مشي

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: م-ش-ي12 sîga, 35 mücavir kök, 20 ayet, 14 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.سوقتَمْشِيقرنيَمْشُونَمَشَوْاجعلمشيفتنمرحفَامْشُواتَمْشِكفلامْشُوامَشَّاءٍأكليَمْشِيطعمعين

KökSîga 12Ayet 20Sure 14Mücavir 35

▶ Ağı aç (3B)

مشي

م - ش - ي

KÖK
  • 23 geçiş
  • 20 ayet
  • 12 sîga
  • 11 sözlük

Kur'an'daki karşılığı: Yürür

Bu sayfa şu yazımları da kapsar: مشى

Notlarım

Sözlükler(11)

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR1.568 harf
باب الشين والميم و و ا ي ء معهما و ش م، ش ي م، م ش ي، م ي ش، ش أ م، م أ ش مستعملات وشم: الوشم: أن تَشِمَ المرأةُ يدها بنؤورٍ أو نيل.. وشمت الجارية، واستوشمت. وفي الحديث: "لعن الله الواشمة والمُستوشمة والمتشمة". وأوشمت الأرض: ظهر شيء من نباتها، متفرق، شبِّه بالوشم، وجمعه: وُشُوم. شيم: شيمةُ الإنسان: خلقه. والأشيم من كلِّ شيء: الذي به شامة. والشّامةُ: علامة مخالفة لسائر اللّون والأنثى، شيماء.
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR7.752 harf
Madde başı: مشىش م ( و ا ي ء ) شأم ، شام ، شيام ، وشم ، ومش ، ماش ، مشى ، شما . شما : أهمله الليث . وروى أبو العباس ، عن ابن الأعرابيّ : شما ، إذا علا أمرُه ، قال : والشَّمَا : الشمَع . ومش : أهمله الليث . وروى أبو العباس عن ابن الأعرابيّ قال : الوَمْشَة : الخالُ الأبيض . وشم : روي عن النبيّ ( صلى الله عليه وسلم ) أنه لَعَن الواشِمة والمسْتَوشِمة ، وبعضهم يرويه : ( المُؤتشِمة ) . قال أبو عُبيد : الوَشْمُ في
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR3.403 harf
(باب الميم والشين وما يثلثهما) (مشط) الميم والشين والطاء كلمةٌ واحدة وهي المُشْط. ومَشَط شَعره مَشْطاً. والمُشَاطة: ما سقَط من الشعر إذا مُشِط. ويقال على معنى التَّشبيه لسُلاَمَيات ظهرِ القدم: مُشْط. (مشظ) الميم والشين والظاء كلمةٌ واحدة. مَشِظَت يدُه: دخلت فيها شَظِيَّةٌ من قَصَبة. (مشع) الميم والشين والعين فيه كلماتٌ على غير قياس. يقولون المَشْع: ضربٌ من الأكل، كأكلِكَ القِثَّاء إذا مضغتَها.
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR1.571 harf
Madde başı: مشى- المشي: الانتقال من مكان إلى مكان بإرادة. قال الله تعالى: ﴿كلما أضاء لهم مشوا فيه﴾ [البقرة/20]، وقال: ﴿فمنهم من يمشي على بطنه﴾ [النور/45]، إلى آخر الآية. ﴿يمشون على الأرض هونا﴾ [الفرقان/63]، ﴿فامشوا في مناكبها﴾ [الملك/15]، ويكنى بالمشي عن النميمة. قال تعالى: ﴿هماز مشاء بنميم﴾ [القلم/11]، ويكنى به عن شرب المسهل، فقيل: شربت مشيا ومشوا، والماشية: الأغنام، وقيل: امرأة ماشية: كثر أولادها. * مصر -
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR699 harf
م ش ي مشيت ومشّيت وتمشّيت وماشيته وتماشوا وهي حسنة المشية والمشي ورجل مشّاء إلى المساجد ‏"‏ بشر المشّائين ‏"‏‏.‏ وقال النابغة‏:‏ سهل الخليقة مشاء بأقدحه إلى أولات الذرى حمّال أثقال وجاء الحاج حتى المشاة‏.‏ ومن المجاز‏:‏ مشى بطنه وأمشاه الدّواء واستمشيت بالدواء وشربت مشواً ومشيت مشياً كثيراً من الدواء ومنه‏:‏ مشت المرأة‏:‏ كثرت أولادها مشاءً‏.‏ وناقة ماشية‏:‏ ولادة ومنه‏:‏ الماشية والمواشي على
