قنطر

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ق-ن-ط4 sîga, 43 mücavir kök, 3 ayet, 2 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.زينبِقِنْطَارٍمكنقنطرأوبدنرالْمُقَنْطَرَةِنسوخيلحرثأثم

KökSîga 4Ayet 3Sure 2Mücavir 43

▶ Ağı aç (3B)

قنطر

ق - ن - ط

KÖK
  • 4 geçiş
  • 3 ayet
  • 4 sîga
  • 7 sözlük

Kur'an'daki karşılığı: Bir kantar malı

Notlarım

Sözlükler(7)

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR1.882 harf
القاف والطاء قنطر: القَنْطَرة: معروفة. والقِنْطار؛ يقال: أربعون أوقية من ذهب أو فضة، ويقال: ثمانون ألف درهم عن ابن عباس. وعن السدي رطل من ذهب أو فضة، ويقال: هو بالسريانية مثل ملء جلد ثور ذهباً أو فضة. وبالبربرية: ألف مثقال من ذهب أو فضة. وفي التصريف مخرجه على قول العرب، لأن الرجل يُقَنطر قِنطاراً، كل قطعة أربعون أوقية، كل أوقية وزن سبعة مثاقيل. وبنو قَنْطُور: الترك، ويقال: إن قَنْطُوراء كانت
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR265 harf
القَنْطَرَةُ: الجسرُ. والقِنْطِرُ، بالكسر: الداهيةُ. والقِنْطارُ: مِعيارٌ. ويروى عن معاذ بن جبل رضي الله عنه أنَّه قال: هو ألفٌ ومائتا أوْقية. ويقال: هو مائة وعشرون رطلاً. ويقال: ملءُ مسْكِ الثورِ ذهباً. ويقال غير ذلك، والله أعلم. ومنه قولهم: قَناطيرُ مُقَنْطَرَةٌ.
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR3.281 harf
القَنْطَرة، معروفة: الجِسْرُ؛ قال الأَزهري: هو أَزَجٌ يبنى بالآجُرّ أَو بالحجارة على الماء يُعْبَرُ عليه؛ قال طَرَفَةُ: كقَنْطَرَةِ الرُّومِيِّ أَقْسَمَ رَبُّها لَتُكْتَنَفَنْ، حتى تُشادَ بِقَرْمَدِ وقيل: القَنْطَرة ما ارتفع من البنيان. وقَنْطَرَ الرجلُ: ترك البَدْوَ وأَقام بالأَمصار والقُرَى، وقيل: أَقام في أَيّ موضع قام. والقِنْطارُ: مِعْيارٌ، قيل: وَزْنُ أَربعين أُوقية من ذهب، ويقال: أَلف
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR4.478 harf
القنطرة: الجسر، فهما مترادفان وفرق بينها صاحب المصباح وغيره. قال الأزهري: هو أزج يبنى بالآجر أو بالحجارة على الماء يعبر عليه. وقيل: القنطرة: ما ارتفع من البنيان. وقنطرة أربك، ة بخوزستان. وقنطرة البردان: محلة ببغداد شرقيها، منها أبو الحسن علي بن داوود التميمي القنطري، وأبو الفضل العباس بن الحسين القنطري، من شيوخ البخاري، عن يحيى بن آدم وعنه أحمد، مات سنة 240. وقنطرة خرذاذ أم أردشير: بسمرقند بين
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR3.598 harf
قَنْطَرَ الشّىْءِ Q. 1 قَنْطَرَ الشّىْءِ ذ i. q. عَقَدَهُ وَأَحْكَمَهُ [He tied, or knit, the thing; or, agreeably with modern usage, he arched, or vaulted, it; and made it firm, or strong]. (Zj.) Hence what is called a قَنْطَرَة is thus called because of its being firmly, or strongly, knit together, or arched, or vaulted, لِاـِحْكَامِ عَقْدِهَا. (MF.) [It seems to signify He compacted the thing.
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR665 harf
قَنْطَرَ قَنْطَرَ a. Knit together; compacted; arched, vaulted. b. Collected, aggregated. c. Had many talents of money; possessed much property. d. [ coll. ], Stumbled; fell. تَقَنْطَرَ تَقَنْطَرَ II a. [ coll. ], Reared; stumbled, fell ( horse ). قِنْطَاْر قِنْطَاْر 49 , ( pl. قَنَاْطِيْرُ 67 ), a. Hundredweight; talent. قَنْطَرَة قَنْطَرَة 51t , ( pl. قَنَاْطِرُ 47 ), a. Bridge;
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR15.746 harf
قنطر قَنْطَرَ - يُقَنْطِرُ - مُقَنْطَر- مُقَنْطَرَة - قِنْطَار - قَنَاطِيْر قَنْطَرَ - يُقَنْطِرُ + كائن + شيئاً أو بنياناً: يجعله مبنياً من قناطير: يجعله مبنياً من دوائر وأقواس معدنية أو حجرية مُقَنْطَر: اسم مفعول صفة مشبهة من " قَنْطَرَ - يُقَنْطِرُ ": مبني على شكل أقواس ودوائر مُقَنْطَرَة: مؤنث " مُقَنْطَر " قِنْطَار: اسم آلة من "
Tamamını oku

