صرم

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ص-ر-م3 sîga, 8 mücavir kök, 3 ayet, 1 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.كونبلوصحبصرمصبحصَارِمِينَحرثلَيَصْرِمُنَّهَاقسمجنن

KökSîga 3Ayet 3Sure 1Mücavir 8

▶ Ağı aç (3B)

صرم

ص - ر - م

KÖK
  • 3 geçiş
  • 3 ayet
  • 3 sîga
  • 12 sözlük

Kur'an'daki karşılığı: Devşirenler

Notlarım

Sözlükler(12)

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR2.475 harf
باب الصاد والراء والميم معهما ص ر م، م ر ص، ص م ر، م ص ر مستعملات صرم: الصَّرْمُ دَخيلٌ. والصَّرْمُ: قَطعٌ بائِنٌ لحَبْل وعِذْقٍ ونحوه. والصِّرامُ: وقت صِرام النّخْل، وصَرَمَ العِذْقُ عن النَّخْلة، وأصْرَمَ النَّخْلُ اذا حان وقتُ اصِطِرامِه. والصَّريمة: إحكامُكَ أمراً والعَزْمُ عليه. وقوله تعالى: "وأَصْبَحَتُ كالصَّريمِ" أي كاللَّيلِ. والصَّريمةُ: الرأيُ النافِذُ. والصريمة: الرَّمْلُ
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR1.695 harf
صَرَمْتُ الشيء صَرْماً، إذا قطعتَه. وصَرَمْتُ الرجلَ صَرْماً، إذا قطعت كلامه. والاسم الصُرْمُ. وصَرَمَ النخلَ، أي جَدَّهُ. وأَصْرَمَ النخلُ، أي حان له أن يُصْرَمَ. واصْطِرامُ النخل: اجترامه. والانْصِرامُ: الانقطاعُ. والتَصارُمُ: التقاطع. والتَصَرُّمُ: التقطع. وتَصَرَّمَ، أي تجلّد. وتَصْريمُ الحبال: تقطيعها، شدِّد للكثرة. وناقةٌ مُصَرَّمَةٌ، وهو أن يقطع طُبْياها ليَيْبَس الإحليل ولا يخرج اللبن،
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR8.017 harf
ص ر م صرم ، رصم ، صمر ، رمص ، مرص ، مصر : مستعملة . مرص : قال الليث : المَرْصُ للثَّدْيِ وغيرِه ، وهو غَمْزٌ بالأصابع . والْمَرْسُ : الشيءُ يُمرَس في الماء حتى يَتَمَيَّثَ فيه . ثعلب عن ابن الأعرابي : المَرُوصُ والدَّرُوسُ : النّاقَةُ السَّريعةُ . قال : والنَّشُوصُ : العظيمةُ السَّنام . والمَصُوصُ : القَمِئَةُ ، والشخوص : النضوة من التعب . والعَرُوصُ : الطيبةُ الرائحة إذا عَرِقَتْ . صمر : أبو
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR9.734 harf
(باب الصاد* والراء وما يثلثهما) (صرع) الصاد والراء والعين أصلٌ واحدٌ يدلُّ على سقوطِ شيءٍ إلى الأرض عن مراس اثنين، ثم يُحمَلُ على ذلك ويشتقُّ منه. من ذلك صَرَعْتُ الرَّجلَ صَرْعَاً، وصارعتُهُ مصارَعة، ورجلٌ صَرِيع. والصَّريع من الأغصانِ: ما تَهدَّلَ وسقط إلى الأرض، والجمع صُرُع. وإذا جُعِلَتْ من ذلك السَّاقط قَوْسٌ فهي صَرِيع. وأمَّا المحمول على هذا فقولُهم: هما صِرْعان، يقال إنَّ معنى ذلك
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR508 harf
- الصرم: القطيعة، والصريمة: إحكام الأمر وإبرامه، والصريم: قطعة منصرمة عن الرمل. قال تعالى: ﴿فأصبحت كالصريم﴾ [القلم/20]، قيل: أصبحت كالأشجار الصريمة، أي: المصروم حملها، وقيل: كالليل؛ لأن الليل يقال له: الصريم، أي: صارت سوداء كالليل لاحتراقها، قال: ﴿إذ أقسموا ليصرمنها مصبحين﴾ [القلم/17]، أي: يجتنونها ويتناولونها، ﴿فتنادوا مصبحين * أن اغدوا على حرثكم إن كنتم صارمين﴾ [القلم/21 - 22]. والصارم: الماضي،
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR1.285 harf
ص ر م زرع صريم ومصروم‏:‏ مجزوز‏.‏ وصرم النخل واصطرمه وهو وقت الصرام والاصطرام‏.‏ وأصرم النخل والزرع‏.‏ وصرمت أخي وصارمته وتصارمنا وبينهما صرم وصريمة‏:‏ قطيعة‏.‏ وسيف صارم وسيوف صوارم‏.‏ وناقة مصرمة‏:‏ صرم طبياها فيبس الإحليل وذلك أقوى لها‏.‏ وطبيٌ مصرم‏.‏ قال عنترة‏:‏ لعنت بمحروم الشراب مصرم وتصرمت السنة‏.‏ وانصرم الشتاء‏.‏ وله صرمة من الإبل وصرم‏.‏ ومنه‏:‏ أصرم فلان وهو مصرم أي افتقر
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR12.249 harf
الصَّرْمُ: القَطْعُ البائنُ، وعم بعضهم به القطع أيَّ نَوْعٍ كان، صَرَمَه يَصْرِمُه صَرْماً وصُرْماً فانْصَرَم، وقد قالوا صَرَمَ الحبلُ نَفْسُه؛ قال كعب بن زهير: وكنتُ إذا ما الحَبْلُ من خُلَّةٍ صَرَمْ قال سيبويه: وقالوا للصارِمِ صَرِيم كما قالوا ضَرِيبُ قِداحٍ للضارب، وصَرَّمَه فَتَصَرَّم، وقيل: الصَّرم المصدر، والصُّرْمُ الاسم. وصَرَمَه صَرْماً: قطع كلامه. التهذيب: الصَّرْمُ الهِجْرانُ في موضعه.
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR588 harf
* ص ر م * * صَرَمَ * الشيء قطعه وصرم الرجل قطع كلامه والاسم * الصُّرْمُ * بالضم و * صَرَمَ * النخل جده وباب الثلاثة ضرب و * أصْرَمَ * النخل حان له أن * يُصْرَمَ * و * الانْصِرَامُ * الانقطاع و * التَّصَارُمُ * التقاطع و * التَّصَرُّمُ * التقطع و * الصَّرْمُ * الجلد فارسي معرب و * الصِّرَامُ * بفتح الصاد وكسرها جداد النخل و * الصَّارِمُ * السيف القاطع ورجل * صَارِمٌ * أي جلد شجاع وقد * صَرُمَ * من
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR13.860 harf
| | ( صَرَمَه يَصْرِمه صَرْماً ) بالفَتْح ، | ( ويُضُمّ ) . وقيل : الصَّرْم : | المَصْدَر ، والصُّرم الاسْم : ( قَطَعَه | بائِناً ) يكون في الحَبْل والعِذْق . | وعَمّ به بَعْضُم القَطْع أيَّ نَوعٍ كان . | ( و ) صَرَم ( فُلاناً ) صَرْماً : ( قَطَع | كَلامَه . و ) صَرَمَ ( النَّخْلَ والشَّجَر ) : | إذا ( جَزَّه كاْصْطَرَمَه ) ، وَكَذلِكَ | الزَّرعَ ، واْصَطِرامُ النَّخْل : اْجْتِرَامُه ، | قال
Maddenin bağlantısı

