فسح
ف - س - ح
KÖK- 3 geçiş
- 1 ayet
- 3 sîga
- 13 sözlük
Fusha (sin, ha), Aralık demektir.devamı ›
Notlarım
Sözlükler(13)
★ Akevler SözlüğüTürkçe
Fusha (sin, ha), Aralık demektir.
Kitâbu'l-'Ayn
Halîl b. Ahmed · 8. yyTR1.616 harfباب الحاء والسين والفاء معهما
ح س ف، ح ف س، س ح ف، س ف ح، ف س ح، ف ح س، كلهن مستعملات
حسف:
حُسافة التَّمْر: قُشوره ورديئة، تقول: حَسَفْتُ التَّمْرَ أحسِفُه حسَفاً: نَقَّيْتُه.
حفس:
رجل حِيْفْسٌ، وامرأة حِيَفْساء، والحِيَفْساء إلى القِصَر ولؤم الخِلْقة.
سحف:
السَّحْف: كَشْطُكَ الشَّعَر عن الجلد حتى لا يبقى منه شيء تقول: سَحَفتُه سَحْفاً.
والسَّحائف، الواحدة سَحيفة: طرائق الشَّحْم التي بين
es-Sıhâh
Cevherî · 10. yyTR165 harfالفُسْحَةُ: السَعَةُ. ومكانٌ فسيح، ومجلس فسُحٌ، أي واسع. وفَسَحَ له في المجلس، أي وَسَّعَ له. وانْفَسَحَ صدره: انشرح. وتَفَسَّحوا في المجلس وتَفَاسَحوا، أي توسَّعوا.
Tehzîbu'l-Luğa
Ezherî · 10. yyTR6.341 harfح س ف
حسف ، حفس ، سحف ، سفح ، فسح ، فحس : مستعملات .
حسف : قال الليث : الحُسافَةُ : حُسَافَةُ التمر : وهي قُشُورُه وَرَدِيئُه ، تقول : حَسَفْتُ التمرَ أَحْسِفُه حَسْفاً إذا نَفَيْتَه .
وقال اللِّحياني وغيره : تَحَسَّفَت أوبارُ الإبل وتَوَسَّفَت إذا تَمَعَّطَت وتَطَايَرَت .
أبو زيد : رَجَع فلان بحَسِيفَة نفسه إذا رجع ولم يَقْض حاجَةَ نفسه ، وأنشد :
إذا سُئِلوا المعروفَ لم يَبْخَلُوا به
ولم
Mekâyîsü'l-Luğa
İbn Fâris · 11. yyTR1.821 harf(باب الفاء والسين وما يثلثهما)
(فسط) الفاء والسين والطاء كلمتانِ متباينتان. فالفَسِيط: ثُفْرُوق التَّمرة، ويقال قُلامة الظُّفر. والفُسطاط: الجماعة. وفي الحديث: "إنَّ يدَ الله تعالى عَلَى الفُسطاط"، وبذلك سمِّي الفُسطاط فُسطاطاً.
(فسق) الفاء والسين والقاف كلمة واحدة، وهي الفِسْق، وهو الخروج عن الطَّاعة. تقول العرب: فَسقَتِ الرُّطَبَةُ عن قِشْرها: إذا خرجَتْ، حكاه الفَرَّاء. ويقولون: إنَّ الفأرة
Müfredât
Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR255 harf- الفسح والفسيح: الواسع من المكان، والتفسح: التوسع، يقال: فسحت مجلسه فتفسح فيه. قال تعالى: ﴿يا أيها الذين آمنوا إذا قيل لكم تفسحوا في المجالس فافسحوا يفسح الله لكم﴾ [المجادلة/11]، ومنه قيل: فسحت لفلان أن يفعل كذا، كقولك: وسعت له، وهو في فسحة من هذا الأمر.
Esâsü'l-Belâğa
Zemahşerî · 12. yyTR253 harfف س ح
افسحوا لأخيكم في المجلس وتفسّحوا له.
وأمالك في هذا المكان متفسّحٌ.
ويقال: له مراح منفسح وهي كناية عن كثرة الإبل.
