شعر

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ش-ع-ر14 sîga, 46 mücavir kök, 40 ayet, 23 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.عذبشَعَائِرَلِشَاعِرٍالْمَشْعَرِالشِّعْرَسوعشعربغتبغيوَأَشْعَارِهَاالشِّعْرَىشَعَائِرِمكرشَاعِرٍأييحيثجنبطعم

KökSîga 14Ayet 40Sure 23Mücavir 46

▶ Ağı aç (3B)

شعر

ش - ع - ر

KÖK
  • 40 geçiş
  • 40 ayet
  • 14 sîga
  • 12 sözlük

Kur'an'daki karşılığı: Şuurunda olurlar

Notlarım

Sözlükler(12)

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR10.363 harf
باب العين و الشين والراء معهما )ع ش ر، ع رش، ش ع ر، ش ر ع، ر ع ش مستعملات، ر ش ع مهمل( عشر: العَشْرُ: عدد المؤنّث، والعَشَرَةُ: عدد المذكّر، فإذا جاوزت ذلك أنّثت المؤنث وذكّرت المذكر. وتقول: عَشْرُ نسوة، وإحدى عَشْرَةَ امرأة، وعشرةُ رجالٍ، وأَحدَ عَشَرَ رجلاً وثلاثةَ عَشَرَ رجلاً تلحق الهاء في ثلاثة وتنزعها من عشرة، ثم تقول: ثلاث عشرة امرأة تنزع الهاء من ثلاثة وتلحقها بالعشرة. وعَشَرْتُ القوم:
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR2.427 harf
الشَعَر للإنسان وغيره، وجمعه شُعورٌ وأَشْعارٌ، الواحدة شَعْرَةٌ. ويقال: رأى فلان الشَعْرَةَ، إذا رأى الشَيْبَ. ورجل أَشْعَرُ: كثيرُ شَعْرِ الجسدِ. وقومٌ شُعْرٌ. والأَشْعَرُ: ما أحاط بالحافر من الشَعْرِ، والجمع الأَشاعِرُ. وأَشاعِرُ الناقةِ: جوانبُ حَيائِها. والشِعْرَةُ بالكسر: شَعَرُ الرَكَبِ للنساء خاصّة. والشَعيرُ من الحبوب، الواحدة شَعَرةٌ. وشَعيرَةُ السكين: الحديدةُ التي تُدْخَلُ في السيلانِ
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR31.694 harf
باب العين والشين مع الراء عشر ، عرش ، شرع ، رعش ، شعر : مستعملات عشر : قال الليث : العَشْر عدد المؤنّث ، والعشرة عدد المذكّر ، فإذا جاوزت العشرة أنَّثت المذكر وذكَّرتَ المؤنث ، تقول عشر نسوة وعشرة رجال ، فإذا جاوزْت العشر فإنّ ابن السكيت حكَى عن الفراء تقول في المذكر أحد عشَر . قال : ومن العرب من يسكِّن العين فيقول أَحَدَ عْشَر ، وكذلك يسكّنها إلى تسعةَ عشَر ، إلاّ اثني عشر فإنَّ العين منه لا
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR6.887 harf
(باب الشين والعين وما يثلثهما) (شعف) الشين والعين والفاء يدلُّ على أعالي الشيء ورأسه. فالشَّعَفة: رأس الجبل، والجمع شَعَفات وشَعَفٌ. وضُرب فلانٌ على شَعفات رأسه، أي أعالي رأسِه. وشَعَفةُ القلب: رأسُه عند مُعَلَّق النِّياط. ولذلك يقال شَعَفه الحُبَّ، كأنَّه غَشّى قلبَه من فَوقه. وقرأها ناس([1]): ﴿قد شَعَفَهَا حُبَّاً﴾ [يوسف 30]، وهو من هذا. وجاء في الحديث: "خيرُ النّاسِ رجُلٌ في شَعَفَةٍ في
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR2.232 harf
- الشعر معروف، وجمعه أشعار قال الله تعالى: ﴿ومن أصوافها وأوبارها وأشعارها﴾ [النحل/80]، وشعرت: أصبت الشعر، ومنه استعير: شعرت كذا، أي علمت علما في الدقة كإصابة لشعر، وسمي الشاعر شاعرا لفطنته ودقة معرفته، فالشعر في الأصل اسم للعلم الدقيق في قولهم: ليت شعري، وصار في التعارف اسما للموزون المقفى من الكلام، والشاعر للمختص بصناعته، وقوله تعالى حكاية عن الكفار: ﴿بل افتراه بل هو شاعر﴾ [الأنبياء/ 5]، وقوله:
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR1.603 harf