| | ( صَرَمَه يَصْرِمه صَرْماً ) بالفَتْح ، | ( ويُضُمّ ) . وقيل : الصَّرْم : | المَصْدَر ، والصُّرم الاسْم : ( قَطَعَه | بائِناً ) يكون في الحَبْل والعِذْق . | وعَمّ به بَعْضُم القَطْع أيَّ نَوعٍ كان . | ( و ) صَرَم ( فُلاناً ) صَرْماً : ( قَطَع | كَلامَه . و ) صَرَمَ ( النَّخْلَ والشَّجَر ) : | إذا ( جَزَّه كاْصْطَرَمَه ) ، وَكَذلِكَ | الزَّرعَ ، واْصَطِرامُ النَّخْل : اْجْتِرَامُه ، | قال طرفَةُ : | % ( أَنْتُمُ نَخْلٌ نُطِيفُ به % | فإذا ما جَزَّ نَصْطَرِمُهْ ) % | | ( و ) صَرَم ( عِنْدَنَا شَهْراً ) أي : | ( مَكَث ) ، رواه المُفَضّل عن أَبِيه . | | ( و ) قالوا : صَرَم ( الحَبْلُ ) نَفْسُه إذا | ( انْقَطَع ) ، قال كَعْب : |

| % ( وكُنْتُ إذا ما الحَبْلُ من خُلَّةٍ صَرَمْ % ) % | | ( كاْنْصَرَم ) ، وهو مُطاوع صَرَمه | صَرْماً . | | ( وَأًصْرَم النَّخْلُ : حَانَ لَهُ أَنْ | يُصْرَم ) أي : يُجُزَّ ، ومنه الحَدِيثُ : | أَنَّه لَمَّا كانَ حِينَ يُصْرِم النَّخْل | بَعَث عَبدَ اللهِ بنَ رَواحَة إلى | خَيْبَر ، هكَذا بكَسْر الرَّاء ، | ويُروَى بِفْتْحِها أيضاً أي : يُقْطع . | | ( وَصَرَامُهُ ) بالفَتْح ( ويُكْسَر : أَوانُ | إِدْراكِهِ ) ، وهو الجُذاذ والجَداد . | | ( والصَّرِيمَةُ : العَزِيْمَة ) على الشَّيء | ( وقَطْع الأمر ) وإِحْكامُه ، والجَمْع | الصَّرائِمُ . يقال : هو مَاضِي | الصَّرِيمَة والصَّرائِم . وقال أبو | الهَيْثَم : الصَّرِيمَةُ والعَزِيمَةُ وَاحِدٌ ، | وهي الحَاجَةُ التي عَزَمْت عليها ، | وأنشد : | % ( وطَوَى الفْؤادَ على قَضاءِ صَرِيمَةٍ % | حَذَّاءَ واتَّخَذَ الزَّماع خَلِيلاً ) % | | وقَضاءُ الشَّيْء : إِحْكامُه وفرَاغُه . | ويقال : طَوَى فُلانٌ فُؤادَه على | عَزِيمَةٍ . وَطَوى كَشْحَة على عَدَاوة | أي : لم يُظْهِرْهُما . | | ( و ) الصَّرِيمَةُ : ( القِطْعَة ) الضَّخْمَة | المُنْقَطِعَة ( من مُعْظَمِ الرَّمْل ) ، وبه | فُسِّر قَوْلُ بِشْر : | % ( تكَشَّفَ عن صَرِيمَتِه الظَّلامُ % ) % | | أي : عن رَمْلَتِه التي هُوَ فيها يَعْنِي | الثَّور ، قاله الأصمعيُّ وَأَبُو عَمْرو | واْبنُ الأَعرابِيّ . | | ( كالصَّرِيم ، يقال : أَفْعَى | صَرِيم ) ، وفي الصّحاح : أَفْعَى | صَرِيمَة . |

| | ( و ) الصَّرِيمَةُ : ( الأَرضُ المَحْصُودُ | زَرعُها ) ، فَعِيلَة بِمَعْنَى مَفْعُولة . | | ( و ) الصَّرِيمَةُ : ( ع ) بِعَيْنِه . | | ( والصَّارِمُ : السَّيفُ القَاطِع ) ، | والجمع : الصَّوارِمُ ، ( كالصَّرومِ ) | بَيّن الصَّرامة والصُّرومة ، وهو الذي | لا يَنْثَنِي في قَطْعِه . | | ( و ) من المَجازِ : الصَّارِمُ : الجَلْدُ | ( المَاضِي الشُّجاعُ ) من الرِّجال ، | شُبِّه بالسَّيْف . ( وقد صَرُم كَكَرُم ) | صَرامةً . | | ( و ) من مجاز المَجازِ : الصّارِم : | ( الأَسدُ ، والصَّرُومُ : القَوِيُّ على | الصَّرْم ) ، ومنه قولُ الشّاعِر : | % ( صَرمْتَ ولم تَصْرِم وَأَنْتَ صَرُومُ % | وكَيْفَ تَصابِي مَنْ يُقالُ حَلِيمُ ) % | | ( كالصُّرام بالضَّمّ ) . | | ( و ) الصَّرُومُ : ( النَّاقَة ) التي ( لا تَرِد | النَّضِيحَ حتى يَخْلُوْ لها ) ، تَنْصَرِم عن | الإِبِل ، ويقال لها أيضاً : القَذُورُ | والكَنُوفُ والصَّدُوفُ والعَضَادُ | والآزِيَةُ . | | ( والصَّرِيمُ : الصُّبْح . و ) الصَّرِيمُ : | ( اللَّيْلُ ) ، زَادَ الجَوْهَرِيّ : المُظْلِمُ | يَتَصَرَّم كُلٌّ منهما مِنَ الآخر ، فهو | ( ضِدٌّ ) . قال زُهَيْر : | % ( غَدَوتُ عليه غَدْوةً فَتَرَكْتُه % | قُعوداً لَدَيْه بالصَّرِيمِ عَواذِلُهْ ) % | | قال اْبنُ السِّكِّيت : أَرادَ بالصَّرِيم | اللَّيل ، وأنشد أَبُو عَمْرو : | % ( تَطاوَلَ لَيلُك الجَوْنُ البَهِيمُ % | فما يَنْجَابُ عن لَيْلٍ صَرِيمُ ) % | | أراد به النَّهار . | | وقَولهُ تَعالَى : ! 2 < فأصبحت كالصريم > 2 ! | أي : كاللَّيل المُظْلِم لاحْتِراقِها ، قَالَه | الرَّاغِب . وقال غَيْرُه أي : احْتَرَقَت | فصارَت سَوداءَ كاللَّيل . وقال |

