سعي
س - ع - ي
KÖK- 30 geçiş
- 28 ayet
- 17 sîga
- 10 sözlük
Sua’f el çatlamasıdır. Çalışırken elde meydana gelen izden dolayı çalışmak, çabalamak anlamı kazanmıştır. Uçları ağaçlara bağlanarak bezden yapılmış gölgeliktir.devamı ›
Bu sayfa şu yazımları da kapsar: سعى
Notlarım
Sözlükler(10)
★ Akevler SözlüğüTürkçe
Sua’f el çatlamasıdır. Çalışırken elde meydana gelen izden dolayı çalışmak, çabalamak anlamı kazanmıştır. Uçları ağaçlara bağlanarak bezden yapılmış gölgeliktir.
Kitâbu'l-'Ayn
Halîl b. Ahmed · 8. yyTR3.879 harfباب العين والسّين وواي معهما
ع س و، ع و س، ع ي س، س ع ي، س و ع، س ي ع، ي س ع، و س ع، و ع س
عسو:
عسا الشّيخ يَعْسو عَسْوَةً، وعَسِيَ يَعْسَى عسىً إذا كَبِرَ، قال رؤبة:
يهوُون عن أركانِ عـزٍّ أَدْرَمـا
عن صامل عاسٍ إذا ما اصلَخْمَمَا
قوله: عن صاملٍ، أي: عن عزٍّ كأنّه جبل صامل، أي: صُلْب. وعسا اللّيل: اشتدّت ظلمته. قال:
وأطعن اللّيلَ إذا اللّيل عسا
أي: أظلم.
وعَسِيَ النّباتُ يعسَى عَسًى،
es-Sıhâh
Cevherî · 10. yyTR542 harfMadde başı: سعىسَعى الرجل يَسْعى سَعْياً، أي عدا، وكذلك إذا عمل وكسَب. وكلّث مَن وليَ شيئاً على قوم فهو ساعٍ عليهم، وأكثر ما يقال ذلك في وُلاةِ الصَدقة. يقال: سَعى عليها، أي عمل عليها؛ وهم السُعاةُ. والمَسْعاةُ: واحدة المَساعي في الكرم والجود. وساعاني فلان فسَعَيْتُهُ أَسْعِيهِ، إذا غلبتَه فيه. وسعى به إلى الوالي، إذا وشى به. وسعى المُكاتَبُ في عِتْقِ رقبته سِعايَةً. واسْتَسْعَيْتُ العبْد في قيمته. وتقول: زنى
Müfredât
Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR981 harfMadde başı: سعى- السعي: المشي السريع، وهو دون العدو، ويستعمل للجد في الأمر، خيرا كان أو شرا، قال تعالى: ﴿وسعى في خرابها﴾ [البقرة/114]، وقال: ﴿نورهم يسعى بين أيديهم﴾ [التحريم/8]، وقال: ﴿ويسعون في الأرض فسادا﴾ [المائدة/ 64]، ﴿وإذا تولى سعى في الأرض﴾ [البقرة/205]، ﴿وأن ليس للإنسان إلا ما سعى *** وأن سعيه سوف يرى﴾ [النجم/39 - 40]، ﴿إن سعيكم لشتى﴾ [الليل/4]، وقال تعالى: ﴿وسعى لها سعيها﴾ [الإسراء/19]، {كان سعيهم
Esâsü'l-Belâğa
Zemahşerî · 12. yyTR489 harfس ع ي
ومن المجاز: هو يسعى على عياله: يكسب لهم ويقوم بمصالحهم.
قال قيس بن الأسلت: أسعـى علـى جـل بني مالك كل امريء في شأنه ساع وهو من أهل المساعي وهي المكارم وهل مسعاة جميلة.
وسعى العيـد فـي قيمتـه سعايـة واستسعاه سيده.
وسعى به إلى السلطان: وشى به سعاية.
وهو ساع من السعاة.
وسعى على قومه سعاية.
وبعث على السعاية وهي العمل على الصدقات.
