رمن

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ر-م-ن2 sîga, 35 mücavir kök, 3 ayet, 2 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.خضرركبوَرُمَّانٌرمنوَالرُّمَّانَجنننخلزيتطلعثمرحببعنب

KökSîga 2Ayet 3Sure 2Mücavir 35

▶ Ağı aç (3B)

رمن

ر - م - ن

KÖK
  • 3 geçiş
  • 3 ayet
  • 2 sîga
  • 11 sözlük

Nar meyvesi veya ağacı demektir.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(11)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Nar meyvesi veya ağacı demektir.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR1.262 harf
باب الراء والنون والميم معهما ر ن م، ر م ن، ن م ر، م ر ن مستعملات رنم: التَّرنم: ما استلذذت من صوت الطّرب وتطريب الصَّوْت، وهو تَرَنُّم الصَّوتِ للقَوْس والعُود والحمامةِ ونحوها. وهو يُرَنِّم الصَّوْتَ، ويَتَرَنَّمُ في صوته. رمن: الرُّمّان: معروفٌ، من الفواكه، الواحدةُ: رُمّانة. نمر: النَّمِرُ: سَبُعٌ أَخْبَثُ من الأَسَد. ويُقال للرَّجلِ السَّيىء الخُلُق: نَمِرٌ، وقد نَمِرَ وتَنَمَّرَ.
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR5.221 harf
ر ن م رنم ، مرن ، نمر ، رمن . رنم : أبو عُبَيد ، عن الأصمعيّ : مِن نَبات السهل : الحُرْبُثُ ، والرَّنَمة ، والتَّرِبَة . قال شَمِر : رَواه المِسْعِريّ ، عن أبي عُبيد : الرَّنَمة . وهو عِنْدنا : الرَّتَمة ، مِن دِقّ النَّبَات معروف . وأَخبرني المُنذرِيّ ، عن أبي العَبّاس ، عن ابن الأعرابي ، قال : الرَّنَمة ، بالنُّون : ضَرْبٌ من الشَّجَر . قلت : لم يَعرف شَمِر الرَّنمة فظنّ أنه تَصْحيف ، وصَيَّره
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR9.849 harf
(باب الراء والميم وما يثلثهما) (رمن) الراء والميم والنون كلمة واحدة، وهي الرُّمَّان. والرُّمَّانتان: هَضْبتان في بلادِ عَبْسٍ. قال: * على الدّار بالرُّمَّانَتين تعوجُ * (رمي) الراء والميم والحرف المعتل أصلٌ واحد، وهو نَبْذ الشَّيء. ثم يحمل عليه اشتقاقاً واستعارة. تقول رَمَيْتُ الشيء أرمِيه. وكانت بينهم رِمِّيَّا، على فِعِّيلَى. وأرمَيْتُ على المائة: زِدْتُ عليها. فإن قيلَ فهذه الكلمة ما
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR238 harf
ر م ن من صدور الْمُرّان يُقتطف رُمّان الصدور‏.‏ وقال النابغة‏:‏ يخططن بالعيدان في كل مجلس ويخبـأن رمـان الثـديّ النواهـد يعددن مفاخر الآباء‏.‏ وملأت الدابة رمانتها وهي موضع العلف م جوفها‏.‏ وأكل حتى نتـأت رمانته وهي السرة وما حولها‏.‏
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR2.037 harf
الرُّمَّانُ: حَمْلُ شجرة معروفة من الفواكه، واحدته رُمَّانة. الجوهري: قال سيبويه سأَلته، يعني الخليل، عن الرُّمان إذا سمي به فقال: لا أَصرفه في المعرفة وأَحمله على الأَكثر إذا لم يكن له معنى يعرف به أَي لا يُدْرَى من أَي شيء اشتقاقه فيحمله على الأَكثر، والأَكثر زيادة الأَلف والنون؛ وقال الأَخفش: نونه أَصلية مثل قُرَّاصٍ وحُمَّاض، وفُعَّال أَكثر من فُعْلانٍ؛ قال ابن بري: لم يقل أَبو الحسن إن
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR187 harf
* ر م ن * * الرُّمَّانُ * فاكهة الواحدة * رُمَّانَةٌ * فإن سميت به لم تصرفه عند الخليل وتصرفه عند الأخفش و * أرْمِينِيَة * بالكسر كورة بناحية الروم والنسبة إليها * أرْمَنِيٌّ * بفتح الميم
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR5.375 harf
: وفي المحْكَمِ : حَمْلُ شَجَرَةٍ مَعْروفَةٍ مِن الفاكِهَةِ ؛ ( الواحِدَةُ بهاءٍ ) . وفي الصِّحاحِ : قالَ سِيْبَوَيْهِ : سأَلْته ، يعْنِي الخَلِيلَ ، عن الرُّمَّان إذا سمِّي به ، قالَ : لا أَصْرِفه في المعْرفَةِ وأَحْمِله على الأَكْثَر إذا لم يكنْ له معْنًى يُعْرَفُ به ، أَي لم يُدْرَ مِن أَي شيءٍ اشْتِقَاقُه فيَحْمِله على الأَكْثَرُ ، والأَكْثَرِ زِيادَةُ الأَلفِ والنُّون . وقالَ الأخّفَش :
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR4.711 harf
رُمَّانٌ رُمَّانٌ ذ [The pomegranate;] a certain fruit, (T,) the produce of a certain tree, (M,) well known: (T, S, M, K:) n. un. with ة: (S, M, Msb, K:) the sweet sort thereof relaxes the state of the bowels, and cough; the sour sort has the contrary effect; and that which is between sweet and sour is good for inflammation of the stomach, and pain of the heart: the رمّان has six flavours, like
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR249 harf
رَمَنَ رَمَنَ أَرْمَنُ 14 , a. The Armenians. أَرْمَنِيّ أَرْمَنِيّ 14yi , a. Armenian. رُمَّاْنَة رُمَّاْنَة 29t , ( pl. رُمَّاْن 29 ), a. Pomegranate. أَرْمِيْنِيَه أَرْمِيْنِيَه , a. بِلَاد الأَرْمَن Armenia. رَمَه رَمَه a. Akind of nut.
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR9.166 harf
رمن رَمَنَ - يَرمُنُ - رُمَّان رَمَنَ - يَرمُنُ + الكائن أو الشيء: يصير له طعم الرمان: يكون له طعم خليط من الحلو والحامض: المُّز أو اللفان رُمَّان: على وزن فُعَّال: اسم فاعل مبالغة من " رَمَنَ - يَرمُنُ ": الذي له طعم مُزّ أو لَفَّان، أي حلو وحامض معاً: وهو اصطلاحاً اسم جنس الفاكهة المعروفة واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " ألفاظ الطعوم
Maddenin bağlantısı

