صوف

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ص-و-ف1 sîga, 15 mücavir kök, 1 ayet, 1 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.نعمخففقومصوفأَصْوَافِهَاظعنسكنوبرمتعجلدشعرألهجعل

KökSîga 1Ayet 1Sure 1Mücavir 15

▶ Ağı aç (3B)

صوف

ص - و - ف

KÖK
  • 1 geçiş
  • 1 ayet
  • 1 sîga
  • 12 sözlük

Kur'an'daki karşılığı: Onun yünleri

Notlarım

Sözlükler(12)

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR2.853 harf
باب الصاد والفاء و و ا ي ء معهما ص و ف، و ص ف، ص ف و، ف ي ص، ص ي ف، ف ص ي، أ ص ف مستعملات صوف: الصُّوفُ للضَّأْن وشِبْهِهِ، وكَبشٌ صافٌ ونَعجةٌ صافةٌ، وكبشٌ صُوفانيٌّ ونَعجة صوفانيّةٌ. وزغبات القَفَا تُسَمَّى صوفةَ القفا. ويقال لواحدة الصوف صوفة وتُصَغَّر صُوَيفةٌ. والصُّوفانةُ: بَقْلةٌ زَغْباءُ قصيرة. وصوفةُ اسمُ حَيٍّ من تَميم، وآل صوفان الذين كانوا يُجيزون الحُجّاج من عَرَفات، يقُول أحدُهم
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR581 harf
الصِياحُ: الصوت. تقول: صاحَ يَصيحُ صَيْحاً وصَيْحةً وصِياحاً وصُياحاً وصَيَحاناً. والمُصايَحَةُ والتَصايُحُ: أن يصيح القَوْمُ بعضهم ببعض. والصَيْحَةُ: العَذابُ. وأصُله من الأوَّل. وقولهم: لَقيتُهُ قَبْلَ كلِّ صَيْحٍ ونَفْرٍ. فالصَيْحُ: الصِياحُ، والنَفْرُ: التَفَرُّقُ، وذلك إذا لَقيتَه قبل طلوع الفجر. ابن السكيت: يقال غضِبَ من غير صَيْحٍ ولا نَفْرٍ، أي من غير قليل ولا كثير. وأنشد: كَذوبٌ مَحولٌ
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR7.226 harf
ص ف ( و ا ى ء ) صوف ، صيف ، صفا ، وصف ، فيص ، فصا ، أصف . صوف : قال اللّيث : الصُّوفُ للضَّأن وما أشْبَهَه . ويقالُ : كَبْشٌ صافٌ ، ونَعْجَةٌ صائِفَة . أبو عُبَيْد عن الكسائيّ : كَبْشٌ أَصْوَفُ وصَوِفٌ مِثالُ فَعِل وصائفٌ وصافٌ ، كلُّ هذا أن يكون كثيرَ الصُّوف . وأخبرَني المنْذِرِيُّ عن أبي الهَيْثم ، يقال : كبشٌ صائِفٌ وصافٌ ، كما يقال : جُرُفٌ هَائرٌ وهارٍ على القَلْب . وقال اللَّيث : كبشٌ
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR8.738 harf
(باب الصاد والواو وما يثلثهما) (صوي) الصاد والواو والياء أصلٌ صحيحٌ يدلُّ على شدّةٍ وصَلابة ويُبْس. عن ابن دريد([1]): "صَوَى الشَّيء، إذا يَبِس، فهو صاوٍ. ويقال صوِيَ يَصوَى". والصَّوَّانُ: حجارةٌ فيها صلابة. وربَّما استُعِير من هذا وحُمِلَ عليه فقيل صَوَّيْت لإِبلي فَحْلاً، إذا اخترتَه لها. ولا يكون الاختيارُ وحدَه تصويَةً، لكن يُصنَع لذلك حتَّى يقوَى ويصلُب. قال: * صَوَّى لها ذا كِـَدْنَةٍ
Maddenin bağlantısı