وأسعاه السلطان عليهم وعلى
Kâmûsü'l-Muhît
Fîrûzâbâdî · 15. yyTR383 harf* س ع ي * * سَعَى * يسعى * سَعْياً * أي عدا وكذا إذا عمل وكسب وكل من وُلي شيئا على قوم فهو * سَاعٍ * عليهم وأكثر ما يُقال ذلك في * سُعَاةِ * الصدقة يقال * سَعَى * عليها أي عمل عليها وهم * السُّعَاةُ * و * المَسْعَاةُ * واحدة المساعي في الكرم والجود و * سَعَى * به إلى الوالي * سِعَايَةً * وشى به و * سَعَى * المُكاتب في عتق رقبته * سِعَايَةً * أيضا و * اسْتَسْعَيْتُ * العبد في قيمته
Tâcü'l-Arûs
Zebîdî · 18. yyTR8.489 harf: ( ي ) أَشارَ له بالياءِ وأَوْرَدَ فيه ما هو بالواوِ ؛ فالصَّوابُ أَن يُشارَ له بالحرفَيْن كما سَيَأْتي .
( *!سَعَى ) الرَّجُلُ ( *!يَسْعَى *!سَعْياً ، كرَعَى ) يَرْعَى رَعْياً : إذا ( قَصَدَ ) ؛ وبه فُسِّر قوله تعالى : ﴿*!فاسْعَوْا إلى ذكْرِ اللَّهِ﴾ ، أَي فاقْصِدُوا .
وقَرَأَ ابنُ مَسْعود : فامْضُوا .
( و ) سَعَى لهم وعليهم : ( عَمِلَ ) لهم فكَسَبَ .
( و ) سَعَى : إذا ( مَشَى ) ، زادَ
Lane's Lexicon
Edward W. Lane · 19. yyTR13.832 harfMadde başı: سعىسعو and سعى
سَعَى
1 سَعَى ذ , aor. يَسْعَى, inf. n. سَعْىٌ (S, Msb, K, &c.) [and مَسْعًى, agreeably with general analogy], He walked, went, or went along, (Er-Rلghib, Msb, K, TA,) quickly: (Er-Rلghib, Mgh, TA:) this, accord. to Er-Rلghib, is the primary signification: and hence, السَّعْىُ بَيْنَ الصَّفَا وَالمَرْوَةِ [The tripping to and fro between Es-Safà and ElMarweh]: (TA:) and سَعَى فِى
Salmone
H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.218 harfسَعَى
سَعَى A ( n. ac. سَعْي 1 ),
a. Went along; walked; hastened, ran.
b. [ Ila ], Went, repaired, betook himself to.
c. [ Fī ], Worked, laboured; busied himself about.
d. [ La ], Worked for; applied himself to, busied himself with.
e. ( n. ac. سِعَاْيَة 23t ), Collected the poor-rate.
f. [ Bi & Ila ], Calumniated, slandered .... to; libelled to; informed against, denounced to.
Kitâbullâh
Kur'an kullanımından türetilmişTR yok24.292 harfسعي
سَعَى - يَسْعَى - سَعِي - سَعْيَاً
سَعَى - يَسْعَى + الكائن: يتحرك بنشاط وانتباه بعد أن كان ساكناً
سَعَى - يَسْعَى + كائن + إلى شيء أو أمر: يتحرك من مكان الراحة والسكون إلى هدف مراد، بانتباه ونشاط
سَعَى - يَسْعَى + كائن + لـِ شيء أو أمر: يتحرك من مكان الراحة والسكون بانتباه ونشاط لأجل كائن أو لأجل القيام بفعل أو أمر له
سَعَى - يَسْعَى +
Sîgalar(17)
Mücavir kökler41 mücavir (174 toplam)
- قصو
2 ortak ayet · Daha uzak
- خزي
3 ortak ayet · Hizy (hı, ze) : Dikenli çalı demektir
- عجز
3 ortak ayet · Belin at tarafıdır
- حرب
2 ortak ayet · Harbe mızrak ucu demektir
- نصح
2 ortak ayet · Dikiş demektir
- فسد
3 ortak ayet · Fesad “Visad” yıkılmış uzanmış ağaç parçası, yastık…
- يدي
4 ortak ayet · El ve kol demektir
- رجل
3 ortak ayet · Rical ayak demektir
- جزي
3 ortak ayet · Ceze’e (hemze ile) bir şeyin parçası, bozulmadan bütünden…
- تحت
2 ortak ayet · Ayağın alt tarafı demektir
- عظم
3 ortak ayet · Büyük
- دنو
3 ortak ayet · Dünya : “Dena” kelimesi ecveften nakısa dönüşmüştür
Geçtiği ayetler(28)
وَجَاءَ رَجُلٌ مِنْ أَقْصَى الْمَدِينَةِ يَسْعَى قَالَ يَامُوسَى إِنَّ الْمَلَأَ يَأْتَمِرُونَ بِكَ لِيَقْتُلُوكَ فَاخْرُجْ إِنِّي لَكَ مِنَ النَّاصِحِينَ
KoşarŞehrin öte başından koşarak bir adam geldi ve dedi ki: Ey Musa; ileri gelenler, seni öldürmek için aralarında görüşüyorlar. Hemen çık git, doğrusu ben, sana öğüt verenlerdenim.