ش ع ر المـال بينـي وبينـك شـق الأبلمـة وشـق الشعـرة‏.‏ ورجل أشعر وشعراني‏:‏ كثير شعر الجسد ورجال شعر ورأى فلان الشعرة‏:‏ الشيب‏.‏ والتقـت الشعرتـان ونبتـت شعرتـه‏:‏ شعـر عانتـه‏.‏ وأشعـر خفّـه وجبتـه وشعرهمـا‏.‏ وخـف مشعـر ومشعور‏:‏ مبطن بالشعر‏.‏ وميثرة مشعرة‏:‏ مظهرة بالشعر‏.‏ وأشعـر الجنيـن‏.‏ نبـت شعره‏.‏ وما أحسن ثنن أشاعره وهي منابتها حول الحوافر‏.‏ وعليه شعار عليهم شعر وأشعره‏:‏
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR yok21.040 harf
شَعَرَ به وشَعُرَ يَشْعُر شِعْراً وشَعْراً وشِعْرَةً ومَشْعُورَةً وشُعُوراً وشُعُورَةً وشِعْرَى ومَشْعُوراءَ ومَشْعُوراً؛ الأَخيرة عن اللحياني، كله: عَلِمَ. وحكى اللحياني عن الكسائي: ما شَعَرْتُ بِمَشْعُورِه حتى جاءه فلان، وحكي عن الكسائي أَيضاً: أَشْعُرُ فلاناً ما عَمِلَهُ، وأَشْعُرُ لفلانٍ ما عمله، وما شَعَرْتُ فلاناً ما عمله، قال: وهو كلام العرب. ولَيْتَ شِعْرِي أَي ليت علمي أَو ليتني علمت،
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR1.484 harf
* ش ع ر * * الشَّعْرُ * للإنسان وغيره وجمع الشعر * شُعُورٌ * و * أشْعارٌ * الواحدة * شَعْرةٌ * ورجل * أشْعَرُ * كثير شعر الجسد وقوم * شُعْرٌ * وواحدة * الشَّعِير * شَعِيرة و * شَعِيرةُ * السكين الحديدة التي تُدخل في السيلان لتكون مساكا للنصل والشعيرة أيضا البدنة تُهدى و * الشَّعَائِرُ * أعمال الحج وكل ما جُعل علما لطاعة الله تعالى قال الأصمعي الواحدة * شَعيرَةٌ * قال وقال بعضهم * شِعارةٌ * و *
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR28.528 harf
شعر به، كنصر وكرم، لغتان ثابتتان، وأنكر بعضهم الثانية والصواب ثبوتها، ولكن الأولى هي الفصيحة، ولذا اقتصر المصنف في البصائر عليها، حيث قال: وشعرت بالشيء، بالفتح، أشعر به، بالضم، شعرا، بالكسر، وهو المعروف الأكثر، وشعرا، بالفتح، حكاه جماعة، وأغفله آخرون، وضبطه بعضهم بالتحريك، وشعرة، مثلثة، الأعرف فيه الكسر والفتح، ذكره المصنف في البصائر تبعا للمحكم وشعري، بالكسر، كذكرى، معروفة، وشعري، بالضم، كرجعي،
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR33.574 harf
شَعَرَ بِهِ 1 شَعَرَ بِهِ ذ , (S, Msb, K, &c.,) and شَعُرَ بِهِ, (K,) which latter is disallowed by some, but both are correct, though the former is the [more] chaste, (TA,) aor. شَعُرَ , (S, Msb, K,) inf. n. شِعْرٌ (S, Msb, K, &c.) and شَعْرٌ (K, TA) and شَعَرٌ, (TA, and so in the CK in the place of شَعْرٌ,) but the first is the most common, (TA,) and شِعْرَةٌ (Msb, K) and شَعْرَةٌ and شُعْرَةٌ,
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR2.693 harf
شَعَرَ شَعَرَ U ( n. ac. شَعْر 1 , شَعْرَة 1t , شَعْرَى 1ya , شِعْر 2 , شِعْرَة 2t , شِعْرَى 2ya , شُعْرَة 3t , شُعْرَى 3ya , شَعَر 4 , شُعُوْر 27 , شُعُوْرَة 27t , مَشْعُوْر مَشْعُوْرَة مَشْعُوْرَة , مَشْرُوْرَآء ) a. [ Bi ], Became aware, cognizant of; perceived, noticed, observed, remarked; knew, heard of. b. ( n. ac. شَعْر 1 , شِعْر 2 ), Wrote, composed verses; versified,
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR72.209 harf
شَعَرَ - يَشْعُرُ - شَاعِر- شِعْر - شَعِيْر- شَعِيْرَة - شَعَائِر- شَعْرَة - شَعْر- أَشْعَار- الشِّعْرى - أَشْعَرَ - يُشْعِرُ شَعَرَ- يَشْعُرُ + الكائن + شيئاً، أو أن يكون شيء، أو بشيء: يتفاعل لمؤثر ما بحيث يدرك مصدره وماهيته وهدفه وأثره العاطفي، من متعة ورضى، أو أذى وضر، وينقل ذلك للآخرين معبراً عما شعر به ﴿وما يشعرون أيان يبعثون﴾ شَاعِر:
Tamamını oku