(باب الصاد والواو وما يثلثهما) (صوي) الصاد والواو والياء أصلٌ صحيحٌ يدلُّ على شدّةٍ وصَلابة ويُبْس. عن ابن دريد([1]): "صَوَى الشَّيء، إذا يَبِس، فهو صاوٍ. ويقال صوِيَ يَصوَى". والصَّوَّانُ: حجارةٌ فيها صلابة. وربَّما استُعِير من هذا وحُمِلَ عليه فقيل صَوَّيْت لإِبلي فَحْلاً، إذا اخترتَه لها. ولا يكون الاختيارُ وحدَه تصويَةً، لكن يُصنَع لذلك حتَّى يقوَى ويصلُب. قال: * صَوَّى لها ذا كِـَدْنَةٍ جُلْذيَّا([2]) * وهذا مشتقٌّ من التَّصوية في الشتاء، وذلك أن يُيَبَّس أخلافُ الشَّاة ليكون أسمَنَ لها. يقال صَوَّاها أصحابُها. ومن الباب الصُّوَى، وهي الأعلام من الحجارة. وقول من قال إنّها مُخْتَلَف الرِّياح فالأعلام لا تكون إلاّ كذا. قال: * وَهَبَّتْ له ريحٌ بمختلَفِ الصُّوى([3]) * (صوب) الصاد والواو والباء أصلٌ صحيحٌ يدلُّ على نزولِ شيءٍ واستقرارِهِ قَرَارَه. من ذلك الصَّوَابُ في القول والفعل، كأنَّه أمرٌ نازلٌ مستقِرٌّ قرارَه. وهو خلاف الخطأ. ومنه الصَّوْب، وهو نزول المطر. والنازل صَوبٌ أيضاً. والدّليلُ على صحّة هذا القياس تسميتُهم للصَّواب صَوْباً. قال الشاعر([4]): ذَرِيني إِنَّما خطئي وصَوبِي *** عليَّ وإِنَّما أَنفقتُ مالِي([5])ويقال الصَّيِّب السّحاب ذو الصَّوْب. قال الله تعالى: ﴿أَوْ كَصَيِّبٍ مِنَ السَّمَاءِ﴾ [البقرة 19]. والصَّوْب: النُّزول. قال: فَلَسْتَ لأنسيٍّ ولكن لملأَكٍ *** تَنَزَّلَ من جوِّ السَّماءِ يَصوبُ([6])ويقال للأمر إذا استقرَّ قرارَه على الكلام الجارِي مَجْرى الأمثال: "قد صابت بِقُرّ". قال طرَفة: سادراً * أحسَبُ غَيِّي رشَداً *** فتناهيتُ وقد صابَت بِقُرّْ([7])والتَّصويب: حَدَب في حَدور، لا يكون إلاَّ كذا. فأمَّا الصُّيَّابة فالخِيار من كلِّ شيء، كأنَّه من الصَّوب، وهو خالصُ ماءِ السَّحاب، فكأنَّها مُشْتقّةٌ من ذلك. (صوت) الصاد والواو والتاء أصلٌ صحيح، وهو الصَّوت، وهو جنسٌ لكلِّ ما وَقَرَ في أُذنِ السَّامعِ. يقال هذا صوتُ زَيد. ورجل صيِّت، إِذا كان شديدَ الصَّوت؛ وصائتٌ إذا صاحَ. فأمَّا قولهم: [دُعيَ([8]) ] فانصات([9])، فهو من ذلك أيضاً، كأنه صُوِّتَ به فانفَعل من الصَّوت، وذلك إِذا أجاب. والصِّيت: الذِّكر الحسَن في النَّاس. يقال ذهب صِيتُهُ. (صوح) الصاد والواو والحاء أُصَيْلٌ يدلُّ على انتشارٍ في شيء بعد يُبْس. من ذلك تصوَّحَ البقلُ، وذلك إِذا هاجَ وانتثرَ بعد هَيجه. وصوَّحتْه الرِّيح، إذا أيبسَتْه وشقَّقته ونثَرتْه. قال ذو الرمة: وصَوّح البَقْلَ نَآّجٌ تجيءُ به *** هَيْفٌ يمانيةٌ في مرّها نَكبُ([10])ومن الباب أنَّهم يسمُّون عَرَق الخيل الصُّوَاح. فإن كان صحيحاً فلا يكون إلاَّ إذا يَبِس، ويُسمُّونه اليبيس يبيس الماء. قال الشاعر في الصُّواح: جَلَبْنا الخيل دامِيةً كُلاَها *** يُسَنُّ على سنابكها الصُّواحُ([11])ثم يقال تصوَّح الشعَر، إذا تشقَّقَ وتناثر. ومما يجوز أن يُحمَل على هذا القياس الصُّوح: حائط الوادي، وله صُوحانِ. وإِنّما سُمِّيَ صُوحاً لأنَّه طينٌ يتناثر حتّى يصير ذلك كالحائط. (صور) الصاد والواو والراء كلماتٌ كثيرةٌ متباينة الأصول. وليس هذا الباب ببابِ قياسٍ ولا اشتقاق. وقد مضى فيما كتبناه مثله([12]). ومما ينقاس منه قولُهم صوِرَ يَصْوَر، إذا مال. وصُرْت الشَّيءَ أُصُورُهُ، وأَصَرْتُه، إِذا أَمَلته إليك. ويجيء قياسُه تَصَوَّر، لِمَا ضُرِب، كأنًّه مال وسَقط. فهذا هو المنقاس، وسِوى ذلك فكلُّ كلمةٍ منفردةٌ بنفسها. من ذلك