رمن رَمَنَ - يَرمُنُ - رُمَّان رَمَنَ - يَرمُنُ + الكائن أو الشيء: يصير له طعم الرمان: يكون له طعم خليط من الحلو والحامض: المُّز أو اللفان رُمَّان: على وزن فُعَّال: اسم فاعل مبالغة من " رَمَنَ - يَرمُنُ ": الذي له طعم مُزّ أو لَفَّان، أي حلو وحامض معاً: وهو اصطلاحاً اسم جنس الفاكهة المعروفة واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " ألفاظ الطعوم والنكهات "، وهي: عَسَلَ - يَعْسُلُ (عَسَلَ - يَعْسِلُ)، فَرُتَ - يَفْرُتُ، مَلَحَ - يَمْلَحُ (مَلَحَ - يَمْلُحُ)، رَمَنَ - يَرمُنُ، خَمَط َ - يَخْمِطُ، مَرَّ - يَمَرُّ رمان ﴿وهو الذي أنشأ جنات معروشات وغير معروشات والنخل والزرع مختلفا أكله والزيتون والرمان متشابها وغير متشابهكلوا من ثمره إذا أثمر وآتوا حقه يوم حصاده ولا تسرفوا إنه لا يحب المسرفين (141)﴾ الأنعام ﴿وهو الذي أنزل من السماء ماء فأخرجنا به نبات كل شيء فأخرجنا منه خضرا نخرج منه حبا متراكبا ومن النخل من طلعها قنوان دانية وجنات من أعناب والزيتون والرمان مشتبها وغير متشابه انظروا إلى ثمره إذا أثمر وينعه إن في ذلكم لآيات لقوم يؤمنون (99)﴾ الأنعام ﴿فيهما فاكهة ونخل ورمان (68)﴾ الرحمن مختار الصحاح ● [رمن] ر م ن: الرُّمَّانُ فاكهة الواحدة رُمَّانَةٌ فإن سميت به لم تصرفه عند الخليل وتصرفه عند الأخفش و أرْمِينِيَة بالكسر كورة بناحية الروم والنسبة إليها أرْمَنِيٌّ بفتح الميم الراغب رم - الرم: إصلاح الشيء البالي، والرمة: تختص بالعظم البالي، قال تعالى: }من يحيي العظام وهي رميم﴿[يس/78]، وقال:﴾ما تذر من شيء أتت عليه إلا جعلته كالرميم{ [الذاريات/42]، والرمة تختص بالحبل البالي، والرم: الفتات من الخشب والتبن. ورممت المنزل: رعيت رمه، كقولك: تفقدت، وقولهم: ادفعه إليه برمته (أي: كله، وأصله أن رجلا باع بعيرا بحبل في عنقه، فقيل له: ادفعه إليه برمته. انظر: مجمل اللغة 2/369) معروف، والإرمام: السكوت، وأرمت عظامه: إذا سحقت حتى إذا نفخ فيها لم يسمع لها دوي، وترمرم القوم: إذا حركوا أفواههم باكلام ولم يصرحوا، والرمان: فعلان، وهو معروف. ملخص اللسان 1. الرُّمَّانُ: حَمْلُ شجرة معروفة من الفواكه، واحدته رُمَّانة 2. ويقال لمَنْبِتِ الرُّمان مَرْمَنة إذا كثر فيه أُصوله لسان العرب ● - رمن: الرُّمَّانُ: حَمْلُ شجرة معروفة من الفواكه، واحدته رُمَّانة. الجوهري: قال سيبويه سأَلته، يعني الخليل، عن الرُّمان إذا سمي به فقال: لا أَصرفه في المعرفة وأَحمله على الأَكثر إذا لم يكن له معنى يعرف به أَي لا يُدْرَى من أَي شيء اشتقاقه فيحمله على الأَكثر، والأَكثر زيادة الأَلف والنون؛ وقال الأَخفش: نونه أَصلية مثل قُرَّاصٍ وحُمَّاض، وفُعَّال أَكثر من فُعْلانٍ؛ قال ابن بري: لم يقل أَبو الحسن إن فُعَّالاً أَكثر من فُعْلان بل الأَمر بخلاف ذلك، وإنما قال إن فُعَّالاً يكثر في النبات نحو المُرَّان والحُمَّاض والعُلاَّم، فلذلك جعل رُمَّاناً فُعَّالاً. وفي حديث أُم زرع: يَلْعَبان من تحت خَصْرِها برُمَّانَتين أَي أَنها ذاتُ رِدْفٍ كبير، فإِذا نامت على ظهرها نَبا الكَفَلُ بها حتى يصير تحتها مُتَّسَعٌ يجري فيه الرُّمان، وذلك أَن ولديها كان معهما رُمَّانتان، فكان أَحدهما يرمي برمانته إلى أَخيه، ويرمي أَخوه الأُخرى إليه من تحت خصرها. ورُمَّانة الفرس: الذي فيه علفه؛ قال ابن سيده: وذكرته ههنا لأَنه ثلاثي عند الأَخفش، وقد تقدم ذكره في رمم على ظاهر رأْي الخليل وسيبويه، وذكره الأَزهري هنا أَيضاً. وقوله في التنزيل العزيز في صفة الجنان: فيهما فاكهةٌ ونخلٌ ورُمَّان؛ دل بالواو على