Sîgalar(14)

Mücavir kökler46 mücavir (209 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. بغت

    6 ortak ayet · Baas aniden ortaya çıkıp saldıran hayvan demektir

  2. مكر

    4 ortak ayet · Sinek kapan bitki demektir

  3. أتي

    11 ortak ayet · Etve çardağa doğru suyu getiren kanaldır

  4. حيث

    3 ortak ayet · Hayese sürülmüş tarla demektir

  5. بيت

    3 ortak ayet · Beyt ev demektir

  6. بعث

    3 ortak ayet · Baas içtima etmiş askeri birlik demektir

  7. جنب

    2 ortak ayet · Yan demektir

  8. جنح

    2 ortak ayet · Kanat demektir

  9. طوف

    2 ortak ayet · Çeper demektir

  10. بغي

    3 ortak ayet · Buğa boğa demektir

  11. عذب

    6 ortak ayet · Su yosunudur

  12. طعم

    2 ortak ayet · Yiyecek demektir

Geçtiği ayetler(40)

Sîga sayfası: يَشْعُرُونَ
  1. يُخَادِعُونَ اللَّهَ وَالَّذِينَ آمَنُوا وَمَا يَخْدَعُونَ إِلَّا أَنْفُسَهُمْ وَمَا يَشْعُرُونَ

    Şuurunda olurlarAllah’ı da, iman edenleri de aldatmaya çalışırlar. Oysa kendilerinden başkasını aldatamazlar da, bunun farkında değiller.

  2. أَلَا إِنَّهُمْ هُمُ الْمُفْسِدُونَ وَلَكِنْ لَا يَشْعُرُونَ

    Şuurunda olurlarBilesin ki onlar, fesadçıların ta kendileridir de bunun farında değiller.

  3. وَدَّتْ طَائِفَةٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ لَوْ يُضِلُّونَكُمْ وَمَا يُضِلُّونَ إِلَّا أَنْفُسَهُمْ وَمَا يَشْعُرُونَ

    Şuurunda olurlarEhl-i Kitab’tan bir taife; sizi şaşırtmak istediler. Halbuki onlar; kendilerinden başkasını şaşırtmazlar da farkına varmazlar.

  4. وَهُمْ يَنْهَوْنَ عَنْهُ وَيَنْأَوْنَ عَنْهُ وَإِنْ يُهْلِكُونَ إِلَّا أَنْفُسَهُمْ وَمَا يَشْعُرُونَ

    Şuurunda olurlarOnlar, hem bundan vazgeçirmeye çalışırlar, hem de kendileri ondan uzaklaşırlar. Onlar sadece kendilerini helake sürüklerler de farkına varmazlar.

  5. وَكَذَلِكَ جَعَلْنَا فِي كُلِّ قَرْيَةٍ أَكَابِرَ مُجْرِمِيهَا لِيَمْكُرُوا فِيهَا وَمَا يَمْكُرُونَ إِلَّا بِأَنْفُسِهِمْ وَمَا يَشْعُرُونَ

    Şuurunda olurlarVe böylece her kasabada hile yapsınlar diye oranın ileri gelenlerini suçlular kıldık. Halbuki yalnız kendilerine hile yaparlar da farkına varmazlar.