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR5.104 harf
المَشي: معروف، مَشى يَمْشي مَشْياً، والاسم المِشْية؛ عن اللحياني، وتَمَشَّى ومَشَى تَمْشِيةً؛ قال الحطيئة: عَفا مُسْحُلانٌ من سُلَيْمى فحامِرُهْ، تَمَشَّى به ظِلْمانُه وجَآذِرُهْ وأَنشد الأَخفش للشماخ: ودَوِّيَّةٍ قَفْرٍ تَمَشَّى نَعامُها، كمَشْيِ النَّصارى في خِفافِ الأَرَنْدَجِ وقال آخر: ولا تَمَشَّى في فضاءٍ بُعْداً قال ابن بري: ومثله قول الآخر: تَمَشَّى بها الدَّرْماءُ تَسْحَبُ قُصْبَها،
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR218 harf
* م ش ي * * مَشَى * من باب رمى و * مَشَّى تَمْشِيةً * مثله و * مَشَّاهُ * أيضا و * أمْشَاهُ * بمعنى و * تَمَشَّتْ * فيه حُميا الكأس ويُقال * اسْتَمْشَى * و * أمْشَاهُ * الدواء و * المَاشِيةُ * معروفة والجمع * المَواشِي
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR3.308 harf
: ( ي ( *!مَشَى *!يَمْشِي ) *!مَشْياً : ( مَرَّ ) . ( قال الراغبُ : *!المَشْيُ الانْتِقالُ مِن مَكانٍ إلى مَكانٍ بإرادَةٍ . ( *!كمَشَّى *!تَمْشِيَةً ) . ) قالَ الجَوْهرِي : وأَنْشَدَ الأخْفَش أي للشمَّاخ : ودَوِّيَّةٍ قَفْرٍ *!تَمَشَّى نَعامُها كمَشْيِ النَّصارَى في خِفافِ الأَرْنْدَجِوقالَ آخَرُ : ولا تَمَشَّى في فَضاءٍ بُعْداً قُلْتُ : ومثْلُه قولُ الحُطَيْئة : عَفى مُسْحُلانٌ من
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR2.464 harf
Madde başı: مشىمَشَى 1 مَشَى ذ He walked, went, or went along; (MA, KL;) [in its primary sense] He went any pace upon his feet, afoot, or on foot; he footed; whether quickly or slowly: (Mgh, Msb:) he removed from place to place at pleasure: (Er-Rلghib:) walked; went along, marched; travelled; trod; paced; stepped. See 5. ― -b2- مَشَى also signifies He went on, or continued, in his course of action, &c. (Mughnee
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.337 harf
مَشَى مَشَى I ( n. ac. مَشْي 1 , تِمْشَآء ), a. Walked, went; journeyed, travelled; marched. b. [ Bi & La ], Took, brought to. c. [ Bi & Fi ], Slandered to. d. ( n. ac. مَشآء [ مَشَاْي 22A ]), see VIII . مَشَّيَ مَشَّيَ II , a. see I (a) . b. Made to walk &c.; set going; sent off. c. calumniated. مَاْشَيَ مَاْشَيَ III , a. Walked with. أَمْشَيَ أَمْشَيَ IV , a. see II (b) &
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR yok14.512 harf
مشي مَشَى - يَمْشِي - مَشَّاء مَشَى - يَمْشِي + الكائن أو الأمر: ينتقل من مكان لآخر ببطء: يتحرك الكائن على سطح الأرض مستخدماً أرجله أو عضلات بطنه للانتقال ببطء من مكان إلى مكان مَشَى - يَمْشِي + الكائن + في مكان ﴿مال هذا الرسول يأكل الطعام ويمشي في الأسواق﴾ مَشَى - يَمْشِي + الكائن + في ضياء ﴿يكاد البرق يخطف أبصارهم كلما أضاء لهم مشوا فيه﴾
Tamamını oku