أَن الرمان والنخل غير الفاكهة لأَن الواو تعطف جملة على جملة، قال أَبو منصور: هذا جهل بكلام العرب والواو دخلت للاختصاص، وإن عطف بها، والعرب تذكر الشيء جملة ثم تخص من الجملة شيئاً تفصيلاً له وتنبيهاً على ما فيه من الفضيلة؛ ومنه قوله عز وجل: حافظوا على الصلوات والصلاة الوُسْطى؛ فقد أَمرهم بالصلاة جملة ثم أَعاد الوسطى تخصيصاً لها بالتشديد والتأْكيد، وكذلك أَعاد النخل والرمان ترغيباً لأَهل الجنة فيهما، ومن هذا قوله عز وجل: من كان عَدُوّاً لله وملائكته وكتبه ورسله وجبريل وميكال؛ فقد علم أَن جبريل وميكال دخلا في الجملة وأُعيد ذكرهما دلالة على فضلهما وقربهما من خالقهما. ويقال لمَنْبِتِ الرُّمان مَرْمَنة إذا كثر فيه أُصوله. والرُّمانة تصغر رُمَيْمينة. ورَمَّان، بفتح الراء: موضع، وفي الصحاح: جبل لطيِّءِ. وإِرْمينِيَّةُ، بالكسر: كُورة بناحية الرُّوم، والنسبة إليها أَرْمَنِيّ، بفتح الهمزة والميم؛ وأَنشد ابن بري قول سَيَّارة بن قَصِير: فلو شَهِدَتْ أُمُّ القُدَيْدِ طِعانَنا، بمَرْعَشَ خَيْلَ الأَرْمَنِيِّ، أَرَنَّتِ (* قوله «بمرعش» اسم موضع كما أَنشده ياقوت فيه). مقاييس اللغة: (رمن) الراء والميم والنون كلمة واحدة، وهي الرُّمَّان. والرُّمَّانتان: هَضْبتان في بلادِ عَبْسٍ. قال: * على الدّار بالرُّمَّانَتين تعوجُ * القاموس المحيط: الرُّمَّانُ م، الواحِدةُ بهاءٍ، وحُلْوُهُ مُلَيِّنٌ للطَّبيعَةِ والسُّعالِ، وحامضُه بالعَكْس، ومُزُّهُ نافِعٌ لالتِهابِ المَعِدَةِ، ووَجَعِ الفُؤادِ. وللرُّمَّانِ ستَّةُ طُعُومٍ، كما للتُّفَّاحِ، وهو مَحْمُودٌ لِرِقَّته وسُرْعَة انْحلالِهِ ولَطَافَتِهِ. والمَرْمَنَةُ مَنْبِتُهُ إذا كَثُرَ فيه. ورُمَّانُ السَّعَالِي الخَشْخاش الأبْيَضُ، أو صِنْفٌ منه. ورُمَّانُ الأنْهارِ هو النوعُ الكثيرُ من الهَيُوفارِيقُونَ. والرُّمَّانَتانِ ع دونَ هَجَرَ. وقَصْرُ الرُّمَّانِ: بواسِطَ، منه: يَحْيَى بنُ دينارٍ أبو هاشِمٍ، وعلِيُّ بنُ عيسى النَّحْوِيُّ، وصَدَقَةُ، والحَسَنُ ابنُ مَنْصورٍ، وعَبْدُ الكريمِ بنُ محمدٍ، وطَلْحَةُ بنُ عبد السَّلامِ، ومحمدُ بنُ إبراهيمَ الرُّمَّانِيُّونَ المحدِّثُونَ. وكشَدَّادٍ: ابنُ كَعْبٍ في مَذْحِجٍ، وابنُ مُعاوِيَةَ: في السَّكُونِ، وجبلٌ لطَيِّىءٍ. وإرْمِينِيَةُ، بالكسر وقد تُشَدَّدُ الياءُ الآخِيرَةُ: كُورَةٌ بالرُّوم، أو أربعةُ أقاليمَ، أو أرْبَعُ كُوَرٍ مُتَّصلٌ بعضُها ببعضٍ، يقالُ لكُلِّ كُورَةٍ منها: إرْمِينِيَةُ، والنِّسْبَةُ أَرْمَنِيٌّ، بالفتح. وعبدُ الوهاب بنُ محمدِ بنِ عُمَرَ بنِ محمدِ بن رُومينَ، بالضم: شيخُ الشيخ أبي إسحاقَ. والحَسَنُ بنُ الحُسَيْنِ بنِ رامِينَ: فَقيهُ. تاج العروس: ( الرمان بالضم ) وانما أهمله عن الضبط لشهرته ( م ) معروف وفي المحكم حمل شجرة معروفة من الفاكهة ( الواحدة بهاء ) وفي الصحاح قال سيبويه سألته يعنى الخليل عن الرمان إذا سمى به قال لا أصرفه في المعرفة وأحمله على الاكثر إذا لم يكن له معنى يعرف به أي لم يدر من أي شئ اشتقاقه فيحمله على الاكثر والاكثر زيادة الالف والنون وقال الاخفش نونه أصيلة مثل قراص وحماض وفعال أكثر من فعلان اه قال ابن برى بل الامر بخلاف ذلك وانما قال ان فعالا لا يكثر في النبات نحو المران والحماض والعلام فلذلك جعل رمانا فعالا وقال ابن سيده وذكرته هنا لانه ثلاثى عند الاخفش وقد تقدم ذكره في رمم على ظاهر رأى الخليل وسيبويه وذكره الازهرى هنا أيضا ( و ) قال الاطباء ( حلوه ملين للطبيعة والسعال وحامضه بالعكس ومزه نافع لالتهاب المعدة ووجع الفؤاد ) قالوا ( وللرمان ستة طعوم كما للتفاح وهو محمود لرقته وسرعة انحلاله ولطافته والمرمنة منبته إذا كثر فيه ورمان السعالى الخشخاش الابيض أو صنف منه ) تألفه السعالى ( ورمان الانهار هو النوع الكثير من الهيو فاريقون والرمانتان ع دون هجر وقصر الرمان بواسطة منه يحيى بن دينار أبو هاشم ) لانه نزله ثقة رأى انسا وروى عن ذاذان وسعيد بن جبير وعنه الثوري وشعبة ( و ) أبو الحسن ( على بن عيسى ) بن عبد الله ( النحوي ) المتكلم عن ابن دريد وابن السراج وعنه أبو القاسم التنوخى وأبو محمد الجوهرى توفى سنة 384 ( وصدقة ) شيخ لابي داود الطيالسي قال ابن معين بصرى ضعيف الحديث ( والحسن بن منصور وعبد الكريم بن محمد وطلحة بن عبد السلام ومحمد بن ابراهيم الرمانيون المحدثون ) هولاء الى قصر الرمان وأما الى بيع الرمان فعمرو بن تميم وزيد بن حبيب الرمانيان المحدثان ( وكشداد ) رمان ( بن كعب ) بن أدد بن صعب ابن سعد العشيرة ( في مذحج و ) رمان ( بن معاوية ) بن ثعلبة بن عقبة ( في السكون ) وضبطهما ابن السمعاني كسحابة وقد وهم في ذلك ( و ) رمان ( جبل لطيئ ) نقله الجوهرى زاد نصر في طرف سلمى له ذكر في الحديث ( وارمينية بالكسر ) ويفتح عن ياقوت ( وقد تشدد الياء الاخيرة ) والتخفيف أكثر قال أبو على ارمينية ان أجرينا عليها حكم العربي كان القياس في همزتها ان تكون زائدة وحكمها ان تكسر مثل اجفيل واخريط واطريح ونحو ذلك ثم ألحقت ياء النسبة ثم ألحق بعدها هاء التأنيث ( كورة بالروم أو أربعة أقاليم أو أربع كور متصل بعضها ببعض يقال لكل كورة منها ارمينية ) قال ياقوت قيل هما أرمينيتان الكبرى والصغرى وحدهما من برذعة الى باب الابواب ومن الجهة الاخرى الى بلاد الروم وجبل القبق وقيل ارمينية الكبرى خلاط ونواحيها والصغرى نغليس ونواحيها وقيل هي ثلاث ارمينيات وقيل أربع ( والنسبة ) إليه ( أرمنى بالفتح ) كما في الصحاح أي بفتح الهمزة والميم على خلاف القياس وكان القياس ارمينى الا انه لما وافق ما بعد الراء منها ما بعد الحاء في حنيفة حذفت الياء كما حذفت من حنيفة في النسب وأجريت ياء في ارمينية مجرى تاء التأنيث في حنيفة كما أجرينا مجراها في رومى وروم وسندي وسند أو يكون مثل بدوى ونحوه مما غير في النسب وقال غير الجوهرى أرمنى بفتح الهمزة وكسر الميم وأنشد ابن برى قول سيار بن قصير فلو شهدت أم القديد طعاننا * بمرعش خيل الارمني أرنت ( وعبد الوهاب بن محمد بن عمر بن محمد بن رومين بالضم ) وكسر الميم ( شيخ الشيخ أبى اسحق ) الشيرازي صاحب التنبيه ( و ) القاضى ( الحسن بن الحسين ) بن محمد ( بن رامين ) الاستراباذى ( فقيه ) شافعي حدث عن عبد الله محمد بن الحميدى الشيرازي وعنه أبو بكر الخطيب أورد ابن عساكر من طريقه مسلسلا ينتهى الى ابراهيم بن أدهم رضى الله تعالى عنه قرأته في تاريخه * ومما يستدرك عليه رمانة الفرس الذى فيه علفه يقال ملات الدابة رمانتها وأكل حتى نتأت رمانته أي سرته وما حولها وتصغر الرمانة رميمينة ورمن بالمكان إذا أقام به حكاه ابن الحاجب أثناء ما لا ينصرف ورامن كصاحب قرية ببخارا خربت عن قريب منها أبو أحمد حكيم ابن لقمان الرامنى عن أبى عبد الله بن أبى خفص البخاري وعنه أبو الحسن على بن الحسن بن عبد الرحيم القاضى والارمن طائفة من النصارى واليهم نسب الدير بالقدس ورامان ناحية ببلاد فارس وناحية من أعمال الاهواز عن نصر وأرميون قرية بمصر من الغربية منها أبو الخير محمد بن عبد الله الحسنى المالكى أخذ عن الشمنى ومنها أيضا الشمس أبو الوفاء محمد بن على بن محمد الحسنى الحنفي امام النحاسية بمصر ولد سنة 443 وكان مقرئا محدثا صوفيا فقيها *