  6. ثُمَّ بَدَّلْنَا مَكَانَ السَّيِّئَةِ الْحَسَنَةَ حَتَّى عَفَوْا وَقَالُوا قَدْ مَسَّ آبَاءَنَا الضَّرَّاءُ وَالسَّرَّاءُ فَأَخَذْنَاهُمْ بَغْتَةً وَهُمْ لَا يَشْعُرُونَ

    Şuurunda olurlarSonra kötülüğün yerine iyilik koyduk. Nihayet çoğaldılar ve; atalarımıza da fakirlik, şiddet, hastalık, iyilik ve genişlik dokunmuştu, dediler. Bunun üzerine Biz de onları kendilerine farkına varmadan ansızın yakalayıverdik.

  7. فَلَمَّا ذَهَبُوا بِهِ وَأَجْمَعُوا أَنْ يَجْعَلُوهُ فِي غَيَابَةِ الْجُبِّ وَأَوْحَيْنَا إِلَيْهِ لَتُنَبِّئَنَّهُمْ بِأَمْرِهِمْ هَذَا وَهُمْ لَا يَشْعُرُونَ

    Şuurunda olurlarOnu götürdükleri vakit, kuyunun derinliklerine bırakmayı birlikte kararlaştırdılar. Biz de kendisine vahyettik ki: Sen; onlara, kendileri hiç farkına varmadan yaptıklarını bir bir haber vereceksin.

  8. أَفَأَمِنُوا أَنْ تَأْتِيَهُمْ غَاشِيَةٌ مِنْ عَذَابِ اللَّهِ أَوْ تَأْتِيَهُمُ السَّاعَةُ بَغْتَةً وَهُمْ لَا يَشْعُرُونَ

    Şuurunda olurlarAllah tarafından onları kuşatacak bir azabın kendilerine gelip çatmasından veya farkında olmadan kıyamet saatinin ansızın gelmesinden emin midirler?

  9. أَمْوَاتٌ غَيْرُ أَحْيَاءٍ وَمَا يَشْعُرُونَ أَيَّانَ يُبْعَثُونَ

    Şuurunda olurlarOnlar; diri değil, ölüdürler. Ne zaman dirileceklerini de fark edemezler.

  10. قَدْ مَكَرَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَأَتَى اللَّهُ بُنْيَانَهُمْ مِنَ الْقَوَاعِدِ فَخَرَّ عَلَيْهِمُ السَّقْفُ مِنْ فَوْقِهِمْ وَأَتَاهُمُ الْعَذَابُ مِنْ حَيْثُ لَا يَشْعُرُونَ

    Şuurunda olurlarKendilerinden öncekiler de düzen kurmuşlardı. Bunun üzerine Allah; binalarını temellerinden çökertti de üstlerindeki tavanları başlarına yıkıldı. Hem bu azab; onlara hissedemeyecekleri taraftan gelmişti.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökشعر
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerحس, علم, فطن, فقه
Zıt Kökغفل
Çekirdek Özet 1Kıl ve tüy gibi en ince dokunuşu, zayıf ve örtük uyarıları derhal algılayan temas hassasiyeti; bedene doğrudan temas eden alt giysi ve belirleyici kılcal alamet.
Çekirdek Özet 2İnsanın farkına varmadan içine sürüklendiği durumları sezmesi, kılcal düzeydeki manevi tehlikeleri idrak etmesi ve ilahi sembollerin (şeâir) taşıdığı saygınlığı kalpte hissetmesi.
Çekirdek Özet 3Zihinsel ve teorik bilgiden (ilim) farklı olarak, varoluşsal bir uyanıklık ve içsel duyargalarla işleyen dinamik farkındalık sistemi; kılcal işaretler üzerinden kurulan ontolojik bağ.
Kritik Hata RiskiKökün salt vezinli ve kafiyeli söz (şiir) veya salt zihinsel bilme derekesine indirgenmesi, Kur'an'daki şuur uyarısının gerektirdiği kılcal duyarlık ve içsel farkındalık boyutunun kaybolmasına yol açar.

