٍ. قال: * على الدّار بالرُّمَّانَتين تعوجُ * (رمي) الراء والميم والحرف المعتل أصلٌ واحد، وهو نَبْذ الشَّيء. ثم يحمل عليه اشتقاقاً واستعارة. تقول رَمَيْتُ الشيء أرمِيه. وكانت بينهم رِمِّيَّا، على فِعِّيلَى. وأرمَيْتُ على المائة: زِدْتُ عليها. فإن قيلَ فهذه الكلمة ما
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR446 harf
- قال تعالى: ﴿تناله أيديكم ورماحكم﴾ [المائدة/94]، وقد رمحه أصابه به، ورمحته الدابة تشبيها بذلك، والسماك الرامح (قال ابن منظرو: والسماك الرامح: السماكين، وهو معروف من الكواكب، قدام الفكة، ليس من منازل القمر، سمي بذلك لأن قدامه كوكبا كأن له رمح، وقيل للآخر: الأعزل؛ لأنه لا كوكب أمامه. انظر: اللسان (رمح) )، وسمي به لتصور كوكب يقدمه بصورة رمح له. وقيل: أخذت الإبل رماحها: إذا امتنعت عن نحرها بحسنها،
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR1.154 harf
ر م ح رمحته‏:‏ طعنته بالرمـح ورجـل رامـح نابـل وهـذا رمّـاح‏:‏ حـاذق فـي الرماحـة ورامحـه مرامحـة وترامحـوا وتسايفـوا ولهـم رماح وأرماح‏.‏ ورمحته الدابة ودابة رماحة‏:‏ عضّاضة ورموح‏:‏ عضوض‏.‏ ومـن المجـاز‏:‏ طلـع السمـاك الرامح‏.‏ وركض الجندب ورمح‏:‏ ضرب الحصى برجله‏.‏ وأخذت الإبل رماحها‏:‏ منعت بحسنها أن تنحر‏.‏ قال النمر‏:‏ أيـام لم تأخذ إليّ رماحها إبلي بجلتها ولا أبكارها وإبل ذوات رماح
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR4.887 harf
الرُّمْحُ: من السلاح معروف، واحد الرِّماحِ، وجمعه أَرْماح؛ وقيل لأَعرابي: ما الناقة القِرْواح؟ قال: التي كأَنها تمشي على أَرماح؛ والكثيرُ: رِماحٌ. ورجل رَمَّاحٌ: صانع للرِّماح متخذ لها وحِرْفته الرِّماحة. ورجل رامِحٌ ورَمَّاح: ذو رُمْح مثل لابنٍ وتامِرٍ، ولا فعل له. ورَمَحه يَرْمَحُه رَمْحاً: طعنه بالرُّمْح، فهو رامِح. وفي الحديث: السلطانُ ظِلُّ الله ورُمْحُه؛ استوعب بهاتين الكلمتين نَوْعَيْ ما
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR260 harf
* ر م ح * جمع * الرُّمْحِ * رماح و * رَمَحَهُ * طعنه بالرمح من باب قطع ورجل * رَامحٌ * ذو رمح ولا فعل له كلابن وتامر و * رَمَحَ ُ * الفرس والحمار والبغل ضربه برجله من باب قطع أيضا و * الرَّمَّاحُ * بالفتح والتشديد الذي يتخذ الرماح وصنعته * الرِّمَاَةُ * بالكسر
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR5.384 harf
الرمح من السلاح م ، وهو بالضم، وإنما أطلقه لشهرته، ج رماح وأرماح . وقيل لأعرابي: ما الناقة القرواح? قال: التي تمشي على أرماح. ورمحه كمنعه يرمحه رمحا: طعنه به ، أي بالرمح، فهو رامح نابل، وهو رماح حاذق في الرماحة. ورامحه مرامحة. وترامحوا وتسايفوا. وهو ذو رمح ورماح. والرماح: متخذه ، أي الرمح وصانعه. وصنعته وحرفته الرماحة ، بالكسر. من المجاز: الرماح: الفقر والفاقة . الرماح بن ميادة
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR9.160 harf
رَمَحَهُ 1 رَمَحَهُ ذ , (S, A, L, K,) aor. رَمَحَ , (L, K,) inf. n. رَمْحٌ, (L,) He thrust him, or pierced him, with a رُمْحٌ [i. e. spear, or lance]. (S, A, L, K.) ― -b2- And رَمَحَ, aor. and inf. n. as above, He (a solid-hoofed animal) struck with his hind leg. (Msb.) You say, of a horse, (S, A, K,) and of an ass, and of a mule, (S, A, *) or any solid-hoofed animal, (TA,) رَمَحَهُ, (S, A, K,)
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR398 harf
رمَحَ رمَحَ A ( n. ac. رَمْح 1 ), a. Thrust, pierced with a lance. b. Kicked. رُمْح رُمْح 3 , ( pl. رِمَاْح 23 , أَرْمَاْح 38 ), a. Lance, spear. رَاْمِح رَاْمِح 21 , a. Spearman. b. Horned ( bull ). c. Arcturus ( constellation ). رِمَاْح رِمَاْح 23 , a. Vice of kicking. رَمَّاْح رَمَّاْح 28 , a. Maker of spears. b. Spearman. رَمَّحَ N. P. رَمَّحَ II , a. Striped ( garment ).
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR yok16.263 harf
رمح رَمَحَ - يَرْمَحُ - رُمْح - رِمَاح رَمَحَ - يَرْمَحُ + كائن + كائناً: طعنه وغرز الرمح فيه: يشكه ويطعنه ويغرز فيه شيئاً رُمْح: على وزن " فـُعـْل" اسم فعل من " رَمَحَ - يَرْمَحُ ": اسم آلة منه: أية وسيلة للدفاع عن النفس تؤذي إلى جرح ووخز وطعن آخر والنيل منه: وهي اصطلاحاً الآلة المعروفة في القتال والمبنية من عود غليظ من الخشب ينتهي بنهاية
Tamamını oku

