سنبل

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: س-ن-ب4 sîga, 37 mücavir kök, 4 ayet, 2 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.مأهسَنَابِلَخضربقرسُنْبُلِهِأخرسنبلسبعدأبعجفسُنْبُلَاتٍسُنْبُلَةٍسنهيبسأكلعبر

KökSîga 4Ayet 4Sure 2Mücavir 37

▶ Ağı aç (3B)

سنبل

س - ن - ب

KÖK
  • 5 geçiş
  • 4 ayet
  • 4 sîga
  • 6 sözlük

Kur'an'daki karşılığı: Başaklar

Notlarım

Sözlükler(6)

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR109 harf
السُنْبُلَةُ: واحدةُ سَنابِل الزرعِ. وقد سَنْبَلَ الزرعُ، إذا خَرَج سُنْبُلُه. والسُنْبَلَةُ: برجٌ في السماء.
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR1.223 harf
السُّنْبُل معروف، وجمعه السَّنابِل. ابن سيده: السُّنْبُل من الزَّرْع واحدته سُنْبُلَةٌ، وقد سَنْبَلَ الزرعُ إِذا خرج سُنبُلُهُ. والسَّنابِل: سَنابِلُ الزرع من البُرِّ والشعير والذُّرَة، الواحدة سُنْبُلَةٌ. والسُّنْبُلَةُ: برْجٌ في السماء. والسُّنْبُل: ن الطِّيب. وفي حديث سَلْمان: أَنه رؤي بالكوفة على حمار عَرَبيٍّ وعليه قميص سُنْبُلانيٌّ؛ قال شَمِر: قال أَبو عبد الوهاب الغَنَوي السُّنْبُلانيُّ من
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR2.216 harf
السنبلة: بالضم: واحدة سنابل الزرع، وسنبلاته، قال الله تعالى: سبع سنابل في كل سنبلة مائة حبة وقال تعالى وسبع سنبلات خضر وقد سنبل الزرع، وهي لغة بني تميم، ولغة الحجاز: أسبل، كما تقدم. والسنبلة: برج في السماء، وهو سادس البروج، وثالث البروج الصيفية. وسنبلة بنت ماعص بن قيس الزرقية، بايعت، وأم سنبلة المالكية، كما في العباب، وفي معجم ابن فهد: الأسلمية: صحابيتان، وقد جاء ذكر الأخيرة في حديث عائشة رضي
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR2.131 harf
سَنْبَلَ الزَّرْعُ Q. 1 سَنْبَلَ الزَّرْعُ ذ The seed-produce put forth its سُنْبُل [or ears]; (M, K;) as also أَسْبَلَ [q. v.]: the former of the dial. of Temeem, and the latter of that of El-Hijلz. (TA.) -A2- سَنْبَلَ ثَوْبَهُ, (K,) inf. n. سَنْبَلَةٌ, (TA,) He (a man) dragged a shirt of his garment behind him; so says Khلlid Ibn-Jembeh: (TA:) or he dragged his garment behind him or before him.
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR288 harf
سَنْبَلَ سَنْبَلَ a. Put forth its ears ( wheat ). سُنْبُلَة سُنْبُلَة 54t , ( pl. سَنَاْبِلُ 47 , سُنْبُل 54 ), a. Ear of corn. b. Lavender. c. [ art. ], Virgo ( sign of the zodiac ). السُنْبُل الهِنْدِيّ السُنْبُل الهِنْدِيّ , السُنْبُل الرُّوْمِيّ الرُّوْمِيّ a. Spikenard.
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR yok23.265 harf
سنبل سَنْبَلَ - يُسَنْبِلُ - سُنْبُل - سَنَابِل - سُنْبُلَة - سُنْبُلات سَنْبَلَ - يُسَنْبِلُ + الكائن (النبت): يظهر " سُنْبُله " و سُنْبُلاته ": تنبت من الحبة سوق النبات وتتفرع لتعطي عدداً من الثمار هي أوعية الحب سُنْبُل: على وزن " فـُعـْـلـُل ": اسم فاعل صفة مشبهة من " سَنْبَلَ - يُسَنْبِلُ ": الساق الطويلة التي تحمل عدداً من " السنبلات "
Tamamını oku

Sîgalar(4)

Mücavir kökler37 mücavir (46 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. سبع