وبنو فلان قد انفسح مراحهم.
قال الهذليّ: سأغنيكم إذا انفسح المراح وإن فسحت عليّ معاذيرك فهو أوّل مبذول لأقل غلام لك.
Lisânü'l-Arab
İbn Manzûr · 13. yyTR2.027 harfالفُساحةُ: السَّعةُ الواسعةُ
(* قوله «الفساحة السعة الواسعة» كذا
بالأصل ولعله الفساحة الساحة الواسعة.) في الأَرض. والفُسْحةُ: السَّعةُ؛ فَسُحَ المكانُ فَساحةً وتَفَسَّحَ وانْفَسَحَ، وهو فَسِيحٌ وفُسُحٌ. وفي حديث عليّ: اللهم افْسَحْ له مُنْفَسَحاً
(* قوله «منفسحاً» كذا
بالأصل. والذي في النهاية مفتسحاً.) في عَدْلِك أَي أَوسِع له سَعَةً في دار عَدْلك يوم القيامة؛ ويروى: في عَدْنِك، بالنون، يعني
Kâmûsü'l-Muhît
Fîrûzâbâdî · 15. yyTR174 harf* ف س ح * * الفُسْحةُ * بالضم السعة ومكان * فضسِيٌ * و * فَسضحَ * له في المجلس وسع له وبابه قطع و * انْفَسَح * صدره انشرح و * تضفَسَّحوا * في المجلس و * تَفاسَحوا * أي توسعوا
Tâcü'l-Arûs
Zebîdî · 18. yyTR1.451 harfالفسحة، بالضم، والفساحة: السعة الواسعة في الأرض وقد فسح المكان. ككرم، فساحة. وأفسح، وتفسح، وانفسح طرفه، إذا لم يرده شيء عن بعد النظر. وانفسح صدره: انشرح. فهو فسيح وفساح، مثل طويل وطوال. وفي حديث أم زرع: وبيتها فساح، أي واسع، ويروى فياح بمعناه. ومنزل فسيح، ومجلس فسح، على فعل، وفسحم: واسع، والميم زائدة. وفسح له في المجلس، كمنع، يفسح فسحا وفسوحا وسع له. كتفسح. وفي التنزيل: إذا قيل لكم تفسحوا في
Lane's Lexicon
Edward W. Lane · 19. yyTR4.691 harfفَسُحَ
1 فَسُحَ ذ , (MA, Msb, K, [in the CK فَسَحَ, a misprint,]) with damm, (Msb,) like كَرُمَ, (K,) [aor. فَسُحَ ,] inf. n. فُسَاحَةٌ, (L,) or فَسَاحَةٌ [for which the former is app. a mistranscription] and فُسْحَةٌ, (MA,) It (a place) was, or became, spacious, roomy, wide, or ample; (MA, Msb, K;) as also ↓ افسح, (Msb, K,) and ↓ تفسّح, and ↓ انفسح. (K.) -A2- فَسَحَ لَهُ, (S, MA, Msb, K,) aor.
Salmone
H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.437 harfفَسَحَ
فَسَحَ A ( n.ac. فَسْح 1 ),
a. Strode, stalked along.
b. [ La ], Made room for.
c. [ La & Fī ], Gave a pass, a safe-conduct to ... for ( a journey ). _ast;
فَسُحَ
فَسُحَ U ( n. ac. فُسْحَة 3t , فَسَاْحَة 22t , فُسَاْحَة 24t ),
a. Was wide, spacious, roomy.
فَسَّحَ
فَسَّحَ II ,
a. Widened, enlarged, made spacious, roomy.
