سعد

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: س-ع-د2 sîga, 16 mücavir kök, 2 ayet, 1 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.سموأرضكلمشيأسعدجذذنفسدومجننسُعِدُواعطوأتيأذنيوم

KökSîga 2Ayet 2Sure 1Mücavir 16

▶ Ağı aç (3B)

سعد

س - ع - د

KÖK
  • 2 geçiş
  • 2 ayet
  • 2 sîga
  • 13 sözlük

Saad dirsekten ele kadar olan kısımdır (ön kol).devamı ›

Notlarım

Sözlükler(13)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Saad dirsekten ele kadar olan kısımdır (ön kol).

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR3.111 harf
باب العين والسين والدال معهما ع س د - ع د س - س ع د - د ع س - س د ع - د س ع عسد: العَسْدٌ لغةٌ في العَزْدِ، كالأسد والأزد. والعِسْوَدَّةُ: دُوَيَّبة بيضاء كأنّها شحمة يقال لها: بنت نقا، تكون في الرّمل يُشبَّه بها بنان الجواري، ويجمع على عِسْوَدّات وعَساوِد. قال زائدة: هي على خلق العظاء إلاّ أنها أكثر شحماً من العظاء وإلى السواد أقرب. عدس: العَدَس: حبوب. الواحدة عَدَسة. والعَدَسُ: بثرة من جنس
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR1.395 harf
السَعْدُ: اليُمْنُ. تقول: سَعَدَ يومنا، بالفتح يَسْعَدُ سُعوداً. والسُعودَةُ: خلافُ النُحوسَةِ. واسْتَسْعَدَ الرجل برؤية فلانٍ، أي عدّه سَعْداً. والسَعادَةُ: خلاف الشَقاوَةِ. تقول منه: سَعِدَ الرجل بالكسر، فهو سَعِيدٌ. وسُعِدَ بالضم فهو مَسْعُودٌ. وأَسْعَدَهُ الله فهو مَسْعودٌ، ويقال مُسْعَدٌ، كأنَّهم استَغنوا عنه بِمَسْعودٍ. والإسعادُ: الإعانةُ. والمُساعَدَةُ: المعاونةُ. وقوهم: لَبَّيْكَ
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR11.168 harf
باب العين والسين مع الدال عسد ، عدس ، سعد ، سدع ، دسع ، دعس : مستعملات . عسد : قال ابن المظفّر : العَسْد لغة في العَزْد ، كالأسْد والأزْد . قلت : يقال : عَسَد فلان جاريته وعَزَدها عَصَدها إذا جامعها . وقال الليث : العِسْوَدّة : دويبة بيضاء كأنها شحمة يقال لها : بِنْت النَقَا تكون في الرمل يشبَّه بها بنات العَذَارَى ، وتجمع عساود وعِسْوَدَّات وقال ابن شميل : العِسْوَدّ بتشديد الدال : العَضْرَفُوط
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR5.329 harf
(باب السين والعين وما يثلثهما) (سعف) السين والعين والفاء أصلان متباينان، يدلُّ أحدُهما على يُبْس شيء وتشعُّثه، والآخر على مواتاة الشيء. فالأوَّل السّعف جمع سَعَفة، وهي أغصان النخلة إذا يبست. فأما الرَّطْب فالشَّطْب. وأما قول امرئ القيس في الفرس: * كَسَا وجْهَهَا سَعَفٌ منتشر([1]) * فإنّه إنّما شبّه ناصيتها به. ومن الباب: السَّعْفَة: قروح تخرج برأس الصبيّ. ومنه قول الكسائيّ: سَُعِفت يدُه، وذلك هو
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR1.254 harf
