شرح

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ش-ر-ح4 sîga, 27 mücavir kök, 5 ayet, 5 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.ويلاشْرَحْرجسيَشْرَحْرودشرحصدرطمأننَشْرَحْقسوضيقشَرَحَقلبعظمضللكره

KökSîga 4Ayet 5Sure 5Mücavir 27

▶ Ağı aç (3B)

شرح

ش - ر - ح

KÖK
  • 5 geçiş
  • 5 ayet
  • 4 sîga
  • 12 sözlük

“Şeriha” et dilimi demektir. “Şereha” fiili canlıyı yarmak kesmek anlamına gelir. Teşrih ameliyat ilmidir. “Cereha” ile akraba bir kelimedir.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(12)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

“Şeriha” et dilimi demektir. “Şereha” fiili canlıyı yarmak kesmek anlamına gelir. Teşrih ameliyat ilmidir. “Cereha” ile akraba bir kelimedir.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR2.317 harf
باب الحاء والشين الراء معهما ح ش ر، ش ح ر، ش ر ح، ر ش ح، ح ر ش مستعملات حشر: الحَشْر: حَشْرُ يَومِ القِيامة وقوله تعالى: "ثم إلى ربِّهم يُحشَرون"، قيل: هو الموتُ. والمَحْشَرُ: المجمعُ الذي يُحشَرُ إليه القوم. ويقال: حَشَرتْهُم السَّنةُ: وذلك أنَّها تضُمُّهم من النَّواحي إلى الأمصار، قال: وما نَجا من حَشْرها المَحْشُوش وَحْشٌ ولا طمْشٌ من الطُمُوش قال غير الخليل: الحَشُّ والمَحشُوش واح.
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR189 harf
الشَرْحُك الكَشْفُ؛ تقول: شَرَحْتُ الغامِضَ، إذا فسّرتَه. ومنه تشريح اللحم. والقِطْعة منه شَريحة. وكلُّ سَمينٍ من اللحم مُمْتَدٍّ فهو شَريحة وشَريحٌ. وشَرَح الله صَدْرَهُ للإسلام فانْشَرَح.
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR7.663 harf
ح ش ر حشر ، حرش ، شرح ، شحر ، رشح : ( مستعملات ) . حشر : قال الليث : الْحَشر : حَشْرُ يوم القيامة ، والمَحْشَر : المجمَع الذي يُحْشر إليه القوم وكذلك إذا حُشِروا إلى بلد أو معسكر ونحوه . وقال الله جلّ وعزّ : ( دِيَارِهِمْ لاَِوَّلِ الْحَشْرِ مَا ظَنَنتُمْ أَن ) ( الحَشر : 2 ) نزلت في بني النَّضِير ، وكانوا قوماً من اليهود عاقدوا النبي ( صلى الله عليه وسلم ) لما نزل المدينة ألا يكونوا عليه ولا له
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR14.182 harf
(باب الشين والراء وما يثلثهما) (شرز) الشين والراء والزّاء أصلٌ يدلُّ على خلافِ الخَير، في جميع فروعهِ: من هلاك، ومنازَعة وغير ذلك. ومن ذلك قول العرب للعدوّ: أَشْرزَه الله، أي أهلكَه. ورماه بِشَرْزةٍ، أي مَهلكة. ويقال إنَّ المشارَزة كالمصاحبة والمنازعة. والمشارِز: الرجل السيِّئ الخلُق، الشَّديد الخَلْق. ومن الباب : أَشْرزت [الشيء([1])]، إِذا قطعتَه فلم تصلْه. (شرس) الشين والراء والسين أصلٌ قريبٌ
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR420 harf
ش ر ح شرح الله تعالى صدره للإسلام وانشرح صدره‏.‏ وشرح اللحم وشرحه وأخـذ شريحـة مـن اللحم وشرائح‏.‏ ومن المجاز‏:‏ شرح أمره‏:‏ أظهره‏.‏ وشرح المسئلة‏.‏ بيّن جوابها‏.‏ وشرح المرأة‏:‏ أتاهـا مستلقيـة ومنه‏:‏ غطت مشرحها أي فرجها‏.‏ قال دريد بن الصمة‏:‏ فإنـك واعتذارك من سويد كحائضة ومشرحها يسيـل يعنـي أنك تتبرأ من دمه وأنت متدنس به‏.‏ وفلان يشرح إلى الدنيا‏.‏ ومالي أراك تشرح إلى كل دنيّة وهو