Sîgalar(12)

Mücavir kökler35 mücavir (150 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. مرح

    2 ortak ayet · Derlenmiş hasattır

  2. كفل

    2 ortak ayet · Üstüne oturulan keçe demektir

  3. سوق

    2 ortak ayet · Sevk bacak demektir

  4. أكل

    3 ortak ayet · Ekel pas demektir

  5. قرن

    2 ortak ayet · “Kevarir” kristal, “karun” mücevherci demektir

  6. قدر

    3 ortak ayet · Kıdr kazandır

  7. طعم

    2 ortak ayet · Yiyecek demektir

  8. بصر

    3 ortak ayet · Basar çevresiyle birlikte göz, ayn ise gözbebeği…

  9. أرض

    5 ortak ayet · Hayvanların sırtına sema, alt tarafına ard denir

  10. فتن

    2 ortak ayet · Fitne, Madeni curuftan temizlemek için eritmek demektir

  11. سمع

    3 ortak ayet · İşiten

  12. عين

    2 ortak ayet · Ayn göz, “evya” göze demektir

Geçtiği ayetler(20)

  1. أَوَمَنْ كَانَ مَيْتًا فَأَحْيَيْنَاهُ وَجَعَلْنَا لَهُ نُورًا يَمْشِي بِهِ فِي النَّاسِ كَمَنْ مَثَلُهُ فِي الظُّلُمَاتِ لَيْسَ …

    YürürÖlü iken dirilttiğimiz ve insanlar arasında yürüyebileceği bir nur verdiğimiz kimse; karanlıklarda kalıp ondan çıkamayan kimse gibi midir hiç? İşte böyle, kafirlere işledikleri süslü gösterilmiştir.

  2. وَاللَّهُ خَلَقَ كُلَّ دَابَّةٍ مِنْ مَاءٍ فَمِنْهُمْ مَنْ يَمْشِي عَلَى بَطْنِهِ وَمِنْهُمْ مَنْ يَمْشِي عَلَى رِجْلَيْنِ وَمِنْهُمْ …

    YürürAllah; hareket eden her canlıyı sudan yaratmıştır. Kimi karnı üzerinde sürünür, kimi iki ayakla yürür, kimi de dört ayakla yürür. Allah; dilediğini yaratır. Şüphesiz ki Allah; her şeye kadirdir.

  3. … مَاءٍ فَمِنْهُمْ مَنْ يَمْشِي عَلَى بَطْنِهِ وَمِنْهُمْ مَنْ يَمْشِي عَلَى رِجْلَيْنِ وَمِنْهُمْ مَنْ يَمْشِي عَلَى أَرْبَعٍ يَخْلُقُ …

    YürürAllah; hareket eden her canlıyı sudan yaratmıştır. Kimi karnı üzerinde sürünür, kimi iki ayakla yürür, kimi de dört ayakla yürür. Allah; dilediğini yaratır. Şüphesiz ki Allah; her şeye kadirdir.

  4. … بَطْنِهِ وَمِنْهُمْ مَنْ يَمْشِي عَلَى رِجْلَيْنِ وَمِنْهُمْ مَنْ يَمْشِي عَلَى أَرْبَعٍ يَخْلُقُ اللَّهُ مَا يَشَاءُ إِنَّ اللَّهَ …

    YürürAllah; hareket eden her canlıyı sudan yaratmıştır. Kimi karnı üzerinde sürünür, kimi iki ayakla yürür, kimi de dört ayakla yürür. Allah; dilediğini yaratır. Şüphesiz ki Allah; her şeye kadirdir.

  5. أَفَمَنْ يَمْشِي مُكِبًّا عَلَى وَجْهِهِ أَهْدَى أَمَّنْ يَمْشِي سَوِيًّا عَلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ

    YürürYüzükoyun sürünen mi daha çok hidayettedir, yoksa doğru yolda düpedüz yürüyen mi?

  6. أَفَمَنْ يَمْشِي مُكِبًّا عَلَى وَجْهِهِ أَهْدَى أَمَّنْ يَمْشِي سَوِيًّا عَلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ

    YürürYüzükoyun sürünen mi daha çok hidayettedir, yoksa doğru yolda düpedüz yürüyen mi?