| قَتادَةُ : كاللَّيل المُسْودّ . | | ( و ) الصًّرِيمُ : ( القِطْعَة منه ) أي : | مِنَ اللَّيْل ، عن ثَعْلب ( كالصَّرِيمَة ) . | وقال بِشْر في القِطْعَة من الصُّبْح | يَصِف ثَوْرًا : | % ( فَباتَ يَقولُ أصْبِح لَيْلُ حَتَّى % | تَكَشَّف عن صَرِيمَتِه الظَّلامُ % | | ( و ) الصَّرِيمُ : ( عُودٌ يُعْرَض على | فَمِ الجَدْي ) أو الفَصِيلِ ، ثم يُشَدّ | إلى رَأْسِه ( لَئِلاَّ يَرْضَع ) . | | ( و ) الصَّرِيمُ : ( الأَرْضُ السَّوداءُ لا | تُنْبِت شَيْئًا ) ، وبه فُسِّرت الآيةُ أيضًا . | | ( و ) الصَّرِيمُ : ( ع ) بعَيْنه . ( و ) | أيضًا : ( اسمُ ) رَجُل ، وهو جدّ أَبِي | جَعْفَر محمدِ بنِ أَحْمَد بنِ مُحَمَّدِ | ابنِ صَرِيم الصَّرِيمّي . | ( وبَنُو صَرِيم : حَيُّ ) من العَرَب ، | وهم بَنُو الحَارِث بنِ كَعْبِ بنِ سَعْدِ | ابنِ زَيْدِ مناةُ بنِ تَمِيم . | | ( و ) الصَّرِيمُ : ( المَجْذُوذُ | المَقْطُوعُ ) ، نَقلَه الجوهَرِيُّ ، وبه | فُسِّرت الآيةُ أَيضًا . وقال قَتادَة أي : | كَأَنَّها صُرِمَت . وقال غيره : كالشَّيء | المَصْرُوم الذي ذَهَب ما فيه . | | ( وتَصَرَّم : إِذا ( تَجَلَّد ، و ) أيضًا : | ( تَقَطَّع ) . | | ( و ) المُصَرَّمَةُ ( كَمُعَظَّمَةٍ : ناقَةٌ | يُقْطَع طُبْيَاها لِيَيْبَس الإحْلِيلُ فلا | يَخْرُج اللَّبنُ لِيَكُون أَقْوَى لها ) يُفْعَل | ذلِك بها عَمْدًا . قال الأزهريّ : | ومنه قَولُ عَنْتَرَة : | % ( لُعِنَت بِمَحْرُوم الشَّرابِ مُصَرَّم % ) % | | قال الجَوْهَريّ : وكان أبو عمرو | يقول : ( وقد يَكُونُ ) تَصْرِيمُ الأَطْباءِ | ( من انْقِطَاع اللَّبَنِ بِأًنْ يُصِيب | ضَرْعَها شَيءٌ فَيُكْوَى ) بالنَّار | ( فَيَنْقَطِع لَبَنُها ) . ومنه حَدِيثُ ابنِ | عَبَّاس : لا تَجُوزُ المُصَرَّمةُ |

| الأَطْباءِ يَعْنِي المَقْطُوعة | الضُّروع . | | ( والصَّرمَةُ بالكَسْر : القِطْعَةُ من | الإِبِل ) ، واختُلِف في تَحْدِيدِها | فقيل : هي نَحْو الثَّلاثِين كما في | الصّحاح ، وقيل : هي ( ما بَيْن | العِشْرِين إلى الثَّلاَثِين ، أو ) ما بَيْن | الثَّلاَثِين ( إلى الخَمْسِين والأَرْبَعِين ) ، | فإذا بَلَغَت السِّتِّين فهي الصِّدْعَة . ( أو | ما بَيْن العَشَرة إلى الأَرْبَعِين ، أو ما بَيْن | عشَرة إلى بَضْع عَشَرةَ ) ، كَأَنَّها إذا | بَلَغَت هذَا القَدْرَ تَسْتَقِلّ بِنَفسَها ، | فيقطَعُها صاحِبُها عن مُعْظَم إبِله , | | ( و ) الصِّرْمَةُ : ( القِطْعَةُ من | السَّحَاب ) ، والجَمْع : صِرَمٌ . وأنشَدَ | الجَوْهَرِيُّ للنَّابَغَةِ : | % ( وَهَبَّتِ الرِّيحُ مِنْ تِلْقاءِ ذِي أُرُمٍ % | تُزْجِي مع اللَّيْلِ من صُرّادِها صِرَمَا ) % | | ( وصْرْمَةُ بنُ قَيْس ) الأَنْصارِيّ | الخطمي أبو قَيْس . ( و ) قيل : هو | صِرْمَة ( بنُ أَنَسِ ) ، له حَدِيث . ( أو ) | صِرْمَةُ ( بنُ أَبِي أَنَس ) بنِ صِرْمة بنِ | مَالِك الخَزْرَجِيّ النّجّاري ، واسمُ | أَبِيه قَيْس . قال ابنُ عَبدِ البَرّ : كان | قد تَرهَّب ، وفَارَق الأَوثانَ ، ولَبِسَ | المُسُوحَ ، واغْتَسَل من الجَنابة ، | وهَمَّ بالنَّصْرانية ، ثم جاءَ الإِسلام | فأَسْلم وهو شَيْخ كَبيرٌ ، وله شِعْر | كَثِيرٌ ، وكان ابنُ عَبّاس يَخْتَلِف إليه | يَأْخُذُ عنه ، له ذِكْر في الصَّوْم . | ( وصِرْمَةُ أو ) هو ( أَبُو صِرْمة | العُذْرِيّ ) ، رَوَى عنه رَبِيعةُ بنُ أبي | عَبْدِ الرَّحْمن ، فيه نَظَر : ( صَحَابِيُّون ) | رَضِي الله تَعالَى عَنْهُم . | | وفَاتَه أبو صِرْمَةَ الأَنْصارِيّ ، بَدْرِيّ | له في مُسْلِم والسُّنَن . | | ( و ) صِرْمَةُ ( والِدُ ضَرَمَة ) مُحَرَّكَة ، | ( وسَيَأْتِي في الضّادِ ) المُعْجَمَة . | | ( والصَّرْمُ : الجِلْد مُعَرَّب ) كما في | الصّحاح ، فارسِيَّته : جرم . |

