قنط

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ق-ن-ط6 sîga, 31 mücavir kök, 6 ayet, 5 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.قدمقَنُوطٌنشرذوقالْقَانِطِينَتَقْنَطُواقنطأنسرحمسأميَقْنَطُذنبيأسحمدفرحصوب

KökSîga 6Ayet 6Sure 5Mücavir 31

▶ Ağı aç (3B)

قنط

ق - ن - ط

KÖK
  • 6 geçiş
  • 6 ayet
  • 6 sîga
  • 13 sözlük

“Kart”, “karet” sıvının katılaşması, donması, kurumuş kan, hareketsiz hale gelen kan manalarındadır. Sonra “re” “ne”ye dönüşerek “kunut” sessizce durup, dinlemeye geçme demektir. Kanet(tı) kunut(te)’dan dönüşmüştür. Kanet katılaşmış kan demektir. Te’lki olan sessiz durup kulak vermek, Tı’lı ise ümidini kesip cabadan vazgeçerek dona kalmaktır.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(13)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

“Kart”, “karet” sıvının katılaşması, donması, kurumuş kan, hareketsiz hale gelen kan manalarındadır. Sonra “re” “ne”ye dönüşerek “kunut” sessizce durup, dinlemeye geçme demektir. Kanet(tı) kunut(te)’dan dönüşmüştür. Kanet katılaşmış kan demektir. Te’lki olan sessiz durup kulak vermek, Tı’lı ise ümidini kesip cabadan vazgeçerek dona kalmaktır.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR1.009 harf
القاف والطاء والنون معهما ق ط ن، ن ط ق، ن ق ط، ق ن ط مستعملات قطن: قَطَنٌ: اسم جبل لعبس. والقَطَنُ: الموضع من الثبج والعجز. والقِِطانُ: شجار الهودج، والجميع: القُطُنُ، قال لبيد: فتكنسوا قُطُناً تصير خيامها والقُطنُ يجوز تثقيل كما قال: قُطُنَّةٌ من أجودِ القُطْنُنِّ والقَيطونُ: المخدع في لغة البربر ومصر. وبزر قَطُونا لأهل العراق يستشفى بها. والقُطُونُ: الإقامة. ومجاور مكة: قاطِنوها وقُطّانُها،
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR241 harf
القُنوطُ: اليأسُ. وقد قَنَطَ يقْنِطُ قُنوطاً وكذلك قَنَطَ يَقْنُطُ، فهو قانِطٌ. وفيه لغةٌ ثالثة قَنِطَ يَقْنَطُ قَنَطاً وقَناطَةً فهو قَنِطٌ. وأمَّا قنَط يَقْنَطُ بالفتح فيهما، وقَنِطَ يَقْنِطُ بالكسر فيهما، فإنَّما هو على الجمع بين اللغتين.
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR9.065 harf
ق ط ن قطن ، قنط ، نطق ، نقط : مستعملة . قطن : أخبرني المُنْذري عن أبي العباسِ أنّه قال : القُطْنِيَّةُ : الثياب ، والقطنية : الحُبُوبُ الَّتي تَخْرُجُ من الأرْض . ويقالُ : لهَا : قِطْنِيّةٌ ، مثلُ : لُجِّيَ ولجِّي ، قالَ وإنما سُمِيْتِ الحبُوبُ : قطْنيةً : لأنها تُزْرَعُ في الصْيفِ ، وتُدْرَكُ في آخرِ وَقتِ الحَرِّ . وقيلَ : سُمِّيَتْ : قُطْنيةٌ : لأنَّ مَخَارِجَها من الأَرْضِ ، مثلُ مخارجِ
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR6.570 harf
(باب القاف والنون وما يثلثهما) (قنا) القاف والنون والحرف المعتلُّ أصلان يدلُّ أحدهُما على ملازمة ومُخالَطَة، والآخرَ على ارتفاعٍ في شيء. فالأوَّلُ قولهم: قاناه، إذا خالَطَه، كاللَّونِ يُقانِي لوناً آخرَ غيرَه. وقال الأصمعيّ: قانيتُ الشَّيءَ: خَلَطته. قال امرؤ القيس: كبكر المُقاناةِ البياضَُِ بصُفْرَةٍ ***غَذَاها نَمِيرُ الماء غَيْرَ مُحَلَّلِ([1])ومن ذلك قولهم: ما يُعَانِيني هذا، أي ما
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR318 harf