وَجَاءَ مِنْ أَقْصَى الْمَدِينَةِ رَجُلٌ يَسْعَى قَالَ يَاقَوْمِ اتَّبِعُوا الْمُرْسَلِينَ
KoşarŞehrin ötebaşından bir adam koşarak geldi ve şöyle dedi: Ey kavmim; gönderilmiş bulunan elçilere uyun.
يَوْمَ تَرَى الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ يَسْعَى نُورُهُمْ بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَبِأَيْمَانِهِمْ بُشْرَاكُمُ الْيَوْمَ جَنَّاتٌ تَجْرِي …
KoşarO gün; mü’min erkeklerle mü’min kadınların nurları önlerinden ve sağlarından koşarken görürsün. Müjde, bugün altlarından ırmaklar akan ve içinde ebediyyen kalacağınız cennetler sizindir, denilir. İşte bu, büyük kurtuluşun kendisidir.
… لَا يُخْزِي اللَّهُ النَّبِيَّ وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ نُورُهُمْ يَسْعَى بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَبِأَيْمَانِهِمْ يَقُولُونَ رَبَّنَا أَتْمِمْ لَنَا نُورَنَا …
KoşarEy iman edenler; Allah’a nasuh tevbesi ile tevbe edin. Umulur ki Rabbınız kötülüklerinizi örter ve sizi altlarından ırmaklar akan cennetlere koyar. O gün, Allah; peygamberini ve onunla beraber olan mü’minleri utandırmayacak. Onların nurları önlerinde ve sağlarında koşacak; Rabbımız, ışığımızı tamamla, bizi bağışla. Şüphesiz ki Sen, her şeye kadirsin, diyecekler.
ثُمَّ أَدْبَرَ يَسْعَى
KoşarSonra arkasını döndü, koşmaya başladı.