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökمشي
YapıÜçlü kök
Özel DurumNâkıs (son harfi illetli)
Bağlamsal Yakın Köklerسعي, ذهب, سير
Zıt Kökوقف
Çekirdek Özet 1Canlının ayakları veya uzuvları üzerinde dengeli, sıralı adımlarla yer değiştirerek ilerlemesi; bu hareketin getirdiği doğal akışkanlık, üreme ve çoğalma
Çekirdek Özet 2İnsanın yeryüzündeki ontolojik durumu, iradi eylemlerinin bütünü, ahlaki tutumu ve istikamet üzere aşama aşama ilerleyişi
Çekirdek Özet 3Varlık mertebelerinde amaçlı hareket, süreklilik arz eden davranış disiplini ve amelî varoluşun amaca yönelmesi
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca mekanik bir yer değiştirme (adımlama) eylemine indirgeyip, Kur'an'ın bu eyleme yüklediği ahlaki tavır, kibir-tevazu karşıtlığı ve istikamet bilincini gözden kaçırmak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
مشBir şeyin içinden bir şeyi çıkarma, sıvıyı veya unsuru seyreltip akıtma, ayrışarak yayılma ve karışıp çoğalma hareketi; nitekim aynı çekirdeği paylaşan köklerden مشج sıvıların birbiri içine girip karışmasını, مشر bitkinin dallanıp budaklanarak yayılmasını ifade ederيYayılma ve akış hareketine irade, süreklilik ve canlı uzuvlarıyla yön verilerek doğrusal veya ritmik bir yer değiştirme (yürüme) ile canlının döl verip soyunu çoğaltması (mâşiye) boyutunun kazandırılması

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
مSuDalgalanma, kesintisiz akış, canlılığın sürekliliği ve içten gelen hareket gücü
شDişKeskin temas, zemine basma, kuvvet uygulama ve art arda gelen temaslar
يEl ve kolİradi yönelim, eylem yapma, uzanma ve amaca doğru mesafe katetme
مشيSu gibi sürekli akan bir gücün, zemine art arda basarak iradi bir amaca doğru ilerlemesiCanlının içsel enerjisini basamaklı ve sıralı temaslarla zemine aktararak bir gaye doğrultusunda mesafe alması ve bu hareketin sağladığı canlılık bereketi

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamİki veya dört ayak üzerinde dengeli adımlarla ilerlemek; karnın gevşeyip içindekini kolayca dışarı atması (ishal edici ilaca da bu sebeple meşiyy denir); hayvanların döl tutup sürünün doğal bir akışla çoğalması (mâşiye)
Cahiliye şiiri kullanımıŞair en-Nâbiğa el-Ca‘dî cömertliğini anlatırken kökü mecliste kadehlerle dolaşıp ikramda bulunma anlamında kullanmıştır: سَهْلُ الخَلِيقَةِ مَشَّاءٌ بِأَقْدُحِهِ / إِلَى أُولاَتِ الذُّرَى حَمَّالُ أَثْقَالِ
Erken Arapça kullanımMuhadram şair Hutey’a terk edilmiş yurdun yaban hayvanlarınca adımlandığını tasvir ederken şöyle demiştir: عَفَا مُسْحُلاَنٌ مِنْ سُلَيْمَى فَحَامِرُهْ / تَمَشَّى بِهِ ظِلْمَانُهُ وَجَآذِرُهْ

Kaynak Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāgha, Maqāyīs al-Lugha.