Sîgalar(1)

Mücavir kökler15 mücavir (20 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. صيد

    1 ortak ayet · Av

  2. نيل

    1 ortak ayet · Erişirler

  3. بلو

    1 ortak ayet · Biley taşı

  4. غيب

    1 ortak ayet · Ğayb, Uzaktan bakıldığında arazide kapalı kalmış yere, dibi…

  5. ألم

    1 ortak ayet · Ürrem, erm çakıl taşları, azı dişi demektir

  6. عدو

    1 ortak ayet · Mu’ted, “adeve”den iftial babından gelmektedir

  7. خوف

    1 ortak ayet · Havf : “Hafe” korkulduğu zaman saklanmak için takınılan…

  8. يدي

    1 ortak ayet · El ve kol demektir

  9. بعد

    1 ortak ayet · Baid uzak demektir

  10. عذب

    1 ortak ayet · Su yosunudur

  11. شيأ

    1 ortak ayet · Şey

  12. أيي

    1 ortak ayet · Evye kuş yuvası demektir

Geçtiği ayetler(1)

Sîga sayfası: وَرِمَاحُكُمْ
  1. … آمَنُوا لَيَبْلُوَنَّكُمُ اللَّهُ بِشَيْءٍ مِنَ الصَّيْدِ تَنَالُهُ أَيْدِيكُمْ وَرِمَاحُكُمْ لِيَعْلَمَ اللَّهُ مَنْ يَخَافُهُ بِالْغَيْبِ فَمَنِ اعْتَدَى بَعْدَ …

    Ve sizin mızraklarınızEy iman edenler; Allah, görmeksizin kendisinden korkanları ayırdetmek için; elinizin ve mızraklarınızın ulaştığı avdan bir şeyle sizi, mutlaka dener. Bundan sonra da her kim, haddi aşarsa; ona elem verici bir azab vardır.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökرمح
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerطعن, نبل, سيف
Zıt Kökجنن
Çekirdek Özet 1Uzaktan dürtmek, saplamak ve itmek için kullanılan sivri uçlu uzun sırık ve mızrak
Çekirdek Özet 2İnsanın erişim ve etki menzilini aşarak avı veya hedefi yakalama vasıtası
Çekirdek Özet 3Gücün ve meşru sınırın aletle genişletilmesi, uzatılmış güç üzerinden sınanma
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca doğrudan savaş aleti sayıp av, erişim ve denetim menzili boyutunu göz ardı etmek

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
رمBir nesneyi uzağa fırlatma, savurma, temas sınırının ötesine geçirme veya tüketici bir uç noktaya ulaştırma hareketidir; nitekim رمي kökünde atma ve fırlatma, رمز kökünde işaretle uzaktan imleme, رمد ve رمم köklerinde ise nesnenin aşınarak sınırına dayanması ve ufalanması görülür.حBoğazın derinliğinden gelen sürtünmeli ve kesici ses niteliğiyle, savurma veya erişme hareketini belirli bir noktaya saplanan, delici, sert ve fiziksel bir vuruşla son bulan mızraklama eylemine dönüştürür.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
رİnsan başıHareketin başlangıç noktası, önde olma, yönelme ve hedef tayin eden bilinçli sevk.
مSu dalgası, akışKesintisiz uzanma, dalga boyu gibi mesafeyi katetme ve kesilmeden ilerleme.
حÇit, duvarBir sınıra, cisme çarpıp saplanma, dış sınırı belirleme veya engeli delip geçme.
رمحHedefe yönelerek mesafeyi aşan ve temas noktasında sert bir sınır koyan delici atılımİnsan elindeki gücün bir sırık boyu uzatılarak hedefe yöneltilmesi, aradaki mesafeyi katetmesi ve sert bir engelleme veya delme ile son bulması hareketini betimler.