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
شعSaçılma, dağılma, yayılma ve kılcal hatlar halinde çatallanarak açığa çıkma; شعب (kollara ve fırkalara ayrılma), شعل (ateşin ve alevin lif lif parlayıp yayılması) gibi köklerde ortak olan çatallanma ve dağılma dinamiği.رÇatallanıp yayılan kılcal hatların insan tenindeki kıl veya zihindeki en ince titreşimler gibi hassas birer alıcıya, alamete ve algılayıcı kanala dönüşmesi.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
شDiş; ısırma, keskinlik, parçalara ayrılma ve kılcal temas noktaları oluşturma.Duyusal eşiği aşan en ince uyarıcıların bilince ilk temasını ve kılcal ayrışmayı kurar.
عGöz; görme, doğrudan müşahede, içe doğma ve idrak kaynağı.Dıştan gelen kılcal temasın doğrudan algıya ve farkındalık menbaına aktarılmasını sağlar.
رİnsan başı; başlangıç, bilinç merkezi, üst odak ve yönlendirici akıl.İnce temas ve idrakin zihinsel merkezde toplanarak anlamlı bir uyanıklığa ve alamete evrilmesini temsil eder.
شعرDişin keskinliğiyle ayrışan kılcal uyarıların (ش), bilinç gözüyle algılanıp (ع), zihinsel merkezde (ر) canlı bir duyarlılık ve işaret dizgesine dönüşmesi hareketi.Kökün hem bedendeki kılı hem de ruhtaki en ince farkındalığı ve dışa vuran sembolleri kapsayan semantik omurgasını kurar.

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBedenin dış yüzeyini örten kıl, tüy ve saç; bedene doğrudan temas eden iç çamaşırı veya alt giysi (şiar); kurbanlık hayvanın hörgücünün kesilerek veya yarılarak kurban olduğunun belirginleştirilmesi (iş'ar).
Cahiliye şiiri kullanımıCahiliye şiirinde şair, gaipten gelen ince fısıltıları, başkalarının sezemediği kıl payı incelikleri ve kabilenin alametlerini vezinli sözlerle duyuran derin sezgili kişi olarak kabul edilir. İmruülkays ve Nâbiğa gibi Cahiliye dönemi şairlerinde şiar, geceleyin tene doğrudan temas eden giysi ve savaşta kabilenin birbirini tanıdığı parola anlamında geçer.
Erken Arapça kullanımErken dönem bedevi kullanımında kişinin kıl kadar ince bir ayrıntıyı fark etmesi durumunda «شعرت بالشيء» denilmiş; klasik deyimlerde «ليت شعري» ifadesi "keşke o ince bilgim/farkındalığım olsaydı" anlamında yerleşik bir temenni kalıbı olarak kullanılmıştır.

Kaynak Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha, Asās al-Balāgha, el-Müfredât.

Sami etimolojik katman

Sami dillerinde شعر kökü, bedensel bir doku olan saç/kıl ile ince algılama, titreme, ürperme ve dehşet hissi arasında uzanan zengin bir semantik kökene sahiptir. İbranicede sē'ār (שֵׂעָר) doğrudan kıl ve saç anlamına gelirken, sā'ar (שָׂעַר) fırtına kopması, dehşete kapılarak tüylerin diken diken olması ve derin bir sarsıntı hissetmeyi ifade eder. Ugarit dilinde š'rt bedensel kıl ve yün karşılığında düzenli fonetik denklikle yer alır. Süryanice/Aramicede se'rā (ܣܥܪܐ) kıl ve tüy anlamını korurken, kökün türevlerinde teftiş etmek, dikkatle gözden geçirmek ve ziyaret etmek (sa'ar) anlamları belirir; bu da ince dikkat ile kılcal yapı arasındaki bağlantıyı teyit eder. Akadcada šārtu kıl, saç ve keçi kılı anlamına gelirken, šêru erken sabah vakti ve uyanma hissiyle fonetik kesişmeler taşır. Bu ortak Sami matris, kökün en ilksel düzeyde kılcal dokunuşa, tenin ürpermesine ve bu yolla oluşan yüksek duyarlılık eşiğine dayandığını; Arapçada ise bu fiziksel duyu eşiğinin zihinsel, kalbi ve sembolik alametler alanına (şuur, şeâir) genişlediğini açıkça göstermektedir.

Güven Kesin

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Hebrew and Aramaic Lexicon of the Old Testament (HALOT), Payne Smith, David Cohen.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönشعرKıl ve tüy somutluğundan, kıl inceliğindeki farkları sezen zihinsel uyanıklığa (şuur) ve belirgin kılınan sembollere (şeâir) geçiş.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice שׂער (sa'ar/se'ar), Süryanice ܣܥܪ (se'ar/sa'ar), Akadca šārtuKıl/saç anlamının yanında, tüylerin ürpermesiyle uyanan dehşet, şiddetli his ve dikkatle teftiş etme anlam alanı.Kesin
Daha geniş dilsel ilişkiProto-Afroasyatik *ŝ-'-rBeden kılları, yün ve dış deri hassasiyetini temsil eden arkaik Afroasyatik kök katmanı.Muhtemel