    4 ortak ayet · Yırtıcı hayvan demektir

  2. عجف

    2 ortak ayet · Cılızlar

  3. سمن

    2 ortak ayet · Yağ

  4. يبس

    2 ortak ayet · Kurular

  5. خضر

    2 ortak ayet · Hudr : Sebzedir

  6. بقر

    2 ortak ayet · Sığır

  7. أكل

    3 ortak ayet · Ekel pas demektir

  8. فتي

    2 ortak ayet · Kepçe, kefe demektir

  9. حصد

    1 ortak ayet · Hasad: Biçilen ekin demektir

  10. دأب

    1 ortak ayet · De’b (hemze) : Dabbe yürüyen hayvandır

  11. مأه

    1 ortak ayet · Yüz

  12. عبر

    1 ortak ayet · Abere bir ırmaktan geçerken üstüne basılan taşlar

Geçtiği ayetler(4)

  1. … أَرَى سَبْعَ بَقَرَاتٍ سِمَانٍ يَأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَسَبْعَ سُنْبُلَاتٍ خُضْرٍ وَأُخَرَ يَابِسَاتٍ يَاأَيُّهَا الْمَلَأُ أَفْتُونِي فِي رُؤْيَايَ …

    BaşaklarHükümdar dedi ki: Ben gördüm ki; yedi semiz ineği yedi zayıf inek yemektedir. Yedi yeşil başak ve bir o kadar da kurumuş başak. Ey ileri gelenler; eğer rüya yorumlayabiliyorsanız şu benim rüyamın anlamını söyleyin.

  2. … فِي سَبْعِ بَقَرَاتٍ سِمَانٍ يَأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَسَبْعِ سُنْبُلَاتٍ خُضْرٍ وَأُخَرَ يَابِسَاتٍ لَعَلِّي أَرْجِعُ إِلَى النَّاسِ لَعَلَّهُمْ …

    BaşaklarYusuf, ey doğru sözlü; bildir bakalım bize: Yedi semiz ineği, yedi zayıf ineğin yemesini ve yedi yeşil başakla bir o kadar da kuru başağı. Geri dönüp insanlara haber vereyim de onlar bilsinler.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökسنبل
YapıDörtlü
Özel DurumNûn ziyadeli türetim
Bağlamsal Yakın Köklerسبل, زرع, نبت, حصد
Zıt Kökجدب
Çekirdek Özet 1Ekinin tohum taşıyan, kılçıklı ve taneleri kılıf içinde muhafaza eden salkım başak kısmı
Çekirdek Özet 2Katlanarak artan bereket, potansiyelin çarpan etkisiyle açığa çıkması ve tohumun başağında korunarak depolanması
Çekirdek Özet 3Üretilen değerin kendi doğal zırhında saklanması ve kriz dönemlerine yönelik sürdürülebilir ihtiyat mekanizması
Kritik Hata RiskiBaşağı yalnızca biyolojik bir bitki parçası sayıp, tohumu koruyan doğal ambalaj işlevini ve infaktaki çarpan dinamiğini gözden kaçırmak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
سنKeskinlik, sivrilme, diş, uzama, belirginleşme ve bir nizam üzere akıp gitme anlamı taşır; سنن, سند, سنم, سنه, سني köklerinde olduğu gibi yüksekliğe, desteğe ve sürekliliğe işaret ederبKeskin ve dik uzamayı hacimli, tohum tutan, iç barındıran fiziksel bir gövdeye doğru genişletir
سنبBelirginleşen ve hacim kazanan tohumlu gövdenin dışa doğru uzanmasıلSarkma, aşağı ve ileri doğru uzayarak salkım bağlama hareketini ekler ve başak formunu meydana getirir

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
سDiken, destekSap üzerindeki dik duruşu, kılçıkları ve tohumu dış tehlikelere karşı koruyan destekleyici yapıyı temsil eder
نFiliz, yılan, balık; süreklilikTanelerin canlılığını, üreme gücünü, neslin ve besinin kesintisiz devamlılığını gösterir
بEv, çadır; iç, barınmaTohumların başak zarfı ve kavuzu içinde emniyetle barınmasını ve korunmasını simgeler
لÇoban değneği; yöneltme, bağlamaTaneleri tek bir sap ve eksen etrafında toplayıp bağlayan, olgunlaşınca aşağıya doğru yönlendiren bağı temsil eder
سنبلKoruyucu kılıf ve kılçıklarla çevriliDestekleyici ve kılçıklı bir sap üzerinde, canlı tohumların korunaklı bir iç haznede toplanıp bir bağ ile salkım halinde sarkması hareketidir

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamEkinin buğday, arpa veya mısır tanelerini taşıyan, kılçıklı, uzamış ve olgunlaştığında aşağı doğru sarkan başağıdır; ayrıca elbisenin yere doğru uzanan ve sarkan geniş eteğidir
Cahiliye şiiri kullanımıVeri bulunamadı
Erken Arapça kullanımEtekleri yerlere kadar uzanan ve salınan bol giysiler için قميص سنبلاني nitelemesi yapılmış, ekinin başak bağlaması da سَنبل الزرع ifadesiyle karşılanmıştır

Kaynak Lisânü’l-Arab, Tâcü’l-Arûs, Kitâbü’l-Ayn.