Sîgalar(2)

Mücavir kökler35 mücavir (46 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. نخل

    3 ortak ayet · Hurma ağacıdır

  2. زيت

    2 ortak ayet · Zeytindir

  3. شبه

    2 ortak ayet · Benzeşen

  4. ثمر

    2 ortak ayet · Meyve demektir

  5. قنو

    1 ortak ayet · Hurma salkımı demektir

  6. ينع

    1 ortak ayet · Ve onun olgunlaşması

  7. حبب

    2 ortak ayet · Habbe حَبَّ tane demektir (Tahıl tanesi)

  8. غير

    2 ortak ayet · Ğayr, Ğayr dışında demektir

  9. حصد

    1 ortak ayet · Hasad: Biçilen ekin demektir

  10. جنن

    2 ortak ayet · Bahçe demektir

  11. خضر

    1 ortak ayet · Hudr : Sebzedir

  12. عنب

    1 ortak ayet · E’nab, Üzüm asması demektir

Geçtiği ayetler(3)

Sîga sayfası: وَالرُّمَّانَ
  1. … مِنْ طَلْعِهَا قِنْوَانٌ دَانِيَةٌ وَجَنَّاتٍ مِنْ أَعْنَابٍ وَالزَّيْتُونَ وَالرُّمَّانَ مُشْتَبِهًا وَغَيْرَ مُتَشَابِهٍ انْظُرُوا إِلَى ثَمَرِهِ إِذَا أَثْمَرَ …

    Ve narO’dur; gökten su indirmiş olan. Onunla her bitkiyi çıkardık. Ondan yeşillikler çıkardık. Ondan yığın yığın taneler, hurmaların tomurcuklarından sarkan salkımlar, birbirine hem benzeyen, hem benzemeyen üzümlerden, zeytinden ve nardan bahçeler yapıp çıkarıyoruz. Meyvesine; bir meyve verdikleri zaman, bir de olgunlaştıkları zaman bakın. Şüphesiz ki bunlarda; iman eden bir kavim için ayetler vardır.