- السعد والسعادة: معاونة الأمور الإلهية للإنسان على نيل الخير، ويضاده الشقاوة، يقال: سعد وأسعده الله، ورجل سعيد، وقوم سعداء، وأعظم السعادات الجنة، فلذلك قال تعالى: ﴿وأما الذين سعدوا ففي الجنة﴾ [هود/ 108]، وقال: ﴿فمنهم شقي وسعيد﴾ [هود/105]، والمساعدة: المعاونة فيما يظن به سعادة. وقوله صلى الله عليه وسلم: (لبيك وسعديك) (عن عبد الله بن عمر أن تلبية رسول الله صلى الله عليه وسلم: (لبيك اللهم لبيك،
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR770 harf
س ع د سعـدت بـه وسعـدت وهـو سعيـد ومسعـود وهـم سعـداء ومساعيـد وأسعـده اللـه وأسعـد جده ويقال‏:‏ إذا طلع سعد السعود نضر العود‏.‏ وأسعدت النائحة الثكلى‏:‏ أعانتها على البكاء والنوح‏.‏ وساعده على كذا‏.‏ ومن المجاز‏:‏ برك البعير على السعدانة وهي الكركرة‏.‏ وعقد سعدانة النعل وهي عقدة الشسع تحتها وسعدانات الميزان وهي العقد في أسفله‏.‏ وما أملح سعدانة ثديها وهي السواد حول الحلمة‏.‏ وشدّ الله على
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR14.191 harf
السَّعْد: اليُمْن، وهو نقيض النَّحْس، والسُّعودة: خلاف النحوسة، والسعادة: خلاف الشقاوة. يقال: يوم سَعْد ويوم نحس. وفي المثل: في الباطل دُهْدُرَّيْنْ سَعْدُ القَيْنْ، ومعناهما عندهم الباطل؛ قال الأَزهري: لا أَدري ما أَصله؛ قال ابن سيده: كأَنه قال بَطَلَ يعدُ القينُ، فَدُهْدُرَّيْن اسم لِبَطَلَ وسعد مرتفع به وجمعه سُعود. وفي حديث خلف: أَنه سمع أَعرابيّاً يقول دهدرّين ساعد القين؛ يريد سعد القين
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR594 harf
* س ع د * * السَّعْدُ * اليُمن تقول * سَعَدَ * يومنا من باب خضع و * السُّعُودة * ضد النحوسة و * اسْتَسْعَدَ * برؤية فلان عدّه سعيدا و * السَّعَادةُ * ضد الشاقوة تقول منه * سَعِدَ * الرجل من باب سلِم فهو * سَعيدٌ * و * سُعِدَ * بضم السين فهو * مَسْعُودٌ * وقرأ الكسائي ﴿وأما الذين سُعِدوا﴾ بضم السين و * أسْعَدَهُ * الله فهو * مَسْعودٌ * ولا يقال مُسْعد و * الإسْعَادُ * الإعانة و * المُسَاعدَةُ *
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR16.482 harf
سعد يومنا، كنفع يسعد سعدا، بفتح فسكون، وسعودا، كقعود: يمن ويمن ويمن مثلثة، يقال: يوم سعد، ويوم نحس. والسعد: ع قرب المدينة على ثلاثة أميال منها، كانت غزوة ذات الرقاع قريبة منه، والسعد: جبل بالحجأز، بينه وبين الكديد ثلاثون ميلا، عنده قصر، ومنازل، وسوق، وماء عذب، على جادة طريق كان يسلك من فيد إلى المدينة. والسعد: د، يعمل فيه الدروع، فيقال: الدروع السعدية، نسبة إليه وقيل السعد: قبيلة نسبت إليها
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR yok22.664 harf
سَعِدَ 1 سَعِدَ ذ , (S, A, Msb, K,) aor. سَعَدَ ; (Msb, K;) and سُعِدَ; (S, A, Msb, K;) inf. n. of the former, (Msb,) or of the latter, (MA,) or of both, (TA,) سَعْدٌ, (MA, Msb, TA,) and of the former, (MA,) or of both, (TA,) سَعَادَةٌ, (MA, TA,) or this latter is a simple subst.; (Msb;) He (a man, S, A, Msb) was, or became, prosperous, fortunate, happy, or in a state of felicity; (S, MA, Msb,
Türkçe çeviri henüz yokMaddenin bağlantısı