وَأَمَّا مَنْ جَاءَكَ يَسْعَى
KoşarAma sana koşarak gelen,
Kök analizi
Kök tanımı ve çekirdek özet
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | سعي |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Nâkıs |
| Bağlamsal Yakın Kökler | عمل, كسب, مشي, جهد |
| Zıt Kök | قعد |
| Çekirdek Özet 1 | Yürüyüşten hızlı ve koşmaktan dengeli tempolu hareket, kararlı adım |
| Çekirdek Özet 2 | İnsanın belirli bir amaca kilitlenerek ortaya koyduğu iradi çaba ve amel |
| Çekirdek Özet 3 | Karşılığı ve sorumluluğu zorunlu kılan hedef odaklı varoluşsal gayret |
| Kritik Hata Riski | Anlamı yalnızca fiziksel ayak hareketine veya amelsiz soyut niyete daraltmak |
Piktografik analiz
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| س | Diken, destek; tutunma, dayanma, koruma | Harekete güç veren içsel direnç ve adımların yere sağlam basarak ilerlemesi |
| ع | Göz; görme, bilme, kaynak | Yönelinen hedefi gözleme, maksadı belirleme ve bilerek yönelme |
| ي | El ve kol; iş, yapma, uzanma | Hedefe ulaşmak için bizzat iş yapma, uzanma ve bedeni faaliyete sokma |
| سعي | Hedefe kilitlenmiş gözün rehberliğinde el ve ayakların kararlı bir dirençle hedefe doğru atılması | Bir maksada varmak üzere iradeyi, gücü ve ameli aynı doğrultuda seferber etme hareketi |
Tarihsel ve erken kullanım
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Yürümekten daha hızlı, aşırı koşmaktan daha sakin olan tempolu yürüyüş; hedefe doğru adımları sıklaştırarak gitmek. |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Kays b. el-Eslet beytinde kavminin işlerini derleyip toparlamak ve onların geçim ve salahı için koşturmak anlamında kullanmıştır: أسعى على جل بني مالك / كل امرئ في شأنه ساع |
| Erken Arapça kullanım | Zekât toplamakla görevlendirilen memurların faaliyeti için sâî (ساعي) ve mükâteb kölenin hürriyet bedelini ödemek üzere çalışması için istis‘â (استسعاء) terimlerinin kullanılması. |
Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Lisānü’l-ʿArab, Asāsü’l-Belāġa.
Sami etimolojik katman
Arapça kök سعي temel karakteri bakımından Güneybatı Sami sahasında amacına kilitlenmiş bedensel ve iradi hareketliliği karşılar. Kuzeybatı Sami dillerinde ve İbranicede kökün doğrudan ses denkliği olan biçimlerinden ziyade, hareketin sürekliliğini ve gayret boyutunu anlatan akraba semantik kökler öne çıkar; Süryanice ve Batı Aramice katmanında telaşlı gidiş ve meşguliyet alanı ile kısmi temaslar tespit edilir. Kökün en yetkin, ayrışmış ve soyutlaşmış gelişim alanı Arapça olmuştur; dilde yalın fiziksel adımdan zihni ve toplumsal cehde, oradan da uhrevi mükâfatı belirleyen eylem bütününe uzanan tam bir semantik genişleme sergiler.
Güven Güçlü
Kaynak Brown-Driver-Briggs, David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques), Lisānü'l-ʿArab.
Etimolojik analiz
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | Tempolu yürüyüşten hedef odaklı amele | Bedensel koşar adım yürüyüşün zamanla zihni niyet, çalışma, kazanç ve ahlaki sorumluluğa genişlemesi | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | Güneybatı Sami ağırlıklı semantik matris | Hızlı devinim, seğirtme ve meşguliyet bildiren erken Sami kök katmanlarıyla kavramsal yakınlık | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Veri bulunamadı | Belirgin ve kurallı bir Afro-Asyatik dış bağlantı tespit edilmedi | Veri bulunamadı |
Kaynak Lisānü’l-ʿArab, Tācü’l-ʿArūs, David Cohen.