الصُّورة صُورة كلِّ مخلوق، والجمع صُوَر، وهي هيئةُ خِلْقته. والله تعالى البارئ المُصَوِّر. ويقال: رجلٌ صَيِّرٌ إذا كان جميل الصورة. ومن ذلك الصَّور: جماعةُ النَّخْل، وهو الحائش. ولا واحدَ للصَّوْر من لفظه. ومن ذلك الصُِّوار، وهو القَطيع من البقر، والجمع صِيران. قال: فَظَلَّ لصيران الصَّريم غَماغِمٌ *** يُدَاعِسُها بالسَّمْهرِيِّ المعلَّبِ([13])ومن ذلك الصُِّوار، صُِوار المِسْك، وقال قوم: هو ريحُهُ، وقال قوم: هو وعاؤه. ويُنشِدون بيتاً وأخلِقْ به أن يكون مصنوعاً، والكلمتان صحيحتان: إِذا لاح الصُِِّوار ذكرتُ ليلَى *** وأذكرُها إِذا نَفَحَ الصِّوارُ([14])ومن ذلك قولهم: أَجِدُ في رأسي صَوْرة، أي حِكَّة. ومن ذلك شيءٌ حكاه الخليل، قال : عصفور صَوَّار، وهو الذي إِذا دُعِيَ أجابَ. وهذا لا أحسبه عربيَّاً، ويمكن إنْ صحّ أن يكون من الباب الذي ذكرناه أوّلاً؛ لأنه يميل إلى داعِيه. فأمَّا شَعَر النّاصية من الفَرَس فإنه يسمى صَوْراً. وهذا يمكن أن يكون على معنى التشبيه بصَوْر النَّخل، وقد ذُكِرَ. قال: * كأنَّ عِرقاً مائلاً من صَوْرهِ([15]) * ويقال: الصَّارَةُ: أرض ذات شَجَر. (صوع) الصاد والواو والعين أصلٌ صحيح، وله بابان: أحدهما يدلُّ على تفرُّقٍ وتصدُّع، والآخر إناء. فالأوَّل قولُهم: تصوَّعُوا، إِذا تفرَّقوا. قال ذو الرُّمَّة: * تظَلُّ بها الآجالُ عَنِّي تَصَوَّعُ([16]) * ويقال : تصوّع شَعَره، إذا تشقق. كذا قال الخليل. وقال أيضاً: تصوَّعَ النَّبْت: هاج. ويقال انصاع القوم سِراعاً: مَرُّوا. فأمَّا الإناء فالصَّاع والصُّوَاع، وهو إناءٌ يشرب به. وقد يكون مكيالٌ من المكاييل صاعاً، وهو من ذات الواو، وسمِّيَ صاعاً لأنَّه يدور بالمَكِيل. ويقال إنَّ الكَمِيَّ يَصُوع بأقرانه صَوْعاً، إِذا أتاهم من نَواحيهم. والرَّجلَ يَصُوع الإبل. ومن الباب: الصَّاع، وهو بطنٌ من الأرض، في قوله: * بكَفَّيْ ماقِطٍ في صاعِ([17]) * ومنه صاعُ جؤجُؤِ* النَّعامة، وهو موضعُ صَدْرِها إِذا وضعَتْهُ بالأرض. (صوغ) الصاد والواو والغين أصلٌ صحيح، وهو تهيئة على شيءٍ على مثالٍ مستقيم. من ذلك قولهم: صاغ الَحَلْيَ يصوغُهُ صَوغاً. وهما صَوْغان، إِذا كان كلُّ واحدٍ منهما على هيئة الآخَر. ويقال للكذَّابِ: صاغ الكذبَ صَوغاً، إِذا اختلقَه. وعلى هذا تفسير الحديث: "كِذْبة كذَبَتْها الصَّوَّاغُون"، أراد الذين يصُوغُون الأحاديثَ ويَختلقونها. (صوف) الصاد والواو والفاء أصلٌ واحد صحيح، وهو الصُّوف المعروف. والباب كله يَرجِع إليه. يقال كبش أَصْوَفُ وصَوِفٌ وصائفٌ وصَافٌ، كلُّ هذا أن يكونَ كثيرَ الصُّوف. ويقولون: أخذ بصُوفَةِِ قَفاه، إذا أَخَذَ بالشَّعَر السائِل في نُقْرته. وصُوفةُ: قومٌ كانوا في الجاهليّة، كَانوا يَخْدُمون الكعبة، ويُجِيزون الحاجَّ. وحُكي عن أبي عُبيدةَ أنَّهم أفناء القبائل تجمَّعُوا فتشبَّكُوا كما يتشبَّك الصُّوف. قال: وَلاَ يَرِيمُون في التَّعريفِ مَوقِفَهم *** حتَّى يقالَ أَجِيزُوا آلَ صُوفانا([18])فأمَّا قولهم: صاف عن الشَّرِّ([19])، إذا عَدَل، فهو من باب الإبدال، يقال صَابَ([20]) إذا مال. وقد ذُكِر في بابه. (صول) الصاد والواو واللام أصلٌ صحيحٌ، يدلُّ على قَهْرٍ وعُلُوّ. يقال: صال عليه يَصُول صَولةً، إذا استطال. وصال العَيْر، إِذا حَمَلَ على العانة يَصُول صَوْلاً وصِيالاً. وحُكِيَ عن أبي زيد شيءٌ إن صحَّ فهو شاذٌّ. قال: المِصْول: هو الذي يُنقَع فيه الحنظلُ لتَذهب مرارتُه. (صوك) الصاد والواو