سَعِدَ 1 سَعِدَ ذ , (S, A, Msb, K,) aor. سَعَدَ ; (Msb, K;) and سُعِدَ; (S, A, Msb, K;) inf. n. of the former, (Msb,) or of the latter, (MA,) or of both, (TA,) سَعْدٌ, (MA, Msb, TA,) and of the former, (MA,) or of both, (TA,) سَعَادَةٌ, (MA, TA,) or this latter is a simple subst.; (Msb;) He (a man, S, A, Msb) was, or became, prosperous, fortunate, happy, or in a state of felicity; (S, MA, Msb, TA;) contr. of شَقِىَ; (S, * Msb, K *) with respect to religion and with respect to worldly things. (Msb.) You say, سَعِدْتُ بِهِ and سُعِدْتُ [I was, or became, prosperous, &c., by means of him, or it]. (A.) In the Kur xi. 110, Ks read سُعِدُوا [instead of the common reading سَعِدُوا]. (S.) [See also سَعَادَةٌ, below.] ― -b2- And سَعَدَ يَوْمُنَا, aor. سَعَدَ , inf. n. سُعُودٌ (S, K) and سَعْدٌ, (K,) Our day was, or became, prosperous, fortunate, auspicious, or lucky; (S, K;) [contr. of نَحِسَ; and in like manner the verb is used in relation to a star or an asterism &c.; and] سُعِدَ, inf. n. سَعْدٌ, signifies [likewise] the contr. of نُحِسَ. (Mgh.) [See also سُعُودَةٌ, below.] ― -b3- سَعَدَ المَآءُ فِىالأَرْضِ means The water came upon the land unsought; i. e., came flowing [naturally] upon the surface of the land, not requiring a machine to raise it for the purpose of irrigation. (TA, from a trad.) -A2- See also 4, in three places.

ساعدهُ 3 ساعدهُ ذ , (A, L, Msb,) inf. n. مُسَاعَدَةٌ (S, L, Msb) and سِعَادٌ; (L;) and ↓ اسعدهُ, (K,) inf. n. اـِسْعَادٌ; (S;) He aided, assisted, or helped, him; syn. of the former عَاوَنَهُ, (S, * L, Msb,) and of the latter أَعَانَهُ: (S, * K:) [like as is said of عَاوَنَهُ and أَعَانَهُ,] both signify the same: or مُسَاعَدَةٌ signifies the aiding, or assisting, or helping, in any manner or case; and is said to be from a man's putting his arm, or hand, upon the سَاعِد [or fore arm] of his companion when they walk together to accomplish some object of want, and aid each other to do a thing: [so that سَاعَدَهُ more properly signifies he aided him, being aided by him: but see سَاعِدٌ:] whereas ↓ اـِسْعَادٌ signifies specially a woman's aiding, assisting, or helping, another to wail for a dead person: so says El-Khattلbee: and this is what is meant in a trad. in which اسعاد is forbidden. (L.) One says, ساعدهُ عَلَيْهِ [He aided, assisted, or helped him against him, or it, or to do it]: and النَّائِحَةُ الثَّكْلَى ↓ أَسْعَدَتِ The wailing-woman assisted the woman bereft of her child to weep and wail. (A.) Accord. to Fr, [but this is questionable,] the primary signification of مُسَاعَدَةٌ and ↓ اـِسْعَادٌ is A man's performing diligently the command and good pleasure of God. (L.)

اسعدهُ اللّٰهُ 4 اسعدهُ اللّٰهُ ذ , [inf. n. اـِسْعَادٌ,] God rendered him prosperous, fortunate, happy, or in a state of felicity; (S, Msb, K;) as also ↓ سَعَدَهُ, aor. سَعَدَ ; (T, Msb, TA;) but the former is the more common. (Msb.) And اسعد اللّٰهُ جَدَّهُ, (A, L,) God made his good fortune to increase; as also ↓ سَعَدَ جَدَّهُ. (L.) And accord. to Az, اسعدهُ اللّٰهُ and ↓ سَعَدَهُ signify God aided, assisted, or helped, him; and accommodated, adapted, or disposed, him to the right course. (L, TA.) See also 3, in four places.