Kaynak David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques, HALOT, Lane's Lexicon.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
شعرAnlamlıİnce algı, kıl, alametKıl inceliğinde sezme, şuur, şiir ve kurban alameti.Hedef kök; Kur'an'da geçer.
شرعAnlamlıAçmak, su yoluna girmekBir yola açıkça girmek, su kaynağına inmek ve yasa koymak.Kur'an'da geçer; zahiri açıklık ve yol kılma.
عشرAnlamlıOn sayısı, toplulukOnluk bütünlüğü tamamlama, birbiriyle kaynaşma ve topluluk kurma (aşiret).Kur'an'da geçer; tamamlama ve sosyallik.
عرشAnlamlıYükseltmek, gölgelikÇardak kurma, tavan yükseltme ve egemenlik tahtı tesis etme.Kur'an'da geçer; mimari ve egemenlik yükselişi.
رشعKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde (el-Ayn) mühmel kayıtlıdır; Kur'an'da geçmez.
رعشAnlamlıTitreme, sarsılmaKorkudan veya soğuktan bedenin istemsizce titremesi ve sarsılması.Kur'an'da geçmez; sözlüklerde müsta'meldir.

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
شعرMerkezKılcal algı ve sembolEn ince, fark edilmez ayrıntıları ten hassasiyetiyle sezme ve alametleri idrak etme.Duyu, sezgi ve alamet boyutunu birleştiren hassas idrak.
حسKomşuDuyusal algılamaDuyu organlarının doğrudan dış nesneyle fiziksel temasından doğan his.Maddi dokunuşa ve ses işitmeye daha bağımlı algı türü.
علمKomşuZihinsel kesin bilgiBir şeyin hakikatini delile, kavrama ve muhakemeye dayanarak kesin biçimde bilme.Şuurdan daha teorik, sistematik ve soyut bilgi düzeyi.
فطنKomşuZekâ ve uyanıklıkİpuçlarından hareketle bir meselenin arkasını çabucak kavrama yeteneği.Zihnin çevikliği ve mantıksal intikali merkeze alır.
فقهKomşuDerin anlayışSözün ve hadisenin derin gayesini, saklı hikmetini ve maksadını kavrama.Hukuki ve hikemi derinliği içeren tahlil kabiliyeti.
غفلZıtAymazlık ve duyarsızlıkUyarıcılar mevcut olduğu halde dikkatsizlik yüzünden hiçbir şeyi fark etmeme durumu.Şuurun tam karşıtı olarak duyargaların kapanması ve körleşme.

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaشعرKıl inceliğinde sezme, farkındalık, alametFiziksel kıl/tüy yapısından doğan, hem içsel bilinci (şuur) hem de dışsal ilahi sembolleri (şeâir) kapsayan bütüncül kök.Kesin
LatinceSentire, Perceptio, SignumHissetmek, algılamak, işaretSentire fiziksel ve içsel duyumu karşılar; ancak şeâir kavramındaki dini sembolik ve kurumsal boyutu tam içermez.Güçlü
İngilizceConsciousness, subtle awareness, sacred symbolsBilinç, kılcal farkındalık, kutsal nişanlarConsciousness zihinsel şuuru karşılar fakat kökün kıl/deri temasından gelen fiziksel ve şeâir boyutunu tek başına vermez.Güçlü
AlmancaBewusstsein, Spürsinn, WahrzeichenBilinç, sezgi duyusu, belirgin işaretSpürsinn kılcal ve örtük uyarıları sezme hassasiyetini çok iyi yansıtır; Wahrzeichen ise şeâir ile örtüşür.Güçlü
FransızcaConscience, perception fine, emblèmeBilinç, ince algı, remiz/nişanConscience ahlaki ve zihinsel boyutu karşılarken, perception fine duyuların en ince eşiğini ifade eder.Güçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Lalande Vocabulaire technique et critique de la philosophie.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
يَشْعُرُونَ / تَشْعُرُونَFarkında olmama, kılcal tehlikeyi sezmemeİkiyüzlülerin kendi fesatlarını fark etmemeleri, helakin ve kıyametin ansızın geleceğini sezememeleri (Bakara 2:9, En'âm 6:26, Yûsuf 12:107, Neml 27:18).
تَشْعُرُونَGaybın inceliğini kavrayamamaŞehitlerin Allah katındaki canlılığını beşeri duyularla kavrayamama durumu (Bakara 2:154).
شَعَائِرَİlahi alametler ve dinin sembolik nişanlarıHac ibadetinin rükünleri, kurbanlıklar ve Allah'ın haram kıldığı sınırları gösteren açık nişanlar (Bakara 2:158, Mâide 5:2, Hac 22:32, Hac 22:36).
شَاعِرٌ / الشُّعَرَاءُ / الشِّعْرَKurgusal sezgiye dayanan, vehim üreten söz ustasıPeygamber'e yöneltilen iftiralar, Kur'an'ın ilahi vahiy olduğunu ve şair sözü olmadığını vurgulayan bağlam (Enbiyâ 21:5, Şuarâ 26:224, Yâsîn 36:69, Sâffât 37:36, Tûr 52:30, Hâkka 69:41).
وَأَشْعَارِهَاHayvan kılları ve yünleriİnsanlara sağlanan somut nimetler ve çadır/eşya yapımında kullanılan deve ve keçi kılları (Nahl 16:80).
الشِّعْرَىŞi'râ yıldızı (Sirius)Müşriklerin tapındığı en parlak kılcal yıldızın dahi Allah'ın kulu olduğunu bildiren tevhid bağlamı (Necm 53:49).
الْمَشْعَرِİbadet ve toplanma yeri, alamet mahallîHac menasikinde tefekkür ve zikir için durulan Müzdelife'deki kutsal durak (Bakara 2:198).
يُشْعِرُكُمْ / يُشْعِرَنَّHaber vermek, sezdirmek, fark ettirmekMucize gelse de inanmayacaklarını bildirme ve Ashâb-ı Kehf'in varlığını kimseye sezdirmeme tembihi (En'âm 6:109, Kehf 18:19).