Sîgalar(4)

Mücavir kökler43 mücavir (53 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. دنر

    1 ortak ayet · دِينَارٍ kelimesinin aslı دِنَّارٍ dir

  2. أدي

    1 ortak ayet · İdave matara (su kabı) demektir

  3. بهت

    1 ortak ayet · Mehd beşik demektir

  4. خيل

    1 ortak ayet · Heyl (hı) : At demektir

  5. دوم

    1 ortak ayet · Devam : Kışın yaprak dökmeyen ağaç, katran ağacı demektir

  6. فضض

    1 ortak ayet · Fidde, (dat) Gümüş demektir

  7. حرث

    1 ortak ayet · Hars ekin demektir

  8. شهو

    1 ortak ayet · “Şeğefe” yağmur alan yüksek dağ demektir

  9. سوم

    1 ortak ayet · Sima çehre demektir

  10. أوب

    1 ortak ayet · Ev arı sürüsü anlamındadır

  11. بدل

    1 ortak ayet · Bedr dolunay demektir

  12. أثم

    1 ortak ayet · İsm hurmadan yapılan içkidir

Geçtiği ayetler(3)

Sîga sayfası: الْمُقَنْطَرَةِ
  1. زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَوَاتِ مِنَ النِّسَاءِ وَالْبَنِينَ وَالْقَنَاطِيرِ الْمُقَنْطَرَةِ مِنَ الذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ وَالْخَيْلِ الْمُسَوَّمَةِ وَالْأَنْعَامِ وَالْحَرْثِ ذَلِكَ …

    İstiflenmişKadınlarından oğullarından, kantar kantar altın ve gümüşten, nişanlı atlardan, develerden ve ekinlerden gelen zevklere aşırı düşkünlük; insanlar için süslenip hoş göründü. Bunlar dünya hayatının geçimidir. Oysa gidilecek yerin güzel olanı Allah katındadır.

Sîga sayfası: وَالْقَنَاطِيرِ

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökقنطر
YapıDörtlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerكنز, جمع, وفر
Zıt Kökقلل
Çekirdek Özet 1Birbirine bağlanarak sağlamlaştırılmış kemerli yüksek yapı ve büyük tartı ağırlığı
Çekirdek Özet 2Büyük miktarlarda biriktirilmiş, tartıya ve sayıma gelen devasa servet ve değer yığını
Çekirdek Özet 3İnsanın sahiplenme ve biriktirme arzusunun ölçülebilir en üst maddi ve iktisadi ölçeği
Kritik Hata RiskiKantarı yalnızca soyut bir çokluk sanıp denetim ve emanet sorumluluğu getiren somut bir ölçü birimi vasfını gözden kaçırmak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
قنBir şeyi bükerek, toplayarak veya sıkarak elde tutma, mülkiyet ve boyun eğdirme; nitekim قنت, قنط, قنع, قنو köklerinde toplanma, tutma ve boyun eğme anlamı ortaktırطAnlam kuşatma, sarma ve hacimli bir biçimde çevreleyerek kütle oluşturma yönünde genişlemiştir
قنBir araya getirilip bağlanan ve denetim altına alınan temel kütleرYükselme, sağlamlaşma ve bir kemer yahut tepe gibi üst üste yığılarak doruk noktasına ulaşma anlamı kazanmıştır