تسعّد 5 تسعّد ذ He sought after the plant called سَعْدَان. (K.)

استسعد بِهِ 10 استسعد بِهِ ذ He deemed it, or reckoned it, fortunate, auspicious, or lucky. (K.) You say, استسعد بِرُؤْيَةِ فُلَانٍ He deemed, or reckoned, the sight of such a one fortunate, auspicious, or lucky. (S.) ― -b2- He became fortunate by means of him, or it. (MA.) ― -b3- He sought good fortune by means of him, or it. (MA.) ― -b4- [And استسعدهُ He desired, or demanded, his aid or assistance: for] اِسْتِسْعَادٌ also signifies the desiring, or demanding, aid or assistance [of another]. (KL.)

سَعْدٌ سَعْدٌ ذ an inf. n. of سَعِدَ, (Msb,) or of سُعِدَ, (MA,) or of both: (TA:) and of سَعَدَ: (K, TA:) [and also used as a simple subst.:] see سَعَادَةٌ [with which it is syn.]: and see also سُعُودَةٌ [with which it is likewise syn.]; i. q. يُمْنٌ. (S, A.) ― -b2- It is also an inf. n. used as an epithet, i. e. Prosperous, fortunate, auspicious, or lucky, applied to a day, and to a star or an asterism [&c.: so that it may be used alike as masc. and fem. and sing. and pl.: but it is also used as originally an epithet, forming its fem. with ة; and in this case it has for pl. of mult. سُعُودٌ and pl. of pauc. أَسْعُدٌ]: you say يَوْمٌ سَعْدٌ, as well as يَوْمُ سَعْدٍ [in which it is used as a subst.]; and كَوْكَبٌ سَعْدٌ: and IJ mentions لَيْلَةٌ سَعْدَةٌ, in which سَعْدَةٌ is like جَعْدَةٌ as fem. of جَعْدٌ. (L.) ― -b3- [Hence,] السَّعْدَانِ is an appellation of The two planets Venus and Mercury: like as [the contr.] النَّحْسَانِ is applied to Saturn and Mars. (Ibn-'Abbلd, TA in art. نحس.) ― -b4- And [hence, also,] سَعْدٌ is an appellation given to Each of ten asterisms, (S, L, K,) four of which are in the signs of Capricornus and Aquarius, (S, L,) and are Mansions of the Moon: pl. [of mult.] سُعُودٌ (S, L, K) and سُعُدٌ; but the former is the more known, and more agreeable with analogy; and pl. of pauc. أَسْعُدٌ: (L:) they are distinguished by the following names: - سَعْدُ الذَّابِحِ, (S, L, K,) [or سَعْدٌ الذَّابِحُ, see art. ذبح,] Two stars near together, one of which is called الذابح because with it is a small obscure star, almost close to it, and it seems as though the former were about to slaughter it; and الذابح is a little brighter that it; (Ibn-Kunلseh;) they are the two stars [ α and β ] which are in one of the horns of Capricornus; so called because of the small adjacent star, which is said to be the sheep (شاة) of الذابح, which he is about to slaughter; the Twenty-second Mansion of the Moon: (Kzw:) [see also art. ذبح:] ― -b5- سَعْدُ بُلَعَ (S, L, K) Two obscure stars, lying obliquely, of which Aboo-Yahyà says, the Arabs assert that they rose [at dawn] when God said, يَا أَرْضُ ابْلَعِى مَآءَكِ [Kur xi. 46]; and said to be thus called because one of them seems as though about to swallow the ot