- القنوط: اليأس من الخير. يقال: قنط يقنط قنوطا، وقنط يقنط (انظر: الأفعال 2/117). قال تعالى: ﴿فلا تكن من القانطين﴾ [الحجر/55]، قال: ﴿ومن يقنط من رحمة ربه إلا الضالون﴾ [الحجر/56]، وقال: ﴿يا عبادي الذين أسرفوا على أنفسهم لا تقنطوا من رحمة الله﴾ [الزمر/53]، ﴿وإذا مسه الشر فيؤس قنوط﴾ [فصلت/49]، ﴿إذا هم يقنطون﴾ [الروم/36].
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR146 harf
ق ن ط قنط من الرحمة يقنط ويقنّط قنوطاً وهو قانط وقنوط‏.‏ وتقول‏:‏ قلب المؤمن بالرجاء منوط والكافر آيس قنوط‏.‏ وتقول اكتتب ونقط ثم اكتأب وقنط‏.‏
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR1.001 harf
القُنُوط: اليأْس، وفي التهذيب: اليأْس من الخير، وقيل: أَشدّ اليأْس من الشيء. والقُنُوط، بالضم، المصدر. وقَنَط يقنِطُ ويَقْنُطُ قُنُوطاً مثل جلَس يجلِس جُلوساً، وقَنِطَ قَنَطاً وهو قانِطٌ: يَئِسَ؛ وقال ابن جني: قَنَطَ يَقْنَطُ كأَبى يَأْبَى، والصحيح ما بدأْنا به، وفيه لغة ثالثة قَنِطَ يَقْنَطُ قَنَطاً، مثل تعِب يَتْعَب تعباً، وقَناطة، فهو قَنِطٌ؛ وقرئ: ولا تكن من القَنِطِين. وأَما قَنَط يقْنَطُ،
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR222 harf
* ق ن ط * * القُنُوطُ * اليأس وبابه جلس ودخل وطرب وسلم فهو * قَنِطٌ * و * قَنُوطٌ * و * قانِطٌ * وقرئ ﴿فلا تكن من القنَطين﴾ فأما * قَنَط * يقنط بالفتح فيهما و * قَنِطَ * يقنط بالكسر فيهما فإنما هو على الجمع بين اللغتين *
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR1.254 harf
قنط، كنصر، وضرب، وحسب، وكرم - وسقط في بعض النسخ وحسب - قنوطا، بالضم مصدر الأول والثاني، قال ذلك أبو عمرو ابن العلاء، وبهما قرئ قوله تعالى: ومن يقنط من رحمة ربه إلا الضالون . قلت: أما يقنط، كينصر، فقرأ به الأعمش، وأبو عمرو، والأشهب العقيلي، وعيسى ابن عمر، وعبيد بن عمير، وزيد بن علي، وطاووس، فهو قانط. وفيه لغة أخرى: قنط، كفرح، وقرأ أبو رجاء العطاردي والأعمش والدوري عن أبي عمرو من بعد ما قنطوا .
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR1.736 harf
قَنَطَ 1 قَنَطَ ذ , aor. قَنِطَ ; and قَنَطَ, aor. قَنُطَ ; and قَنِطَ, aor. قَنَطَ ; (S, Msb, K;) and قَنُطَ, aor. قَنُطَ ; (K;) and قَنَطَ, aor. قَنَطَ ; and قَنِطَ, aor. قَنِطَ ; each of the last two being a mixture of two dialects; (Akh, S, K;) inf. n. قُنُوطٌ, (S, Msb, K,) which is of the first and second, (S, K, TA,) and of the fourth and sixth also; (K; [but this is doubtful;]) and قَنَطٌ,
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR592 harf
قَنَطَ قَنَطَ I , U ( n. ac. قَنْط 1 , قُنُوْط 27 ), a. Was discouraged, desponded, despaired. b. [ Min ], Despaired, desponded of. c. [ acc. & 'An ], Withheld from. قَنِطَ قَنِطَ A ( n. ac. قَنَط 4 ) قَنُطَ U ( n. ac. قَنَاْطَة 22t ) a. see supra (a) , ( b ). قَنَّطَ قَنَّطَ II , a. Made to despair. أَقْنَطَ أَقْنَطَ IV , a. see II . قَنَط قَنَط 4 , a. Despair; despondency,
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR5.059 harf
قنط قَنَطَ - يَقْنَطُ - قَانِط - قَانِطِيْن - قَنُوْط قَنَطَ - يَقْنَطُ + كائن + من أمر أو شيء: (ضد يرجو): يفقد الرجاء والأمل بحصول شيء مفيد يتوقع حصوله قَانِط: اسم فاعل من " قَنَطَ - يَقْنَطُ " قانِطُون: جمع " قانِط ": اسم فاعل صفة مشبهة من " قَنَط َ - يَقْنَط " قَنُوْط: على وزن " فَعول ": اسم فاعل مبالغة صفة مشبهة من " قَنَط َ - يَقْنَط "
Tamamını oku