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR2.355 harf
الشَّرْحُ والتَّشْريح: قَطْعُ اللحم عن العضو قَطْعاً، وقيل: قَطْعُ اللحم على العظم قطعاً، والقِطْعَةُ منه شَرْحة وشَرِيحة، وقيل: الشَّرِيحةُ القِطعةُ من اللحم المُرَقَّقَةُ. ابن شميل: الشَّرْحة من الظِّباء الذي يُجاء به يابِساً كما هو، لم يقَدَّدْ؛ يقال: خُذْ لنا شَرْحة من الظِّباء، وهو لحم مَشْرُوح؛ وقد شَرَحْتُه وشَرَّحْتُه؛ والتَّصْفِيفُ نَحْوٌ من التَّشْريح، وهو تَرْقِيقُ البَضْعة من اللحم
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR228 harf
* ش ر ح * * الشَّرْحُ * الكشف تقول * شَرَحَ * الغامض أي فسره وبابه قطع ومنه * تَشْرِيحُ * اللحم والقطعة منه * شَرِيحةٌ * وكل سمين من اللحم ممتد فهو شريحة و * شَرِيحٌ * و * شَرَحَ * الله صدره للإسلام * فانْشَرَحَ * وبابه أيضا قطع
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR3.648 harf
شرح كمنع: كشف ، يقال: شرح فلان أمره، أي أوضحه. وشرح مسألة مشكلة: بينها، وهو مجاز. شرح: قطع اللحم عن العضو قطعا. وقيل: قطع اللحم على العظم قطعا، كشرح تشريحا، في الأخير. شرح الشيء يشرحه شرحا: فتح وبين وكشف. وكل ما فتح من الجواهر فقد شرح، أيضا، تقول: شرحت الغامض، إذا فسرته، ومنه تشريح اللحم. قال الراجز: كم قد أكلت كبدا وإنفحه ثم ادخرت ألية مشرحه عن ابن الأعرابي: الشرح: البيان و
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR6.286 harf
شَرَحَ 1 شَرَحَ ذ , aor. شَرَحَ , (K,) inf. n. شَرْحٌ, (S, O,) He uncovered, laid open, displayed, exposed to view, discovered, revealed, or disclosed. (S, O, K.) ― -b2- [Hence,] one says, شَرَحَ أَمْرَهُ (tropical:) He showed, discovered, disclosed, or made apparent, his affair, or case. (A, TA.) And شَرَحَ مَسْأَلَةً (A, TA) (tropical:) He explained a question; (TA;) he explained, or made
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR827 harf
شَرَحَ شَرَحَ A ( n. ac. شَرْح 1 ), a. Spread out; widened, enlarged; dilated, expanded. b. Opened, unlocked ( door ). c. Explained, expounded, commented on. d. Cut, sliced; carved ( meat ). شَرَّحَ شَرَّحَ II , a. Dissected ( corpse ). b. Opened & spread out in the sun ( figs ). c. see I (d) . اِنْشَرَحَ اِنْشَرَحَ VII , a. Was widened, enlarged; expanded, dilated; rejoiced, was
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR10.598 harf
شرح شَرَحَ - يَشْرَحُ شَرَحَ - يَشْرَحُ + كائن + شيئاً: يبعد مكونات وأجزاء الشيء عن بعضها بعضاً شَرَحَ - يَشْرَحُ + كائن + شيئاً + لكائن: يبعد مكونات وأجزاء الشيء عن بعضها بعضاً لتصبح نفوذة لأجل الكائن: ليراها أو يمر منها أو عبرها وهنا يشرح صدره: أي يباعد قطعه عن بعضها لتصبح نفوذة ينفذ من خلالها الهدى (الأفكار الهادية) إلى الإسلام الشرح :
Tamamını oku

Sîgalar(4)

Mücavir kökler27 mücavir (43 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. صدر