Sami etimolojik katman

Arapça سنبل biçimi, Batı Sami dillerinde ekin başağı ve su akıntısı anlamlarını taşıyan ortak kökle doğrudan bağlantılıdır. İbranicede שִׁבֹּלֶת ve Aramice ile Süryanicede ܫܶܒܰܠܬܳܐ biçimleri doğrudan buğday başağını ifade eder. Akadcada šubultu sözcüğü aynı şekilde ekin başağı demektir. Arapçada kökün aslı sarkmak, akmak ve uzanmak manasındaki سبل kökünden türemiştir; ikinci harf olan nûn sesi, Sami dillerinde sıkça görülen nazalizasyon (nûnlaşma / genizsileşme) hadisesi neticesinde kelimeye katılmış ve dörtlü bir gövde meydana getirmiştir. Bu morfolojik genişleme, hem başağın salkım halindeki sarkıklığını hem de tohumları saran yoğun kılıf yapısını somutlaştırmıştır.

Güven Kesin

Kaynak Brown-Driver-Briggs, HALOT, Payne Smith, Lisān al-ʿArab.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönسبل kökünden nûn ziyadesiSarkma, uzama ve akma bildiren üçlü kökün genizsi ses alarak başaklaşma fiiline dönüşmesiKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice שִׁבֹּלֶת, Süryanice ܫܶܒܰܠܬܳܐ, Akadca šubultuBütün Sami dillerinde ekin başağını niteleyen ortak ziraat terimiKesin
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıBelirgin afroasyatik eşdeğer tespit edilmediVeri bulunamadı

Kaynak Brown-Driver-Briggs, David Cohen, Lisān al-ʿArab.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
سنبلAnlamlıBaşak verme, sarkmaEkinin başağa durması, taneleri sarmalayan kılıflı gövdeKur'an'da geçer, hedef kök

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
سنبلMerkezBaşak, tohum haznesiTohumların bir sap üzerinde, koruyucu kılçık ve kılıf içinde bir araya gelip salkımlaşmasıHem üretimi hem çarpanlı çoğalmayı hem de doğal muhafazayı içerir
سبلKomşuUzanma, akma, sarkmaBir yöne doğru kesintisiz akış ve yol boyu uzanmaKökün kökenini teşkil eden sarkma ve serbest bırakılma boyutu
زرعKomşuEkin, tohum ekmeTohumun toprağa atılması ve topraktan bitirilmesi eylemiSürecin başını ve tarımsal faaliyeti temsil eder
نبتKomşuFilizlenme, bitmeBitkinin topraktan baş gösterip gövde kazanmasıGenel organik büyüme ve yeşermeyi bildirir
حصدKomşuBiçme, hasat etmeOlgunlaşan ekinin sapından kesilip toplanmasıSürecin sonunu ve tüketim aşamasını karşılar
جدبZıtKuraklık, kısırlıkToprağın mahsul vermemesi, ekinin başak bağlayamaması ve kıtlıkسنبل kökünün temsil ettiği verimlilik ve bereketin tam zıddıdır

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaسنبلBaşakTohumları kılıfında toplayan ekin salkımıKesin
LatinceSpica, aristaEkin başağı, kılçıkBitkinin tohumlu tepe ucunu ve kılçıklarını karşılar; muhafaza işlevi tali kalırGüçlü
İngilizceEar of grain, spikeBaşak, kılçıklı ekin ucuBotanik yapıyı karşılar; Kur'an'daki çarpan bereketi ve koruma nüansını içermezKesin
AlmancaÄhreBaşakHububatın tohum taşıyan baş kısmıdır; morfolojik benzerlik taşırKesin
FransızcaÉpiBaşakTahılların tohum kümesini ifade eder; yalnızca nesnel karşılıktırKesin

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Lane’s Lexicon.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
سنبلة, سنابلAmellerin ve infakın çarpanlı bereketiAllah yolunda harcanan bir değerin bire yedi yüz vermesi temsili; Bakara 2:261
سنبلاتBereket ve kıtlık döngüsünün sembolüRüyada görülen yedi yeşil ve yedi kuru başak metaforu; Yûsuf 12:43, 12:46
سنبلÜrünü doğal kabuğunda koruma stratejisiHasat edilen mahsulün bozulmaması için başağında bırakılması talimatı; Yûsuf 12:47