Sîgalar(6)

Mücavir kökler31 mücavir (44 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. رحم

    4 ortak ayet · Rahim, bebeğin doğana kadar geliştiği yerdir

  2. سأم

    1 ortak ayet · Körleşmiş bıçaktır

  3. غيث

    1 ortak ayet · Ğays (p.se), Yağmur suyu ile yetişen bitki demektir

  4. يأس

    1 ortak ayet · Hayızdan kesilen kadın demektir

  5. نشر

    1 ortak ayet · “Neşer” dalları yaygın yeşillenmiş ağaç demektir

  6. سرف

    1 ortak ayet · Aşırı gidenler

  7. فرح

    1 ortak ayet · Ferh (ha) “Felah” çatlak toprak demektir, sonra toprağı…

  8. شرر

    1 ortak ayet · Şerareden gelen bir kelimedir

  9. ذنب

    1 ortak ayet · Zenb : Kuyruk demektir

  10. أنس

    2 ortak ayet · Ok tan yayın iç tarafna üns, dış tarafına vahş denemektedir

  11. قدم

    1 ortak ayet · “Kudüm” ön demektir

  12. صوب

    1 ortak ayet · Sağanak yağmur demektir

Geçtiği ayetler(6)

Sîga sayfası: الْقَانِطِينَ
  1. قَالُوا بَشَّرْنَاكَ بِالْحَقِّ فَلَا تَكُنْ مِنَ الْقَانِطِينَ

    Ümit kesenlerDediler ki: Seni gerçekten müjdeliyoruz, öyleyse ümidini kesenlerden olma.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökقنط
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerيأس, ابلس, حزن
Zıt Kökرجو
Çekirdek Özet 1Beklentinin tükenmesiyle içe kapanma, donup kalma ve hayırdan bütünüyle ümit kesme
Çekirdek Özet 2İlahi rahmet, af ve lütuftan ümitsizliğe düşmenin sapkınlık ve inkârla bağdaştırılması
Çekirdek Özet 3Ümidin kesilmesiyle ameli ve ahlaki eylemin felce uğraması, ontolojik kopuş hali
Kritik Hata RiskiKökün geçici bir üzüntü veya yılgınlık sanılarak rahmetten inancı koparan mutlak yeisle karıştırılmaması

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
قنBir alanda yoğunlaşma, bükülme, toplanıp tutunma ve boyun eğerek durulma hali; nitekim قنت kökünde boyun eğip sükûtla durma, قنع kökünde el açıp rıza ile razı olma, قنو kökünde meyve salkımının toplanıp sarkması bu odaklanmayı gösterir.طKuşatıcı ve sert tınılı ط harfinin eklenmesiyle içe büzülme ve boyun eğme hareketi dışa kapanmaya, ümidin bütünüyle kesilerek ameli duruşun katılaşıp dona kalmasına dönüşmüştür.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
قUfuktaki güneş, iğne deliği; dönme, toplanma, sınırİmkânların sınırına dayanmayı ve hareket alanının daralmasını simgeler.
نFiliz, yılan, balık; süreklilik, çoğalma, canlılıkİçsel akışın, canlılığın ve beklentinin devam eden hareketini temsil eder.
طSepet, çark; sarma, kuşatma, içine almaİçe hapsolmayı, çevrenin tamamen sarılıp dış etkiye kapatılmasını ifade eder.
قنطSınıra dayanan canın içe büzülüp kuşatılmasıBeklenti alanının sınırlanarak canın kendi içine kilitlenmesi, hayrın geliş yönlerine karşı bütünüyle katılaşıp kapanması hareketidir.