    5 ortak ayet · Okun ön yarısına denir

  2. قسو

    1 ortak ayet · قسور Arslan demektir

  3. سلم

    2 ortak ayet · “Süllem” merdiven demektir

  4. قلب

    2 ortak ayet · Ayak basıldığında toprakta çıkan kalıptır

  5. رجس

    1 ortak ayet · Kir demektir

  6. صعد

    1 ortak ayet · Bayır, yokuş yer demektir

  7. ضلل

    2 ortak ayet · Fi Tadlil Dalle kaybolan deve demektir

  8. حرج

    1 ortak ayet · Haric içiden geçilmesi zor ağaçlık yer demektir

  9. ضيق

    1 ortak ayet · Dar geçit, boğaz demektir

  10. طمأن

    1 ortak ayet · Huzur bulan

  11. غضب

    1 ortak ayet · Kızgınlık

  12. كره

    1 ortak ayet · Hoşlanmadı

Geçtiği ayetler(5)

  1. … إِلَّا مَنْ أُكْرِهَ وَقَلْبُهُ مُطْمَئِنٌّ بِالْإِيمَانِ وَلَكِنْ مَنْ شَرَحَ بِالْكُفْرِ صَدْرًا فَعَلَيْهِمْ غَضَبٌ مِنَ اللَّهِ وَلَهُمْ عَذَابٌ …

    AçtıKalbi imanla dolu olduğu halde zorlananların dışında, her kim; imanından sonra Allah’ı tanımayıp küfre göğüs açarsa; işte Allah’ın gazabı onların üzerinedir. Ve onlar için büyük bir azab vardır.

  2. أَفَمَنْ شَرَحَ اللَّهُ صَدْرَهُ لِلْإِسْلَامِ فَهُوَ عَلَى نُورٍ مِنْ رَبِّهِ فَوَيْلٌ لِلْقَاسِيَةِ قُلُوبُهُمْ مِنْ ذِكْرِ اللَّهِ أُولَئِكَ فِي ضَلَالٍ مُبِينٍ

    AçtıAllah, kimin göğsünü İslam’a açmışsa; artık o, Rabbından bir nur üzeredir. Allah’ın zikrinden kalbleri katılaşmış olanların vay haline. İşte onlar, apaçık bir sapıklık içindedirler.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökشرح
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerوسع, فتح, كشف
Zıt Kökضيق
Çekirdek Özet 1Bir eti veya cismi kemiğinden ayırıp dilimleyerek içini görünür kılmak, yararak genişletmek
Çekirdek Özet 2İnsanın iç dünyasını (sadrını) ilahi hakikati alacak, kavrayacak ve taşıyacak ölçüde ferahlatıp genişletmek
Çekirdek Özet 3Bir hakikati kapalılıktan kurtararak idrake açmak, kavranabilir kılmak ve kabule elverişli iç zemin oluşturmak
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca metin şerhi veya zihni açıklama düzeyine indirgeyip Kur'an'daki varoluşsal genişleme ve sadrın açılması boyutunu göz ardı etmek

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
شرYayılma, yarılma, ayrışma ve dışa doğru saçılma; nitekim شرع bir yola veya suya doğru açılmayı, شرق ışığın yarıp yayılmasını, شرط deriyi yarıp işaretlemeyi, شرر kıvılcımların etrafa dağılmasını ifade ederحÇit ve sınır imgesi taşıyan harfin eklenmesiyle yayılma hareketi, kapalı bir sınırın veya engelin yarılarak içinin dışa doğru açılması ve ferahlığa kavuşturulması anlamında özelleşmiştir

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
شDişKeskinlik, ısırma, yarma ve parçalama hareketini başlatır
رİnsan başıBaş, üst yüzey, öncelik ve belirgin tepe noktasını gösterir
حÇit, duvarÇevirme, kapalı tutma, sınır ve muhafaza alanını temsil eder
شرحKesici ve yarıcı bir güçle (ش) nesnenin veya bedenin üst katmanını (ر) yarıp sınırlandıran çiti/muhafazayı (ح) aralayarak içindekini bütünüyle ortaya çıkarma ve alanı genişletme hareketidir

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamEtin kemiğin üzerinden dilim dilim kesilip açılarak yayılması (teşrîh), ince et dilimi (şerîha) ve kurutulmak üzere ateşe veya güneşe serilmesidir
Cahiliye şiiri kullanımıDüreyd b. es-Sımme şiirinde bu kökü açıklık ve yarılma bağlamında kullanmıştır: فإنك واعتذارك من سويد / كحائضة ومشرحها يسيل
Erken Arapça kullanımErken dönem recez ve bedevi kullanımında etin kurutulmak ve saklanmak üzere dilimlenmesi anlamında şahit getirilmiştir: كم قد أكلت كبدا وإنفحه / ثم ادخرت ألية مشرحه

Kaynak Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāgha ve Maqāyīs al-Lugha.