Sami etimolojik katman

Arapça مشي kökü, Batı ve Güney Sami dillerinde canlı varlığın uzuvları vasıtasıyla yer değiştirmesini, adım atmasını ve bir hat boyunca ilerlemesini ifade eden arkaik bir eylem köküdür. Kökün en ilksel katmanında bedenin fiziki olarak hareket etmesi ile bir akışkanın yol alması arasındaki semantik geçişkenlik dikkat çeker; bu durum Klasik Arapçada hem adımlama hem de ilacın karındaki tortuları akıtıp yürütmesi anlamında korunmuştur. İbranicede doğrudan ses denkliği gösteren bir yürüyüş kökü bulunmamakla birlikte, kökün semantik matrisi benzer kökler üzerinden yer değiştirme ve akış düzleminde şekillenir; Arapça bu kökü özgülleştirerek sadece alelade yer değiştirmeyi değil, adımların tarzını, tavrını ve bu hareketin semeresi olan sürü çoğalmasını (el-mâşiye) tek bir semantik eksende birleştirmiştir.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques, Lisān al-ʿArab.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönمشي kökünden türeyen yürüme, sürme, döl verme ve çoğalmaKök adımlama eyleminden hayvan sürülerinin yayılmasına ve ahlaki yürüyüşe doğru semantik genişleme göstermiştirKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiGüney Sami ve Arapça ortak leksikal katmanıBedenin uzuvlarla yer değiştirmesi ve akışkan hareket kavramı bu katmanda yerel olarak belirginleşmiştirGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik hareket ve ilerleme kökleriTemel hareket fiillerinde gözlemlenen ikili çekirdek benzerlikleri dışında doğrudan eşsesli kök tespit edilememiştirMuhtemel

Kaynak HALOT, Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
مشيAnlamlıAdımlamak, yürümek, çoğalmakCanlının ayaklarıyla hareket etmesi; sürünün üreyip artması; karnın akmasıHedef kök; Kur'an'da geçer
ميشAnlamlıPamuğu didiklemek, ayırmak, karıştırmakÇırpılmış pamuğu elle ayırıp inceltmek; laf taşıyıp arasını bozmakZıtlaşma ve ayrıştırma; Kur'an'da geçmez
شميAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu dizilişle müstakil bir kök kullanımı kaydedilmemiştirKur'an'da geçmez
شيمAnlamlıHuy, fıtrat; kılıcı kınına sokmakİnsanın tabiatına yerleşen karakter; bir şeyi örtüp içine sokma eylemiİçsel karakter (hedef kökün dışsal tavrına mukabil); Kur'an'da geçmez
يمشKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıBu harf dizilişi fonotaktik kurallar gereği Arapçada kök olarak teşekkül etmemiştirKur'an'da geçmez
يشمAnlamlıYeşim taşıBaşka dilden Arapçalaşmış kıymetli taş ismi (yeşm/yeşeb)Kur'an'da geçmez

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
مشيMerkezİntikal, yürüyüş, tavırCanlının olağan adımlarla, kendi tabii ritminde ilerlemesi ve bu esnada sergilediği ahlaki duruşDengeli, sakin ve bedensel ayak hareketinin esas olduğu doğal ilerleyiş
سعيKomşuGayretli ve hızlı hareketBir maksada hızla ulaşmak için harcanan yoğun çaba ve adımları hızlandırmaمشي tabii seyir iken سعي kastın ve hedefin şiddetlendiği tempolu koşmadır
ذهبKomşuAyrılma ve gitmeBir noktadan uzaklaşıp başka bir yöne intikal etme; varlığın geçip gitmesiVasıtaya bakılmaksızın yönelme ve ayrılma esastır; adımlama şart değildir
سيرKomşuYolculuk, akışUzun mesafeli, sürekli ve genellikle bir yol takip eden genel hareketسير geniş bir güzergâhı ve toplu intikali kapsar, مشي ise bizzat ayakların yere basmasıdır
وقفZıtDurma, hareketsizlikHareketi kesme, adımı durdurma, bir noktada sabit kalmaİlerlemenin, adımlamanın ve süregiden tavrın tamamen kesintiye uğramasıdır

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaمشيYürümek, adımlamak, yol almakHem fiziksel adımlamayı hem de ahlaki/ontolojik gidişatı ve canlılık üremesini kapsarKesin
Latinceambulare, gradiorYürümek, adım adım ilerlemekBedensel adım atmayı karşılar; kökün bereket ve çoğalma (mâşiye) boyutunu taşımazGüçlü
İngilizceto walk, to tread, conductYürümek, adım basmak, hal ve gidişatFiziki hareketi eksiksiz verir; mecazi olarak ahlaki tutumu kısmen karşılarGüçlü
Almancagehen, schreitenYürümek, adımlamakBedenin ayaklar üzerinde intikalini verir; ontolojik yönelim boyutunu dışarıda bırakırGüçlü
Fransızcamarcher, cheminerYürümek, yol almak, işlemekYürüme eylemini ve bir düzen içinde ilerlemeyi karşılar; kökün üreme anlam katmanını kapsamazGüçlü