Kardeş kökler
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| سعي | Anlamlı | Koşmak, çabalamak, kazanmak | Hedefe doğru tempolu yürüyüş ve gayeli amel | Kur'an'da geçer; hedef kök |
| سيع | Anlamlı | Suyun engelsiz akması | Suyun yeryüzünde yayılıp serbestçe akması | Kur'an'da geçmez; Kitābü'l-ʿAyn kaydında müsta‘mel |
| عسي | Anlamlı | Umulmak, yaklaşmak, sertleşmek | Bir duruma yaklaşma, ihtimal ve umut bildirme | Kur'an'da fiil/edat olarak geçer |
| عيس | Anlamlı | Beyazlık, sarıya çalan açık renk | Çöl devesinin rengi ve soy temizliği | Kur'an'da isim olarak geçer |
| يسع | Anlamlı | Geniş olmak, içine almak | Güç yetirme, kapsama ve imkân genişliği | Kur'an'da geçer |
| يعس | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir |
Komşu kökler ve zıt kök
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| سعي | Merkez | Hedefe kilitlenmiş dinamik çaba | Maksadı belirli, tempolu ve netice doğuran hareket | Eylemi niyet ve gayretle birleştirir |
| عمل | Komşu | İradeye dayalı iş ve faaliyet | عمل her türlü bilinçli işi kapsar; سعي ise o işteki hız, atılım ve hedefe kilitlenme halidir | Genel eylem alanı |
| كسب | Komşu | Menfaat ve getiri amaçlı çalışma | كسب amelin sonucundaki mülkiyet ve faydaya bakar; سعي harcanan efor ve yürüyüşe odaklanır | Sonuç odaklı kazanç |
| مشي | Komşu | Doğal adımlarla yürüme | مشي olağan hızdaki ayak hareketidir; سعي adımların hızlandığı ve bir gayeye bağlandığı tempolu gidiştir | Fiziksel devinim derecesi |
| جهد | Komşu | Zorluk aşma ve güç sarf etme | جهد meşakkat, direnç ve takat sınırına işaret eder; سعي hedefe doğru yürütülen dinamizmi vurgular | Güç ve zahmet boyutu |
| قعد | Zıt | Hareketsizlik, oturma, geri durma | Eyleme geçmeyip yerinde kalmayı, hedefe yönelmeyip hareketsiz durmayı ifade eder | Çabanın ve hareketin terk edilmesi |
Başka dillerde anlam karşılıkları
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | سعي | Hedefe yönelik çaba, koşma | Fiziksel tempolu koşu ile niyetli ameli birleştiren kök | Kesin |
| Latince | contendere, conari | Hedefe atılmak, gayret etmek | Contendere bir maksada doğru zorlu ilerleyişi karşılar; ayak ritmini içermez | Güçlü |
| İngilizce | to strive, to endeavor, to hasten | Çabalamak, gayret etmek, seğirtmek | To strive gayret ve ideali tam karşılar; fiziksel adımlama yönünü dışarıda bırakır | Kesin |
| Almanca | streben, eilen | Çabalamak, aceleyle yönelmek | Streben gaye odaklı yönelişi verir; bedeni koşu nüansını eilen tamamlar | Kesin |
| Fransızca | s'efforcer, courir vers | Çaba göstermek, bir yöne koşmak | S'efforcer içsel gayreti, courir vers fiziksel hareketi karşılar | Güçlü |
Kaynak Oxford Latin Dictionary, Lewis & Short, Grimm Wörterbuch.
Vücûh ve nezâir
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| يَسْعَى / تَسْعَى | Fiziksel hızlı hareket, koşma | Canlının veya asanın hızla devinmesi; Kasas 28:20, Tâhâ 20:20, Tâhâ 20:66 |
| سَعَى / وَيَسْعَوْنَ | Yeryüzünde fesat ve bozgunculuk faaliyeti | Toplumsal nizamı bozmak için örgütlü çaba; Bakara 2:114, Bakara 2:205, Mâide 5:33 |
| سَعْي / سَعَى | Ahiret için bilinçli kulluk ve salih amel | İradeli çaba ve karşılığı olan eylem; İsrâ 17:19, Necm 53:39, Necm 53:40 |
| يَسْعَى | Nurun müminlerin önünde akması | Mahşer günü rehberlik eden ilahi aydınlık; Hadîd 57:12, Tahrîm 66:8 |
| سَعَوْا | İlahi ayetleri etkisiz kılma gayreti | Hakkı engellemek için yürütülen yıkıcı eylem; Hac 22:51, Sebe 34:5 |
| السَّعْيَ | Çocuğun babasıyla iş yapacak çağa gelmesi | Büyüyüp bedensel ve pratik çalışma çağına erme; Sâffât 37:102 |
Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Kulun fiilleri ve kesb teorisi | Necm 53:39 üzerinden insanın ancak kendi emeğiyle değer bulması ve cebr-ihtiyar dengesi | Eylemin ahlaki ve ontolojik sorumluluğu |