| | ( و ) الصِّرْمُ ( بالكَسْر : الضَّرٍ بُ . و ) | الصِّرْمُ : ( الجَماعَة ) من النَّاس لَيْسُوا | بالكَثِير . وفي الصّحاح : أَبياتٌ من | الناس مُجْتَمِعَة . وقال غَيرُه : هم | جَماعةٌ يَنْزِلُون بإِبِلهم ناحيةً على | ماء . ومنه حَدِيثُ المَرْأة صاحِبةِ | المَاءِ : أَنَّهم كانوا يُغِيرون على مَنْ | حَوْلِمَ ولا يُغِيرون على الصِّرم الذي | هي فيه ( ج : أَصرامٌ ) ، ومنه قَولُ | النَابِغَةِ يَصِفُ الجَيْشَ لا اللَّيْلَ ، وقد | وَهِمَ الجَوْهَرِيُّ ، نَبَّه عليه أبو سَهْل | وابنُ بَرّي : | % ( أو تَزْجُروا مُكَفَهِرًّا لا كُفاءَ له % | كاللَّيْل يَخْلِطُ أَصْرامًا بِأَصْرامِ ) % | | أي : يَخْلِط كُلَّ حَيٍّ بِقَبِيلَة خَوْفًا من | الإِغَارة عليه . | | وقال الطَّرِمَّاح : | % ( يا دَارُ أَقْوَتْ بعد أَصْرامِهَا % | عامًا وقد يُبْكِيكَ من عَامِهَا ) % | | ( و ) ذَكَر الجَوْهَرِيُّ في جَمْعِه | ( أَصَارِم ) . قال ابنُ بَرّي : ( و ) | صَوابُه ( أَصارِيمُ ) ، ومنه قَولُ ذِي | الرُّمَّة : | % ( وانْعَدَلَت عنه الأَصارِيمُ % ) % | | ( وصُرْمَان بالضَّم ) ، وَهذِه عن | سِيبَوَيْه . | | ( و ) الصِّرم : ( الخُفُّ المُنْعَل ) | وبَائِعُه الصَّرَّام . | | ( والأَصْرَمانِ : الصُّرَدُ والغُرَاب ، | و ) أيضًا : ( اللَّيلُ والنَّهار ) ؛ لأن كُلَّ | واحدٍ منهما يَنْصَرِم عن صاحِبه ، | ( و ) أَيْضًا : ( الذِّئْبُ والغُرابُ ) | لانْصِرَامِهِما عن النَّاس ، قال المَرَّار : | % ( عَلى صَرْماءَ فيها أَصْرَمَاهَا % | وخِرِّيتُ الفَلاةِ بها مَلِيلُ ) % |

| | ( و ) المَصْرِم ( كَمَنْزِل : المَكانُ | الضَّيِّق السَّرِيع السَّيْل ) ، سُمِّي به | لانْصِرامِ السَّيلِ عنه بِسُرِعَة . | | ( و ) المِصْرَمُ ( كَمِنْبَرٍ : مِنْجَل | المَغَازِلِيِّ ) ، نقله الجَوْهَرِيُّ . | | ( والصَّرْماءُ ) : الفَلاةُ من الأرضِ . | وقال الجوهَرِيُّ : هي ( المَفازَةُ ) التي | ( لاَ مَاءَ بها ) . ومنه قَوْلُ المَرَّار | السَّابِق . | | ( و ) الصَّرْمَاءُ : ( النًّاقَة القَلِيلَةُ | اللَّبَن ) ؛ لأن غَزَرَها انْقَطَع ( ج : ) | صُرْم ( كَقُفْل ) . | | ( والصَّيْرَمُ ) كَحَيْدَرٍ : ( المُحْكَمُ | الرَّأي ، و ) في الحَدِيثِ : في هذه | الأمة خَمْسُ فِتَن ، قد مَضَت أَرْبَعٌ ، | وَبَقِيت واحِدَةٌ ، وهي الصَّيْرم ، | وَكَأَنَّها بِمَنْزِلة الصَّيْلَم ، وهي | ( الدَّاهِيَة ) التي تَسْتَأْصِل كُلَّ شَيْء | كَأَنَّها فِتْنَة قَطَّاعة ، وهي من الصَّرْمِ | بِمَعْنَى القَطْع ، والياءُ زَائِدَة . | | ( و ) الصَّيْرمُ : ( الوَجْبَةُ ) ، كالصَّيْلَم | باللاَّم . ( وهو يَأْكُل الصَّيْرَمَ ) أي : | يَأْكُل ( مَرَّة واحِدَةً ) في اليوم . وقال | يَعْقُوبُ : هي أَكْلَةٌ عند الضُّحَى إلى | مِثْلِها من الغَدِ . وقال أبو حَاتِم : | سَأَلتُ الأَصْمَعِيَّ عن البزْمة والصَّيْرم | فقال : لا أعرِفُه ، هذا كلام الشَّيطان . | | ( والأصْرَمُ ، و ) المُصْرِمُ | ( كَمُحْسِنٍ : الفَقِير الكَثِيرُ العِيال ) . | قال : | % ( ولقد مَررتُ على قَطِيعٍ هالِكٍ % | من مالِ أَصْرَم ذي عِيالٍ مُصْرِمِ ) % | | أرادَ بالقَطِيع هنا السَّوط ، ألا تَراُه | يَقولُ بَعْدَ هذا : | % ( مِنْ بَعْدِ ما اعتَلَّت عليَّ مَطِيَّتِي % | فَأَزحْتُ عِلَّتَها فَظَلَّتْ تَرْتَمِي ) % | | يقول : أَزَحْتُ عِلَّتَها بضَرْبِي لها . | | ( وقد أَصْرَم ) الرجلُ إصرامًا : إذا | ساءَت حَالُه وفيه تَماسُكٌ . والأصلُ | فيه أنه بَقِيَت له صِرْمَةٌ من المَالِ أي : | قِطْعَة . |