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamYağmurun uzun süre kesilmesiyle toprağın çatlayıp katılaşması, sütün ya da kanın kuruyup akmaz hale gelmesi ve canlının çaresizlikten hareketsizleşmesi.
Cahiliye şiiri kullanımıŞairlerin kuraklık ve kıtlık dönemlerinde insanların yağmurdan bütünüyle ümit kestikleri çaresizlik anlarını nitelemek üzere قنط türevlerini kullandığı nakledilir.
Erken Arapça kullanımErken dönem hadis rivayetlerinde insanların günahları sebebiyle Allah'ın rahmetinden ümit kestirilmesini yasaklayan ifadelerde yer alır: İnsanları Allah'ın rahmetinden ümitsizliğe düşürenler kınanmıştır شر الناس الذين يقنطون الناس من رحمة الله.

Kaynak Lisān al-ʿArab, Tehzîbü’l-Luğa, Mekâyîsü’l-Luğa.

Sami etimolojik katman

Sami dil ailesinin Kuzeybatı ve Güney kollarında قنط kökü daralma, büzülme ve hayal kırıklığıyla gelen katılaşma anlam alanıyla örtüşür. İbranicede k-n-t kökünde sitem etme, keder verme veya canı sıkılma nüansı görülürken, Arapçada kök daha ziyade ruhsal bir felç ve geleceğe dönük hayır beklentisinin mutlak biçimde sıfırlanması yönünde özelleşmiştir. Kökün Süryanice katmanında da büzülme ve kederle içine çekilme semantiği korunur. Arapça, bu fiziksel büzülme ve donma hareketini ilahi rahmet ile kul arasındaki bağı koparan şiddetli bir yeis haline aktararak semantik derinliğini pekiştirmiştir.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, David Cohen, Lisān al-ʿArab.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönSıvının donması, sütün veya kanın katılaşması ve kuraklıkla suların çekilmesiSomut tıkanma ve kuruma hali, zihinsel ve manevi düzleme taşınarak hayır kapılarının kapandığı zannına dönüşmüştür.Güçlü
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice ve Süryanicede kederlenme, büzülme, daralma ve bıkkınlık bildiren kök akrabalıklarıRuhsal daralmanın ve hayal kırıklığının kök dillerde ortak bir büzülme çekirdeğinden türediğine işaret eder.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik çerçevenin ötesinde doğrudan doğrulanabilir bir soydaşlık tespit edilmedi.Veri bulunamadı

Kaynak David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques, Brown-Driver-Briggs.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
قنطAnlamlıÜmit kesmek, katılaşmakRahmet ve hayırdan bütünüyle beklentiyi kesip donakalma hali.Hedef kök; Kur'an'da geçer.
قطنAnlamlıİkamet etmek, yerleşmek; pamukBir yerde sabit kalıp ayrılmamak veya yumuşak lifli bitki dokusu.Kur'an'da geçer; odaklanma ve durma ilişkisi.
نقطAnlamlıİz bırakmak, beneklemekBir nesnenin üzerine küçük işaret ve nokta koymak.Kur'an'da geçmez; noktasal sınırlama ilgisi.
نطقAnlamlıSes ve söz çıkarmak, konuşmakDüşünceyi düzenli ve anlaşılır seslerle dışa vurmak.Kur'an'da geçer; içsel durumun dışa açılması.
طقنAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bağımsız kök yapısı oluşmamış kabul edilir.Kur'an'da geçmez; mühmel diziliş.
طنقAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıKlasik lügatlerde bu dizilişte anlamlı bir kelime kaydedilmemiştir.Kur'an'da geçmez; mühmel diziliş.