b. ( La ) [ coll. ], Granted an exemption, a
Kitâbullâh
Kur'an kullanımından türetilmişTR6.928 harfفسح
فَسَحَ - يَفْسَحُ - تَفَسَّحَ - يَتَفَسَّحُ
فَسَحَ - يَفْسَحُ + المكانُ + لشاغليه: يكون ذو مساحة من الأرض كافية وأكثر قليلا من الحاجة، وذلك لاستيعاب شاغليه
فَسَحَ - يَفْسَحُ + كائن + في مكان: يقترب من شاغل آخر ليجعل المكان يفسح لمزيد من الشاغلين
﴿إذا قيل لكم تفسحوا في المجالس فافسحوا يفسح الله لكم﴾
فَسَحَ - يَفْسَحُ + كائن + لـِ كائن:
Mücavir kökler12 mücavir (18 toplam)
- جلس
1 ortak ayet · Cel çul demektir
- نشز
1 ortak ayet · Tümsek yer demektir
- درج
1 ortak ayet · Derc : “Derc” tomar demektir
- رفع
1 ortak ayet · Raf’, üzerine bir şeylerin konduğu yer, raftır
- خبر
1 ortak ayet · Haber : Doğurmadan evvel devenin memesinde görülen süttür
- عمل
1 ortak ayet · Amele iş yapmaya alıştırılmış deve veya öküz demektir
- أتي
1 ortak ayet · Etve çardağa doğru suyu getiren kanaldır
- أيي
1 ortak ayet · Evye kuş yuvası demektir
- أمن
1 ortak ayet · Mena kapıları karşı karşıya olan evlerin ara yeridir
- علم
1 ortak ayet · Dağın sivri noktası demektir
- قول
1 ortak ayet · Birlikte bir iş yapan kimselere, belli bir sesle kumanda…
- أله
1 ortak ayet · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir
Geçtiği ayetler(1)
يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا قِيلَ لَكُمْ تَفَسَّحُوا فِي الْمَجَالِسِ فَافْسَحُوا يَفْسَحِ اللَّهُ لَكُمْ وَإِذَا قِيلَ …
GenişleyinEy iman edenler; size: Meclislerde yer açın, denilince; yer açın ki, Allah da size açsın. Kalkın, denince de kalkın ki, Allah içinizden iman etmiş olanları ve kendilerine ilim verilenleri derecelerle yükseltsin. Allah; yaptıklarınızdan haberdardır.
Kök analizi
Kök tanımı ve çekirdek özet
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | فسح |
| Yapı | Üçlü (sülâsî) |
| Özel Durum | Belirgin fark tespit edilmedi |
| Bağlamsal Yakın Kökler | وسع, رحب, فرج |
| Zıt Kök | ضيق |
| Çekirdek Özet 1 | Sıkışıklıktan kurtulacak biçimde aralık açmak, ferahlık ve genişlik oluşturmak |
| Çekirdek Özet 2 | Topluluk içinde başkasına imkân ve yer tanıyarak ilahî lütuf ve inşiraha zemin hazırlamak |
| Çekirdek Özet 3 | Fiziksel ve sosyal alanda yer açma eyleminin karşılıklılık ilkesiyle varoluşsal genişliğe dönüşmesi |
| Kritik Hata Riski | Kökü yalnızca mecliste oturma düzeniyle sınırlayıp ahlaki, içtimai ve zihni alan açma boyutunu göz ardı etmek |
Biliteral analiz
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| فس | Bir kabuktan, sınırdan veya sıkışıklıktan dışarı çıkma, aralanma ve ayrışma; فسد (düzenin dışına çıkıp bozulma), فسر (örtüyü aralayıp açıklama) ve فسق (kabuğu delip dışarı fırlama) köklerinde olduğu gibi kapalılığı yarma hareketi | ح | Boğazın orta harfi olan ح sesinin getirdiği nefes açıklığı ve akışkanlık, çekirdeğin ayrılma hareketini yıkıcı bir bozulma veya dağılma olmaktan çıkarıp ferahlatıcı bir açıklık, sükûnet ve serbest alan oluşturma yönünde özelleştirmiştir. |
Piktografik analiz