  2. … مَعْرُوشَاتٍ وَغَيْرَ مَعْرُوشَاتٍ وَالنَّخْلَ وَالزَّرْعَ مُخْتَلِفًا أُكُلُهُ وَالزَّيْتُونَ وَالرُّمَّانَ مُتَشَابِهًا وَغَيْرَ مُتَشَابِهٍ كُلُوا مِنْ ثَمَرِهِ إِذَا أَثْمَرَ …

    Ve narÇardaklı ve çardaksız bağları, tatları değişik ekin ve hrumaları, zeytin ve narı, birbirine benzer ve benzemez şekilde yaratıp yetiştirmiş olan O’dur. Her biri mahsul verdiği zaman, mahsulünden yeyin, hasad edildiği gün de, hakkını verin ve israf etmeyin. Çünkü O; israf edenleri sevmez.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökرمن
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerزيتون, نخل, عنب
Zıt Kökحنظل
Çekirdek Özet 1Taneli, çok parçalı özü tek bir küresel kabuk içinde bir arada tutan nar meyvesi ve ağacı
Çekirdek Özet 2İlahi yaratılış sanatının, intizamın ve nimet çeşitliliğinin hem dünyadaki hem cennetteki somut göstergesi
Çekirdek Özet 3Çokluğun teklik içinde ahenkle muhafaza edilmesi; kesret içinde vahdet nizamının bitkisel timsali
Kritik Hata RiskiNar kelimesini sadece sıradan bir botanik nesne sayıp taşıdığı simetri, benzerlik ve farklılık ayetlerindeki teşbih derinliğini gözden kaçırmak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
رمParçaları bir araya toplama, sıkıca kümeleme, derleme veya özü muhafaza etme; nitekim رمم dağılmış kemikleri toplayıp onarmayı, رمي gücü bir noktaya teksif edip fırlatmayı, رمز dağınık manayı tek bir işaretle toplamayı ifade ederنCanlılık, içsel nem, tohumlanma ve süreklilik katarak dağınık tanelerin tek bir nemli doku ve zar içinde intizamla dizilmesini ve meyve formu kazanmasını sağlar

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
رİnsan başı; tepe, öncelik, üst, başlangıçMeyvenin dallar üzerindeki taç benzeri baş kısmını, belirginliğini ve besin zincirindeki öncü değerini temsil eder
مSu; akış, derinlik, sıvı, çoklukMeyvenin tanelerinde toplanan tatlı özsuyunu, nemi ve içsel akışkan cevheri simgeler
نFiliz, tohum, balık; içsel canlılık, çoğalma, gizli hareketKabuğun içindeki çok sayıdaki tohumun ve can taşıyan çekirdeklerin sürekliliğini ifade eder
رمنBaşta toplanan, su ve tohum çokluğunu tek bir bünyede birleştiren hareketDışarıdan bakıldığında tek ve sert bir baş/küre olan, içinde ise sayısız sulu tohumu ahenkle saklayan meyve yapısı

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamNar meyvesi ve ağacı; etimolojik türetimlerinde ve anatomik teşbihlerde yuvarlak, dolgun, içinde hazne veya dane barındıran şişkin yapılar (atın yem haznesi, göğüs veya göbek çevresindeki yuvarlak çıkıntı)
Cahiliye şiiri kullanımıEn-Nâbiğa ez-Zübyânî bir beytinde kadınların güzelliğini ve vakarını anlatırken genç kızların dolgun göğüslerini nar meyvesine teşbih etmiştir: يخططن بالعيدان في كل مجلس / ويخبأن رمان الثدي النواهد
Erken Arapça kullanımÜmmü Zer‘ hadisinde kocasının refahını ve cömertliğini anlatan kadının tasvirinde çocukların bolluk içinde narla oynaması zikredilir: يَلْعَبان من تحت خَصْرِها برُمَّانَتين

Kaynak Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāgha, Maqāyīs al-Lugha.

Sami etimolojik katman

Arapça رمن kökü ve buradan türeyen isim formu, Batı Sami dillerinde narı ifade eden kadim mirasla doğrudan örtüşmektedir. İbranicede rimmon (רִמּוֹן), Fenike dilinde rmn ve Süryanicede rummānā (ܪܘܡܢܐ) biçiminde korunan bu kelime, Akdeniz ve Yakın Doğu havzasında hem tarımsal bir servet unsuru hem de çokluk içinde intizamı temsil eden dinsel-kültürel bir motif olmuştur. Kökün biliteral رم çekirdeğiyle ilişkisi dilcilerce tartışılmış; bir kısmı kelimeyi فُعَّال vezninde kabul ederek nûn harfini asli saymış, diğer bir kısmı ise فُعْلَان vezninde değerlendirip kelimeyi yüksekliğe, dolgunluğa veya toparlanmaya işaret eden bir kökten türetmiştir. Semantik matriste nar, sert bir dış cidar ile bu cidarın içinde muntazam petekler halinde korunan yüzlerce sulu tanenin birlikteliğini temsil eden somut bir nesne adıdır.