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.259 harf
سَعَدَ سَعَدَ A ( n. ac. سَعْد 1 , سُعُوْد 27 ), a. Was lucky, auspicious, propitious. سَعِدَ سَعِدَ A ( n. ac. سَعَاْدَة 22t ), a. Was happy; was fortunate, prosperous, successful. b. see IV (a) . سَاْعَدَ سَاْعَدَ III , a. Helped, assisted. أَسْعَدَ أَسْعَدَ IV , a. Prospered; rendered happy. b. see III . اِسْتَسْعَدَ اِسْتَسْعَدَ X , a. Reckoned, considered fortunate,
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR yok43.382 harf
سعد سَعَدَ - يَسْعَدُ (سَعِدَ - يَسْعَدُ)، سُعِدَ - يُسْعَدُ - سَعِيْد سَعَدَ - يَسْعَدُ (سَعِدَ - يَسْعَدُ) + كائن + كائناً: جعله سعيداً: يمده بعون ومساعدة زائدة، فيجعله يتحول إلى السرور والمتعة واللذة والرضى والهناء في حياته سُعِدَ - يُسْعَدُ: مبني للمجهول من " سَعَدَ - يَسْعَدُ " سَعِيْد: ضد " شقي ": على وزن " فـَعيل" اسم فاعل مبالغة
Tamamını oku

Sîgalar(2)

Mücavir kökler16 mücavir (23 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. جذذ

    1 ortak ayet · Bir şeyin gelişigüzel parçası

  2. دوم

    1 ortak ayet · Devam : Kışın yaprak dökmeyen ağaç, katran ağacı demektir

  3. شقي

    1 ortak ayet · Mutsuz

  4. عطو

    1 ortak ayet · Bölüşmede birisine düşen pay demektir

  5. كلم

    1 ortak ayet · Kelime

  6. خلد

    1 ortak ayet · Huld : Parçalanmayan sert kaya demektir

  7. أذن

    1 ortak ayet · Kulak demektir

  8. غير

    1 ortak ayet · Ğayr, Ğayr dışında demektir

  9. جنن

    1 ortak ayet · Bahçe demektir

  10. نفس

    1 ortak ayet · Dibağlamada kullanılan palamut, meşenin bir meyvesidir

  11. سمو

    1 ortak ayet · “Sem” hayvanın sırtı, “ard” da hayvanın karnıdır

  12. يوم

    1 ortak ayet · “Yemm” durgun akan su demektir

Geçtiği ayetler(2)

  1. وَأَمَّا الَّذِينَ سُعِدُوا فَفِي الْجَنَّةِ خَالِدِينَ فِيهَا مَا دَامَتِ السَّمَوَاتُ وَالْأَرْضُ إِلَّا مَا شَاءَ رَبُّكَ عَطَاءً غَيْرَ مَجْذُوذٍ

    Mutlu edildilerBahtiyar olanlar ise cennettedirler. Gökler ve yer durdukça temelli kalacaklardır orada. Rabbının dilediği başka. Bu, ardı arkası kesilmeyen bir vergidir.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökسعد
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerيمن, فلح, نعم
Zıt Kökشقو
Çekirdek Özet 1Ön kol, akış kanalı, dayanak ve bir işin gerçekleşmesini sağlayan dış destek ve elverişlilik
Çekirdek Özet 2İlahi yardım ve lütufla varoluş gayesine ulaşma, ebedî esenlik ve kurtuluşa erme
Çekirdek Özet 3Şekavetin karşıtı olarak varlığın fıtrî ve ilahi yardımla dengesini bularak nihai kemale ermesi hali
Kritik Hata RiskiKökün yalnızca geçici psikolojik haz veya dünyevi şans olarak anlaşılıp ilahi yardım ve ontolojik esenlik boyutunun göz ardı edilmesi

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
سعHızlı hareket, yayılma, işi yürütme ve enerjinin bir hedefe doğru akması (karşılaştır: سعي gayret göstermek, koşmak; سعر tutuşup yayılmak, alevlenmek)دYayılma ve hareketi belirli bir dayanağa, ekleme, destekleyici bir kola veya sabit bir kanala kavuşturarak verimli ve kalıcı bir sonuca bağlama