| | ( و ) الصُّرَام ( كَغُراب : الحَرْب ) ، | اسم من أسمائها . نقله الجوهريُّ | عن الأصمعيّ ( كَصُرام كَقَطامِ ، و ) | أيضًا من أَسْماءِ ( الدَّاهِيَة ) ، وَأنْشَدَ | اللِّحياني للكُمَيْت : | % ( مآشِيرُ مَا كَانَ الرَخاءُ حُسافَةٌ % | إِذا الحَرْبُ سَمَّاهَا صُرامُ المُلَقِّبُ ) % | | قال الأصمَعِيّ : يَقولُ هم مآشِيرُ ما | كَانُوا في رَخَاء وَخِصْب ، وهم | حُسافَةٌ ما كَانُوا في حَرْب . | والحُسافَةُ : ما تَناثَر من التَّمْر الفَاسِد . | | ( و ) الصُّرامُ : ( آخِرُ اللَّبَن بَعْدَ | التَّعزيرْ إذا احْتَاجَ إليه الرَّجُل ) حَلَبَه | ( ضَرُورَةً ) ، كذا نص الصِّحاح ، | ( وفي المَثَل ) قال بِشْر : | % ( ألا أَبْلِغْ بَنِي سَعْدٍ رَسُولاً % | وَمَوْلاَهُم فقد ( حُلِبَت صُرامُ ) % | | ضُبِط بالوَجْهَيْن : قال الجَوْهَرِيّ | | ( أي : بَلَغ العُذْرُ آخِرَه ) ، قال : | وهذَا قَولُ أَبِي عُبَيْدَة ، قال ابنُ بَرِّيّ | في قَوْل بِشْر : فقد حُلِبَتْ صُرامُ ، | يُرِيدُ النَّاقَة الصَّرِمَةَ التي لا لَبَنَ لها ، | قال : وهذا مَثَلٌ ضَرَبَه ، وجَعَلَ | الاسْمَ مَعْرِفَة يُرِيد الدَّاهِيَة . قال : | وقَولُ الكُمَيْت يُقَوِّي قَولَ الأصمَعِيّ | الذي تَقدَّم . | | ( و ) من المَجازِ : ( جَاء صَرِيمَ | سِحْر ) بِكَسْر السِّين ( أي : خَائِبًا | يَائِسًا ) ، وفي نُسْخَة : آيسًا . قال : | % ( أَيَذْهَبُ ما جَمَعْتُ صَرِيمَ سَحْرٍ % | طَلِيقًا إِنّ ذَا لَهُوَ العَجِيبُ ) % | | أي : أيذْهَبُ ما جَمَعْت وَأَنَا يائِسٌ | منه . | | ( وسًّمَّوْا صُرَيْما ) وصِرْمَى ( كَزُبَيْر | وذِكْرَى ) . ومن الأَخير : أبو الحَسَن |

| ابنُ صِرْمَى المُحدِّث المَشْهور ، ومن | الأَوَّل صُرَيْم بنُ سَعِيد بنِ كَعْب أَبُو | بَطْن من قُضاعَة ، وصُرَيْمُ بنُ | وَائِلَة بنِ كَعْب : بَطْنٌ من تَيْم الرَّبابَ . | | ( وَأَصْرُم الشَّقَرِيُّ ) مُحَرَّكَة : الذي | سَمَّاه النَّبِي [ & ] | زُرْعَة تَفَاؤُلاً . ( وَأَصْرَمُ أَوْ ) هو | ( أُصَيْرِم الأَشْهَلِيّ ) الأَنْصَارِيّ ، | ( واسمُه عَمْرُو بنُ ثَابِت : صَحَابِيَّان ) | رَضِي اللهُ تَعالَى عَنْهُما . | | ( و ) يُقالُ : ( هو صَرْمُةٌ من | الصَّرَمات ) مُحَرَّكة ( أي : بَطِيءُ | الرُّجُوع من غَضَبهِ ) ، وهو مجاز . | | [ ] وَمِمّا يُسْتَدْرَكُ عَلَيْه : | | قال سِيبَوَيْه : وقالوا للصَّارِم | صَرِيم كما قالوا ضَرِب قِداح | للضَّارِب . | | والصُّرم بالضَّم : الهِجران ، | والقِطْعة . | | والمُصَارَمة : المُهَاجَرة وقَطْع | الكَلاَم . وتُصْرِيمُ الحِبال : | تَقْطِيعُها ، شُدِّد للكَثْرة . وصَرمْت | أُذنَه وصَلَمْت بِمَعْنًى وَاحِد . | والصَّرِيمُ : الَّذِي صُرِمَت أُذُنُه | والجَمْع صُرم بالضَّم . وَأَدْبَرَتِ | الدُّنْيا بِصَرْمٍ ، أي : بانْقِطاع | وانْقَضاءٍ ، والصُّرُومَةُ والصَّرامَة : | القَطْ ، ع . وأمر صَرِيم : معتزم . | أنشد ابن الأعرابي : | % ( ما زَالَ في الحُوَلاَءِ شَزْرًا رائِغًا % | عند الصَّرِيم كَرَوْغَةٍ من ثَعْلَبِ ) % | | ورجل صَارِمٌ وصَرَّام وصَرُومٌ . | قال لَبِيد : | % ( فاقطَعْ لُبانَةَ مَنْ تَعَرَّضَ وَصْلُه % | وَلَخَيْرُ وَاصِلِ خُلَّةٍ صَرَّامُهَا ) % | | وقوله تعالى : ! 2 < إن كنتم صارمين > 2 ! | أي : عازِمين على صَرْم النَّخْل . |