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
قUfuktaki güneş, iğne deliği; dönme, toplanma, sınırMaddenin bir merkez veya sınır etrafında yoğunlaşıp toplanması
نFiliz, yılan, balık; süreklilik, çoğalma, canlılıkToplanan maddenin ardışık biçimde akması ve miktarının kesintisiz artması
طSepet, çark; sarma, kuşatma, içine almaArtan varlığın bir kap veya kütle içinde toparlanıp sıkıca kuşatılması
رİnsan başı; baş, ilk, üstBiriken kütlenin yukarıya doğru yükselmesi, baş hizasına gelmesi ve bir ağırlık standardı oluşturması
قنطرSınırlandırılıp toplanan varlığın kuşatılarak tepeleme yükseltilmesiDeğerin veya taşın kemerli bir köprü ya da devasa bir ağırlık birimi oluşturacak şekilde üst üste yığılması

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamTaşların ve tuğlaların kemer biçiminde birbirine kenetlenmesiyle su üzerine kurulan sağlam köprü ve büyük ağırlık ölçüsü
Cahiliye şiiri kullanımıTarafa b. el-Abd muallakasında devesinin göğüs ve boyun yapısını Romalıların taştan ördüğü sağlam kemerli köprüye benzetir: كقَنْطَرَةِ الرُّومِيِّ أَقْسَمَ رَبُّها / لَتُكْتَنَفَنْ، حتى تُشادَ بِقَرْمَدِ
Erken Arapça kullanımİbn Abbâs ve es-Süddî gibi erken dönem otoritelerince büyük bir ağırlık veya servet mikyası; kırk veya yüz yirmi rıtl, bin iki yüz ukıyye yahut bir sığır derisi dolusu altın olarak açıklanmıştır

Kaynak Lisān al-ʿArab, Kitābü’l-ʿAyn, Mu‘allaka-i Tarafa.

Sami etimolojik katman

Arapça قنطر kökü, geç dönem Doğu Akdeniz ticaret havzasında ve Sami dillerinde yüksek ağırlık ölçülerini ve kemerli bayındırlık yapılarını ifade eden ortak bir iktisadi ve teknik katmana aittir. Kökün Latincedeki centenarium (yüzlük ağırlık birimi, yüz librelik tartı) teriminden Grekçe kentēnárion aracılığıyla Aramice ve Süryaniceye qīntārā / qīṭnārā biçiminde geçtiği, oradan da Arapçaya aktarıldığı kabul edilmektedir. Buna karşılık klasik Arap filologları kökü Arap dilinin dörtlü vezin kurallarına göre işleyerek kemerli köprü anlamına gelen el-kantara ve büyük servet yığını anlamına gelen el-kıntâr kelimelerini aynı çatıda birleştirmiştir. Dolayısıyla kök, Akdeniz havzasındaki standart ağır sikke ve tartı kültürünün Sami dillerindeki morfolojik bir uyarlamasıdır.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, Arthur Jeffery (The Foreign Vocabulary of the Qur'an).

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönKemerli yapı ve üst üste yığılmış büyük tartı kütlesiArapçada taşların kemer biçiminde dizilmesi ile malların kantar kantar yığılması arasında sağlam ve yüksek bir bütünlük bağı kurulmuşturGüçlü
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiSüryanice qīntārā ve İbranice qintārSüryanice ve İbranicede yüz librelik büyük tartı birimini ve devasa servet miktarını karşılamak üzere kullanılmıştırGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiLatince centenarium ve Grekçe kentēnárionRoma ağırlık sistemindeki yüz libreye dayalı resmi ölçü biriminin ticaret yollarıyla diğer dillere sirayet etmesidirGüçlü