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
سDiken, destekAyakta tutan, dayanak oluşturan, dıştan kavrayıp sabitleyen unsur
عGöz, pınarKaynak, içten gelen görme, akış ve bilincin dışa vurumu
دKapı, girişHareketi yönlendiren, geçişi sağlayan, hedefe ulaştıran kanal
سعدDesteğin kaynaktan beslenerek hedefe açılmasıİç kaynaktan çıkan kuvvetin dış bir dayanak ve uygun bir geçiş kanalıyla birleşip varlığı engelsizce tam hedefine ulaştırması

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamÖn kol kemiği, devenin göğsünün yere basan sert kısmı, devenin memesine süt taşıyan damarlar ve yerin suyunu taşıyan nehir yatağı
Cahiliye şiiri kullanımıErken Arap şiirinde سعد kökünden türeyen kelimeler elverişlilik, akış ve güç desteği bağlamında yer bulur; Humeyd b. Sevr el-Hilâlî bir beytinde develerin sulanması ve ön kolların desteğini şöyle aktarır: وجاءت بمعيوف الشريعة مكلع / أرست عليه بالأكف السواعد
Erken Arapça kullanımKurak çölde koyun ve develer için en semiz ve verimli ot sayılan dikensi bitkiye bereketinden ötürü سعدان adı verilmiş ve darb-ı mesel olarak yerleşmiştir: مرعى ولا كالسعدان

Kaynak Kitâbü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisānü’l-Arab.

Sami etimolojik katman

Arapça سعد kökü, Sami dilleri ailesinde genel olarak «destekleme, yardım etme, birine arka çıkma, elverişli kılma ve talihli olma» anlam alanını temsil eder. Kuzeybatı Sami dillerinden İbranicede סעד (sa'ad) fiili doğrudan «desteklemek, ayakta tutmak, güçlendirmek, teselli etmek ve bir sofrayla canlandırmak» manalarına gelir. Süryanicede ܣܥܕ (s'ad) kökü de benzer biçimde «yardım etmek, destek olmak, arka çıkmak» anlamlarını korur. Arapçada kök, hem bu ilksel somut desteği (kol, dayanak, damar, su kanalı) hem de bu desteğin doğurduğu nihai varoluşsal genişlik, esenlik ve kutluluk (saadet) anlamını bünyesinde meczederek derinleşmiştir. Dolayısıyla kök, bir rastlantı talihi değil, arkasında durulan, desteklenen ve hedefe ulaştırılan bir varoluş zeminini ifade eder.

Güven Kesin

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, Maqāyīs al-Lugha.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönساعد (ön kol) ve سعيد (su kanalı)Kolun gövdeye destek olması ve suyun kanalla akması gibi somut imgeden metafizik esenlik türetilmiştirKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice סעד (sa'ad) ve Süryanice ܣܥܕ (s'ad)«Desteklemek, arka çıkmak, yardım etmek» çekirdek anlamı Sami dillerinde ortaktırKesin
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik çerçevenin dışındaki dil aileleriyle doğrulanmış doğrudan soydaşlık tespit edilmediVeri bulunamadı

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Lisānü’l-Arab, HALOT.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
سعدAnlamlıDestek, yardım, esenlik ve saadetÖn kolun desteği ve işlerin rast gitmesiyle doğan nihai esenlikHedef kök; Kur'an'da geçer
سدعAnlamlıYönelmek, eğilmek, çarpmakBir şeye doğru hızla ve kararlılıkla yönelmek veya yere sermekKur'an'da geçmez
عسدAnlamlıİpi bükmek, sertleşmekİpi sıkıca burmak, bükmek veya bir şeyi zorla ve şiddetle yapmakKur'an'da geçmez
عدسAnlamlıMercimek; sertçe yürümekYerden biten bakliyat türü; ayrıca hayvanı sertçe sürüp hızlandırmakKur'an'da geçer
دسعAnlamlıGeğirmek, fışkırtmak, cömertçe vermekİçte toplanan şeyi birden dışarı fırlatmak veya bolca bağışta bulunmakKur'an'da geçmez
دعسAnlamlıÇiğnemek, dürtmek, saplamakAyağın altına alıp ezmek veya mızrakla dürtmekKur'an'da geçmez