والكاف كلمةٌ واحدةٌ. يقال لقيتُه أوَّل صَوْكٍ، أي أوّلَ وَهْلة. (صوم) الصاد والواو والميم أصلٌ يدلُّ على إِمساكٍ وركودٍ في مكان. من ذلك صَوم الصَّائم، هو إمساكُهُ عن مَطعَمه ومَشربه وسائرِ ما مُنِعَهُ. ويكون الإمساك عن الكلام صوماً، قالوا في قوله تعالى: ﴿إِنِّي نَذَرْتُ لِلرَّحمنِ صَوْماً﴾ [مريم 26]، إنَّه الإمساكُ عن الكلامِ والصَّمتُ. وأمَّا الرُّكود فيقال للقائم صائم، قال النابغة: خيلٌ صيامٌ وخيلٌ غيرُ صائمةٍ *** تحتَ العَجَاجِ وخيلٌ تَعلُك اللُّجُما([21])والصَّوم: رُكود الرِّيح. والصَّوم: استواء الشَّمس انتصافَ النَّهار، كأنَّها ركدت عند تدويمها([22]). وكذا يقال صامَ النَّهارُ. قال امرؤ القيس: * إذا صامَ النَّهارُ وهَجَّرَا([23]) * ومَصَامُ الفَرَسِ: موقِفه، وكذلك مَصَامَتُه. قال الشَّماخ: * إذا ما استافَ منها مَصَامَةً([24]) * (صون) الصاد والواو والنون أصلٌ واحدٌ، وهن كَنٌّ وحفْظ. من ذلك صُنتُ الشّيءَ أصونُه صوناً وصِيانة. والصُِّوان: صُِوان الثَّوب، وهو ما يُصان فيه. فأمَّا قولهم للفرس القائم صائن. فلَعلَّه أن يكون من الإِبدال، كأنّه أريد به الصَّائم، ثمّ أبدلت الميم نوناً. قال النابغة: وما حاولتُما بِقِيادِ خيلِ *** يَصونُ الوَردُ فيها والكُميتُ([25])وممّا شذَّ عن الباب الصَّوَّان، وهي ضربٌ من الحجارة، الواحدةُ صَوَّانة. --------------------- ([1]) الجمهرة (3: 91). ([2]) الكدنة، بضم الكاف وكسرها. والبيت للفقعسي، كما في اللسان (صوي). وأنشده في (جلذ)، بدون نسبة. ([3]) لامرئ القيس. وعجزه في الديوان 54 واللسان (صوي): * صبا وشمال في منازل قفال *. ([4]) هو أوس بن غلفاء، كما في اللسان (صوب). ([5]) كذا ورد إنشاده. وصوابه: "وإن ما أهلكت مال"، بالقافية المرفوعة الروي. وقبله كما في اللسان: ألا قالت أمامة يوم غول *** تقطع بابن غلفاء الحبال ([6]) قال ابن بري: "البيت لرجل من عبد القيس يمدح النعمان. وقيل هو لأبي وجزة يمدح عبد الله بن الزبير، وقيل هو لعلقمة بن عبدة". ([7]) ديوان طرفة 75. ([8]) التكملة من المجمل. ([9]) في الأصل: "وانصاتا"، صوابه من المجمل. ([10]) ديوان ذي الرمة 11 واللسان (صوح). ([11]) أنشده في اللسان (صوح) بدون نسبة. ([12]) أي في تباين أصوله. ([13]) البيت لامرئ القيس في ديوانه 87 واللسان (علب) بدون نسبة. ([14]) وكذا أنشده في المجمل واللسان بدون نسبة. ([15]) في اللسان (صور): كأن جذعاً خارجاً من صوره *** ما بين أذنيه إلى سنوره ([16]) صدره في الديوان 346: *عسفت اعتساف الصدع كل مهيبة* وفي اللسان (صوع): *عسفت اعتسافاً دونها كل مجهل *. ([17]) البيت للمسيب بن علس من قصيدة في المفضليات: (1: 60). وهو بتمامه: مرحت يداها للنجاء كأنما *** تكرو بكفي لاعب في صاع ([18]) البيت لأوس بن مغراء السعدي، كما في اللسان (صوف). ([19]) في الأصل: "الشعر"، وفي اللسان:"صاف عني شر فلان، وأصاف الله عني شره". ([20]) في الأصل: "صاف". ([21]) البيت في اللسان (صوم) وليس في قصيدته التي على هذا الروي في ديوانه 65 . وسيأتي في (علك). ([22]) في الأصل: "نديمها"، تحريف. وتدويمها: دورانها. ([23]) قطعة من بيت لامرئ القيس في ديوانه 97 واللسان (صوم). وهو بتمامه: فدعها وسل الهم عنك بجسرة *** ذمول إذا صام النهار وهجرا ([24]) قطعة من بيت للشماخ في ديوانه 67. وهو بتمامه. كروف إذا ما استاف منها مصامة *** له من ثرى أبوالهن نشوق. ([25]) البيت في اللسان (صون)، وليس في ديوان النابغة.