Kaynak Lewis & Short Latin Dictionary, Oxford English Dictionary, Lane’s Lexicon.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
يَكُونَ لَهُ نُورٌ يَمْشِي بِهِ فِي النَّاسِİman, hidayet ve basiretle yaşamakManevi aydınlanma, hakikat üzere bilinçli ve istikametli hayat sürme; En‘âm 6:122
وَعِبَادُ الرَّحْمَنِ الَّذِينَ يَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْنًاTevazu, vakar ve sekinet ile davranmakMüminlerin yeryüzündeki ahlaki tutumu, kibrin reddi; Furkān 25:63
وَلَا تَمْشِ فِي الْأَرْضِ مَرَحًاKibir, gurur ve haddi aşmaBoş böbürlenme, bedensel tavırla üstünlük taslama yasağı; İsrâ 17:37, Lokmân 31:18
فَجَاءَتْهُ إِحْدَاهُمَا تَمْشِي عَلَى اسْتِحْيَاءٍHayâ, edep ve iffet ölçüsüToplumsal karşılaşmalarda beden dilinin edep üzere korunması; Kasas 28:25
أَفَمَنْ يَمْشِي مُكِبًّا عَلَى وَجْهِهِ أَمَّنْ يَمْشِي سَوِيًّاFıtrata aykırılık ile dosdoğru istikamet karşıtlığıİnkârın getirdiği baş aşağı körlük ile imanın sağladığı dik ve dengeli duruş; Mülk 67:22
كُلَّمَا أَضَاءَ لَهُمْ مَشَوْا فِيهِTereddütlü, fırsatçı ve duruma göre adım atmaMünafıkların çıkar ve aydınlık anında adım atıp zorlukta duraklamaları; Bakara 2:20
وَمِنْهُمْ مَنْ يَمْشِي عَلَى بَطْنِهِ وَمِنْهُمْ مَنْ يَمْشِي عَلَى رِجْلَيْنِCanlıların biyolojik hareket tarzlarıYaratılış çeşitliliği, fiziki yer değiştirme biçimleri; Nûr 24:45
هَمَّازٍ مَشَّاءٍ بِنَمِيمٍFesatçılık, laf taşıma ve nifak yaymaKötülük peşinde sürekli gidip gelme, ahlaksız çaba; Kalem 68:11

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİstikamet, hidayet ve dalalet temsilleriKafirlerin yüzükoyun sürünerek (مكبا على وجهه), müminlerin ise dosdoğru yürümesi (سويا) üzerinden cebir, ihtiyar ve ahiret hallerinin temellendirilmesiYürüyüşün ontolojik yönelimi ve imanın ruhi koordinatları simgelemesi
Fıkıhİbadetlere gidiş adabı, hac menasiki ve ahlaki mükellefiyetlerNamaza ve camiye yürüyerek gitmenin fazileti, hacda tavaf ve sa‘y esnasındaki yürüme kuralları, sokakta tevazu ile yürümenin ahlaki-hukuki boyutuEylemin ibadi değere dönüşmesi ve yürüyüş tarzının şeriat adabıyla çerçevelenmesi
TefsirTemsili ve ahlaki ayetlerin beyanıهونا ve مرحا ifadeleri bağlamında insanın beden dilinin ruh halini ve inanç seviyesini doğrudan dışa vurması tahliliAhlaki durumun adımlara ve bedenin duruşuna yansıyan somut tezahürü
HadisCemaate devam, faziletli ameller ve ahlakKaranlıklarda mescitlere yürüyenlere müjde verilmesi; laf taşıyıcıların kınanması; tevazu ile yürüme sünnetiAdımların günahlara kefaret olması veya fesat vasıtası haline gelmesi