Güven Kesin

Kaynak Brown-Driver-Briggs Hebrew and English Lexicon, Payne Smith Syriac Dictionary, Lisān al-ʿArab.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönرمن veya رممDilciler kelimenin nûn harfinin asli mi yoksa zait mi olduğunu tartışmış; ekseriyet bitki isimlerindeki yaygınlığı sebebiyle üçlü kök رمن kabul etmiştirGüçlü
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice rimmon, Süryanice rummānā, Fenikece rmnDoğu Akdeniz Sami dillerinde aynı ses ve morfolojik kalıpla nar meyvesini ve bereket sembolünü gösterirKesin
Daha geniş dilsel ilişkiAntik Yakın Doğu tarım kültürüAfro-Asyatik havzada nar tarımının yayılışıyla paralel gelişen bölgesel bir kültür kelimesidirMuhtemel

Kaynak Brown-Driver-Briggs, David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
رمنAnlamlıNarNar ağacı ve meyvesi, kabuk içindeki tohum kümesiHedef kök; Kur'an'da geçer
رنمAnlamlıTerennüm, nağmeSesi güzelce çıkarma, ahenkli mırıldanma, vezinli şarkıKur'an'da geçmez; ahenk ve düzen yönüyle ses ile tanelerin dizilişi arasında soyut uyum vardır
مرنAnlamlıAlışma, yumuşamaBir şeye alışmak, yumuşamak, esneklik kazanmakKur'an'da geçmez
منرAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKök olarak oluşmayan; n-v-r kökünden türeyen menâr kelimesiyle karıştırılmamalıdır
نرمAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu dizilişte kök kaydı yoktur
نمرAnlamlıBeneklilik, leoparAlacalı ve benekli olmak, leopar/parslara ad olmak, temiz tatlı suKur'an'da geçmez; beneklilik hali narın taneli yapısıyla biçimsel temas taşır

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
رمنMerkezMeyve, ilahi nimetÇok taneli, zarlı bölmelerle korunan, sulu ve taçlı meyveÇokluğun tek kabuk altında nizami birliğidir
زيتونKomşuMeyve, yağ kaynağıSıvı yağ barındıran, tek çekirdekli, aydınlatma ve gıda unsuruNardan farklı olarak tanelerden değil tek bir etli gövdeden çıkar
نخلKomşuAğaç, tatlı gıdaÇöl ekosisteminin ana direği olan lifli hurma ağacı ve meyvesiNardan farklı olarak lifli, yüksek gövdeli ve kuraklığa dayanıklı temel besindir
عنبKomşuSalkımlı sulu meyveDışarıda açıkça salkım halinde asılı duran sulu taneler bütünüNardaki gibi ortak bir sert kabukla örtülü değildir, taneler açıktadır
حنظلZıtAcı, zehirli bitkiİçi acı, yenilmez, zehirli ve faydasız çöl kavunuNarın tatlı, şifalı, besleyici ve zarif dizilimine karşılık itici ve acıdır

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
Arapçaرمن (Rummān)Nar meyvesiTaneleri zarlarla ayrılmış, taçlı, şifalı ve simetrik meyveKesin
LatincePunica granatum / GranatumTaneli elma, narGranatus kökünden gelir; tohumlu ve taneli olmayı vurgularKesin
İngilizcePomegranateNarEski Fransızca pome granate (taneli elma) kökünden türetilmiştirKesin
AlmancaGranatapfelNarTaneli elma anlamına gelen Latince yapının birebir çevirisidirKesin
FransızcaGrenadeNarTaneli dane yapısına vurgu yapan Latince granum kökenli kelimedirKesin

Kaynak Oxford English Dictionary, Lewis & Short Latin Dictionary.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
وَالرُّمَّانَ مُشْتَبِهاً وَغَيْرَ مُتَشَابِهٍYaratılış delili, intizam ve çeşitlilikYeryüzünün diriltilmesi, ürünlerin meyve vermesi ve olgunlaşmasındaki ilahi sanat bağlamı; En‘âm 6:99
وَالزَّيْتُونَ وَالرُّمَّانَ مُتَشَابِهاً وَغَيْرَ مُتَشَابِهٍİnfak, şükür ve israf yasağıBahçelerin, hasat gününün, hakkının verilmesinin ve tüketim dengesinin hatırlatılması; En‘âm 6:141
فِيهِمَا فَاكِهَةٌ وَنَخْلٌ وَرُمَّانٌUhrevi ödül, cennet nimetiİyilik ehli için hazırlanan iki cennetteki özel lezzetler ve ikramlar bağlamı; Rahmân 55:68