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamUcu demir veya sertleştirilmiş sivri bir parçayla donatılmış uzun ahşap sırık (mızrak); ayrıca binek ve av hayvanının arka ayaklarıyla geriye doğru sert ve doğrudan çifte atması (tepmesi).
Cahiliye şiiri kullanımıTufayl el-Ganevî atının koşudaki süratini ve ayaklarının sertliğini mızrak darbesine benzeterek anar; ayrıca Huşeyr b. Cündeb el-Hüzelî bir şiirinde devenin teklemesini ve hızını mızrağın saplanışına benzetir: بطَعْنٍ كرَمْح الشَّوْلِ أَمسَتْ غَوارِزاً / حَواذبُها تَأْبَى على المـتُـغَـبِّـرِ
Erken Arapça kullanımKuraklıkta biken dikenli otların sertleşip hayvanların otlamasına izin vermemesi durumu için Araplar otun mızrağını kuşanmasını kasteden bir deyim kullanmıştır: أَخَذَتِ البُهْمَى رِماحَها. Ayrıca çöl çekirgesinin sıçrarken arka ayaklarıyla sert zemini dövmesi için رَمَحَ الجُنْدُبُ denilmiştir.

Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Dīvānü’l-Hüzeyliyyîn.

Sami etimolojik katman

Sami dil ailesinin batı ve güney kollarında رمح kökü açık ve ortak bir askeri-av terimi olarak mevcuttur. İbranicede mızrak ve kargı anlamındaki rōmaḥ (רוֹמַח), Süryanicede aynı silahı karşılayan rumḥā (ܪܘܡܚܐ) ve Ge'ez dilinde benzer delici sırığı ifade eden biçimler kökün Proto-Sami ortak kelime dağarcığında uzatılmış delici alet çekirdeğine dayandığını gösterir. Kök, vurucu ve itici bir gücün bir uzuv veya alet vasıtasıyla hedefe iletilmesini anlatır; bu ilksel anlam Arapçada hem üretilmiş silaha (mızrak) hem de hayvanın arkasındaki hedefe ayağıyla doğrudan ve sertçe vurmasına (çifte atma) isim olmuştur. Fonetik denklikler düzenlidir ve anlam alanı neredeyse hiçbir sapmaya uğramadan korunmuştur.

Güven Kesin

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Payne Smith Syriac Dictionary, Brockelmann Lexicon Syriacum, Maqāyīs al-Lugha.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönUzatma ve delmeDoğrudan elle erişilemeyen mesafeye bir vasıta (sırık veya ayak) uzatarak darbe indirme eylemidir; bu sebeple hem silaha hem de hayvanın çifte darbesine ad olmuştur.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice rōmaḥ, Süryanice rumḥāBatı Sami dillerinde delici ve fırlatılabilir uzun mızrak türünü adlandıran ortak arkaik isim köküdür.Kesin
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıSami dilleri haricinde Afro-Asyatik diğer kollarda doğrulanabilir doğrudan bir kökteş tespit edilememiştir.Muhtemel

Kaynak Koehler-Baumgartner Hebräisches und Aramäisches Lexikon, Lisān al-ʿArab.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
رمحAnlamlıMızrakla dürtmek, çifte atmakUcu sivri aletle uzaktan saplama yapmak veya hayvanın ayağıyla sertçe vurması.Hedef kök; Kur'an'da geçer.
رحمAnlamlıKoruyucu yakınlık, acıma, ana rahmiKuşatıcı bir şefkatle sarmalama, neslin kaynağı olan organ ve lütuf.Kur'an'da geçer; رمح kökündeki delici dışa vuruşa karşı içe alıcı yumuşaklığı ifade eder.
مرحAnlamlıTaşkınlık, şımarıklık, aşırı sevinçCanlılığın ve gücün kontrolsüzce dışa taşarak haddi aşması, böbürlenme.Kur'an'da geçer; fiziksel enerjinin disiplinsiz saçılımıdır.
محرAnlamlıBir şeyi delmek, sıyırmak, hızla sürmekSıcak rüzgarın esmesi, geminin suyu yarması veya nesnenin içinin oyulması.Kur'an'da geçmez; delme ve sürtünme yönüyle رمح ile çekirdek bağı taşır.
حرمAnlamlıYasaklamak, dokunulmaz kılmakBir nesne veya alanın etrafına sınır çekerek ihlalini engelleme, mahrum bırakma.Kur'an'da geçer; mızrağın koyduğu koruma ve savunma sınırıyla kavramsal paralellik taşır.
حمرAnlamlıKırmızı renk, deriyi soymaKan rengi, bir şeyin dış örtüsünü kazıyarak açığa çıkarma veya eşeğe ad olma.Kur'an'da geçer; yaralanma ve açığa çıkma hareketidir.