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
قنطMerkezMutlak ümitsizlikBeklenti bağının tamamen kopmasıyla ameli donukluk yaşama halidir.Hayrın geleceğine dair tüm iç kapıların kapatılmasıdır.
يأسKomşuÜmidin kesilmesiيأس bir şeyin gerçekleşmeyeceğini kesin bilgiyle kabul etmeyi de içerirken, قنط daha ziyade keder ve felce uğratan en şiddetli yeis türüdür.Zihni kabulleniş ile duygusal donma arasındaki farktır.
ابلسKomşuŞaşkınlıktan susmaابلس delilsiz kalıp çaresizlikten nutku tutulmayı öne çıkarırken, قنط rahmet beklentisinin doğrudan yitirilmesidir.Çaresiz şaşkınlık ile rahmetten kopuş farkı.
حزنKomşuKeder ve elemحزن geçmişte yitirilene veya mevcut acıya dönükken, قنط gelecekteki hayırdan vazgeçmektir.Zaman odağı ve ümit boyutu farklıdır.
رجوZıtÜmit ve beklentiHayrın ve rahmetin ulaşacağına dair kalbi diri tutma ve yönelişi sürdürme halidir.Eylemi ve canlılığı besleyen zıt hareket.

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaقنطHayırdan ümidini bütünüyle kesmekİçsel büzülme ve eylemsizlikle birleşen en koyu yeis halidir.Kesin
LatincedesperareÜmidini kaybetmekÇaresizlik ve beklentinin bitişini karşılar ancak donma ve felç olma vurgusu zayıftır.Güçlü
İngilizcedespair, despondDerin ümitsizliğe kapılmak, cesareti kırılmakDespond kelimesi cesaretin ve canın tamamen çekilmesini iyi yansıtır.Güçlü
AlmancaverzweifelnÇaresizce ümitsizliğe düşmekKuşku ve çaresizlikle bağların kopmasını ifade eder.Güçlü
FransızcadésespérerÜmit kesmek, yeise düşmekGelecek beklentisinin tükenişini bildirir.Güçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Lisān al-ʿArab.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
الْقَانِطِينَ / يَقْنَطُİmkânsızlık zannıyla ilahi vaadden şüpheye düşmeYaşlılık veya beşeri engeller karşısında ilahi kudretin lütfundan ümit kesme uyarısı (Hicr 15:55, 15:56).
تَقْنَطُواGünahların büyüklüğü sebebiyle bağışlanmadan ümit kesmeÇokça günah işleyip nefsine zulmedenlerin ilahi af ve rahmetten asla vazgeçmemesi emri (Zümer 39:53).
قَنَطُواYağmur ve rızık gecikmesinde çaresizliğe kapılmaİnsanların kuraklık ve kıtlık yüzünden tükendiği anda rahmet yağmurunun inmesi (Şûrâ 42:28).
قَنُوطٌ / يَقْنَطُونَNimet çekilince nankörce ve sabırsızca teslim olmaİnsanın darlık ve kötülük dokunduğunda hemen sarsılıp dirençsizce yıkılması (Rûm 30:36, Fussilet 41:49).

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİman-ümit ilişkisi ve büyük günahAllah'ın rahmetinden ümit kesmenin küfür veya dalalet sayılıp sayılmayacağı tartışılmıştır.Kulun rabbinin mutlak kudret ve rahmetini hafife alması anlamında teolojik bir sapma olarak ele alınır.
FıkıhTövbenin sıhhati ve yeis haliTövbe kapısının kul için ne zamana kadar açık olduğu ve yeis anındaki iradenin geçerliliği.İradenin felç olup teklif zeminini kaybetme noktasına işaret eder.
TefsirRahmet ayetlerinin tenasübüقنط lafzının sapkınlar ve nankörler vasfı olarak zikredilmesinin hikmeti.İmanın canlılığı ile ümidin sürekliliği arasındaki zorunlu bağ vurgulanır.
HadisRecâ ve havf dengesiMüminin korku ile ümit arasında bulunması, insanları dinden soğutacak ümitsizlik dilinden sakındırılması.Muhatabı tevbeye yönlendirme, ilahi merhametin genişliğini canlı tutma ilkesi.