| | ورَجُلٌ صَرَامَة : مُسْتَبِدٌّ بَرَأْيِه مُنْقَطِع | عن المُشاوَرَة . وقيل : مَاضٍ في | أُمورِه ، وُصِف بالمَصْدر ، وهو مجاز . | | والصَّرِيمُ : الكُدْسُ المَصْرُوم من | الزَّرع ، وَنَخْل صَرِيمٌ : مَصْرُوم . | | والصُّرْمَةُ بالضَّمّ : ما صُرِم من | النَّخْلِ عن اللَّحياني . وقد يُطْلَق | الصِّرامُ على النَّخْل نَفْسه ؛ لأنَّه | يُصْرَم ، ومنه الحَدِيث : لَنَا من | دِفْئِهم وَصِرَامِهِم أَي : نَخْلِهم . | | وفي الصَّحاح : صَرِيمَةٌ مِنْ غضًى | وسَلَم أي : جَماعةٌ منه . وفي | المُحْكَم أي : قِطْعَة منه . زَادَ : | ونَخْل كَذلِك ، قال : وكذلك صِرْمة | من سَمُرٍ وَأَرْطَى . | | والمُصْرِمُ : صاحِبُ الصِّرمِة من | الإِبِل . | | وصَرِيمَا اللَّيْلِ : أَوَّلَه وآخِرُه ، | وَهكَذا رُوِي بَيْت بِشْر : | % ( تكشَّف عن صَرِيمَتِه الظَّلامُ % ) % | | والصِّرمةُ : قِطْعَة من فِضَّة مَسْبُوكَة . | | والصُّرَيْمَةُ كَجُهَيْنَة : قَطْعَة من | الإِبِل . | | وتَركتُه بِوَحْشِ الأَصْرَمَيْن ، حَكَاه | اللّحياني ولم يُفَسِّره . قال ابنُ | سِيدَه : وعِنْدِي أَنَّه يَعْنِي الفَلاةَ . | وقال الزَّمَخْشَرِيُّ : أي بِمَفَازةٍ | لَيْس فيها إلا الذِّئْبُ والغُرابُ ، | وإليه أَشارَ الرَّاجِز : | % ( هذا أحقُّ مَنْزِلٍ بركّ % | الذِّئبُ يَعْوِي والغُرابُ يَبْكِي ) % | | والصّرّامُ : مَنْ يَبِيع الصِّرْم ، وهو | الخُفُّ المُنَعَّل . وَهكَذا نُسِب أبو | الحَسَن مُحَمَّدُ بنِ خَلَف بنِ عِصام | البُخارِيّ المُحَدِّث . | | وتَصَرَّمَت السَّنَة : انْقَضَت . | وانْصَرَم الشِّتاءُ : انْقَضَى . | | وهو صَريم سَحْرٍ على هذَا الأمر | أي : مُتْعَب حَرِيصٌ عليه ، وهو مَجاز . |

|

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR yok19.811 harf
صَرَمَهُ 1 صَرَمَهُ ذ , (S, M, Mgh, Msb, K,) aor. صَرِمَ , (M, Msb, K,) inf. n. صَرْمٌ (S, M, Msb, K) and صُرْمٌ, (M, K,) or the latter is a simple subst., (M, Msb,) He cut it, syn. قَطَعَهُ, (S, M, Mgh, Msb,) in any manner: [i. e. it signifies also he cut it through; or he cut it off, or severed it; for thus the meaning of قَطَعَهُ is generally explained:] (M:) or it signifies [only] he cut it
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR2.029 harf
صَرَم صَرَم I ( n. ac. صَرْم 1 , صُرْم 3 ), a. Cut, cut off, severd; plucked, gathered ( fruit ). b. Interrupted, cut short. c. Broke, snapped ( cord ). d. Stayed, resided, sojourned ( with ). صَرُمَ صَرُمَ U ( n. ac. صَرَاْمَة 22t , صُرُوْمَة 27t ), a. Was brave, courageous; was determined, energetic, enterprising. b. [ coll. ], Was stern, austere, unbending. صَرَّمَ صَرَّمَ II ,
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR yok30.787 harf
صرم صَرَمَ - يَصْرِمُ - صَارِم- صَارِمِيْن - صَرِيْم صَرَمَ - يَصْرِمُ + كائن + شيئاً: يقطعه ليأخذه وينتفع به: يقطع غصناً أو ثمراً من على شجر أو نبت باستخدام سيف أو سكين أو منشار أو منجل أو ما شابه ثم يأخذه لينتفع به صَارِم: اسم فاعل صفة مشبهة من " صَرَمَ - يَصْرِمُ " صَارِمِيْن: جمع " صَارِم " صَرِيْم: على وزن " فعيل " اسم فاعل مبالغة بمعنى
Tamamını oku

Sîgalar(3)

Mücavir kökler8 mücavir (12 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. صبح

    2 ortak ayet · Tan demektir

  2. حرث

    1 ortak ayet · Hars ekin demektir

  3. غدو

    1 ortak ayet · Ğida, Sabah yemeği, kahvaltı demektir

  4. قسم

    1 ortak ayet · Kasem sad ile gövdesi kopmuş ağacın yerinde duran köküdür

  5. بلو

    1 ortak ayet · Biley taşı

  6. صحب

    1 ortak ayet · Sahafe sahifa üzerine yazı yazılmış veya şekil çizilmiş…

  7. جنن

    1 ortak ayet · Bahçe demektir

  8. كون

    1 ortak ayet · Kevn, tepe demektir

Geçtiği ayetler(3)

  1. أَنِ اغْدُوا عَلَى حَرْثِكُمْ إِنْ كُنْتُمْ صَارِمِينَ

    DevşirenlerMahsullerinizi devşirecekseniz erkence çıkın, diye.

Sîga sayfası: كَالصَّرِيمِ
Sîga sayfası: لَيَصْرِمُنَّهَا

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökصرم
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerقطع, جذذ, قطف
Zıt Kökوصل
Çekirdek Özet 1Bir şeyi kökünden veya dalından kesin ve nihai bir biçimde koparıp ayırmak
Çekirdek Özet 2Meyve ve mahsulü devşirme kastıyla kesin bir kararlılıkla hareket etme ve aniden bütünüyle mahrum kalıp yok olma
Çekirdek Özet 3Paylaşmayı ve hakkı kesme kastının nimetin kendisini kökünden koparan ilahi bir kesintiye yol açması
Kritik Hata RiskiKelimenin yalnızca basit bir bağbozumu veya sıradan bir hasat olarak görülüp taşıdığı kesin koparma, kökten ayırma ve payı kesme cüretinin gözden kaçırılması

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
صرSıkıştırma, daraltma, ses ve gerilimle bağlama veya sınırlandırma; صرر, صرع, صرف, صرخ köklerinde olduğu gibi gerilimli ve sert bir kuşatma veya yön değiştirme hareketiمÇekirdekteki gerilim ve sıkıştırma hareketine mim harfinin toplayıcı ve tüketici kapanış karakteri eklenerek koparmanın kesinleşmesi, bağın tam olarak kesilmesi ve ayrılığın nihai hale gelmesi sağlanmıştır