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
سعدMerkezİlahi destekle esenliğe ve hedefe erişİnsanın kendi gücünü aşan ilahi yardım ve elverişlilikle hedefe ulaştırılması haliVarlığın ontolojik dengesini bulup kalıcı huzura ermesi
يمنKomşuBereket, sağ yön ve uğurSağ elin ve bereketin getirdiği bolluk ve istikameti vurgular; dış desteğin mekanizmasından ziyade neticeye odaklanırHayrın ve kutluluğun varlıkta ortaya çıkması
فلحKomşuYarıp çıkma ve başarıTohumun toprağı yararak yeşermesi gibi çaba ve engelleri aşarak kurtuluşa ermeyi ifade ederİnsanın ektiğini biçmesi ve hedefine vasıl olması
نعمKomşuYumuşaklık, nimet ve bollukHayatın pürüzsüzleşmesi, refah ve fiziki/ruhi rahatlığı öne çıkarırKendisine lütufta bulunulanın sükûn ve lezzet bulması
شقوZıtZahmet, bedbahtlık, mahrumiyetDesteğin kesilmesi, varlığın hedefine ulaşamaması ve kendi yükü altında ezilip perişan olmasıKur'an'da saadet zıddı olarak şekavetle zikredilir

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaسعدDestek bulma, hayra ermeİlahi yardımın kulun eylemine eklenmesiyle elde edilen nihai esenlik ve ferahlıkKesin
LatinceBeatitudo, auxiliumKutluluk, yüksek saadet ve yardımBeatitudo nihai ve tanrısal saadeti karşılar; ancak ön koldan gelen fiziksel destek nüansını taşımazGüçlü
İngilizceBlessedness, felicity, aidKutluluk, derin mutluluk, destekHappiness kelimesi geçici talihi anlatırken, felicity ve blessedness ilahi koruma ve yüksek saadete daha yakındırGüçlü
AlmancaSeligkeit, BeistandEsenlik, nihai saadet, destekGlück dünyevi şansı da kapsar; Seligkeit ise teolojik ve nihai varoluşsal huzuru karşılarGüçlü
FransızcaBéatitude, félicité, secoursYüksek saadet, ilahi huzur, yardımBonheur kelimesinin tesadüfilik çağrışımını aşan, kalıcı ve ilahi destekli esenlik halidirGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Littré.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
سُعِدُوا (Hud 11:108)İlahi lütuf ve yardımla ebedî kurtuluşa erdirilmeAhiret ayrışmasında cennet ehlinin, Allah'ın inayetiyle nihai felaha kavuşması bağlamı
وَسَعِيدٌ (Hud 11:105)Nihai esenliğe ve varoluşsal doyuma ermiş olanKıyamet günü insanların nihai akıbetlerine göre şakî ve saîd olarak ikiye ayrıldığı hesap bağlamı

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamSaadet ve şekavet meselesiKulun saadet ve şekavetinin ezelde takdir edilip edilmediği ve son nefese bağlı değişip değişmeyeceğiNihai kurtuluşa (cennet) ehil kılınma ve hidayet desteği
FıkıhHukuki ve akdi yardımlaşmaMüsâade ve muâvenet çerçevesinde meşru işlerde birbirine arka çıkma ve kefalet esaslarıBedenen ve malen başkasına güç ve destek verme
TefsirHud suresi 105 ve 108. ayetlerin tahliliSaidlerin meçhul/edilgen kalıpla (سُعِدُوا) gelmesinin ilahi lütfa işaret etmesiİnsanın kendi başına değil, Allah'ın yardımıyla bahtiyar kılınması
HadisTelbiye ve dua metinleriTelbiyedeki «lebbeyk ve sa‘deyk» ifadesinde itaate devam ve ilahi yardımı talep etmeBoyun eğerek emre amade olma ve katmerli yardım dileme