ـ

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR582 harf
- قال تعالى: ﴿ومن أصوافها وأوبارها وأشعارها أثاثا ومتاعا إلى حين﴾ [النحل/80]، وأخذ بصوفة قفاه، أي: بشعره النابت، وكبش صاف، وأصوف، وصائف: كثير الصوف. والصوفة (الصوفة: أبو حي من مضر، كانوا يخدمون الكعبة في الجاهلية ويجيزون الحاج، أي: يفيضون بهم. اللسان: صوف) : قوم كانوا يخدمون الكعبة، فقيل: سموا بذلك لأنهم تشبكوا بها كتشبك الصوف بما نبت عليه، والصوفان: نبت أزغب. والصوفي قيل: منسوب إلى لبسه الصوف،
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR742 harf
ص و ف فلان يلبس الصوف والقطن أي ما يعمل منهما‏.‏ وكبش صاف وصوفاني ونعجة صافة وصوفانية‏:‏ كثيرا الصوف‏.‏ وصاف الكبش بعد زمره يصوف ويصاف صوفاً‏.‏ ‏"‏ ولا أفعل ذلك ما بلّ بحر صوفة ‏"‏‏.‏ ويقال‏:‏ كان آل صوفة يجيزون الحاج من عرفات أي يفيضون بهم ويقال لهم‏:‏ آل صوفان وآل صفوان وكانوا يخدمون الكعبة ويتنسّكون ولعلّ الصوفية نسبوا إليهم تشبيهاً بهم في النسك والتعبد أو إلى أهل الصفة فقيل‏:‏ مكان
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR3.076 harf
الصُّوفُ للضأْن وما أَشبهه؛ الجوهري: الصوف للشاة والصُّوفةُ أَخص منه. ابن سيده: الصوفُ للغنم كالشَّعَر للمَعَزِ والوَبَرِ للإبل، والجمع أَصوافٌ، وقد يقال الصوف للواحدة على تسمية الطائفة باسم الجميع؛ حكاه سيبويه؛ وقوله: حَلْبانَةٍ رَكْبانةٍ صَفُوفِ، تَخْلِطُ بين وبَرٍ وصُوفِ قال ثعلب: قال ابن الأَعرابي معنى قوله تخلط بين وبر وصوف أَنها تباع فيشترى بها غنم وإبل، وقال الأصمعي: يقول تُسْرِعُ في
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR53 harf
* ص و ف * * الصُّوفُ * للشاة و * الصُّوفَةُ * أخص منه
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR4.271 harf
الصوف، بالضم: م معروف قال ابن سيده: الصوف للغنم كالشعر للمعز، والوبر للإبل، والجمع أصواف. وقد يقال: الصوف للواحدة على تسمية الطائفة باسم الجميع، حكاه سيبويه، وقال الجوهري: الصوف للشاة وبهاء أخص منه، وقول الشاعر: حلبانة ركبانة صفوف تخلط بين وبر وصوف قال ثعلب: قال ابن الأعرابي: أي أنها تباع فيشترى بها غنم وإبل، وقال الأصمعي: يقول: تسرع في مشيتها، شبه رجع يديها بقوس النداف الذي
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR8.164 harf
صَافَ 1 صَافَ ذ , (S, O, K,) aor. يَصُوفُ, (S, O,) inf. n. صَوْفٌ and صُؤُوفٌ; and صَوِفَ, (S, O, K,) inf. n. صَوَفٌ; (S;) He (a ram) had much صُوف [or wool], (S, O, K,) after having little thereof. (S, O.) -A2- صاف السَّهْمُ عَنِ الهَدَفِ, aor. يَصُوفُ and يَصِيفُ, (S, M, O, Msb, K,) inf. n. صَوْفٌ and صَيْفٌ and صَيْفُوفَةٌ, (O and K in art. صيف,) The arrow turned aside from the butt: (S, M, O,
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR975 harf
صَافَ صَافَ ( w ) U ( n. ac. صَوْف 1 , صُؤُوْف [ 27 ] ), a. Was woolly, laniferous; was shaggy. b. [ 'An ], Deviated, glanced from ( the butt: arrow ). صَوِفَ صَوِفَ A ( n. ac. صَوَف 4 ), a. see supra (a) . صَوَّفَ صَوَّفَ II , a. Spoke like a Sūfī, obscurely, enigmatically. أَصْوَفَ أَصْوَفَ IV a. [ 'An ], Averted from. تَصَوَّفَ تَصَوَّفَ V , a. Became a Sūfī, imitated the Sūfī;
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR yok21.033 harf
صوف صَافَ - يَصُوفُ (صَوِفَ - يَصْوَفُ) - صُوْف - أَصْوَاف صَافَ - يَصُوفُ (صَوِفَ - يَصْوَفُ) + الكائن: يكثر صوفه: يتجمع لديه عدد كبير من الزغب والشعيرات الصوفية الناعمة وتتشابك كالصوف صَافَ - يَصُوفُ + عدد من الكائنات: يتجمعون ويتشابكون كالصوف صُوْف: على وزن " فُعل": اسم فعل من " صَافَ - يَصُوفُ ": الصوف المعروف: المتجمع والمتشابك جماعات
Tamamını oku

Sîgalar(1)

Mücavir kökler15 mücavir (18 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. ظعن