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
رمحMerkezUzaktan dürtme ve saplama aletiBelirli bir menzildeki hedefe sırık marifetiyle doğrudan nüfuz etme aracıdır.Hem elde tutularak dürtülen hem de fırlatılabilen uzun namlulu delici gücü gösterir.
طعنKomşuSaplama ve yarma eylemiرمح nesnenin adı iken طعن bu nesneyle veya benzeri bir aletle yapılan fiili saplama darbesidir.Eylemin hedefte delik açma ve yaralama hareketine odaklanır.
نبلKomşuAtılan ok ve fırlatma silahıرمح elde tutulup dürtmeye de yararken نبل yay vasıtasıyla tamamen elden çıkarılarak atılan küçük delici vasıtadır.Menzil farkı bulunur; ok daha uzak, mızrak ise orta menzillidir.
سيفKomşuKesici yakın dövüş silahıرمح delme ve dürtme işlevi görürken سيف kesme, biçme ve doğrudan temas mesafesinde çarpışma aletidir.Geometrisi ve tahribat biçimi farklıdır; biri doğrusal deler, diğeri dairesel keser.
جننZıtÖrtme, gizleme, kalkan olmaرمح uzanıp delen, açığa vuran ve saldıran iken جنن zırh ve kalkan gibi içeri çeken, örten ve koruyan unsurdur.Saldırı ve nüfuz etmeye karşı savunma ve saklanma zıtlığıdır.

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaرمحMızrak, süngü, kargıUcu sivri ahşap savaş ve av aleti; uzaktan itme ve delme gücü.Kesin
LatinceHasta, LanceaMızrak, kargıHasta ağır piyade mızrağını, lancea ise daha hafif ve fırlatılabilir av mızrağını karşılar; Arapçadaki çifte atma mecazını içermez.Güçlü
İngilizceSpear, LanceMızrak, kargıSpear genel delici mızrak türünü, lance süvari kargısını karşılar; uzaktan etki kurma fikrini taşır ancak tepme yan anlamından yoksundur.Kesin
AlmancaSpeer, LanzeMızrak, kargıSpeer av ve atış mızrağı, Lanze süvari silahıdır; delici ve mesafe kapatıcı yönü tam verir.Kesin
FransızcaLanceKargı, mızrakDelici ve uzaktan hedefe yöneltilen sırık; modern dillerde fırlatma mekanizmalarına isim olmuştur.Güçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Kluge Etymologisches Wörterbuch, Lane's Lexicon.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
رِمَاح (çoğul)İnsanın erişim menzilini artıran av ve savunma vasıtasıİhramlı iken avlanma yasağı bağlamında, elin ve mızrağın kolayca erişebileceği mesafeye gelen avlarla sınanma; Mâide 5:94.

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİlahi imtihan ve mükellefiyet nazariyesiİnsanın gücünün ve imkanının tam yettiği, arzusunun en çok kabardığı anda ilahi buyrukla iradenin dizginlenmesi imtihanı.İradesel sınırın mızrak boyu yakınlığa inen imkan üzerinden tartışılması.
FıkıhHac ve av hükümleri (saydü'l-harem ve'l-ihrâm)İhramlının el ve mızrak erişimindeki yaban hayvanını doğrudan veya vasıtayla avlamasının haramlığı ve kefareti.Av aletinin menzili, temas hukuku ve mızrağın mülkiyet/avlanma aracı sayılma şartları.
TefsirTemsil ve mecaz tahliliAyetteki el ve mızrak ifadesinin insanın yakın ve orta menzilli tüm eylem ve müdahale gücünü temsil eden ikili bir kuşatıcılık kurması.Kudret ve imkanın en somut aletler üzerinden kinaye yoluyla beyanı.
HadisCihad, rızık ve kamu düzeni rivayetleriRızkın mızrağın gölgesi altında kılınması ve idarecinin mazlumlar için Allah'ın mızrağı olması gibi mecazlar.Gücün caydırıcılığı, meşru savunma ve kamu otoritesinin koruyucu kalkan-mızrak dengesi.