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniKul ile yaratıcı arasındaki ontolojik bağRahmetten kopuş ve teolojik tıkanmaTövbe ve yönelişi durdurarak dini eylemi hükümsüz kılmaİnsanın bağışlanma kapısını kendi zihninde kapatmasıyla kulluk ekseninden çıkması.Kesin
İlmiProblem çözme ve araştırma azmiÇözümden ümit kesip atalete düşmeBilimsel merakı ve arayışı söndürmeZorluklar karşısında zihnin kapalılığa gömülüp araştırmayı terk etmesi.Güçlü
SiyasiToplumsal adalet ve kriz yönetimiToplumsal yılgınlık ve anomiIslah ve direniş iradesini felce uğratmaBireylerin veya kitlelerin değişime olan inancını yitirerek adaletsizliğe boyun eğmesi.Güçlü
İktisadiKriz, kıtlık ve üretim döngüsüPanik, yatırım ve üretimden çekilmeEkonomik dolaşımı dondurarak piyasayı kilitlemeGelecek güvensizliği yüzünden kaynakların saklanması ve üretken emeğin durması.Güçlü

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerTermodinamik durgunluk veya mutlak sıfırSistemin enerji aktarımını durdurarak entropinin maksimuma ulaşması ve hiçbir iş üretemez hale gelmesi.Güçlü
Beşeri bilimlerÖğrenilmiş çaresizlik ve anomiBireyin ne yaparsa yapsın sonucu değiştiremeyeceğine inanarak bütün iradi eylemlerini askıya alması hali.Kesin

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökün yalnızca bireysel bir psikolojik moral bozukluğu veya anlık karamsarlık olarak algılanması.
Kur'an içi daha geniş anlamKök yalnızca duygusal bir çöküşü değil; ilahi kudret, rahmet ve adalete dair inancın sarsılmasını, dolayısıyla ameli hayattan bütünüyle çekilerek küfre ve dalalete yaklaşmayı ifade eder.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataAyetlerdeki şiddetli nehyin ve yerginin basit bir üzüntüye yönelik olduğu zannedilerek, affedilme ve rahmet beklentisinin kesilmesinin ontolojik tehlikesi gözden kaçırılır.

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın inşa ettiği mümin zihninde ümidin sadece bir temenni değil, imanın ve amelin temel yakıtı olduğunu; bu bağın kopmasının insanı doğrudan dalalete ve şirke sürükleyeceğini gösterir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Günahkârların tövbeye çağrıldığı, peygamberlerin müjdelendiği, kuraklık sonrası ilahi lütfun hatırlatıldığı ve nankör insan tabiatının darlık anındaki reflekslerinin anlatıldığı ayetlerde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Günahların büyüklüğü sebebiyle tövbe kapısının kapandığı vehmini yıkar; insanın zorluklar karşısındaki yılgınlığını meşru bir mazeret sayan kaderci uyuşukluğu reddeder.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamKuraklık veya soğuk sebebiyle sıvının akmaz olması, toprağın çatlayıp katılaşması ve canlının büzülerek donup kalması.
  • Soyut anlamHayır, af ve rahmet kapılarının kapandığı zannıyla kalbin ve iradenin bütünüyle felce uğraması, mutlak yeis.
  • Sistematik karşılıkİnsanın ilahi rahmet potansiyelini sıfır varsayarak amel ve üretim döngüsünü durdurması, varoluşsal öğrenilmiş çaresizlik.
  • LaTeX modeliQ=lim⁡R→0(dAdt)=0
  • LaTeX açıklamasıFormülde R kulun algıladığı ilahi rahmet ve lütuf beklentisini, A kulun ürettiği ameli, ahlaki ve hayati eylemi, t zamanı temsil eder. Q yani kunût/kanat hali, algılanan rahmet beklentisinin sıfıra yaklaşmasıyla (R→0), zamana bağlı eylem ve ıslah türevinin sıfırlanarak amelin mutlak bir durağanlığa ve felce gömülmesini modeller.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ق