    1 ortak ayet · Sizin göçünüz

  2. وبر

    1 ortak ayet · Ve onun tüyleri

  3. أثث

    1 ortak ayet · Eses hasır yapılan bitkidir

  4. جلد

    1 ortak ayet · Culud deri demektir

  5. خفف

    1 ortak ayet · Huff : Devenin kopmuş toynağı demektir

  6. حين

    1 ortak ayet · İna (Elif) sütün sağıldığı kap demektir

  7. شعر

    1 ortak ayet · Şuurunda olurlar

  8. بيت

    1 ortak ayet · Beyt ev demektir

  9. متع

    1 ortak ayet · Mut’a, üzerine ev eşyasını konduğu yüksekçe yer; sonra…

  10. سكن

    1 ortak ayet · “Sikkin” bıçak demektir

  11. نعم

    1 ortak ayet · "Neam" geviş getiren çift parmaklı hayvanların ortak adıdır

  12. جعل

    1 ortak ayet · Ceal sıcak tencerinin tutulması için kullanılan bez…

Geçtiği ayetler(1)

Sîga sayfası: أَصْوَافِهَا
  1. … الْأَنْعَامِ بُيُوتًا تَسْتَخِفُّونَهَا يَوْمَ ظَعْنِكُمْ وَيَوْمَ إِقَامَتِكُمْ وَمِنْ أَصْوَافِهَا وَأَوْبَارِهَا وَأَشْعَارِهَا أَثَاثًا وَمَتَاعًا إِلَى حِينٍ

    Onun yünleriAllah evlerinizi sizin için bir huzur ve sükun yeri yaptı ve size hayvan derilerinden; gerek göç gününde gerek konduğunuz günde hafifçe taşıyacağınız evler; yünlerinden, yapağılarından, kıllarından bir zamana kadar giyimlik, döşemelik ve ticaret kumaşı verdi.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökصوف
YapıÜçlü kök
Özel DurumEcvef (vâvî)
Bağlamsal Yakın Köklerوبر, شعر, غزل, لبس
Zıt Kökعري
Çekirdek Özet 1Koyun ve benzeri hayvanların derisini örten, birbirine kenetlenen yumuşak ve yalıtıcı yün dokusu
Çekirdek Özet 2İnsana barınma, örtünme, koruma ve taşınabilir ev eşyası sağlayan doğal ve bereketli bir hammadde nimeti
Çekirdek Özet 3Bireysel ve toplumsal yaşamda dış etkilere karşı yalıtım sağlayan, dokuma ve zanaat temelli ekonomik değer
Kritik Hata RiskiKelimeyi yalnızca kaba bir tekstil maddesi veya zühd simgesi sayıp Kur'an'daki medeniyet kurucu, yalıtıcı ve taşınabilir iktisadi değer boyutunu göz ardı etmek

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
صوBir araya toplanma, birikme, bükülme ve bir merkezde yoğunlaşarak dışarıya karşı set oluşturma hareketi; nitekim صوب (yağmurun odaklanıp dökülmesi), صوت (sesin toplanıp tınlaması), صور (şeklin sınırla belirginleşmesi) ve صوم (hareketi toplayıp tutma) köklerinde bu yoğunlaşma görülür.فDağılma, yayılma ve saçaklanma karakteri taşıyan ف harfinin eklenmesiyle, merkezde toplanan liflerin dışarıya doğru kabaran, birbirine kenetlenen ve yumuşak bir örtü katmanı oluşturan yün dokusuna (صوف) dönüşmesi sağlanmıştır.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
صOlta veya bitki filizi; yakalama, kenetlenme, sarılma ve birbirine tutunma
وÇengel veya çadır kazığı; iki şeyi birbirine bağlama, rabıta kurma ve devamlılık sağlama
فAğız açıklığı veya saçılma; dışa doğru açılma, yüzey oluşturma ve yayılma
صوفBirbirine kenetlenerek tutunan (ص) ve bağlayıcı bir irtibatla bitişen (و) liflerin, kabarıp yüzey örterek dışa doğru açılması (ف); birbirine dolaşık liflerden oluşan yün örtüsü

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamKoyunun bedenini saran, birbirine dolaşık ve sık liflerden oluşan yumuşak örtü; kaba kıl ve tüyden farklı olarak bükülmeye ve dokunmaya elverişli yün tabakası
Cahiliye şiiri kullanımıEvs b. Magrâ'nın beytinde Hac esnasında Arafat'tan insanları sevk eden ve kenetlenmiş kabile yapısıyla yüne benzetilen Âl-i Sûfe zikredilir: وَلاَ يَرِيمُون في التَّعريفِ مَوقِفَهم / حتَّى يقالَ أَجِيزُوا آلَ صُوفانا
Erken Arapça kullanımArap dilinde bir kimsenin ensesindeki kıvrımlı saç tutamından yakalanmasını ifade eden أَخَذَ بِصُوفَةِ قَفَاهُ deyimi ve tüylü yapısından ötürü الصُّوفَانَةُ adı verilen kısa bozkır bitkisi

Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.