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamTaz‘îf ve ilahi lütufSalih amellerin ve infakın katbekat mükâfatlandırılmasında adalet ve lütuf dengesiİyiliğin karşılığının geometrik artışla verilmesi
FıkıhZiraat ve ticaret fıkhıHenüz başak bağlamamış veya başaktaki mahsulün satımı yasağı ile zirai ürünlerin zekâtıTanenin olgunlaşması, kuruma payı ve telef riskinin tespiti
TefsirKriz yönetimi ve iktisadi tedbirYûsuf peygamberin kıtlık yıllarına hazırlık olarak ekinin başağında bırakılmasını emretmesiBilimsel depolama ve sürdürülebilir gıda güvenliği
HadisMuâmelât ve giyim rivayetleriMuhâkele yasağı ile uzun etekli elbiselerin kibir veya vakar bakımından değerlendirilmesiİktisadi belirsizlikten sakınma ve sarkan giysi tasviri

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
Diniİnfak ahlakıAmelin çarpanıÇoğalmaBireysel fedakârlığın toplumsal ve uhrevi berekete dönüşme mekanizmasıdırKesin
İlmiZirai biyoloji ve depolamaDoğal ambalajMuhafazaTohumun dış zararlılara, neme ve çürümeye karşı kendi kabuğunda saklanması ilkesidirKesin
SiyasiStratejik planlamaİhtiyat rezerviGüvenlikKıtlık ve kriz dönemlerine karşı devlet eliyle yürütülen uzun vadeli gıda güvencesidirGüçlü
İktisadiSermaye verimliliğiÇarpan etkisiBüyümeTek bir birimin doğru zeminde değerlendirilerek yüzlerce kat katma değer üretmesidirGüçlü

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerGeometrik artış ve fraktal paketlemeTek bir merkezden çok sayıda alt birimin türeyerek kendi kılıfında minimum hacimde azami yoğunlukla kümelenmesiGüçlü
Beşeri bilimlerKriz yönetimi ve ihtiyat fonuKaynakların tüketim baskısından korunarak doğal güvenlik mekanizmalarıyla geleceğe aktarılmasıKesin

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiBaşağın sadece tarlada görülen bir bitki ucu olarak okunup, taşıdığı muhafaza ve kriz önleme teknolojisinin göz ardı edilmesi
Kur'an içi daha geniş anlamBaşak hem bireysel infakın katlanarak büyümesini sağlayan manevi bir çarpan hem de ürünü bozulmaktan koruyan zırhtır
Yanlış anlamanın doğuracağı hataYûsuf 12:47 ayetindeki iktisadi ve biyolojik koruma yöntemini sıradan bir tavsiye zannedip gıda güvenliğinin temel kaidesini kaçırmak

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Üretim, tüketim, depolama ve infak arasındaki çok boyutlu dengeyi tek bir somut nesne üzerinden kurduğu için vazgeçilmezdir
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?İnfakın mükâfatını anlatan Bakara suresi ayetleri ile Yûsuf kıssasındaki kıtlık yönetimi ve rüya tabiri ayetlerinde belirleyicidir
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Malın harcandıkça tükeneceği zannını ve hasat edilen ürünün hemen kabuğundan ayrılması gerektiği yönündeki ilkel depolama hatasını düzeltir

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamEkin sapı üzerinde tohumları bir arada tutan, kılçıklı ve taneleri kendi doğal kavuzunda saklayan başak yapısıdır.
  • Soyut anlamBir tohumun yüzlerce tohuma dönüşme potansiyeli, çarpan etkisiyle büyüme ve değerin doğal bir kalkan altında korunarak saklanmasıdır.
  • Sistematik karşılıkHem manevi alanda infakın katlanarak çoğalması hem de maddi alanda kaynakların stratejik kriz yönetimiyle bozulmadan muhafaza edilmesidir.
  • LaTeX modeliR(t)=P⋅∏i=1nki⋅e−λt⋅Θ(C)
  • LaTeX açıklamasıFormülde P toprağa veya hayra yatırılan ilk çekirdek potansiyeli, ki her bir başağın sağladığı çarpan katsayısını, n ortaya çıkan başak sayısını, λ zamanla oluşabilecek çürüme veya değer kaybı oranını, Θ(C) ise başağın sağladığı doğal koruma kılıfının varlığına bağlı muhafaza fonksiyonunu temsil eder. Değer, doğal kabuğunda tutulduğu müddetçe kayıp katsayısı sıfırlanır ve nihai çıktı R(t) azami seviyede korunur.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: س