Sami etimolojik katman

Arapça شرح kökü, genel Sami dillerinde yayılma, uzama, sarkma ve serbest bırakılma alanlarını temsil eden *š-r-ḥ / *s-r-ḥ kök matrisiyle akrabadır. İbranicede serah (סרח) biçimi bir örtünün veya fazlalığın sarkması, yayılması ve sınırın dışına taşması anlamını taşırken; Aramice ve Süryanicede şerāḥ / seraḥ kökleri gevşeme, yayılma, serbest kalma ve engelin kalkması süreçlerini gösterir. Arapçada kök, bu yayılma ve genişleme potansiyelini hem cerrahi-somut bir yarma ve dilimleme (eti açığa çıkarma) hareketine hem de kapalı bir meselenin ve daralmış bir göğsün ferahlatıcı biçimde vuzuha kavuşturulması semantiğine doğru derinleştirmiştir. Kökün temelinde bir şeyin sıkışık ve kapalı halden ferah, açık ve serilmiş bir hale geçirilmesi fikri yatar.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, HALOT ve Maqāyīs al-Lugha.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönEti kemikten ayırıp dilimlemek ve yaymakFiziksel olarak bir bütünü yarıp içini ortaya çıkarma fiili, zihni ve kalbi alanda engeli kaldırıp hakikati kavranır kılma anlamına aktarılmıştırKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice ve Aramicede sarkma, serbest kalma ve yayılma kökleriSınırları aşarak genişleme ve ferahlama anlam katmanı ortak bir Sami semantik zeminine dayanırGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik diğer kollarda bu spesifik anlam genişlemesini doğrudan doğrulayan güvenilir veri tespit edilmemiştirVeri bulunamadı

Kaynak Brown-Driver-Briggs, HALOT ve David Cohen, Dictionnaire des racines sémitiques.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
شرحAnlamlıAçmak, yarmak, genişletmekEtin dilimlenerek içinin açılması, göğsün hakikate ve ferahlığa kavuşturulmasıHedef kök; Kur'an'da geçer
شحرAnlamlıAçılmak, sıyrılmak, sabah aydınlığıŞafağın sökülmesi ve karanlığın yarılarak aydınlığın belirmesiOrtak çekirdek yarma ve açma ile ilişkilidir; Kur'an'da geçmez
رشحAnlamlıSızmak, terlemek, damlamakSıvının gözeneklerden yarıp dışarı sızması, yavrunun azar azar beslenmesiDışa doğru açılma ve sızma hareketi; Kur'an'da geçmez
رحشKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiş, dile ait bir kök olarak teşekkül etmemiştirKitābü'l-ʿAyn ve Tehzîb'de mühmeldir; Kur'an'da geçmez
حشرAnlamlıToplamak, sürmek, bir araya getirmekDağınık unsurları bir araya getirip tek bir alana sevk etmekYaymanın zıddına unsurları bir sınıra toplama hareketi; Kur'an'da geçer
حرشAnlamlıTahrik etmek, avlamak, sertleşmekBir şeyi yuvasından çıkarmak için kışkırtmak veya derinin pürüzlenmesiAçığa çıkarmak üzere deşme boyutu taşır; Kur'an'da geçmez

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
شرحMerkezYarıp açarak genişletmek ve belirgin kılmakKapalı ve dar olanın iç engelini kaldırarak içine nüzul edilecek genişlik kazandırmakFiziksel dilimlemeden kalbi ve idraki inşiraha uzanan bütüncül açılma
وسعKomşuHacimce geniş olmak, imkân ve güç yetirmekBir şeyin sınırlarının genişliğini ve kapasitesini anlatır; yarma ve içini açma eylemini içermezHacimsel ve imkânsal genişlik
فتحKomşuKilitli ve kapalı olanı açmak, hüküm vermekGirişi engelleyen kapı, kilit veya mührü ortadan kaldırmaya odaklanırBir kapının veya engelin aralanması
كشفKomşuÖrtüyü kaldırmak, perdeyi aralamakZaten var olan nesnenin üzerindeki perdeyi veya sıkıntıyı çekip almaktır; içeride alan genişletmezÖrtünün kalkmasıyla görünür olma
ضيقZıtDaralmak, sıkışmak, içine alamamakAlanın, göğsün veya imkânın daralarak bir şeyi kabule elverişsiz hale gelmesidirHacmin ve göğsün hakikate karşı kapanıp sıkışması