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamNübüvvet ve vahiy savunusuKur'an'ın şair sözü ve hayal mahsulü vehimlerden arınmışlığı; nifak ehlinin "şuurunda olmaksızın" içine düştükleri manevi körlük.Bilgi kaynağı olarak vahiy ile kurgusal zannın birbirinden mutlak olarak ayrılması.
FıkıhHac menasiki ve kurban ibadetiHacda kurbanlık hayvanların hörgücünün hafifçe yarılarak kanatılması (iş'ar) ve bu yolla kurban olduğunun tescil edilmesi.Hayvanın veya mekânın ibadete tahsis edildiğini gösteren somut ve hukuki alametleştirme.
Tefsir"Lâ yeş'urûn" nefiy kalıplarıMünafıkların fesat çıkarırken kendi durumlarını neden "hissetmedikleri" ve şehitlerin hayatının neden "şuurlanmadığı" tahlili.Şuurun duyu ötesi hakikatleri sezmedeki epistemolojik sınırları ve ahlaki duyarsızlık.
HadisŞiar kavramı ve zikir adabıSavaşta ordunun birbirini tanımasını sağlayan parolalar (şiar) ve kurbanlıkların iş'ar edilmesi uygulaması.Aidiyeti, koruyucu zırhı ve kalbi uyanıklığı bildiren pratik alametler.

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniKutsal semboller ve takvaŞeâirullâh (İlahi alametler)Ortak dini kimliği ve kalbi saygıyı canlı tutma.Safa, Merve, kurban ve hac mekânları gibi alametlerin tazimi, kalplerin takvasından doğan bir şuur kurar.Kesin
İlmiEpistemoloji ve sezgiKılcal farkındalık ve duyu eşiğiTeori öncesi ilk uyarıları ve örtük işaretleri yakalama.Ham bilginin (ilim) ötesinde, zihnin en küçük sapmaları ve çevresel verileri fark etme mekanizmasıdır.Güçlü
SiyasiToplumsal uyanıklık ve güvenlikŞiar (Parola ve ortak aidiyet alameti)Toplumu iç fitne ve sızmalara karşı teyakkuzda tutma.Bir yapının varlığını koruması, bireylerin kendi aleyhlerine gelişen süreçleri şuurluca izlemesine bağlıdır.Güçlü
İktisadiPiyasa duyarlılığı ve kaynaklarEş'âr (Hammadde) ve görünmez maliyetlerİnce maliyetleri, zayiatı ve kılcal ekonomik dengeleri sezme.Hayvan kıllarından üretilen değerlerin yanı sıra, piyasadaki mikro değişimlerin farkında olma kabiliyetidir.Muhtemel