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ف | Ağız; açıklık, çıkış ve soluk menfezi | Sıkışmış olan sınırdan dışarıya doğru ilk çıkış noktasını ve nefes alacak açıklığın belirmesini temsil eder. |
| س | Diken, destek; mesafe koyma ve dayanma | Sıkışık duran unsurlar arasına destek koyarak aralarını açmayı ve sıkışmayı durdurmayı simgeler. |
| ح | Çit, duvar; çevreleme ve sınır çekme | Açılan yeni alanın sınırlarının belirlenmesini, korunmasını ve ferah bir avluya dönüşmesini gösterir. |
| فسح | Ağızdan çıkan soluk gibi arayı açıp korunaklı ve ferah bir çevre oluşturma | Sıkışmış bir yapıda mesafe oluşturarak nefes alacak, hareket serbestisi sağlayacak emniyetli bir genişlik meydana getirme hareketidir. |
Tarihsel ve erken kullanım
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Toprakta veya mekânda sıkışıklığın kalkması, yerin engelsiz ve geniş olması; gözün önünde bakışı engelleyecek bir set bulunmaması durumu (انفساح الطرف). |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Erken dönem Hüzeyl şiirinde devenin ve sığırın dinlendiği geniş ağıl ve barınak için kullanılmıştır: قال الهذلي: سأغنيكم إذا انفسح المراح / وإن فسحت علي معاذيرك |
| Erken Arapça kullanım | Klasik hadis rivayetlerinde hem geniş ev ve mekân tasvirinde (بيت فساح) hem de dua dilinde adaletin veya cennetin genişliği bağlamında (اللهم افسح له في عدلك / عدنك) geçmektedir. |
Kaynak Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāgha, Kitābü’l-ʿAyn.
Sami etimolojik katman
Sami dilleri ailesinde فسح kökü, Afro-Asyatik katmandaki açık alan, geçit bulma ve sıkışıklıktan kurtulma semantik kökleriyle akrabadır. İbranicede yer alan pāsaḥ (פסח) kökü temel olarak bir engelin üzerinden aşmak, atlamak, korumak ve geçit vermek anlamlarını taşırken, Aramice ve Süryanicede pṣaḥ / pəsāḥā formları sevinç duymak, aydınlanmak ve yüzün ferahlaması gibi içsel genişleme manalarına evrilmiştir. Arapçada ise kök, somut fiziki aralık ve mekânsal ferahlık zeminini (el-fus‘ha) korumuş, mekânın genişlemesinden mecazen insanın tasarruf ve tercih serbestisine (هو في فسحة من أمره) aktarılmıştır. Ses denkliklerinde dudak ünsüzü ile boğaz fısıltısının birleşimi, baskılanmış enerjinin salıverilmesi ve genişletilmesi fikrini ortak bir Sami mirası olarak yansıtır.
Güven Güçlü
Kaynak David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques), Brown-Driver-Briggs, Lisān al-ʿArab.
Etimolojik analiz
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | Mekânda aralık açmak, ferahlamak | Kelimenin aslı arazinin genişliği (بلد فسيح) olup sonradan meclislere ve imkân alanlarına aktarılmıştır. | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | İbranice pāsaḥ, Süryanice pṣaḥ | Engeli aşma, ferahlama, aydınlanma ve geçit bulma anlamlarıyla ortak bir semantik sahayı paylaşır. | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Afro-Asyatik mekân açma kökleri | Berberice ve bazı Doğu Çad dillerinde boşluk ve aralık bırakma fiilleriyle fonetik benzerlik gösterir. | Muhtemel |
Kaynak HALOT, Gesenius, Lisān al-ʿArab.