Sami etimolojik katman

Sami dillerinde صوف kökü, özellikle Batı Sami dillerinde koyun yünü, boyanmış yün kumaş ve lifli dokuma malzemesi anlamıyla köklü bir yere sahiptir. İbranicede צוּף biçimi petek ve taşma anlamına gelirken, Aramice ve Süryanicede צופא / ܨܘܦܐ (ṣūpā) yün, yün yumağı ve yün lifi karşılığında kullanılır. Kökün Afro-Asyatik katmandaki ilksel çekirdeği, liflerin kıvrılarak birbirine tutunması ve kabarması hareketine dayanır. Doğu Sami kolunda (Akadca) yün için daha çok šīpātu kökü baskın olsa da Batı Sami havzasında ṣ-w-p / ṣ-w-f ses dizilişi doğrudan bükülebilir hayvan yününü imler. Arapçada bu kök, koyunun yününü (صوف), devenin ince tüyünden (وبر) ve keçinin sert kılından (شعر) titizlikle ayıran teknik bir dokuma ve örtü terminolojisine kavuşmuştur.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, HALOT, Lisān al-ʿArab.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönصوف kökünden türeyen kelimelerYün liflerinin birbirine dolanması, çok yünlü koç (كبش أصوف), ensedeki saç lülesi ve lifli çöl bitkisi anlamlarında somut kökKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiSüryanice ܨܘܦܐ (ṣūpā) ve Aramice צופא (ṣūpā)Yün lifi, işlenmiş yün tutamı ve yumuşak dokuma hammaddesi anlamında ortak Batı Sami varlığıGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiAkdeniz havzası dokuma terimleriAkdeniz antik ticaretinde yünlü dokumaları niteleyen bölgesel terimlerle kavramsal temas, doğrudan kökensel bağ sınırlıdırMuhtemel

Kaynak Payne Smith, Brown-Driver-Briggs, Maqāyīs al-Lugha.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
صوفAnlamlıYün ve lifli dokuKoyunun bükülmeye elverişli yün örtüsü ve bu örtüden yapılan eşyalarHedef kök; Kur'an'da geçer (Nahl 16:80)
صفوAnlamlıArılık ve durulukBir şeyin tortusundan, bulanıklığından arınması, seçkin ve berrak hale gelmesiKur'an'da geçer; saflık ve arılık ortak kök nüansı taşır
وصفAnlamlıNiteleme ve vasfetmeBir şeyin halini, alametini ve niteliğini sözle ortaya koyup sınırlarını belirlemeKur'an'da geçer; özelliklerin açığa çıkması bakımından ilişkilidir
وفصKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu dizilişte kök kaydı bulunmamaktadırKur'an'da geçmez
فصوAnlamlıAyrılma ve kurtulmaİki nesnenin birbirinden sıyrılması, fasılaya uğraması, sıkıntıdan çıkışKur'an'da geçmez; liflerin ayrışmasıyla zıtlık bağı kurar
فوصAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıKlasik lügatlerde bağımsız semantik alan oluşturmamış mühmel dizilişKur'an'da geçmez

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
صوفMerkezHayvansal yün dokusuÖzellikle koyundan elde edilen, kıvrımlı, yumuşak, yalıtıcı ve bükülerek eğrilen ana lifKur'an'da ev eşyası ve barınma nimeti olarak zikredilen yün
وبرKomşuDeve tüyü / yünüDevenin bedenini örten daha düz, hafif ve sık dokulu ince lif katmanıKur'an'da yün ve kıl ile birlikte anılan lif kaynağı
شعرKomşuKeçi ve at kılıKeçi ve benzeri hayvanların kaba, sert, su geçirmeyen ve çadır dokumasına yarayan sert kıllarıYüne göre daha sert ve kaba koruma katmanı
غزلKomşuİplik eğirme ve bükmeLiflerin bükülerek dokumaya hazır ip haline getirilmesi eylemiHammaddenin mamul dokumaya dönüştürülme süreci
لبسKomşuGiyinme ve örtünmeElde edilen dokumanın bedeni veya nesneyi örtüp sarması haliYünün nihai kullanım biçimlerinden biri
عريZıtÇıplaklık ve soyunmaÖrtüden, dokumadan ve koruyucu katmandan tamamen yoksun kalma durumuYünün sağladığı örtü ve korumanın mutlak yokluğu

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaصوفKoyun yünüBükülmeye elverişli, ısı yalıtımı sağlayan hayvansal lif dokusuKesin
LatinceLanaYün, koyun yapağısıHayvansal lifi ve dokuma maddesini tam karşılar; kültürel metaforları farklıdırKesin
İngilizceWool, fleeceYün, yapağıİşlenmiş veya ham koyun yününü tam karşılar; bitkisel pamuktan ayrılırKesin
AlmancaWolle, VliesYün, kırkılmış yünDoğal yalıtıcı lifi ve koyun yününü eksiksiz karşılarKesin
FransızcaLaine, toisonYün, postHayvansal dokuma hammaddesini ve tekstil lifini tam olarak verirKesin

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Kluge Etymologisches Wörterbuch, Littré.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
أَصْوَافِهَاGöçebe ve yerleşik hayat için ev eşyası, barınak malzemesi ve yalıtım nimetiEn'âm nimetlerinin insana sağladığı giyim, çadır, yaygı ve taşınabilir konfor bağlamı; Nahl 16:80