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamDelâilü'n-nübüvve ve tevhid delilleriNar tanelerinin birbirine basmadan, zarlarla ayrılarak tek kabuk içinde büyümesi inayet ve hikmet delili sayılmıştırYaratılışta tesadüfün imkânsızlığı
FıkıhZekât ve öşür hukukuNar gibi bahçe meyvelerinden öşür veya zekât alınıp alınmayacağı mezhepler arasında tartışılmıştırZirai mahsulün vergilendirilme kapsamı
TefsirÂyât-ı tekvîniyye tahliliEn‘âm suresindeki benzer ve benzer olmayan ifadesiyle yaprak, tat, biçim ve tanelerdeki harikalıklar incelenirTeşbih ve tenzih bağlamında fıtri çeşitlilik
HadisEdeb ve tebessüt rivayetleriNarın her tanesinde cennetten bir damla bulunduğu veya nar yemenin kalbi nurlandırdığına dair rivayetler senet açısından değerlendirilmiştirMeyvenin bereketi ve sıhhi faydaları

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniVahdaniyet ve nimet şuuruKesret içinde vahdet timsaliŞükrü celbetmeSayısız parçanın tek bir nizam altında toplanması ilahi birliğin tabiata nakşedilmiş delilidirGüçlü
İlmiBotanik ve morfolojik nizamMükemmel paketleme ve simetriMatematiksel modelTohumların kabuk içi yerleşimi fiziksel alanın en verimli kullanımına örnektirGüçlü
SiyasiToplum yapısı ve adaletZümrelerin bir arada barış içinde yaşamasıBütünleşmeFarklı dokuların ve fertlerin bir hukuk cidarı altında zarar görmeden korunmasıMuhtemel
İktisadiZiraat ve ticaret servetiKatma değeri yüksek tarımsal metaRefah unsuruHem taze tüketilen hem işlenen, uzun süre dayanabilen iktisadi değerGüçlü

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerKompakt paketleme ve hücresel bölümlemeAlan optimizasyonu; küresel bir hacim içerisine en yüksek sayıda tohumun aralarına ince zarlar konularak minimum sürtünme ve maksimum dayanıklılıkla yerleştirilmesiGüçlü
Beşeri bilimlerÇoğulcu toplum modeliBireysel özerkliklerini (taneler) kaybetmeden ortak bir anayasal kabuk ve koruyucu zarlar altında bir arada var olan çokluk haliMuhtemel

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiNar kelimesini yalnızca market reyonundaki bir meyveye indirgeyerek Kur'an'ın bu meyveyi zikredişindeki kozmik ve estetik atıfları ihmal etmek
Kur'an içi daha geniş anlamNar, yeryüzünün suyla dirilmesinden hasat ahlakına ve cennet tasvirlerine kadar uzanan çok katmanlı bir nizam ve nimet göstergesidir
Yanlış anlamanın doğuracağı hataEn‘âm suresinde geçen benzer ve benzemez ifadesini sadece lezzet farkı sanmak; genetik, morfolojik ve kimyasal benzerlik içindeki muazzam çeşitliliği kavramaktan mahrum kalmak

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Tabiat ayetlerindeki matematiksel ölçüyü, estetik intizamı ve yaratılışın gayeli olduğunu en somut ve bilinen bir meyve formu üzerinden doğrudan insan idrakine yaklaştırdığı için önemlidir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Yaratılış delillerinin sergilendiği En‘âm suresi 99. ve 141. ayetler ile cennet nimetlerinin sıralandığı Rahmân suresi 68. ayette belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Meyvelerin tesadüfi evrimsel atıklar olduğu iddiasını çürüterek, her bir tohumun ve meyvenin bir kasıt, ölçü ve hikmet tasarımıyla halk edildiğini gösterir.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamSert ve küresel bir kabuk altında, ince şeffaf zarlarla ayrılmış kompartımanlarda düzenli biçimde istiflenmiş sulu ve tohumlu nar meyvesi.
  • Soyut anlamKesretin vahdet içinde korunması; farklı tanelerin ve unsurların tek bir himaye örtüsü altında çatışmaksızın mükemmel bir ahenkle bir arada tutulması.
  • Sistematik karşılıkParça-bütün uyumu, optimum geometrik paketleme ve dış koruyucu sınır ile içsel zenginlik arasındaki dengeli ilişki.
  • LaTeX modeliM=(C,⋃i=1nTi,R)buradaTi∩Tj=∅(i≠j)ve∑i=1nV(Ti)≤V(C)
  • LaTeX açıklamasıFormülde M nar meyvesinin bütünsel sistemini temsil eder. C dış kabuğu ve kuşatıcı sınırı simgeler. Ti kabuk içinde korunan bağımsız her bir tohum veya tanedir. Taneler zarlar sayesinde birbirine karışmaz, yani arakesitleri boştur (Ti∩Tj=∅). R taneleri bir arada tutan zarsı ağ ve intizam ilişkisidir. Tanelerin toplam hacmi (∑V(Ti)), onları kuşatan kabuğun iç hacmini (V(C)) aşmaksızın optimum düzeyde doldurur; bu da çokluğun tek bir ölçü dahilinde mükemmel organizasyonunu matematiksel olarak ifade eder.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ر