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaشرحAçmak, yarmak, genişletmek, beyan etmekNesnenin içini yararak açma, genişlik kazandırma ve manayı vuzuha erdirme fiilidirKesin
LatinceExplanare, aperire, dilatareDüzleştirmek, açmak, genişletmekExplanare kıvrımları açıp düzleştirmeyi, dilatare ise alanı genişletmeyi karşılarGüçlü
İngilizceExpand, explain, dilateGenişletmek, açıklamak, yaymakExplain zihni açıklamayı, expand ve dilate ise hacimsel açılma ve rahatlamayı ifade ederGüçlü
AlmancaErläutern, weiten, eröffnenAçıklamak, genişletmek, açmakErläutern aydınlatma boyutunu, weiten ise dar olanın sınırlarını genişletme yönünü karşılarGüçlü
FransızcaExpliciter, dilater, ouvrirAçıklığa kavuşturmak, genişletmek, açmakDilater göğsün veya hacmin ferahlamasını, expliciter ise kapalı mananın açılmasını verirGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary ve Wehr-Cowan Arabic-English Dictionary.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
يَشْرَحْ / شَرَحَ صَدْرَهُ لِلْإِسْلَامِİman, hidayet ve hakkı idrak için göğsün ilahi bir lütufla genişletilmesiİnsanın hakikati kabullenmeye hazır hale gelmesi, tereddüt ve darlıktan kurtulması bağlamı (En'âm 6:125, Zümer 39:22)
اشْرَحْ لِي صَدْرِيAğır risalet görevini taşıyabilmek için tahammül, ferahlık ve cesaret bağlamıHz. Musa'nın Firavun'a giderken tebliğ yükü altında ezilmemek için talep ettiği kalbi genişlik (Tâhâ 20:25)
أَلَمْ نَشْرَحْ لَكَ صَدْرَكَPeygamber'in manevi sıkıntılardan arındırılarak kalbinin nübüvvet nuru ve sekînetle açılmasıHz. Peygamber'e lütfedilen içsel ferahlık, risalet yükünün hafifletilmesi ve idrak genişliği bağlamı (İnşirâh 94:1)
شَرَحَ بِالْكُفْرِ صَدْرًاKüfrü ve batılı benimseyip kalbini bilerek ve isteyerek inkâra açmakİmandan sonra bilinçli olarak inkâra razı olan ve küfürle ferahlayan inkârcı hali (Nahl 16:106)

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamHidayet, inşirah ve kalbin imana açılması meselesiSadrın açılmasının ilahi bir fiil mi (lütuf/tevfik) yoksa kulun kesbiyle mi gerçekleştiği, kalbe atılan nur ile hakikatin kabule hazır hale gelişiİmanın irade, idrak ve kabule elverişli içsel bir genişlik olarak tanımlanması
FıkıhTıbbi teşrih (otopsi/ameliyat) ve miras/kaza meseleleriCanlının veya ölünün bedeninin bir maslahat gereği yarılıp incelenmesinin cevazı ve sınırlarıFiziksel yarılma ve organın incelenmesi (teşrîh-i cirm)
TefsirŞerhu's-sadr ve şerh kavramıİnşirâh suresindeki açılmanın maddi (şakk-ı sadr) mi yoksa manevi ve idraki bir genişleme mi olduğuManevi kapasitenin artması, cehalet ve sıkıntı darlığından ilim ve sekînet ferahlığına geçiş
HadisŞakk-ı sadr rivayetleri ve ilahi ferahlıkPeygamber'in kalbinin yarılıp yıkanması rivayetleri ile ilahi vahyi taşıyacak kabiliyetin inşasıKalbin ilahi müdahale ile manevi kirden arınıp genişletilmesi