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
صOlta veya av aleti; yakalama, daraltma, sıkıştırmaNesneye odaklanma, onu dış dünyadan yalıtarak kendi tasarrufuna alma hamlesi
رİnsan başı; başlangıç, yöneliş, iradi hareketİradenin bir karara kilitlenmesi, zihinsel azim ve eylemin yönünün belirlenmesi
مSu veya sıvı kütlesi; kuşatıcı toplanma, kapanma ve son bulmaHareketi nihai sınırına ulaştırma, bağlantıyı tamamen kesip kendi içine kapatma
صرمBir nesneyi hedef alarak iradi bir yönelişle kavramak ve bağlantısını bütünüyle kesip ayırmakKökün bütünü, zihinsel azimle birleşen fiziksel bir koparışı, bağın geri dönülmez şekilde sonlandırılmasını ifade eder

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamHurma salkımını veya meyveyi dalından kökten kesip ayırmak (صِرَام); ipi veya ilişkiyi bir daha birleşmeyecek şekilde kesip koparmak (قَطْعٌ بَائِنٌ)
Cahiliye şiiri kullanımıBişr b. Ebî Hâzim bir beytinde son raddeye varan ve kesintiye uğrayan durumu ifade etmek için şöyle der: ألا أبلغ بني سعد رسولا / ومولاهم فقد حلبت صرام
Erken Arapça kullanımİki kişi arasındaki bağın ve konuşmanın tamamen koparılması anlamında هجران ve قطيعة karşılığı kullanılmış; ayrıca gecenin gündüzü, gündüzün de geceyi kesip ayırması sebebiyle her iki vakte de صريم adı verilmiştir

Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Kitābü’l-ʿAyn, Lisān al-ʿArab ve Asās al-Balāgha.

Sami etimolojik katman

Arapça صرم kökü, Sami dil ailesinde belirgin bir kesme, dilimleme, biçme ve nihai olarak koparma çekirdeğiyle temsil edilir. Kuzeybatı Sami dillerinde ve İbranicede bu kök doğrudan aynı dizilimle yaygın olmasa da, ses denkliği ve semantik paralellik bakımından kökten kesme, kemirme veya deriyi/kabuğu ayırma anlamlarını taşıyan formlarla akrabadır. Doğu Sami kolunda (Akadca) sert nesneleri kesme ve biçme eylemlerinde kullanılan benzer sert sessiz dizilimleri mevcuttur. Güney Sami sahasında, bilhassa Arapça ve Eski Güney Arapçada kök, tarımsal hasat (özellikle hurma devşirme) ile insani ilişkilerdeki nihai kopuşu (boykot ve terk etme) birleştiren özgün bir anlam genişlemesine uğramıştır. Kökün asli semantik omurgası, kesilen parçanın artık geriye bağlanamayacak biçimde bütünden ayrılmasıdır.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, David Cohen ve klasik Arap leksikografisi.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönصرم kökünün türevleri: صَرْم, صَرِيمَة, صَارِم, إِصْرَامHurma kesimi gibi tarımsal somut bir eylemden, azim ve kesin kararlılık gibi soyut zihinsel durumlara ve nihai ayrılığa aktarılmıştırKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiBatı ve Güney Sami varyantlarında kesme ve ayırma semantiğiHurma devşirme ve kesin koparma manaları Güney Sami/Arap yarımadası bağlamında kurumsallaşmıştırGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik dillerde sert kesme fiilleriBiçme, koparma ve uç alma kökleriyle uzak fonosemantik örtüşmeler mevcutturMuhtemel

Kaynak Maqāyīs al-Lugha ve ilgili Sami karşılaştırmalı sözlükleri.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
صرمAnlamlıKesmek, koparmak, hasat etmekMeyveyi dalından veya ilişkiyi temelinden kesin olarak kesmekHedef kök; Kur'an'da geçer
صمرAnlamlıKatılaşmak, kokuşmak, donmakSıvının veya sütün donup katılaşması, suyun kokmasıKur'an'da geçmez; donukluk ve toplanma bildirir
رصمAnlamlıSağlamlaştırmak, iz bırakmakBir şeyi iyice pekiştirmek veya mühürlemekKur'an'da geçmez
رمصAnlamlıGöz pınarında çapak birikmesiGöz sıvısının kuruyup birikmesiKur'an'da geçmez
مصرAnlamlıSınır koymak, sağmak, şehir kurmakİki şey arasını ayırmak, sütü damla damla sonuna kadar sağmakKur'an'da geçer; sınırlandırma ve ayırma ortaklığı taşır
مرصAnlamlıSıyırmak, koparmak, çimdiklemekTüyü veya deriyi yüzeyden çekip koparmakKur'an'da geçmez; yüzeyden koparma yönüyle ilişkilidir

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
صرمMerkezKesme ve koparmaNihai ve geri dönüşsüz biçimde, bağını bütünüyle kopararak ayırmakHem meyveyi dalından devşirme hem de ilişkiyi ebediyen kesme
قطعKomşuGenel kesmeBir bütünü ikiye ayırmakAyrılığın nihai olması veya olmaması şart değildir
جذذKomşuParçalayarak kesmeSertçe kırıp ufalamak, kökünden biçmekNesnenin kırılıp kırıntı haline getirilmesi baskındır
قطفKomşuMeyve toplamaOlgunlaşmış meyveyi dalından nazikçe veya olağan şekilde koparmakMahsul alma gayesi vardır, kökten koparma veya düşmanlık içermez
وصلZıtBirleştirme ve bağlamaİki ucu veya nesneyi birbirine bitiştirip aradaki irtibatı sürdürmekKesmenin ve bağları koparmanın tam karşıtıdır