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamNimet ve şükür deliliAllah'ın canlıların bedenine yerleştirdiği biyolojik dokuların insanın medeni ihtiyaçlarına tam uygun yaratılışıİlahi lütuf, in'âm ve hikmetin tabiat üzerindeki tecellisi
FıkıhZekât, kurban ve necaset hükümleriHayvan boğazlanmadan önce veya sonra kırkılan yünün mülkiyeti, temizliği (tahareti) ve zekâta tabi mallar arasındaki yeriCanlıdan ayrılan yünün temiz sayılması ve bağımsız menkul mal vasfı
TefsirNahl suresi nimetler panoramasıAyetteki 'esâsen ve metâan' ifadesiyle yünün hem dayanıklı ev döşemesi hem de taşınabilir geçimlik araç kılındığının izahıMaddi refah, korunma ve beşeri zanaatın temeli
HadisZühd, giyim ve ibadet ritüelleriHz. Peygamber ve ashabının yün elbise (sevb-i sûf) giymesi, tevazu göstergesi sayılması ve yün dokumaların kullanımıLüks kumaşlara (ipek) karşı sadelik, doğallık ve zühd simgesi

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniYaradılış hikmeti ve şükür alanıİlahi örtü ve korunma lütfuİnsanı tabiat şartlarından koruyan ilahi ihsanın idrakiCanlıların tüylerinin insan için hazır giysi ve barınak kılınması tevhidi gösterirKesin
İlmiMalzeme bilimi ve biyomimetikDoğal polimer ve termal yalıtkanIsıyı hapseden, nefes alan ve nem dengeleyen lif yapısıYünün lif morfolojisi mikro hava boşlukları üreterek koruma sağlarGüçlü
SiyasiGöçebe ve yerleşik toplum lojistiğiTaşınabilir ordu ve sığınak donanımıHızlı yer değiştirebilen çadır ve lojistik teçhizat teminiDokuma çadırlar devletlerin sınır boylarında hareket kabiliyetini belirlemiştirMuhtemel
İktisadiHayvancılık ve tekstil piyasasıKatma değerli hammadde ve menkul servetDokuma sanayii ve uluslararası ticaret metaı oluşturmaHayvanın eti ve sütü dışında sürdürülebilir bir gelir ve sanayi girdisi üretirKesin

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerTermal yalıtım ve gözenekli ortam mekaniğiBirbirine dolanmış mikro liflerin hava paketçiklerini hapsederek ısı iletim katsayısını (k) düşürmesi ve entropi artışını yavaşlatmasıGüçlü
Beşeri bilimlerKurumsal tamponlama ve sosyokültürel yalıtımToplumların dış krizler, kültürel şoklar veya ekonomik dalgalanmalar karşısında esnek ve koruyucu ara kurumlar inşa etmesiMuhtemel

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKelimeyi sadece tarihsel bir tasavvufi zühd kıyafeti veya ilkel bir köylü dokuması olarak görüp evrensel ekolojik ve iktisadi değerini gözden kaçırmak
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an'da yün, insanın en temel biyolojik ve medeni ihtiyaçları olan örtünme, barınma (çadır), döşeme (eşya) ve ticari faydayı (metâ) bir arada sunan entegre bir nimet alanıdır
Yanlış anlamanın doğuracağı hataNahl 16:80 ayetini yalnızca eski dönem Bedevilerinin çadır hayatına hasredip, ilahi sistemin hammaddeleri işleme ve katma değer üretme çağrısını ıskalamak

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın doğal çevre ile insan teknolojisi (dokuma, döşeme, inşa) arasındaki bağı nasıl kurduğunu, hammaddelerin insan emeğiyle medeniyete dönüştürülmesini tek kelimeyle gösterir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Yaratılış delilleri, ilahi in'âm ve nimetlerin sayıldığı, insanın yeryüzündeki yerleşim ve intikal imkanlarının açıklandığı ayet grubunda (özellikle Nahl suresi).
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Tabiatın insan için salt seyirlik değil, her bir zerresiyle (yün, tüy, kıl) fonksiyonel, dönüştürülebilir ve sürdürülebilir bir yaşam desteği olarak tanzim edildiğini gösterir.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamKoyun bedeninden elde edilen, kıvrımlı, yumuşak, bükülmeye elverişli ve birbirine kenetlenerek yüzey oluşturan yalıtıcı hayvansal lif.
  • Soyut anlamDış etkenlere, soğuğa ve yıpranmaya karşı koruyucu bir katman oluşturma, yumuşaklık ve esneklikle sert şartları dengede tutma.
  • Sistematik karşılıkBirincil biyolojik kaynaktan hareketle işleme ve zanaat yoluyla dayanıklı eşya ve sermaye üretme döngüsü.
  • LaTeX modeliQ=κ⋅A⋅ΔTd
  • LaTeX açıklamasıFormül Fourier ısı iletim bağıntısını modeller. Burada Q sistemden dışarıya transfer olan ısı miktarını, κ yünün mikro gözenekli lif yapısıyla minimize ettiği termal iletkenlik katsayısını, A yün örtü ile kaplanan yüzey alanını, ΔT canlı organizma ile dış çevre arasındaki sıcaklık farkını, d ise dokumanın veya yün tabakasının sağladığı yalıtım kalınlığını temsil eder. Model, kökün somut yalıtım ve koruma niteliğinin matematiksel ifadesidir.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ص