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniAhlaki ve ameli istikametFıtri yürüyüş ve kulluk edebiKulun ilahi iradeye boyun eğerek yeryüzünde vakarla mesafe katetmesini sağlarKibirli yürüyüş imanın zıddı sayılmış, sekinetle yürüyüş kulluğun esası kılınmıştırKesin
İlmiYöntem ve tedrici ilerlemeBasamaklı metodolojiBilgiye ve hedefe adım adım, sırasını bozmadan ulaşmayı temin ederHakikat yolunda acelecilik veya duraklama yerine dengeli adımlarla ilerleme ilkesidirGüçlü
SiyasiToplumsal adalet ve iktidar tavrıYöneticinin tevazu ve adaletiGüç sahiplerinin halka tepeden bakmasını ve tahakküm kurmasını engellerYeryüzünde böbürlenerek yürümenin yasaklanması siyasal kibrin kökten reddidirGüçlü
İktisadiÜretim, ticaret ve canlı varlıkTicari dolaşım ve hayvan varlığı (mâşiye)Zenginliğin dolaşımını ve biyolojik sermayenin üreyip artmasını ifade ederRızık için yeryüzünde yürümek (فامشوا في مناكبها) ve canlı hayvan bereketi iktisadın temelidirKesin

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerAyrık adımlı dinamik sistemler (discrete step progression)Bir sistemin sürekli bir sıçrama yerine, belirli zaman ve uzay aralıklarında ardışık temaslar (adımlar) vasıtasıyla durum değiştirmesi ve ivme kazanmasıGüçlü
Beşeri bilimlerHabitus ve davranışsal beden diliBireyin içselleştirdiği ahlaki, sınıfsal ve kültürel normların fiziksel hareketlerine, yürüme stiline ve mekânı kullanma biçimine kendiliğinden yansımasıKesin

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü yalnızca bacakların mekanik hareketinden ibaret basit bir biyolojik ulaşıma indirgemek
Kur'an içi daha geniş anlamBedensel adımlamanın ötesinde insanın dünya görüşünü, fıtri tutumunu, ahlaki seviyesini (tevazu-kibir) ve varoluşsal rotasını temsil etmesi
Yanlış anlamanın doğuracağı hataYürüyüşle ilgili ayetleri sadece dışsal bir görgü kuralı sanıp, bunların doğrudan inanç, kalp ameli ve ontolojik duruşla olan irtibatını koparmak

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an soyut ahlaki ve akidevi ilkeleri somut bedensel eylemler üzerinden somutlaştırır; مشي insanın iç dünyasındaki niyet ve kibrin yeryüzündeki dolaysız aynasıdır.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?İbadü'r-Rahmân'ın vasıflarını bildiren Furkān suresinde, Lokmân ve İsrâ surelerindeki ahlaki nehiylerde ve Mülk suresindeki istikamet temsillerinde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Dindarlığın yalnızca zihinsel kabulden ibaret olduğu yanılgısını yıkar; imanın bedenin hareket tarzına, sokağa çıkışına ve yeryüzündeki adımlarına yansıyan bir disiplin olduğunu gösterir.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamCanlının bacak veya ayaklarıyla zemine basarak dengeli, sıralı adımlarla yer değiştirmesi; akışkanın yavaşça ilerlemesi ve canlı hayvan sürüsünün üreyip çoğalması.
  • Soyut anlamİnsanın yeryüzündeki ahlaki yönelimi, bilinçli istikameti, fıtri dengesi veya bu dengeden saparak kibre ve savrulmaya düşmesi.
  • Sistematik karşılıkBir hedefe doğru zamana ve mekâna yayılan ardışık, kontrollü ve kesintisiz iradi eylemler bütünü.
  • LaTeX modeliM=∑i=1ns⃗i⋅cos⁡(θi)
  • LaTeX açıklamasıFormülde M nihai yürüyüşü ve ahlaki hasılayı temsil eder. s⃗i atılan her bir ayrık adımı ve fiziki/iradi eylemi, n bu adımların toplam sayısını ifade eder. θi ise atılan adımın hakiki istikamet ekseniyle (sırat-ı müstakîm) yaptığı sapma açısıdır; cos⁡(θi) çarpanı, istikamete uygun adımların pozitif değer üretmesini, kibre veya sapmaya yönelen açıların ise yürüyüşün değerini sıfırlamasını ya da negatifleştirmesini simgeler.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: م