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaصرمKesip koparmak, hasat etmek, ilişkiyi kesmekHem fiziksel hasadı hem de kesin kararlılıkla bağı koparmayı içerirKesin
Latinceabscidere, decerpereKesip ayırmak, koparmakAbscidere kesin kesmeyi, decerpere meyve devşirmeyi karşılar; kökün azim ve gece anlamını dışarıda bırakırGüçlü
İngilizceto sever, to harvest ruthlessly, to cut offKökten koparmak, acımasızca hasat etmekSever kopuşun kesinliğini verir; tek başına tarımsal devşirme boyutunu eksik bırakırGüçlü
Almancaabschneiden, aberntenKesip ayırmak, hasat etmekAbschneiden kesin kopuşu, abernten mahsulü toplamayı karşılarGüçlü
Fransızcatrancher, récolter, rompreKesip atmak, hasat etmek, bağ koparmakTrancher kararlılık ve keskinliği, rompre ilişkiyi koparmayı karşılarGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Wörterbuch ve Lane's Lexicon.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
لَيَصْرِمُنَّهَاKesin bir kararla sabah erkenden devşirmek, meyvesini toplamakBahçe sahiplerinin yoksulların payını engellemek amacıyla sabah erkenden mahsulü toplama yemini (Kalem 68:17)
كَالصَّرِيمِYanıp kül olmuş, simsiyah kesilmiş, kökünden koparılmış kara gece gibiBahçenin ilahi bir felaketle simsiyah, çorak ve mahsulü bütünüyle yok edilmiş hale gelmesi (Kalem 68:20)
صَارِمِينَDevşiriciler, mahsulü kesip toplamaya kararlı olanlarSabah erkenden kimseye haber vermeden bahçeyi hasat etmeye azmetmiş kişiler (Kalem 68:22)

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİlahi ceza ve niyet ilişkisiHenüz fiilen engelleme gerçekleşmeden sırf azim ve niyet yüzünden bahçenin helak edilmesinin adaletiGünaha kesin azmetmenin (azm-i musammem) ahlaki ve ontolojik sorumluluğu
FıkıhZiraat ve yoksul hakkı (hasat vakti)Hasat günü yoksula pay vermekten kaçınma hilesinin batıl oluşu ve doğurduğu tazmin/mesuliyetMahsul devşirme zamanı yoksulun hakkını kesmenin (صرام) haramlığı
Tefsirصرم ve صريم kavramlarının tasviriBahçenin gece gibi kararması veya biçilmiş tarlaya dönmesi arasındaki lügavî ve semantik farklarİnsan niyetindeki kesme arzusu ile ilahi takdirin bağı kökten kesişi arasındaki tenasüp
HadisMüslümanların ilişkisini kesmesi (müsârame)Müminin din kardeşiyle üç günden fazla ilişkisini kesmesinin (لا يحل لمسلم أن يصارم) yasaklanmasıDargınlık, küslük ve bağları nihai olarak koparma yasağı

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniNimet ve şükür dengesiHakkı kesmenin ilahi mahrumiyet doğurmasıNimetin akışını korumaNimetten hak sahiplerine düşen payı kesmeye azmetmek, nimetin kökünden kesilmesine yol açarKesin
İlmiİrade ve eylem ilişkisi (Sarîme)Şüpheyi kesip atan kesin kararHarekete geçirici azimTereddüt ve gevşekliği kesip amele dönüştüren zihinsel netlikGüçlü
SiyasiToplumsal sözleşme ve adaletZayıfları sistem dışına itme girişimini engellemeSosyal dengenin muhafazasıGüçlülerin ortaklaşa hareket ederek kamusal payı zayıflardan kesmesi düzeni çökertirGüçlü
İktisadiHasat ve zekat/infak hukukuTekelci hasat ve yoksulu dışlamaKaynakların dolaşımını sağlamaMalı yalnızca kendi tekeline almak için gizlice hasat etmek bereketi kökünden tüketirKesin

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerAyrık kesinti (Dirac delta fonksiyonu / Süreksizlik noktası)Bir fonksiyonun veya akışın belirli bir anda sıfıra düşürülerek sürekliliğinin ani bir darbeyle kesilmesi ve sistemin çökmesiGüçlü
Beşeri bilimlerSosyal dışlama ve boykot (Ostrasizm)Bir grubun diğer bir zümreyle olan iktisadi ve insani bağları tek taraflı bir kararla bütünüyle kesip onları yokluğa terk etmesiKesin

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökün Kalem suresindeki kullanımının yalnızca sıradan bir meyve toplama faaliyeti zannedilmesi
Kur'an içi daha geniş anlamKök, sadece fiziksel hasadı değil; arkasında yoksulun payını kesme niyetini, bu niyetin doğurduğu katı azmi ve sonuçta bahçenin kapkara bir geceye dönerek kökten kesilmesini kuşatır
Yanlış anlamanın doğuracağı hataBahçe sahiplerinin helakinin meşru bir hasat eyleminden ötürü olduğu yanılgısına düşülmesi; asıl suçun infakı ve zayıfların hakkını kesin olarak kesme cüreti olduğunun gözden kaçması

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'da sadece Kalem suresindeki bahçe sahipleri (ashâbü'l-cenne) kıssasında geçerek, bencilce biriktirme ve hak kesme eyleminin nasıl bir varoluşsal yok oluşa (sarîm) yol açtığını dramatik bir semantik döngüyle gösterir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?İktisadi ahlak, infak yükümlülüğü ve niyetin ilahi takdir karşısındaki acziyetini anlatan Kalem 68:17-33 ayet grubunda belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?İnsanın niyet düzeyinde dahi olsa mülkü mutlak sahiplenip muhtaçların payını kesmeye kalkışmasının meşru bir tasarruf sayılamayacağını, bu tür bir kesintinin bizzat mülkün mahvına sebep olacağını öğretir.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamMeyvenin veya hurmanın dalından koparılması, ipin ve bağın kesilip bütünden tamamen ayrılması.
  • Soyut anlamBir konuda tereddütleri kesip kesin kararlılık göstermek; zayıflarla ve muhtaçlarla olan ahlaki ve insani bağı kökten koparmak.
  • Sistematik karşılıkİktisadi ve ahlaki akıştan pay kesme iradesinin, nimeti tamamen kurutan ilahi bir kopuşa ve mutlak karanlığa dönüşmesi.
  • LaTeX modeliA→  δ  ∅  ⟺  lim⁡t→t0C(t)=0  ⟹  R=∅
  • LaTeX açıklaması

Burada A, bahçe sahiplerinin sahip olduğu başlangıçtaki mahsul ve imkânlar kümesini temsil eder. δ operatörü, infakı ve yoksulun payını kesmeyi hedefleyen ani ve kesin kararlılık (azm-i sarîm) eylemidir. C(t), sistemdeki bağ ve merhamet akışının zamana bağlı fonksiyonudur; bu akış t0 anında sıfıra ulaştığında (lim⁡C(t)=0), sonuç durumu olan R, bütünüyle mahrum kalınmış ve simsiyah kesilerek sıfırlanmış boş kümeyi (∅, yani es-sarîm durumunu) ifade eder.

Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ص