Kaynak Arthur Jeffery, Lisān al-ʿArab, HALOT.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
قنطرAnlamlıYığmak, sağlam kemer kurmak, büyük ağırlık ölçüsü olmakKökün Kur'an'da yer alan ve büyük servet yığınlarını bildiren ana dizilişiHedef kök

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
قنطرMerkezBüyük servet yığını ve tartı ölçüsüDevasa miktarda, tartıya ve tescile gelen, üst üste yığılmış kurumsal serveti bildirirMuazzam hacimli mal ve ağırlık
كنزKomşuMalı saklamak ve gömmekParayı veya değerli madeni piyasadan çekip atıl biçimde toprağa ya da kasaya gizlemeyi hedeflerDolaşımdan alıkonulmuş birikim
جمعKomşuBir araya getirmekParçaları dağılmaktan kurtarıp toplama eylemidir; miktar büyüklüğü zorunlu değildirNitelik ve nicelikten bağımsız birleştirme
وفرKomşuBollaştırmak, eksiksiz kılmakVarlığın eksilmeden tam ve bol kalmasını ifade eder; kantar gibi tartı kütlesi vurgusu taşımazEksiksiz çokluk ve zenginlik
قللZıtAzalmak, yetersiz kalmakVarlığın tartılamayacak veya ağırlık teşkil etmeyecek ölçüde yetersiz ve minör seviyede bulunmasıHacimce ve değerce azlık

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaقنطرBüyük ağırlık birimi, kemer, servet yığınıSayıma, tartıya ve kurumsal hesaba dayalı devasa mal kütlesini belirtirKesin
LatinceCentenarium, talentumYüz librelik ağırlık, büyük servetRoma ölçü sisteminde yüzlük kütleyi ifade eder; kemer yapısı anlamını karşılamazGüçlü
İngilizceQuintal, hundredweight, hoardKantar, büyük ağırlık birimi, servetMetrik ve geleneksel ağır tartı birimidir; Kur'an'daki yığılmış servet vurgusunu hoard ve quintal birlikte karşılarGüçlü
AlmancaZentner, VermögensmasseKantar, devasa mal varlığıYüz kiloluk veya elli kiloluk ağır tartıyı ve birikmiş sermaye kütlesini ifade ederGüçlü
FransızcaQuintal, trésor accumuléKantar, yığılmış hazineHem yüz kilogramlık resmi tartı birimini hem de muazzam birikimi aktarırGüçlü

Kaynak Oxford English Dictionary, Georges Lateinisch-Deutsches Handwörterbuch.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
الْقَنَاطِيرِ الْمُقَنْطَرَةِÜst üste yığılmış, tescilli ve devasa servet kütleleriDünya hayatının çekici kılındığı altın ve gümüş gibi birikimlerin tutkulu sahiplenişini anlatan bağlamda geçer; Âl-i İmrân 3:14
بِقِنْطَارٍEmanet olarak tevdi edilen muazzam değerdeki tescilli mali emanetEhl-i Kitabın ahde vefasını ve emanete sadakat derecelerini sınayan ahlaki ve hukuki bağlamda geçer; Âl-i İmrân 3:75
قِنْطَارًاEvlilikte kadına ödenen son derece yüksek mehir bedeliBoşanma durumunda kadına verilmiş olan yüklü mehrin geri alınamayacağını hükme bağlayan hukuki bağlamda geçer; Nisâ 4:20

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamDünya metaına bağlılık ve imtihanİnsanın sınırsız mülk edinme arzusunun ilahi irade karşısındaki ontolojik yetersizliğiYaratılmış geçici servetin putlaştırılma riski
FıkıhMehir sınırı ve emanet hukukuMehre üst sınır konulup konulamayacağı ve yüklü emanetlerin tazminiHukuken belirlenebilir fakat sınırlandırılamaz mehir ve güvenilirlik mikyası
Tefsirقنطر lafzının niceliksel takdiriKantarın belirli bir dinar, dirhem yahut sığır derisi dolusu altına mı yoksa mutlak çokluğa mı delalet ettiğiSomut bir ağırlık ölçüsü ile soyut aşırı bolluk arasındaki denge
HadisGece ibadetinin sevap tartısıGeceleyin belirli sayıda ayet okuyarak namaz kılan kimsenin el-mukanterîn zümresine yazılmasıAmellerin karşılığında verilecek sınırsız ve tartılamaz ilahi mükâfat