| Fıkıh | Hac menasiki ve mükâtebe | Safa ile Merve arasındaki sa'yın hükmü; kölenin borcunu ödeme çalışması (istis'a) | Belirli bir mekânda ritüel adımlama ve hukuki borçtan kurtulma gayreti |
| Tefsir | İsrâ 17:19 ve Necm 53:39 ayetleri | Amel ile imanın ayrılmazlığı, niyetin eylemi sa'y kılması | Amelin salt dış görünüşten çıkıp hedefe kilitlenmesi |
| Hadis | Namaza vakarla yürüyüş | Cuma ve cemaat namazına telaşla koşarak değil vakarla gidilmesi emri | Fiziksel telaş ile manevi gayretin tefrik edilmesi |
Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Kulluk ve ahiret azığı | Salih amel | Sorumluluk inşa etme | İnsanın ahiretteki konumunu temenni değil, bizzat ortaya koyduğu sa'y belirler | Kesin |
| İlmi | Hakikat arayışı | Metodolojik cehit | Bilgiye erişim | Bilgiye pasif kabullenişle değil, zihni ve pratik koşturmayla ulaşılır | Güçlü |
| Siyasi | Toplumsal düzen | Islah veya ifsat mücadelesi | İktidar yönelimi | Toplumdaki güç dengeleri tarafların örgütlü gayretiyle biçimlenir | Güçlü |
| İktisadi | Emek ve değer teorisi | Meşru üretim | Değer üretimi | Kazanım ancak harcanan somut emek ve çabanın karşılığı olarak meşruiyet bulur | Kesin |
Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Vektörel kinetik enerji ve yönlü akış | Skaler bir hareketten farklı olarak belirli bir hedefe (vektöre) doğru yönelmiş ivmeli kuvvet transferiyle birebir örtüşür | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Teleolojik eylem kuramı | İnsan davranışlarının mekanik dürtülerle değil, geleceğe dönük bir gaye ve erek tarafından motive edilmesi | Kesin |
Yanlış daraltma ve kritik hata riski
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kavramı yalnızca hacdaki Safa-Merve arasındaki fiziksel yürüyüşe veya dünyevi telaşlı koşuşturmaya indirgemek. |
| Kur'an içi daha geniş anlam | İnsanın varoluşsal gayesini gerçekleştirmek üzere niyet, inanç ve bedensel gücünü birleştirdiği tüm ahlaki ve pratik faaliyetler. |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | İbadeti mekanik şekilciliğe hapsetmek; insanın ancak kendi emeğinin karşılığını göreceği ilkesini unutarak tembelliğe ve amelsiz şefaat beklentisine düşmek. |
Kur'an'ı anlama odaklı sonuç
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'ın insan modelini edilgen bir seyirci olmaktan çıkarıp, kendi akıbetini gayretiyle belirleyen sorumlu bir özne kıldığını gösterir. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Amel-ceza ilişkisini bildiren hesap ayetlerinde, yeryüzündeki fesat sahnelerinde ve peygamber kıssalarındaki dinamik yürüyüş tablolarında. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Amelsiz temennilerle kurtuluşa erilebileceği zannını yıkar; kaderi pasif bir bekleyiş sayan yanılgıyı çürüterek insanın kıymetini ameline bağlar. |
Nihai sentez ve LaTeX modeli
- Somut anlamYürümek ile koşmak arasında dengelenmiş, bir hedefe ulaşmak üzere adımların sıklaştırıldığı tempolu ve kararlı ilerleyiş.
- Soyut anlamİnsanın belirli bir gayeye yönelttiği iradi çaba, sorumluluk doğuran bilinçli amel ve niyetli gayret.
- Sistematik karşılıkİnsanın ortaya koyduğu emek ve niyetin ahirette tam karşılık bulan bir değere dönüşmesini sağlayan teleolojik amil.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıModelde insanın maksatlı çabasını (sa'y) temsil eder; bu çaba niyetten kaynaklanan iradi kuvvet () ile hedefe doğru kat edilen yönlü mesafenin () skaler çarpımıdır. Oluşan bu gayret, amellerin tartıldığı ilahi nizamda bir dönüşüm fonksiyonu () aracılığıyla nihai karşılığa () ulaşır; kuvvet hedefe yönelmediğinde ortaya çıkan hasıla sıfırlanır.