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniVarlık ve ahiret dengesiKurtuluş ve rızaNihai gayeye ulaşmaİlahi iradenin kula yardım ederek onu hüsrandan kurtarmasıKesin
İlmiBilgi ve kabiliyet inşasıZihni elverişlilik ve tevfikHakikati kavrama kolaylığıZihnin hakikate yönelirken doğru öncüllerle desteklenip pürüzsüz ilerlemesiGüçlü
SiyasiToplumsal dayanışmaKarşılıklı destek (müsaade)Düzeni korumaToplum fertlerinin ve kurumların birbirine kol kanat gererek nizamı ayakta tutmasıGüçlü
İktisadiÜretim ve akış kanallarıBereket ve kaynak elverişliliğiVerimliliği artırmaEmeğin uygun bir sermaye ve pazar desteği bularak zayi olmadan kazanca dönüşmesiGüçlü

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerRezonans ve yapıcı girişim (fizik/matematik)Bir sisteme dışarıdan uygulanan frekansın sistemin doğal frekansıyla örtüşerek enerjiyi ve genliği katlamasıGüçlü
Beşeri bilimlerSosyal sermaye ve destek mekanizmaları (sosyoloji/hukuk)Bireyin potansiyelini gerçekleştirmesi için toplumsal kurumlar ve ilişkiler ağından aldığı meşru destekGüçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökün yalnızca bireysel haz, anlık neşe, psikolojik tatmin veya rastlantısal piyango şansı (good luck) olarak algılanması
Kur'an içi daha geniş anlamİnsanın tüm varoluşsal serüveninde ilahi tevfike mazhar olarak şekavetten arınması ve ebedî saadete (cennete) eriştirilmesi
Yanlış anlamanın doğuracağı hataHud suresindeki saadet-şekavet karşıtlığının ahlaki ve ontolojik ağırlığının kaybolup sıradan bir dünyevi keyif veya talih meselesine indirgenmesi

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın insan hayatına biçtiği nihai varoluşsal gayenin (cennet ve ilahi rıza) karşıt kutbunu oluşturan şekavet kavramının tek hakiki panzehiri olduğu için hayatidir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Hud suresi 105-108. ayetler başta olmak üzere, ahirette insanların akıbetlerinin ayrıştığı, ilahi adalet ve lütfun tecelli ettiği sahnelerde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Saadetin insanın salt kendi çabasıyla kurduğu bir otonomi veya rastlantı eseri bir tesadüf olduğu yanılgısını düzeltir; saadetin ilahi bir lütuf ve yardım (inayet) olduğunu gösterir.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamÖn kol kemiği, devenin göğsünü yere dayayarak dinlendiği sert zemin ve suyun toprağa can vermek üzere aktığı tabii mecra.
  • Soyut anlamBir varlığın dış bir destek, inayet ve elverişli koşullarla buluşarak hedefine tam ve pürüzsüz biçimde ulaşması, ontolojik tatmin ve ebedî kurtuluş.
  • Sistematik karşılıkİnsanın fıtrî çabasının ilahi inayet vektörüyle aynı yönde birleşmesi neticesinde sistemin pürüzsüzleşmesi ve şekavet potansiyelinin sıfırlanması.
  • LaTeX modeliS=lim⁡t→∞(E(t)+A(t))⋅I{C(t)=0}
  • LaTeX açıklamasıFormülde S nihai saadeti ve esenliği; E(t) kulun zamana bağlı fıtrî amel ve yönelişini; A(t) sisteme dışarıdan dahil olan ilahi yardım, inayet ve tevfiki temsil eder. İndikatör fonksiyonu I, şekavet ve engelleri temsil eden C(t) unsurunun sıfırlanması şartıyla (C(t)=0) toplam enerjinin kalıcı bir esenlik durumuna dönüştüğünü sembolize eder.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: س