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniKulun imtihan alanıDünyevi cazibe nesnesiİnsanın kalbi bağlılığını ve zühdünü test etmeYığılan altın ve gümüşün ahiret kazancı karşısındaki görece değersizliğini hatırlatırKesin
İlmiİktisadi terminolojiAğırlık ve değer standardıDevasa büyüklükleri tanımlama ve ölçümlemeDağınık varlıkların kurumsal ve standart bir kütle birimiyle ifade edilmesini sağlarGüçlü
SiyasiHukuk ve emanet ahlakıDevletler veya sınıflar arası emanet güveniAdaletin ve güvenilirliğin en üst seviyesini belirlemeToplumsal sözleşmelerde devasa servetler emanet edildiğinde bile dürüst kalabilmeyi hedeflerGüçlü
İktisadiSermaye birikimi ve mehirLikit ve gayrimenkul sermaye kütlesiDeğer transferi ve piyasa hacmini göstermeSermayenin istiflenip dolaşımdan çekilme riskine ve kadının mali güvencesine işaret ederKesin

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerKütleçekimsel yoğunlaşma ve makro kütle eşiğiBağımsız parçacıkların birikerek büyük bir kütle oluşturması ve bu kütlenin kendi çekim alanını üretmesiGüçlü
Beşeri bilimlerSermaye birikimi ve tekel yoğunlaşmasıBireylerin veya kurumların kaynakları ellerinde toplayarak piyasada kurumsal bir ağırlık merkezi teşkil etmesiGüçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKantarı yalnızca köylülerin veya tüccarların kullandığı basit bir tartı aleti veya yüz kiloluk standart bir çuval seviyesine indirgemek
Kur'an içi daha geniş anlamBirbirine kenetlenmiş, kemer gibi yükselmiş, hukuki ve iktisadi denetime konu olan en üst düzey sermaye ve servet yığını
Yanlış anlamanın doğuracağı hataÂyetlerdeki mehir ve emanet hükümlerinin yalnızca küçük ve sıradan miktarları kapsadığını zannederek zenginliğin ahlaki sorumluluğunu daraltmak

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?İnsanın biriktirme hırsının varabileceği en üst maddi sınırı gösterir; servetin ne kadar büyük olursa olsun ahlak, adalet ve emanet terazisine tabi olduğunu ortaya koyar.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Dünya sevgisinin fıtri çekiciliğini tasvir eden ayetlerde, emanete riayet sınavında ve kadının iktisadi bağımsızlığını garanti eden mehir hükümlerinde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Mehre sınır konulabileceği yanılgısını düzeltir ve büyük servet sahiplerinin emanet karşısındaki ahlaki sorumluluktan muaf olamayacağını vazeder.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamTaşların ve tuğlaların birbirine kemer biçiminde kenetlenmesiyle kurulan yüksek köprü ve ticarette kullanılan en ağır tartı kütlesi.
  • Soyut anlamBir araya getirilerek kurumsal, tescilli ve ölçülebilir bir ağırlık oluşturan devasa servet ve sermaye yoğunluğu.
  • Sistematik karşılıkHukuki güvence, evlilik akdi ve mülkiyet emanetinde ölçülebilen ve denetlenebilen en üst iktisadi değer standardı.
  • LaTeX modeliM=∑i=1nwiveya dog˘rudanQ≫c  ⟹  ∇⋅J=0

Modelin sade sembolik formu:

W=∫0Tρ(t) dt≫K0

  • LaTeX açıklamasıFormülde W, belirli bir zaman aralığında toplanarak biriken toplam servet kütlesini; ρ(t), anlık mali akış ve birikim yoğunluğunu; K0 ise sıradan mülkiyet sınırını aşan kurumsal kantar eşiğini temsil eder. Bağıntı, kantarın parçalı değerlerin birleşerek niteliksel bir ağırlık merkezine dönüştüğü makro iktisadi durumu ifade eder.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ق