Kardeş kökler
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| فسح | Anlamlı | Genişlik, aralık açmak | Sıkışıklığı giderip serbestlik sağlamak | Hedef kök; Kur'an'da geçer |
| فحس | Anlamlı | Ağızla almak, yalamak | Suyun veya bir nesnenin dille/ağızla kavranması | Ayn'da müsta'mel; Kur'an'da geçmez |
| سفح | Anlamlı | Dökmek, akıtmak | Kan veya suyun yayılarak dökülmesi, dağ eteği | Kur'an'da geçer; açılma ve yayılma yönüyle yakın |
| سحف | Anlamlı | Kazımak, sıyırmak | Yüzeydeki engeli veya kılı kökten kazıyıp açmak | Ayn'da müsta'mel; Kur'an'da geçmez |
| حفس | Anlamlı | Toplamak, tıkıştırmak | Değersiz şeyleri bir araya getirip sıkıştırmak | فسح kökünün zıt yönlü hareketidir (kalb/sıkışma) |
| حسف | Anlamlı | Ufalamak, ezmek | Sert kabuğu veya kuru maddeyi çiğneyip un ufak etmek | Ayn'da müsta'mel; Kur'an'da geçmez |
Komşu kökler ve zıt kök
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| فسح | Merkez | Genişlik ve yer açma | Sıkışık bir düzende başkasına bilinçli olarak pay ve aralık bırakmak | Eylem odaklı, ilişkisel ve sınır açıcı genişliktir |
| وسع | Komşu | Kapsayıcı hacim | Bir şeyin içine alma kapasitesinin ve kudretinin büyüklüğü | Doğal veya mutlak kapasiteyi ifade eder, sıkışıklık şartı aramaz |
| رحب | Komşu | Ağırlama ferahlığı | Gelen kimseye gösterilen içten hoşnutluk ve kucak açma | Genişliğin duyusal ve psikolojik kabul boyutunu vurgular |
| فرج | Komşu | Yarıp çıkış yolu bulma | İki engel arasındaki darlığı ortadan kaldırıp gedik açmak | Sıkıntı ve kriz anındaki tazyikin yarılmasıdır |
| ضيق | Zıt | Darlık ve sıkışıklık | Mekânın, göğsün veya imkânın daralarak hareketi engellemesi | فسح kökünün tam zıddı olan kuşatıcı kısıtlılık halidir |
Başka dillerde anlam karşılıkları
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | فسح | Sıkışıklığı giderip yer açmak | Hem fiziksel oturma alanını hem zihni ve ameli serbestlik payını kapsar. | Kesin |
| Latince | Spatior, Laxo | Alan açmak, gevşetmek | Sınırları esneterek rahat hareket etme alanı sağlamayı karşılar; ahlaki karşılıklılık boyutu zayıftır. | Güçlü |
| İngilizce | Make room, Accommodate | Yer açmak, imkân tanımak | Birine yer vermek ve onu içine alacak alanı sağlamak anlamını verir; ilahi mukabele boyutunu içermez. | Güçlü |
| Almanca | Platz machen, Einräumen | Yer açmak, yer vermek | Somut ve soyut yer açmayı ifade eder; bağlamsal incelik Arapçadaki kadar merkezî değildir. | Güçlü |
| Fransızca | Faire de la place, Dégager | Yer açmak, ferahlatmak | Sıkışıklığı açma ve hareket serbestisi sağlama fiilini tam karşılar. | Güçlü |
Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Robert French Lexicon.
Vücûh ve nezâir
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| تَفَسَّحُوا (Tefessuhu) | Karşılıklı yer açma, yayılma | Toplumsal meclislerde müminlerin birbirine fiziki ve ictimai mesafe tanıması (Mücâdele 58:11) |
| فَافْسَحُوا (Fefsehu) | İradeyle alan oluşturma emri | Başkasının varlığını tanıyıp ona hayat hakkı ve oturma payı bırakma iradesi (Mücâdele 58:11) |
| يَفْسَحِ (Yefseh) | İlahi mukabele ve varoluşsal lütuf | Kulun açtığı alana karşılık Allah'ın rızık, kabir, cennet ve kalpte genişlik yaratması (Mücâdele 58:11) |
Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | İlahi mükâfat ve ceza dengesi | Kulun eylemi (yer açması) ile Allah’ın fiili (genişlik vermesi) arasındaki adalet ve lütuf ilişkisi | Karşılıklılık ilkesinin varoluşsal ferahlığa dönüşmesi |
| Fıkıh | Meclis ve mescit adabı, kamu hakkı | Toplu ibadet ve istişare alanlarında yer işgali, başkasını sıkıştırmama ve öncelik hakları | Kamu mekânında bireysel tahakkümü engelleyen adab hükümleri |
| Tefsir | Sosyal ahlak ve nüzul bağlamı | Suffe ehli ve gazilere mecliste yer açılması emrinin genel bir ahlaki ilkeye teşmili | Darlık psikolojisinin aşılıp cemaatleşme bilincinin inşası |