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniKalbi kapasite ve hidayet zeminiİnşirâhVahyi alabilecek ve taşıyabilecek varoluşsal genişliği üretmekGöğsün açılması, dinin dayatma değil kalbi bir mutmainlik ve kapasite genişliğiyle yaşanmasını sağlarKesin
İlmiMetodolojik açıklık ve meseleleri vuzuha kavuşturmaŞerh ve teşrihKarmaşık bir bütünü unsurlarına ayırarak görünür kılmakBir teorinin veya bedenin açılarak gizli unsurlarının açık ve anlaşılır hale getirilmesidirKesin
SiyasiYönetimsel kapasite ve liderlik tahammülüSadr genişliğiKriz ve ağır sorumluluk anlarında panik yapmadan meseleleri göğüslemekYöneticinin muhalefeti ve sorumluluğu kaldıracak tahammül ve vizyon genişliğidirGüçlü
İktisadiPazarın ve iktisadi imkânların açılmasıPazar ferahlığı ve şeffaflıkTekelleşme ve tıkanıklıkları yararak dolaşım kanallarını genişletmekİktisadi darlığın ve engellerin kaldırılarak sermayenin ve bilginin serbestçe akışının teminiMuhtemel

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerHacim genişlemesi (termodinamik/astronomi) ve cerrahi diseksiyon (biyoloji)Bir sistemin iç basıncını düşürmek için sınırlarının genişlemesi veya bir organizmanın iç anatomisinin kesilerek gözlemlenebilir hale getirilmesiGüçlü
Beşeri bilimlerBilişsel kapasite genişlemesi ve psikolojik esneklik (psikoloji/hukuk)Bireyin zihinsel şemalarını yeni ve ağır verileri kapsayacak şekilde genişletmesi, hukuki normun lafzının açılarak yorumlanmasıGüçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökün yalnızca akademik bir metin izahı ("kitap şerhi") veya yüzeysel bir sözel anlatım düzeyine indirgenmesi
Kur'an içi daha geniş anlamKök Kur'an'da asla kuru bir metin izahı olarak geçmez; daima insanın iç dünyasının (sadr), vahyi ve hakikati kabul edebilecek ve taşıyabilecek ontolojik genişliğe kavuşturulması anlamında kullanılır
Yanlış anlamanın doğuracağı hataİmanın ve risaletin zihinsel bir bilgi yığınından ibaret sanılması; hakikatin kabulünün insanın göğsündeki darlığın giderilmesine ve kapasite genişliğine bağlı olduğu hakikatinin kaçırılması

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'da hakikatin kabulünün ve risalet görevinin yerine getirilmesinin salt entelektüel bir süreç değil, göğsün (sadr) ilahi bir müdahaleyle genişletilmesine ve iç ferahlığına bağlı olduğunu ortaya koyar.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Hidayet ve sapma psikolojisinin anlatıldığı ayetlerde (En'âm 6:125), risalet yükü ve tebliğ sorumluluğunun taşınmasında (Tâhâ 20:25, İnşirâh 94:1) ve küfrü seçenlerin içsel tavırlarında (Nahl 16:106).
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Hakikati kabul etmenin salt irade veya mantıki çıkarımla sağlandığı yanılgısını düzeltir; insanın darlık, taassup ve sıkışmışlıktan kurtulup kalben genişlemedikçe hakikati taşıyamayacağını gösterir.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamBir et parçasını kemiğinden dilim dilim ayırıp açarak içini ve yüzeyini serip görünür kılmak, sıkışıklığı gidermek.
  • Soyut anlamBir meselenin kapalılığını ortadan kaldırarak idrake sunmak; insanın kalbi ve ruhi zeminini ağır hakikatleri ve sorumlulukları taşıyacak şekilde ferahlatmak.
  • Sistematik karşılıkİdrak ve nüzul kanallarını tıkayan engelleri yararak iç hacmi genişletmek, sıkışma katsayısını sıfırlayıp alıcı kapasiteyi maksimize etmek.
  • LaTeX modeliΔVS=∫0TΦ(t) dt−κ  ⟹  CA≫0
  • LaTeX açıklamasıFormülde VS sadrın (iç kapasitenin) hacmini, ΔVS meydana gelen genişleme ve inşirahı temsil eder. Φ(t) sisteme zaman içinde nüzul eden ilahi nur ve vahiy akışıdır. κ göğsü sıkan darlık, taassup ve iç direnç katsayısıdır. Engelin yarılıp aşılmasıyla elde edilen hacim genişlemesi, sistemin hakikati alma ve taşıma kapasitesini (CA) kesin bir şekilde sıfırın çok üzerine çıkarır.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ش