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerSensör hassasiyeti ve kılcallık (Capillarity)Fizikte sıvıların en dar kılcal borularda yüzey gerilimiyle yükselmesi veya elektronikte bir alıcının en düşük voltaj değişimini (threshold) algılama hassasiyeti, kökün kıl inceliğindeki uyarıları yakalama karakteriyle tam bir yapısal eşbiçimlilik gösterir.Güçlü
Beşeri bilimlerKolektif bilinç ve sembolik etkileşimcilikSosyolojide bir toplumun kendisini diğerlerinden ayıran semboller (şiar/şeâir) etrafında birleşmesi ve sosyal psikolojide bireyin çevresindeki mikro tehlikeleri sezen örtük uyanıklığı (awareness), kökün anlam örgüsünü yansıtır.Güçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiشعر kökünün modern dilde yalnızca sanatsal bir tür olan vezinli şiire ve salt tıbbi/psikolojik bir terim olan uyanıklık haline (bilinç) indirgenmesi; kavramın dini şeâir (alametler) ve ahlaki teyakkuz boyutunun göz ardı edilmesi.
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an'da kök, insanın kendisini aldattığı kör noktaları (nifak, kargaşa, ani helak), şehitliğin aşkın doğasını ve Allah'ın yeryüzüne serptiği hürmet alametlerini kapsayan, hem içsel duyargaları hem de dışsal sembolleri yöneten kapsamlı bir farkındalık nizamıdır.
Yanlış anlamanın doğuracağı hata"Lâ yeş'urûn" uyarısını sadece "bilmiyorlar" diye tercüme etmek, bilişsel düzeyde bilgi sahibi olan ancak vicdani ve ahlaki duyargaları körelmiş inkârcı ve münafık tipolojisinin vahim sapmasını görünmez kılar; ibadetlerin sembolik boyutunu (şeâir) sıradanlaştırır.

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın insan psikolojisinde teşhis ettiği en tehlikeli körlük türü olan "farkında olmadan helake sürüklenme" tehlikesini açıklar. İmanın sadece zihinsel bir tasdik (ilim) değil, en ince sapmaları sezen bir kılcal uyanıklık (şuur) ve Allah'ın belirlediği alametlere (şeâir) karşı kalbi bir hürmet gerektirdiğini ortaya koyar.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Münafıkların psikolojik tahlillerini yapan ayetlerde (Bakara suresi başı), şehitlerin aşkın hayat mertebesini bildiren ayetlerde, hac ibadeti ve kurbanlıkların hukukunu belirleyen hüküm ayetlerinde (Bakara, Mâide ve Hac sureleri) ve vahyin beşeri şiirden ayrıldığı nübüvvet savunusu ayetlerinde (Yâsîn, Şuarâ, Hâkka) belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Dini sembollerin (kurban, Kabe, Safa-Merve) anlamsız ritüeller olduğu yanılgısını düzeltir; bunların kalpteki takvayı besleyen "şeâir" olduğunu gösterir. Ayrıca kâfir ve münafıkların kötülüğü her zaman kasten ve planlayarak yapmadıklarını, çoğunlukla körelmiş bir şuur sebebiyle kendi yıkımlarını iyilik zannettiklerini bildirir.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamCanlı bedenini kaplayan kıl ve tüy dokusu; bedene doğrudan temas eden iç giysi (şiar) ve kurbanlık hayvanın hörgücüne vurulan kanatıcı alamet izi (iş'ar).
  • Soyut anlamKıl payı incelikleri ve en zayıf uyarıları anında yakalayan içsel uyanıklık; bir hakikati veya aidiyeti dış dünyada tescil eden belirleyici sembolik işaret.
  • Sistematik karşılıkBireysel düzeyde ahlaki ve manevi felaketleri önleyen iç teyakkuz duyargası; toplumsal düzeyde ortak kimlik ve ibadet şuurunu ayakta tutan ilahi semboller matrisi.
  • LaTeX modeliΣ={x∈X∣δ(x)<ϵ  ⟹  ϕ(x)→1}∩{S⊂X∣τ(S)≥θ}
  • LaTeX açıklamasıModelde X evrensel tecrübe ve varlık alanını temsil eder. Birinci küme, eşik değeri ϵ olan kılcal bir δ(x) farkının veya uyarısının varlığında dahi içsel algı fonksiyonunun derhal aktif hale gelmesini (ϕ(x)→1, yani şuur halini) ifade eder. İkinci küme ise belirli işaret ve sembollerin (S), taşıdığı takva ve hürmet katsayısı (τ(S)) kritik değer θ'yı aştığında ilahi alamet (şeâir) statüsü kazanmasını modeller. Σ, içsel farkındalık ile dışsal kutsal sembolizmin kesiştiği bütüncül şuur sistemini simgeler.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ش