| Hadis | Kabir, cennet ve ahlak rivayetleri | Dua ve kabir tasvirlerinde müminin berzah ve ahiret genişliğine kavuşması | Maddi darlığın yerini manevi inşiraha bırakması |
Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Uhrevi mükâfat ve kalp ferahlığı | İnşirah ve rahmet | Kulu darlık ve bencillik hissinden kurtarıp ilahi lütfa mazhar kılmak | Başkasına yer açanın kendi varoluşuna Allah tarafından yer açılacağı inancı yerleşir. | Kesin |
| İlmi | Fikir üretimi ve müzakere | Zihni tolerans ve serbest alan | Farklı fikirlere mecliste ve ilim halkasında ifade alanı tanımak | Fikri tekelciliği kırarak ilmi münazaranın zeminini genişletir. | Güçlü |
| Siyasi | Şûra ve kamusal katılım | Temsil alanı ve istişare hakkı | Yönetimde zümre tahakkümünü önleyip yeni aktörlere mecliste yer vermek | Gücün belli bir klik elinde sıkışmasını engeller, katılımı yaygınlaştırır. | Güçlü |
| İktisadi | Pazar ve rekabet hukuku | Tekeli önleme ve pazar serbestisi | Yeni girişimcilere pazarda faaliyet alanı ve imkân açmak | Sermayenin belli ellerde birikmesini engelleyip iktisadi akışkanlık sağlar. | Muhtemel |
Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Hacim genleşmesi ve serbest serbestlik derecesi (Degrees of Freedom) | Parçacıklar arasındaki mesafenin artırılarak sistemdeki basıncın düşürülmesi ve hareket serbestisinin çoğalması ilkesiyle örtüşür. | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Sosyal mesafe optimizasyonu ve kapsayıcılık (Inclusivity) | Kapalı bir grubun yeni bireylere yer açarak gettolaşmayı önlemesi ve sosyal adaleti sağlaması dinamiğidir. | Kesin |
Yanlış daraltma ve kritik hata riski
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kökü sadece camide ya da bir toplantı odasında fiziksel olarak yana kayıp oturacak yer verme görgüsüne indirgemek. |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Fiziksel hareketin ötesinde; zihinde, kalpte, siyasette, toplumsal statüde ve mülkiyette başkasına varoluş hakkı ve hareket alanı tanımak. |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Ayetin getirdiği kozmik karşılıklılık kuralı (kulun açtığı alana Allah'ın rahmetle karşılık vermesi) göz ardı edilir; ayet basit bir protokol kuralı sayılır. |
Kur'an'ı anlama odaklı sonuç
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Sosyal adalet ve ahlakın en somut basamağını (yer açma eylemini) ilahi lütuf mekanizmasına doğrudan bağlayan ameli bir anahtar kavram olduğu için önemlidir. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Mücâdele Suresi 11. ayet başta olmak üzere, toplumsal dayanışma, istişare ahlakı, meclis adabı ve infak ayetlerinde belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Dindarlığı sadece bireysel ibadetlere hapseden, sosyal hayatta ise başkasına tahammül edemeyen tekelci ve bencil yaklaşımları tashih eder. |
Nihai sentez ve LaTeX modeli
- Somut anlamSıkışık bir mekânda unsurların birbirinden aralanarak serbest hareket edebileceği fiziksel bir genişlik ve boşluk oluşturmasıdır.
- Soyut anlamBireyin kendi imkân, iktidar ve alanından fedakârlık ederek ötekine hayat, fikir ve eylem hakkı tanıması, böylece toplumsal basınca son vermesidir.
- Sistematik karşılıkBir sistemdeki yerel gevşemenin ve pay bırakmanın (mikro-eylem), merkezi ve kuşatıcı bir rezonansla bütünü genişletmesi (makro-lütuf) sürecidir.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıModelde bireyin başkası lehine kendi sınırından açtığı yerel alanı temsil eder; bu yerel genişleme eylemidir. ise ilahi sistemin bütününe ait lütuf, rahmet ve varoluşsal genişlik alanıdır. Bireyin açtığı sınırlı pay (), sistemin bütününde katlanarak daha büyük bir inşirah ve genişleme meydana getirir ().