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
Diniİbadet ve ihram disipliniNefsin erişim gücünün dizginlenmesiSınır testiİnsanın tam vurabileceği ve mızrağıyla yetişebileceği meşru olmayan menfaatten ilahi emirle el çekmesi.Kesin
İlmiAlet ve teknoloji felsefesiBeden uzvunun aletle genişletilmesiMenzil artırımıİnsan elinin yetişemediği fiziksel mesafeyi mekanik bir uzantı ile kapatma ve etki alanını büyütme tekniği.Güçlü
SiyasiKamu güvenliği ve caydırıcılıkDevletin dış sınırları koruma gücüCaydırıcı müdahaleSaldırıyı kendi merkezine ulaşmadan sınır boyunda karşılama ve düşmanı uzaktan püskürtme kapasitesi.Güçlü
İktisadiAv ve tabii kaynakların hasadıTemel üretim ve avlanma sermayesiKaynağa erişim aracıDoğadaki serbest kaynağı insan emeği ve alet gücüyle yakalayıp iktisadi değere dönüştürme vasıtası.Muhtemel

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerDoğrusal vektör ve menzil artırımıMerkezden çıkan bir kuvvetin yön, doğrultu ve büyüklük kazanarak belirli bir skaler mesafeyi katetmesi ve temas noktasında kinetik enerjisini aktarması dinamiğidir.Güçlü
Beşeri bilimlerMüdahale yetkisi ve etki alanıBireyin veya kurumun kendi fiziksel varlığının ötesine geçerek kurallar, araçlar veya yetkiler vasıtasıyla uzaktaki süreçlere doğrudan müdahale edebilme gücüdür.Güçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiرمح kelimesini yalnızca antik bir savaş aleti sayarak güncelliğini yitirmiş tarihsel bir nesne düzeyine indirgemek.
Kur'an içi daha geniş anlamKök, insanın kendi doğal beden sınırlarını aşan aletsel erişim gücünü ve bu güçle elde edebileceği cazip hedefler karşısındaki ahlaki ve hukuki sorumluluğunu ifade eder.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataMâide 5:94 ayetindeki sınanmayı sadece tarihsel bir grup bedevinin av macerası zannedip, modern insanın teknolojiyle uzanan erişim araçlarıyla işlediği haram ve ihlalleri ayetin bağlamı dışında bırakmak.

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?İnsanın ahlaki sorumluluğunun sadece çıplak elle değil, geliştirdiği araç ve silahlarla eriştiği tüm etki alanını kapsadığını tek bir somut imge üzerinden ilan ettiği için önemlidir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?İhram, hac yasakları, helal-haram sınırları ve insanın en kolay yoldan elde edebileceği menfaatler karşısında sınandığı mükellefiyet ayetlerinde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Yasakların sadece erişilemeyen veya zor ulaşılan şeyler için geçerli olduğu zannını yıkar; aksine ayet, avın mızrakların ucuna kadar sokulduğu en kolay erişim anındaki itaati talep eder.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamUcu sivriltilmiş, uzaktan fırlatılan veya dürtülen sert sırık (mızrak) ve hayvanın ayağıyla geriye doğru indirdiği sert darbe.
  • Soyut anlamİnsanın doğal fiziksel uzanımını alet marifetiyle aşması, uzaktaki hedefe doğrusal ve delici bir müdahale gücü tesis etmesi.
  • Sistematik karşılıkGüç ve teknoloji vasıtasıyla menzili genişleyen öznenin, ulaştığı bu yeni etki alanında tabi olduğu ilahi ve ahlaki sınır kontrolü.
  • LaTeX modeliM(r)=r0+Δr  ⟹  ∀x∈[r0,M(r)],Φ(x)≤C
  • LaTeX açıklamasıModelde r0 insanın çıplak eliyle eriştiği doğal menzili, Δr ise mızrak gibi araçlarla kazanılan ek erişim mesafesini simgeler; böylece M(r) genişletilmiş toplam müdahale menzilini gösterir. İkinci kısım ise bu genişletilmiş menzil içindeki her bir hedefe (x) yönelik eylemin keyfi olmadığını, ilahi bir sınır fonksiyonu (Φ) ve meşruiyet eşiği (C) ile kısıtlandığını matematiksel olarak ifade eder.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ر